„Problem fałszywych leków jest poważnym wyzwaniem w ujęciu globalnym i trzeba o nim głośno mówić” – przekonuje Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków (KOWAL).

Eksperci tej organizacji ostrzegają,  że przyjmowanie specyfików z niepewnych źródeł oprócz tego, że może nam bardzo szybko i bezpośrednio zaszkodzić (wkrótce po ich zażyciu),  to poprzez potencjalny brak substancji aktywnych może także istotnie odwlec w czasie podjęcie prawdziwej, niekiedy ratującej życie kuracji. Takie ryzyko, w przypadku zażywania leków zakupionych w internecie jest naprawdę duże, gdyż według najnowszych szacunków aż 50 proc. leków oferowanych za pośrednictwem internetu jest sfałszowanych i odsetek ten z każdym rokiem się zwiększa. Przyczyną tego trendu jest pogoń za zyskiem – znawcy tematu podkreślają, że obrót podrobionymi lekami opłaca się bardziej niż produkcja narkotyków.

Najczęściej fałszowane są antybiotyki, choć służby celne rekwirują także co roku duże ilości falsyfikowanych leków chorób układu moczowo-płciowego,  leków przeciwbólowych, przeciwcukrzycowych,  przeciwalergicznych, kardiologicznych,  a także suplementów diety.

Uwaga! KOWAL ostrzega, że przestępcy wykorzystują też obecną pandemię COVID-19 do zarabiania na produkcji i sprzedaży m.in. sfałszowanych testów na obecność COVID-19, masek ochronnych bez atestów, środków dezynfekujących i leków antywirusowych.

Jak zatem nie dać się oszukać?

„Sprzedaż sfałszowanych produktów odbywa się poza legalnym łańcuchem dystrybucji, najczęściej w internecie. Dlatego na zakupy w sieci powinniśmy wyjątkowo uważać – szczególnie w dobie pandemii. Oczywiście istnieją legalnie działające apteki internetowe, ale przestępcy potrafią się pod nie podszywać. W Polsce apteki internetowe mogą działać tylko wtedy, jeśli jednocześnie prowadzą działalność stacjonarną – i jest to najprostsza droga ich weryfikacji. Tylko oficjalna apteka daje nam pewność legalnego leku” – podpowiadają eksperci KOWAL.

Legalna internetowa apteka opatrzona jest specjalnym znakiem pomarańczowo-zielonego krzyża, który po kliknięciu przeniesie nas na stronę rejestru aptek prowadzonego przez inspekcję farmaceutyczną.

Vik, zdrowie.pap.pl
Źródło: Komunikat prasowy Krajowej Organizacji Weryfikacji Autentyczności Leków (KOWAL) na temat fałszywych leków.

Antybiotyków nie stosuje się w leczeniu tzw. przeziębień, czyli powszechnie występujących infekcji dróg oddechowych, które są najczęściej wywoływane właśnie przez wirusy (znanych jest obecnie około 200 różnych „przeziębieniowych” wirusów, takich jak np. rynowirusy, adenowirusy czy koronawirusy). Z tego samego powodu antybiotyków nie stosuje się także w leczeniu grypy.

Ponieważ co do zasady antybiotyki nie działają przeciwwirusowo, to infekcje wywołane przez ten właśnie rodzaj zarazków leczone są zwykle jedynie objawowo, czyli z zastosowaniem preparatów leczniczych łagodzących przebieg infekcji i minimalizujących uciążliwe objawy. Dzięki takiemu wsparciu organizm zwykle dość szybko pokonuje infekcję wirusową, dzięki odpowiedzi swojego systemu odpornościowego. Czasem konieczne są też leki przeciwwirusowe, ale uwaga! działają one na konkretne wirusy.

Zazwyczaj nie podaje się też leków przeciwwirusowych profilaktycznie, choć oczywiście są wyjątki (np. w uzasadnionych przypadkach podaje się oseltamiwir osobom, które miały bliski kontakt z pacjentem z potwierdzoną grypą, wywołaną przez konkretny rodzaj wirusa grypy; innym przykładem jest profilaktyka PreP HIV, czyli podanie leków antyretrowirusowych w razie ryzyka zakażenia wirusem HIV ).

Czasem jednak niełatwo jest odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej, a wówczas lekarz może, biorąc pod uwagę bilans potencjalnych korzyści i strat, przepisać choremu antybiotyk nie czekając aż ustalony zostanie patogen odpowiedzialny za zakażenie. Ponadto, w przebiegu infekcji wirusowych może dojść do powikłań w postaci nadkażenia bakteryjnego i wtedy zastosowanie antybiotyku jest koniecznością.

Medycyna nie jest więc całkiem bezsilna wobec wirusów. Jednak najskuteczniejszą formą ochrony przed nimi są szczepionki, choć nie ma szczepionki przeciwko wszystkim wirusom. Istnieje też już całkiem sporo różnego rodzaju leków przeciwwirusowych, stosowanych np. w cięższych przypadkach grypy. Naukowcy prowadzą ponadto badania nad nowymi lekami mającymi działać specyficznie przeciwko konkretnym wirusom.

Póki co, najlepszą ochroną przed wirusami jest jednak stosowanie podstawowych zasad higieny, a także wzmacnianie własnej odporności.

Vik, zdrowie.pap.pl