16 kwietnia w całym kraju wszedł w życie obowiązek zakrywania nosa i ust w przestrzeni publicznej. Zgodnie z projektem Rozporządzenia Ministra Zdrowia z obowiązku tego zwolnione są dzieci poniżej 2 lat; osoby niezdolne do samodzielnego zakrywania ust i nosa oraz chorzy mający poważne, widoczne trudności z oddychaniem.

Tuż po zapowiedziach ministra zdrowia, do placówek podstawowej opieki zdrowotnej aczęli zgłaszać się pacjenci z astmą, którzy domagali się wystawienia zaświadczeń lekarskich zwalniających ich z obowiązku noszenia masek ochronnych.

- Wiele osób błędnie odczytało nowe przepisy, z których jasno wynika, że tylko małe dzieci, osoby nie potrafiące same o siebie zadbać oraz cierpiące na duszności, którym maska uniemożliwiałaby oddychanie, są zwolnione z obowiązku zakrywania ust i nosa – tłumaczy lekarz rodzinny Bożena Janicka, prezes Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia.

Z kolei specjaliści z Polskiego Towarzystwa Alergologicznego przypominają, że infekcje wirusowe dróg oddechowych u chorych na astmę występują częściej i są przyczyną groźnych zaostrzeń choroby, choć jednocześnie wskazują na to, że nie ma danych sugerujących większą podatność chorych na astmę na infekcje koronawirusami.

Maseczki i koronawirus a astma i POCHP

- Maseczka nie powoduje duszności. Pacjenci z astmą i z POChP powinni stosować takie same zasady ochrony przed zakażeniem koronawirusem jak inni – mówi prof. Waldemar Roszkowski-Śliż z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc.

Zwraca przy tym uwagę, że z dostępnych do tej pory doniesień naukowych wynika, iż chorzy na astmę nie znajdują się w grupie wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19. Jednak nie powinni przerywać zaleconej terapii.

Lekarze stale apelują, by pacjenci z astmą i POCHP nie przerywali przyjmowania zaleconych leków, ani na własną rękę nie modyfikowali schematów przyjmowania i dawek leków, bo tylko stosowanie się ściśle do zaleceń lekarza chroni ich przed zaostrzeniem choroby. Takie zaostrzenie może zaś skutkować koniecznością wizyty w szpitalu, a tego jednak w czasie pandemii trzeba szczególnie unikać.

Prof. Roszkowski-Śliż przypomina przy tym, że nie jest też prawdą, że zażywane przez osoby z astmą i POChP leki sterydowe stanowią dla nich ryzyko łatwiejszego zakażenia się koronawirusem. Jak podkreślają alergolodzy i pulmonolodzy zarówno postać przyjmowania tego leku (poprzez wdychanie leku), jak i jego miejscowe działanie w oskrzelach oraz wielkość dawek nie powodują obniżenia odporności. Wziewne sterydy są ponadto lekami o działaniu przeciwzapalnym.

W czasie pandemii należy unikać zbędnych wizyt w placówkach medycznych. Taką zbędną wizytą jest pójście do placówki POZ w celu wydania zaświadczenia o astmie.

- Nikomu takich zaświadczeń wydawać nie będziemy, gdyż jest to niezgodne z zapisami rozporządzenia – informuje Bożena Janicka.

Warto przy tym pamiętać, że wybranie się do przychodni bez powodu związanego z pogorszeniem się zdrowia jest narażeniem się na zakażenie koronawirusem.

Maseczki: zalecenia szczególne

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (European Centre for Disease Prevention and Control – ECDC ) w dokumencie datowanym na 8 kwietnia podnosi, że nie ma dowodów na skuteczność masek niemedycznych z tkaniny lub innego rodzaju osłon twarzy w ochronie przed zakażeniem osoby wykorzystującej takie środki. Wskazuje, że przeprowadzone do tej pory badania sugerują, iż maski niemedyczne nie najlepiej filtrują powietrze. Co więcej, w jednym z badań wykazano, że możliwa jest większa penetracja drobnoustrojów przez maskę bawełnianą w porównaniu z brakiem maski.

Dlatego ECDC postuluje, by maski były stosowane jako uzupełnienie skuteczniejszych sposobów na zmniejszenie się rozprzestrzeniania koronawirusa SARS-CoV-2 i podkreśla znaczenie prawidłowego używania masek. Chodzi o częste ich dezynfekowanie lub pranie i prasowanie, niedotykanie ich dłońmi w trakcie noszenia, umiejętne zdejmowanie (bez dotykania powierzchni maski) oraz częsta wymiana w trakcie noszenia (nie można między innymi doprowadzić do ich zawilgocenia).

Monika Wysocka, Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl

Najważniejsze zasady postępowania w astmie*:

- profilaktyka: unikanie alergenu i czynników zaostrzających przebieg astmy

- edukacja chorego i jego opiekunów (w tym nauczycieli)

- farmakoterapia (stosowanie leków według ustalonego planu)

- odczulanie, czyli immunoterapia alergenowa (w niektórych przypadkach)

- fizykoterapia dróg oddechowych

- psychoterapia, która jest szczególnie ważna u młodzieży

- leczenie sanatoryjne – w ciężkich i trudnych przypadkach choroby

Czym jest odczulanie?

Sednem procesu odczulania jest wykorzystanie do zwalczenia alergii tej samej substancji (alergenu), która ją powoduje. Choremu podaje się alergen na który jest uczulony w zwiększanych stopniowo dawkach. W kolejnym etapie osoba uczulona regularnie przyjmuje optymalną dawkę alergenu, a organizm oswaja się z nim i przestaje traktować go jak wroga. Mechanizm alergii zostaje wygaszony, objawy zmniejszają się, a czasem ustępują całkowicie. Najnowocześniejszą metodą odczulania jest obecnie bezinwazyjna szczepionka podjęzykowa w postaci kropel lub tabletek. Stosowane jest u dorosłych i dzieci od 5-go roku życia. Alergen w postaci kropli lub tabletek podaje się rano na czczo na błonę śluzową pod językiem. Szczepionkę należy przetrzymać w tym miejscu przez 2 minuty i następnie połknąć. Odczulanie tego typu pacjent może prowadzić w domu, poza gabinetem lekarskim. Krople nanosi się pod język przy użyciu specjalnego dozownika, który umożliwia precyzyjne odmierzenie dawki szczepionki. Tabletki to dziś najnowocześniejsza forma odczulania, dostępna w przypadku uczulenia na pyłek traw. Wkłada się je bezpośrednio pod język. Szczepionkę w formie kropel należy przechowywać w lodówce w temperaturze 2-8°C, tabletek nie trzeba przechowywać w lodówce.

*informacje zaczerpnięto z publikacji „Dziecko z astmą w rodzinie i szkole”, Andrzej Emeryk, Renata Zubrzycka, Małgorzata Bartkowiak-Emeryk, Radosław Gawlik, Wydawnictwo UMCS

Rodzice powinni pamiętać też o możliwości zmniejszenia ryzyka wystąpienia astmy poprzez leczenie alergii, czyli immunoterapię. Bezpieczną i bezstresową metodą jest bezinwazyjne odczulanie za pomocą szczepionki podawanej pod język w kroplach lub tabletkach.  Ze statystyk wynika, że astma i alergiczny nieżyt nosa są dziś jedną z najczęstszych przyczyn nieobecności uczniów w szkole. Choroby te mogą wiązać się z trudnościami z funkcjonowaniem w szkole.

– Mogą wywoływać u dziecka negatywne reakcje na stres, podwyższony lęk, czy chwiejność emocjonalną. Niektóre dzieci z astmą mogą mieć trudności z nawiązaniem dobrych relacji z rówieśnikami – mówi dr Renata Zubrzycka, która sama ma doświadczenie wychowywania dzieci z alergią.  – Oczywiście musimy pamiętać, że nie jest to regułą. To, czy któreś z tych zaburzeń wystąpi zależy od wielu różnych czynników. Z jednej strony od samego przebiegu choroby i metod jej leczenia, z drugiej, w dużej mierze także od podejścia rodziców, czy opiekunów małego pacjenta – dodaje.

Bardzo ważna jest wiedza nauczycieli, wychowawców i rodziców chorego na temat przebiegu i leczenia astmy i chorób alergicznych. Okazuje się np. , że w Polsce nie jest odosobnionym przypadkiem sytuacja, w której rodzice nie informują nauczycieli o chorobie dziecka. Przyznała się do tego aż 1/3 rodziców biorących udział a w badaniach. – To duży błąd – przestrzega autorka poradnika. – Nauczyciel, który nie wie, że dziecko jest przewlekle chore, nie zdaje sobie sprawy, że w pewnych okresach roku, czy na pewnych etapach leczenia, może ono mieć obniżoną wydolność i to nie tylko fizyczną, ale też intelektualną.

Przykładowo uczeń, który cierpi na alergiczny nieżyt nosa wywołany przez pyłki roślin, w okresach pylenia, kiedy przyjmuje leki antyhistaminowe może mieć większe trudności z koncentracją uwagi. Dziecko może też nie akceptować swojej choroby, czy wręcz wstydzić się jej.  Prof. Andrzej Emeryk podkreśla z kolei, że wokół chorób przewlekłych, jak astma i alergiczny nieżyt nosa narosło wiele nieporozumień. Jednym z największych jest mit, że z astmy wyrasta się w okresie dojrzewania.

- Astma, czyli przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, to niestety choroba na całe życie. Pogląd, że jeśli dziecko nie ma typowych objawów choroby lub objawy te wygasają czasowo, to jest ono zdrowe, jest nieporozumieniem – mówi prof. Emeryk.

Z drugiej strony mitem jest także pogląd, że dziecko cierpiące na astmę powinno bezwzględnie unikać wysiłku fizycznego. Dużym problemem jest nadużywanie przez rodziców zwolnień z zajęć wychowania fizycznego. Ćwiczenia fizycznie wpływają korzystnie na zdrowie i wydolność organizmu. Astma nie przeszkodziła np. wielu sportowcom w zdobyciu tytułu mistrza świata. Dlatego dziecko chore powinno ćwiczyć, oczywiście przestrzegając zaleceń związanych z przebiegiem i leczeniem choroby.

Wielu Polaków nie wie także, że sposobem na znaczne zmniejszenie ryzyka wystąpienia astmy alergicznej jest odczulanie (inaczej immunoterapia). Jest to jedyna skuteczna metoda leczenia alergii, która działa na jej przyczynę, a nie tylko chwilowo łagodząca objawy. U pacjentów z alergią zapobiega rozwojowi astmy i występowaniu nowych uczuleń. W przypadku młodych pacjentów zaleca się nowoczesną, bezinwazyjną metodę odczulania – szczepionki podjęzykowe podawane w kroplach lub tabletkach. Badania naukowe z ostatnich lat potwierdzają wysoką skuteczność szczepionek podjęzykowych w leczeniu alergicznego nieżytu nosa oraz u niektórych chorych na astmę. Szczepionkę w kroplach podawanych pod język stosuje się na świecie od wielu lat. Tabletki podjęzykowe są najnowszą metodą odczulania i stają się jedną z ważnych dróg immunoterapii alergenowej.

- W tej chwili mamy już szczepionkę w tabletce dla uczulonych na pyłki traw, a w niedalekiej przyszłości będzie dostępna tabletka dla chorych uczulonych na pyłki brzozy i roztocze kurzu domowego – mówi prof. Andrzej Emeryk.  Szczepionka podjęzykowa ma jeszcze jedną ważną zaletę w kontekście leczenia dzieci – jej stosowanie nie wiąże się ze stresem, jaki powodować może podawanie szczepionki w zastrzykach. Pacjent stosuje szczepionkę samodzielnie w domu, pozostając w kontakcie z alergologiem, który nadzoruje leczenie.

*„Dziecko z astmą w rodzinie i szkole”, Andrzej Emeryk, Renata Zubrzycka, Małgorzata Bartkowiak-Emeryk, Radosław Gawlik, Wydawnictwo UMCS. Wykorzystano w nim m.in. wyniki badań i rozmów z pacjentami i rodzinami pacjentów Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Lublinie.

Dlaczego tak wielu mieszkańców Gdańska, okolic nadmorskich i Wrocławia cierpi na uczulenia?
Gdańsk – ze względu na zróżnicowane wpływy klimatyczne, Wrocław – to w skrócie mówiąc:  miasto astmatyków. Wynika to z wdychanych przez mieszkańców zanieczyszczeń  z ruchu samochodowego.

O astmie mówi się: „choroba autostradowa”…
Już pewien czas temu udowodniono, że im bliżej autostrady ludzie mieszkają, tym więcej schorzeń. Jest też wiele dowodów naukowych na to, że do wzrostu występowania alergii przyczynia się zanieczyszczenie spalinami silników wysokoprężnych. Z badań wynika, że w całej zachodniej  Polsce  jest więcej osób chorych niż na terenach  położonych przy wschodniej granicy, chociaż  w Lublinie alergików też jest dużo. Tam też mieszkańcy  narzekają  na znaczną ilość spalin w powietrzu. Pracujemy nad tym zagadnieniem, chcemy bowiem wyjaśnić, porównując sytuację w innych zanieczyszczonych miastach, jaki wpływ na rozwój chorób alergicznych ma zanieczyszczanie powietrza spalinami. Potrzebne są bardzo dokładne badania środowiska, a to skomplikowana i  trudna analiza.

Jak wygląda sytuacja z występowaniem alergii w Polsce, w porównaniu z innymi państwami?
Polska goni region najbardziej dotknięty alergiami, czyli Wielką Brytanię, i można już dziś powiedzieć, że w Europie jesteśmy w ścisłej czołówce. Leżymy w tym samym pasie równoleżnikowym co m.in. Dania, Francja, Niemcy, gdzie odsetek liczby alergików i chorych na astmę jest wysoki. Jeżeli brałoby się pod uwagę  PKB na mieszkańca, czyli jak bogaty jest dany region, to wówczas okazuje się, że im bogatszy – tym alergii jest więcej. Oczywiście, to nie pieniądze warunkują alergie, ale jest to pewien czynnik pośredni, który wpływa na zachowania ludzkie. Od zamożności społeczeństwa zależy, ile jest samochodów na ulicach, w jakich warunkach mieszkaniowych żyjemy, czy są one bardziej sterylne itp. Nazywamy to cywilizacyjnym trybem życia, a ma on wpływ na liczbę występowania przypadków alergii i astmy. Szukamy odpowiedzi na pytanie: jak przy takim rozwoju cywilizacyjnym ograniczyć występowanie tych chorób?
Prowadzimy ogromne badanie, w którym uczestniczy wiele państw m.in. Anglia, Francja,  Włochy, Polska. Badamy wpływ klimatu na występowanie chorób alergicznych. Szukamy zależności między ilością alergenów, a czynnikami w środowisku, które mogą determinować wzrost zachorowań na alergię itd. Alergologia jest znakomitym przykładem, gdzie łączy  się środowisko, naukę o zdrowiu, problemy zdrowia publicznego, genetykę, biologię molekularną i immunologię. Wielokierunkowość badań  pokazuje jak niezwykle ważne jest nie tylko zajmowanie się pacjentem, ale również tzw. zdrowiem publicznym, czyli zarządzaniem problematyką zdrowotną  w skali makro.

Nie tak dawno przeprowadzał Pan jedno z największych w Europie badań  dotyczących chorób alergicznych. Jego dane wiele mówią o występowaniu alergii i astmy w Polsce.
Badanie (ECAP), które przeprowadził Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego było rzeczywiście prowadzone na szeroką skalę. Objęło 23 tysiące Polaków, z czego aż u 5 tysięcy wykonano szczegółowe badania medyczne. Wyniki są niepokojące. 40 proc. populacji ma objawy alergii lub innych postaci nieinfekcyjnych chorób górnych dróg oddechowych, z czego aż 54 proc. spośród nich miało te objawy  dłużej niż miesiąc w roku.
W chwili obecnej aż 5 proc. ludzi w Polsce ma astmę, z typowymi jej objawami, czyli świszczącym oddechem  czy uciskiem  w klatce piersiowej. To  bardzo dużo: to około dwóch  milionów  Polaków, którzy mają astmę! Gdy  weźmie się pod uwagę inne objawy astmy oskrzelowej występujące u wielu osób, to liczba ta powiększa się  dwu i pół krotnie,  a więc astma dotyczy aż 12,5 proc. populacji, czyli ponad 4 miliony osób!

Przypadków astmy w naszym kraju jest więc więcej niż naukowcy przewidywali.
To prawda. Niepokoi też fakt, że zdiagnozowane osoby nie zdawały sobie najczęściej sprawy, że są chore na astmę i leczone były np. na zapalenie oskrzeli. Okazało się także, że na świecie pacjenci najczęściej uczulają się na pyłki traw i drzew. Tymczasem w Polsce najczęściej uczulają alergeny  kurzu mieszkaniowego. Za tym kryje się inny problem: nieżyty  związane z występowaniem kurzu mieszkaniowego znacznie częściej odpowiadają za przypadki astmy oskrzelowej niż pyłki kwitnących traw. A to są przecież alergeny całoroczne, więc faktycznie liczba chorych na astmę wzrasta w populacji polskiej.
Programy dotyczące rozpoznawania i leczenia astmy powinny być więc wielorakie. Powinny docierać do lekarzy pierwszego kontaktu. Należy brać pod uwagę, że jeżeli pacjent ma katar, to trzeba się zastanowić czy nie ma astmy. Musimy edukować pacjentów, ich otoczenie, nauczycieli w szkołach, pracodawców.

Na co powinniśmy zwracać uwagę, jakie wykonywać badania w kierunku wykrycia lub wykluczenia astmy?
Nie tylko astmy, ale i alergii. Powiem tak: w momencie, gdy odczuwamy skłonność do kataru. Gdy człowiek rano budzi się z zatkanym nosem i dopóki go nie oczyści, czuje się niezbyt komfortowo, niesprawny intelektualnie, fizycznie itd. radziłbym zrobić testy w kierunku tychże chorób. Drugim symptomem, który skłania do badań to kaszel i duszności po wysiłku fizycznym. Jeżeli występuje świszczący oddech, to na 60 proc. jest to astma. Trzeba  wówczas zgłosić się do alergologa. Jest grupa osób, u których bardzo łatwo rozpoznaje  się alergię.  Gdy  np. ktoś rok rocznie, pomiędzy Dniem Matki, a Dniem Dziecka ma objawy kataru i zapalenie spojówek, to na 100 proc. jest uczulony na trawy kwitnące.

W większości przypadków alergie i astma pojawiają się w wieku dziecięcym i, niestety, mimo że tak bardzo utrudniają życie, są lekceważone. Tymczasem dzieci chore na astmę czują się gorsze  od  innych.  Boją  się  lekcji  WF,  ponieważ  po  nich dostają   napadów kaszlu.  Siedzą  godzinami   przed  komputerem  lub  telewizorem. A  taki  styl  życia  to  otyłość. Błędne koło.
Bardzo ważną rolę odgrywa edukacja rodziców, gdyż w 70 proc. przypadków astma u dziecka  zaczyna się przed 3. rokiem życia. Jeśli dziecko ma, na przykład, zmiany skórne w pierwszym roku życia, rodzice powinni zgłosić się do lekarza. Zmiany skórne bowiem są najczęstszym objawem alergii, a ta znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na astmę.
Konieczna jest wczesna diagnostyka. W zależności od tego, czy pacjent ma łagodną, incydentalną  postać alergii, czy ciężką utrudniająca życie – rekomendujemy różne sposoby postępowania.  Czasami wystarczą tabletki i po kłopocie. Osoby, u których objawy są nawracające, uciążliwe, powinny być pod stałą kontrolą lekarza. Alergie i astma dominują wśród chorób nękających pokolenie trzydziestolatków. Astma jest dziesięciokrotnie częstszym, niż inne choroby, powodem rezygnacji z pracy osób w tym wieku. Nie leczona astma, na starość, może prowadzić do wystąpienia obturacyjnej choroby płuc, bardzo poważnego schorzenia prowadzącego do inwalidztwa, a nawet przedwczesnego zgonu.

Od wielu lat obserwujemy zmiany w sposobie leczenia alergii i astmy,  nowoczesne leki sprawiają, że życie chorego jest łatwiejsze.
Tak, to prawda. Współczesne metody leczenia alergii i astmy są niezwykle bezpieczne.  Kiedyś mieliśmy do dyspozycji sterydy, które dawały niepożądane objawy, takie jak  np. otyłość, nadciśnienie, cukrzyca, a stosowanie tabletek przeciwko alergii powodowało senność i niemożność prowadzenia samochodu. Dzisiaj tych leków nie stosuje się, a  nowoczesne preparaty mają znacznie mniej działań ubocznych. Mogą być przyjmowane tylko raz na dobę, podaje się je w formie inhalacyjnej. Jest to bardzo bezpieczna forma terapii. Spray do nosa czy inhalacje sterydowe są  szybko metabolizowane, tylko w miejscu podania. Ważne jest jednak to, by leki, które same w sobie nie likwidują choroby lecz zapobiegają objawom, zażywać regularnie.

Badania dowodzą, że leki wziewne przyjmuje tylko około 40 – 50 proc. chorych.
Przesłanie  alergologów jest następujące: pacjenci nie powinni się tych leków obawiać.  Trzeba je przyjmować regularnie, są absolutnie bezpieczne, poprawiają komfort życia. Dzięki ich stosowaniu można normalnie funkcjonować, biegać, pływać, nurkować, zdobywać szczyty.

Są metody, które nie zastąpią leków, ale może warto  pomyśleć o prostych sposobach zapobiegania chorobom alergicznym…
Czyli o stylu życia, polegającym na kontakcie z przyrodą – lasem, łąką, polami, wsią. Wiadomo, na wsi jest prawie dwukrotnie mniej chorych na astmę. Dziecko  trzeba wychowywać w naturalnych warunkach, w otoczeniu parku, przyrody. Powinno  pływać w jeziorze, a nie tylko w sterylnym basenie, powinno  korzystać ze wszelkich uroków wsi. Zastanawiamy się czy np. takie produkty jak ogórki kwaszone i zsiadłe mleko nie są  metodą na prewencję alergii? Bo gdy dziecko nie ma w sobie bezpiecznych bakterii, układ immunologiczny   nie reaguje prawidłowo. A więc zaczyna działać nieprawidłowo. I to jest sygnał do powstawania  alergii.

Materiał prasowy przygotowany przez Stowarzyszenie „Dziennikarze dla Zdrowia”

Czy astma zawsze idzie w parze z alergią?
Alergia jest bardzo istotnym czynnikiem usposabiającym do rozwoju astmy. Większość przypadków astmy, szczególnie u dzieci,  jest skojarzona z alergią atopową czyli uczuleniem na alergeny powietrznopochodne. Szacuje się, że około 80 proc. przypadków astmy u dzieci i 50 – 60 proc. u dorosłych ma przyczyny alergiczne. Często jednak nie ma bezpośredniego związku pomiędzy ekspozycją na uczulający alergen a astmą. Ogranicza to metody prewencji i nawet unikanie kontaktu z alergenem, czy też zastosowanie swoistej immunoterapii alergenowej, nie prowadzi do całkowitego wyciszenia objawów astmy, choć poprawia jej przebieg. Rola alergii atopowej jest istotna, ale proces astmatyczny na  pewnym etapie rozwija się autonomicznie, niezależnie od wpływu alergenu. Jest to jeden z bardzo ważnych czynników odpowiedzialnych za rozwój choroby, ale nie jedyny. Mówi się, że patofizjologia astmy należy do najbardziej złożonych, i ja też jestem przekonana, że tak właśnie jest.

Jeśli jednak „wyłapiemy” pierwsze objawy astmy u małego dziecka, to czy później łatwiej  będzie dorosłemu choremu kontrolować chorobę?
Na pewno tak, ponieważ istotą patofizjologii astmy jest immunoalergiczny odczyn zapalny na terenie drzewa oskrzelowego, i powinniśmy stosować terapię u każdego chorego, już z pierwszą chwilą jej rozpoznania. Trzeba starać się możliwie jak najskuteczniej wygaszać ten odczyn, aby zapobiegać pogarszaniu przebiegu choroby i poprawiać komfort życia. Przy pomocy leków przeciwzapalnych możemy doprowadzić do uzyskania pełnego komfortu zdrowotnego i, przede wszystkim, zapobiegać stanom zaostrzenia, które mogą nawet zagrażać życiu. Leczenie przeciwzapalne jest podstawą leczenia każdej postaci astmy.

Dysponujemy nowoczesnymi lekami. Na czym polega ich innowacyjność i dlaczego są one tak cenne dla pacjentów?
Steroidy wziewne zrewolucjonizowały leczenie astmy. To był wielki krok w leczeniu tej choroby. Działają one w miejscu choroby, w obrębie drzewa oskrzelowego, a więc objawy uboczne są zminimalizowane w porównaniu ze steroidami systemowymi, stosowanymi przed latami siedemdziesiątymi ubiegłego stulecia. Jednak istotą astmy jest również pogotowie skurczowe mięśniówki gładkiej oskrzeli, a lekami odwracającymi ten stan są beta2-mimetyki. Połączenie tych dwóch preparatów zoptymalizowało skuteczność leczenia astmy i zwiększyło bezpieczeństwo pacjentów. Stosowanie długodziałających beta2-mimetyków jest bowiem przeciwwskazane w monoterapii astmy, a połączenie tych dwóch preparatów w jednym leku zabezpiecza pacjenta przed podjęciem samowolnej decyzji terapeutycznej, polegającej na stosowaniu tylko beta2-mimetyków długodziałających. Specjaliści są przekonani, że równoczesne stosowanie beta2-mimetyku długodziałającego w połączeniu ze steroidem jest optymalnym podejściem rozwiązującym ten problem i zabezpieczającym optymalny profil bezpieczeństwa chorych.

Jeden łatwy do stosowania lek w postaci inhalacji wziewnych – pacjenci powinni być szczęśliwi…
Podstawowym obowiązkiem każdego lekarza zajmującego się leczeniem astmy jest nie tylko przepisanie preparatu, ale również poinformowanie pacjenta o sposobie inhalacji. Odpowiednia technika inhalacji gwarantuje skuteczność leku. Mamy do czynienia ze statystykami, również polskimi, z których wynika, że pomimo postępu wiedzy, jaki dokonał się w sposobie leczenia astmy, i pomimo dostępności nowoczesnych preparatów, wielu chorych jest niewłaściwie leczonych, czyli nie odnosi oczekiwanego skutku terapii. W moim przekonaniu jest to często problem niewłaściwej inhalacji, bo aby działać, lek musi dostać się do odpowiednich obszarów drzewa oskrzelowego, tam gdzie toczy się proces chorobowy. Tutaj jest jeszcze wiele do zrobienia.

Pacjent, który poczuje się lepiej i odczuwa większy komfort po prostu odstawia lek, gdyż wydaje mu się, że jest zdrowy. Tymczasem astma jest chorobą przewlekłą, z której właściwie wyleczyć się nie możemy, prawda?
To jest również argument tłumaczący nam te w pewnym sensie przerażające statystyki, bo rzeczywiście astma należy do chorób przewlekłych i, pomimo że potrafimy skutecznie opanowywać jej objawy, u wielu chorych ostatecznie jest to choroba nieuleczalna. Brzmi to bardzo dramatycznie, ale jest ona nieuleczalna tylko w tym sensie, że wymaga stosowania stałej terapii u większości chorych. Zbagatelizowanie tego faktu i samowolne odstawienie leku przez pacjenta, który czuje się prawie zdrowy, może skutkować nawrotem nasilenia się odczynu zapalnego, i w efekcie ponownym wystąpieniem objawów choroby. Chory na astmę często traktuje swój stan względnego braku komfortu oddychania jako normalny, a to może już być zapowiedź ciężkiego zaostrzenia choroby za parę godzin czy parę dni. Edukowanie pacjentów jest bardzo ważne i dlatego też na całym świecie działają tzw. szkoły chorych na astmę. W Polsce najbardziej skutecznie działają szkoły w Warszawie i w Krakowie. Są one niezwykle potrzebne, aby cały proces terapeutyczny był tak skuteczny jak same  leki.

Materiał prasowy przygotowany przez Stowarzyszenie „Dziennikarze dla Zdrowia”