To, co jemy – a nie tylko ile spożywamy – również jest gorącym tematem badawczym, a spożycie mięsa jest pod mikroskopem. Obszerna pięcioletnia kohorta prawie 100 tys. Amerykanów wykazała, że osoby niejedzące mięsa były mniej narażone na śmierć – z jakiejkolwiek przyczyny – niż mięsożercy. Szczególnie widoczne było to u mężczyzn.

Niektóre meta-analizy, które łączą i powtórnie przetwarzają przeprowadzone już badania, również sugerują, że dieta uboga w mięso zbiega się z długowiecznością, a im dłużej człowiek nie je mięsa, tym wyższe są korzyści. Nie ma jednak pełnej zgodności w świecie nauki. Są badania, w których albo nie ma, albo jest minimalna różnica w długości życia pomiędzy mięsożercami i osobami niejedzącymi mięsa.

Natomiast jest jasne, że dieta wolna od mięs może obniżać ryzyko pojawiania się konkretnych problemów zdrowotnych, jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy nowotwory. Są też wskazania, że dobra dieta wegańska może dawać wyższą ochronę przed schorzeniami niż zwykły wegetarianizm. Takie dane są znacznie łatwiejsze w analizie, ponieważ obejmują zdiagnozowanie choroby, a nie śmierć z jej przyczyny.

Czy więc można z przekonaniem powiedzieć, że odejście od mięsa wydłuży nam życie? Prosta odpowiedź brzmi: jeszcze nie.

Problem z długowiecznością

Jasne jest, że w porównaniu z innymi stworzeniami ludzie żyją bardzo długo. To sprawia, że trudno jest przeprowadzić badanie sprawdzające skutki czegokolwiek dla naszej długowieczności (niełatwo znaleźć badacza, który poczeka 90 lat na wyniki badania). Dlatego specjaliści albo sprawdzają dokumentację medyczną konkretnych populacji, albo badają ochotników w krótszych okresach i sprawdzają, w której grupie ryzyko śmierci jest wyższe. Na tej podstawie wyciągane są wnioski, w tym te o niejedzeniu mięsa.

Są pewne problemy z takim podejściem. Po pierwsze, znalezienie połączenia między dwiema rzeczami – jak jedzenie mięsa i wczesna śmierć – nie oznacza wcale, że jedno powoduje drugie. Innymi słowy, związek nie oznacza relacji przyczynowo-skutkowej. Może się okazać, że wegetarianizm i długowieczność są rzeczywiście powiązane, ale ten związek da się wyjaśnić inaczej. Być może wegetarianie mają więcej aktywności, rzadziej palą czy piją mniej alkoholu niż osoby jedzące mięso.

Badania nad odżywianiem bazują także na prawdomówności i rzetelności ochotników biorących udział. A nie powinno się brać tego na wiarę. Badania wykazują, że ludzie mają tendencją do zaniżania poboru kalorii, a zawyżania ilości spożytych zdrowych pokarmów. Bez pełnej kontroli nad czyjąś dietą trudno mówić o pewności co do wyników.

Czy więc powinieneś unikać mięsa dla lepszego, dłuższego życia? Klucz do zdrowej starości najpewniej leży w kontroli naszego środowiska, w tym diety. Z dostępnych wyników wydaje się, że odejście od mięsa może mieć w tym udział, a z pewnością obniża ryzyko wystąpienia konkretnych chorób. Jednocześnie można jednak znaleźć wyniki, które wskazują na działanie połączone, gdy unikamy też innych, lepiej zbadanych zagrożeń, jak np. palenia.

Autor: James Brown, wykładowca Aston University. Oryginalny tekst znajduje się na The Conversation

Ale czy da się wpłynąć na ludzi i zniechęcić ich do jedzenia mięsa? W prostym badaniu sprawdzili to naukowcy z brytyjskiego Lancaster University. Pokazali uczestnikom zdjęcie cielątka, a obok danie z cielęciny. Zdjęcie byka, a obok dania z wołowiny. Ale również zdjęcia małego i dorosłego kangura z mięsem z nich. Badanych poinformowano, że potrawa powstała z tego konkretnego zwierzęcia.

Skąd pomysł na kangura? Celem było zweryfikowanie, czy egzotyczne zwierzę będzie wywoływało podobne skojarzenia do domowego. I okazuje się, że nie ma wielkiej różnicy, a przynajmniej w kwestii egzotyki zwierzęcia. Jest natomiast ogromna różnica w zależności od wieku. Na małe kangury i cielątka badani tracili apetyt najczęściej.

Doprecyzujmy: badane kobiety. U mężczyzn spadek apetytu nie był tak duży, choć również występował. Podobnie było w kolejnym badaniu, w którym pytano uczestników o ochotę na mięso. Pytania były zadawane albo bez żadnej dodatkowej informacji, albo ze zdjęciem cielęcia, albo ze zdjęciem dorosłej krowy. Również w tym przypadku zdjęcie małego zwierzęcia wywoływało najsilniejszą reakcję, tymczasem przy zdjęciu dorosłej krowy apetyt prawie nie spadał.

– Wyniki mogą odzwierciedlać większą emocjonalność kobiet wobec dzieci i stąd zdolność do empatii wobec zwierząt. Dodatkowo, mięso kojarzone jest z męskością, od stereotypu prehistorycznego mężczyzny jako myśliwego do spożywania białka zwierzęcego jako budulca mięśni. Kobiety nie łączą z mięsem swojej tożsamości w równym stopniu – uzasadnia dr Jared Piazza.

Badanie wskazuje również na prawidłowość dostrzegalną w świecie zwierząt. Nie jest niespotykane, że samice przyjmują pod opiekę młode nawet innych gatunków zwierząt, zwłaszcza w przypadku wszystkożernych, a przecież w tej grupie są właśnie ludzie.

Źródło:  Anthrozoos