Strategia kluczem do sukcesu

Nowe podejście do rozwoju turystyki wiejskiej stało się głównym tematem zorganizowanej 15-16 kwietnia konferencji naukowej pt. „Wiejski produkt turystyczny – doświadczenia i wyzwania”. Konferencja odbywała się w ramach największych w Polsce Międzynarodowych Targów AGROTRAVEL w Kielcach. Jej głównym celem było z jednej strony podsumowanie ostatnich 20 lat przemian jakie nastąpiły w branży agroturystycznej, z drugiej edukacja w zakresie wykorzystywania narzędzi marketingowych w budowaniu wizerunku marki lokalnej. Zaproszeni goście – przedstawiciele środowisk uniwersyteckich, rządu oraz stowarzyszeń i organizacji prezentowali doświadczenia wybranych regionów w budowaniu marki w oparciu o dziedzictwo regionu i unikalne produkty lokalne. Najważniejszą tezą konferencji była inwestycja w spójną strategię budowania marki lokalnej i wykorzystanie wszelkich dostępnych narzędzi promocyjnych, w tym również Internetu.

Agroturystyka wypada blado w Internecie

O tym, że Internet jest skutecznym medium w działaniach promocyjnych nikogo już dziś przekonywać nie trzeba. Niestety wiele branż eksploatuje go w bardzo ograniczonej formie. Według raportu IAB Polska wydatki na reklamę online w branży turystycznej w roku 2009 wynosiły zaledwie 2% z 1 373mln zł, na które szacowana była wartość rynku reklamy internetowej w Polsce (Źródło: Raport PwC „IAB AdEx 2009”). Przykładem skromnego posługiwania się zasobami Internetu do działań reklamowych są ośrodki agroturystyczne. „Optymistyczny jest fakt, że coraz więcej obiektów turystycznych tego typu posiada własną stronę internetową, dzięki której można zapoznać się z profilem prowadzonej działalności agroturystycznej i zaletami lokalizacji, jak chociażby atrakcje turystyczne w okolicy” – mówi Dariusz Korona z Supermarketu Usług Internetowych UTI.pl. Niestety niewiele z nich podejmuje dodatkowe działania reklamowe jak marketing wyszukiwarkowy, czy kampanie banerowe. Wymienione działania nie zawsze są rentowne w przypadku reklamowania turystyki wiejskiej. Gospodarstwa agroturystyczne nie mogą sobie pozwolić na takie aktywności w Internecie samodzielnie. Co innego w przypadku Lokalnych Grup Działania, samorządów czy stowarzyszeń i organizacji promujących regiony, kiedy budżet reklamowy jest konsumowany na rzecz budowania marki lokalnej. Korzystają na tym również mniejsze obiekty.

Serwisy internetowe

O wiele chętniej gospodarstwa agroturystyczne promują się w sieci korzystając z licznych serwisów, w których można zamieszczać wpisy dotyczące ilości pokoi, opisu oferty, czy nawet cen. Taka forma działań promocyjnych jest dla właścicieli atrakcyjna przede wszystkim ze względu na niskie koszty. Wiele katalogów oferuje wpisy bezpłatnie lub za niewielką opłatę kilkudziesięciu złotych rocznie, z większając tym samym widoczność gospodarstwa w sieci. Niektóre z pasaży internetowych pozycjonują wpisy koncentrując się na geolokalizacji obiektów, dzięki czemu zwiększają zasięg docierając do internautów przez wyszukiwarki. Według danych udostępnionych przez Dotbook.pl, platformę rezerwacji miejsc noclegowych online, spośród prawie 30 tysięcznej bazy obiektów turystycznych aż 4056 stanowią gospodarstwa agroturystyczne, to niemal połowa szacowanej liczby obiektów tego typu w Polsce. Najchętniej swoje oferty umieszczają ośrodki agroturystyczne z województw małopolskiego i śląskiego, najmniej obiektów odnotowano w województwach łódzkim, opolskim i lubuskim. Te dane częściowo pokrywają się informacjami podawanymi w raporcie z 2001 roku przez GUS, według którego to właśnie województwa z południa Polski oferują najliczniejszą bazę noclegową w kategorii agroturystycznej.

Jak skutecznie promować agroturystykę w sieci?

Doskonałą alternatywą dla działań indywidualnych gospodarstw jest współpraca z wortalami regionalnymi, tworzenie wspólnych przedsięwzięć internetowych promujących markę lokalną. To jednak nie wystarczy. „Przyszłością dla agroturystyki, ale także dla innych, małych obiektów turystycznych są systemy rezerwacji online, jak te, z których korzystają hotele. Dotychczas korzystanie z takich systemów wiązało się z dużymi nakładami finansowymi: wykupieniem licencji, implementacją systemu w ramach strony internetowej, obsługą informatyczną. Takie rozwiązania nie są korzystne dla niewielkich obiektów noclegowych, dlatego ważne jest otwarcie platform rezerwacji internetowych na agroturystykę, kwatery prywatne i zredukowanie kosztów do koniecznego minimum” – mówi Joanna Muszyńska, Prezes Dotbook.pl. Umożliwienie gospodarstwom agroturystycznym korzystania z rezerwacji online niesie wiele korzyści nie tylko ich właścicielom, ale stwarza nowe pole do rozwoju internetowego rynku sprzedaży usług turystycznych poprzez dotarcie do grup docelowych poszukujących aktywnych i niedrogich form wypoczynku w rodzimych stronach.

Naganiacze znikną z dworców kolejowych w miejscowościach turystycznych? Z pewnością nie prędko. Nie mniej Internet stwarza coraz więcej możliwości rozwoju i promocji wyspecjalizowanych gałęzi turystyki. Choć polska wieś zmienia się powoli, już dziś wiele ma do zaoferowania tym, którzy poszukują odpoczynku od miejskiego zgiełku, poszukiwaczom rdzennej kultury, nieskazitelnego folkloru. Na pewno nowe technologie ułatwią planowanie wyjazdów dzięki wygodnej możliwości rezerwowania pokoi online. Z kolei opcja zapoznania się ze zdjęciami kwater i opiniami innych gości pozwoli uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek. Internet może stać się wkrótce (i trochę paradoksalnie) narzędziem, które do wyjazdu na łono natury nas zmobilizuje.

Certyfikowane, znaczy dobre

Odpowiedzią jest certyfikat Czysta Turystyka, który gwarantuje troskę jego posiadaczy o przyrodę i regionalne dziedzictwo – mówi Ewa Figórska z Fundacji Partnerstwo dla Środowiska, przyznającej eko-wyróżnienia obiektom turystycznym – Podpowiemy Wam, które gospodarstwa ugoszczą Was regionalnymi specjałami i zapewnią rozrywkę, jakiej nie znajdziecie nigdzie indziej!

Atrakcje oferowane przez właścicieli gospodarstw agroturystycznych uzależnione są głównie od lokalizacji, bazują bowiem na regionalnej tradycji i kulturze, ale to od inwencji samych gospodarzy zależy jak ciekawie w danym gospodarstwie można spędzić czas. Dobra agroturystyka umożliwi nie tylko zwykłe wycieczki do okolicznych rezerwatów, ale też utrzymane w niesamowitej konwencji wyprawy połączone z rozpoznawaniem roślin i tropieniem leśnych zwierząt. Gospodarze udzielą informacji o perełkach lokalnej architektury i podpowiedzą jak w zdrowy i ekologiczny, a przy tym ciekawy sposób dotrzeć do wartych obejrzenia miejsc.

Coraz większa popularność agroturystyki i turystyczny rozwój Mazur i Podlasia wydają się być w pewien sposób sprzężone. Na 45 wyróżnionych certyfikatem obiektów, 13 to gospodarstwa agroturystyczne z północno-wschodniej Polski, a łącznie z innymi obiektami turystycznymi Podlasie i Mazury wywalczyły sobie ponad połowę z przyznanych dotąd certyfikatów Czysta Turystyka. – Dla świadomego turysty, te dane pozostawiają konkurencyjne regiony daleko w tyle, natomiast dla przeciętnego Kowalskiego mogą być cenną wskazówką przy wyborze idealnego miejsca na urlop – podsumowuje Ewa Figórska.

Konno i po szamańsku

Jak jazda konna, to nie tylko w ramach zwykłej przejażdżki wierzchem lub bryczką. Do swojej niewielkiej stajni zapraszają nas Gospodarze wyróżnionej eko-certyfikatem Zagrody Kuwasy w Rajgrodzie, gdzie obok malowniczych wypraw najdłuższym w północnej Polsce Szlakiem Konnym, w ofercie są też nietypowe warsztaty dla kadr zarządzających, gdzie konie pomagają w szkoleniu z zakresu przywództwa, zarządzania zespołami, czy budowania relacji.

Poszukiwacze mistycznych doznań skuszą się na kurs szamaństwa, który oferuje Agroturystyka „Natura” w Krynkach. A mniej odporni udadzą się na warsztaty „Zarządzanie stresem”, organizowane przez białowieską „Wejmutkę”.

Łasuchów przyciąga możliwość posmakowania specjałów regionalnej kuchni. – Naszym gościom oferujemy posiłki przygotowane na bazie produktów z ogródka – mówi Barbara Jochymek, właścicielka Gospodarstwa agroturystycznego „Eko Bajka”. Zagroda Kuwasy kusi daniami ze świeżych ryb rzecznych i jeziornych i serami korycińskimi. Specjalnością tamtejszego szefa kuchni jest pstrągi w liściach chrzanu z leśnymi ziołami pieczony na ruszcie.

Gospodarstwa agroturystyczne przychylne są także dla podróżujących na rowerze. – Bierzemy udział w programie „Gospodarstwo Przyjazne Rowerom” co oznacza, że goście mogą bezpiecznie zostawić rowery, wykonać drobny serwis. – zachęca Pan Tadeusz Grabowski, właściciel Gospodarstwa Agroturystycznego „Nad Stawem”. Na wakacje można ze sobą zabrać także konie – zaprasza Barbara z „Eko bajki”, której gospodarstwo leży na szlaku konnym.

Muzeum, w którym się je

Dla spragnionych kontaktu z przyrodą doskonałym pomysłem są ekomuzea. W ekomuzeum, oprócz odwiedzenia zabytków i ciekawych przyrodniczo miejsc można także spróbować produktów lokalnych, a nawet zobaczyć na miejscu jak są wytwarzane, powędrować ścieżką edukacyjną, uczestniczyć w warsztatach w pracowni rzemieślniczej czy artystycznej, czy też w imprezie plenerowej, jak również wziąć udział w biegach na orientację i w wycieczkach rowerowych. Niejednego turystę zainteresuje przejazd wozem cysterskim (Ekomuzeum Cysterskie), wizyta w pracowni ceramicznej, zwiedzanie pasieki (Ekomuzeum Rzemiosła), czy malowanie pisanek tradycyjnymi łemkowskimi metodami (Ekomuzeum Wrzosowej Krainy). Wszystko to, i wiele więcej, oferują ekomuzea.

W Polsce działa obecnie 12 ekomuzeów. Powstają one najczęściej przy Zielonych Szlakach Greenways – wzdłuż Bursztynowego Szlaku znajdziemy 2 ekomuzea: Ekomuzeum Babiej Góry i Ekomuzeum Lanckorona, na szlaku Kraków – Morawy – Wiedeń – jedno – Ekomuzeum Alwernia, a w Bieszczadach – na szlaku Zielony Rower – Greenway Karpaty Wschodnie aż 4 – W Krainie Bobrów, Trzy Kultury, W krainie Bojków i Hołe i rozwijają się kolejne. Prawdziwym zagłębiem ekomuzeów jest obecnie Dolny Śląsk, gdzie odwiedzić można m.in. Ekomuzeum Dziadoszan, Dymarki, Cysterskie, Dziewin i Wrzosowa Kraina czy Ekomuzeum Rzemiosł w Dobkowie.

Ekomuzea to doskonały sposób na odkrywanie ducha miejsca różnych regionów Polski i świata. W różnorodny sposób eksponują one to, co unikalne i niepowtarzalne, łącząc naukę z przygodą. – Ta nowa forma poznawania wiąże tradycję z nowoczesnym podejściem do interpretacji dziedzictwa kulturowego i może wciągnąć różne pokolenia turystów – dodaje Dominika Zaręba, autorka pierwszej w Polsce książki o ekoturystyce.

Celem powoływania ekomuzeów jest ochrona miejsc, budowli, zabytków i innych obiektów – zachowanie śladów przeszłości w krajobrazie w oryginalnym miejscu ich występowania oraz oczywiście dzielenie się tym dziedzictwem z kolejnymi pokoleniami. Zatem nie można zapominać, że ekomuzea to także ludzie – to zaproszenie od gościnnych i pełnych pasji mieszkańców do poznania w niebanalny sposób uroków miejsca, z którym związali swoje życie.

Listę certyfikowanych obiektów na stronie: www.fpds.pl.
Więcej o ekomuzeach można przeczytać na stronie www.ekomuzea.pl