Dr Czernecka podkreśliła, że mimika, gesty, postawa, strój, dodatki czy fryzura przy pierwszym wrażeniu często mówią więcej, niż komunikaty werbalne.

Na temat znaczenia wyglądu opublikowano wiele badań. Jedną z ciekawszych jest koncepcja kapitału erotycznego Catherine Hakim, obejmującego takie elementy jak: piękno twarzy i jej symetryczność, seksualna atrakcyjność w kontekście całego ciała, urok i wdzięk, pozytywna energia, a także styl ubierania się, makijaż czy fryzura.

– Zgodnie z tą koncepcją ludzie atrakcyjni to tacy, którzy podobają się innym nie tylko z wyglądu, ale też z zachowania, są towarzyscy, mili, sympatyczni, inni ich lubią. Wtedy na ogół uważani są za bardziej kompetentnych, wiarygodnych, łatwiej znajdują przyjaciół, częściej awansują i więcej zarabiają – dodała socjolog. Inne badania pokazują także, że wartość urody na rynku pracy i w życiu osobistym niejednokrotnie potrafi przyćmić cechy tj. inteligencja, wykształcenie, tytuły naukowe, przynależność klasową czy pracowitość.

Socjolożki z UŁ przeprowadziły badania dot. m.in. atrakcyjności wśród kobiet i mężczyzn w trzech kategoriach wiekowych: młodzi w wieku 20–37 lat; w średnim wieku, czyli 38–62 lata; oraz starsi w wieku 63–80 lat.

Według dr Czerneckiej zarówno badane kobiety, jak i mężczyźni w różnym wieku byli świadomi wpływu znaczenia wyglądu na ich społeczne funkcjonowanie. Wszyscy upatrywali w wyglądzie nie tylko wartości instrumentalnej, ale także autotelicznej – wpływu wyglądu na samopoczucie, samoocenę oraz pewność siebie.

Z badań wynika, że wiek i płeć różnicują jednak postawy wobec wyglądu. Kobiety dostrzegają częściej to, że są silnej od mężczyzn oceniane przez pryzmat wyglądu w różnych sferach życia. Największą świadomość nt. znaczenia wyglądu mają młodzi ludzie i to bez względu na płeć. Zaobserwować można także rodzaj „feminizacji wyglądu” wśród młodych mężczyzn.

– Dbanie o wygląd i fizyczną atrakcyjność, w tej kategorii wiekowej, nie jest już tylko domeną kobiet. Jednak młode kobiety nadal częściej i mocnej podkreślają, że wygląd ma dla nich istotniejsze znaczenie, szczególnie w przypadku kariery zawodowej, niż w przypadku mężczyzn – zaznaczyła badaczka.

Kobiety i mężczyźni w średnim wieku podkreślają znaczenie wyglądu szczególnie w kontekście życia osobistego i nawiązywania relacji intymnych. Jest to związane z trafianiem tej kategorii osób na tzw. wtórny rynek matrymonialny.

– Kobiety w średnim wieku podkreślają, że ich wygląd podlega częściej ocenie, niż ma to miejsce w przypadku mężczyzn, dlatego starają się zachować młody wygląd. W przypadku mężczyzn wiek nie stanowi czynnika, który mógłby ich dyskwalifikować w jakimś obszarze, również w kontekście wyglądu – dodała.

Największe różnice w opiniach na temat wyglądu występują wśród najstarszych badanych w wieku 63-80 lat. Jak podkreśliła socjolog, starsi mężczyźni w największym stopniu ignorują rolę wyglądu. Ich rówieśniczki uważają zaś, że podstawą ich oceny jest przede wszystkim wygląd.

– Mają silnie zinternalizowane normy bycia młodą i atrakcyjną – w ich opiniach pojawia się przekonanie, że brak atrakcyjności kobiet w starszym wieku przyczynia się do bycia „niewidzialnymi” – zaznaczyła dr Julita Czernecka.

Z badań wynika, że wyraz twarzy i jej mimika jest postrzegana, jako nośnik informacji o człowieku i jego cech osobowości.

– Osoba zadbana jest postrzegana, jako bardziej atrakcyjna, a pogodna i uśmiechnięta twarz jest atrakcyjniejsza niezależnie od wieku. Osoby starsze są atrakcyjne, o ile ich mimika komunikuje życiową mądrość, życzliwość czy ciepło charakteru. Warto pamiętać o tym, że atrakcyjny wygląd to też to, w jaki sposób przekazujemy informacje o sobie innym, to nie tylko strój, dodatki, ale też nasz sposób bycia, nasze zachowanie, które sprawia, że podobamy się innym jeszcze bardziej – podkreślił dr Czernecka.

Badania o charakterze jakościowym przeprowadzono wśród mieszkańców dużego miasta (powyżej 500 tys. mieszkańców) ze średnim i wyższym wykształceniem, o podobnym statusie ekonomicznym; finansowane były przez Narodowe Centrum Nauki.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Co jest najczęściej przyczyną niskiej samooceny?
W poszukiwaniu odpowiedzi na to pytanie nie unikniemy wędrówki do lat dzieciństwa. Dzieciństwo jest okresem nieustannych, ważnych przemian, w którym człowiek ulega wpływom środowiska i kultury w stopniu nieporównywalnie większym niż w innych okresach swego życia. Zakończenie tego etapu życia wiąże się z naturalną nadzieją, że oto wyrusza w świat szczęśliwy i skuteczny Dorosły. Będzie to jednak mało prawdopodobne jeżeli np. osoby znaczące w otoczeniu dziecka były wobec niego nadopiekuńcze, liberalne, zbyt wymagające lub odrzucające. Ale dzieciństwo to nie wszystko. Warto docenić znaczenie aktywności własnej dorosłego już człowieka: czy „przygląda się” sobie, swoim uczuciom, przekonaniom i zachowaniom, czy wyciąga wnioski z doświadczeń (osobistych, zawodowych), czy dostrzega potrzebę wprowadzania ew. zmian i czy rzeczywiście niniejsze zmiany wprowadza.

Jak zatem walczyć z niską samooceną?
Po pierwsze trzeba zauważyć, że coś z naszą samooceną nie jest w porządku. Nie jest to wcale takie proste, bo wydaje się, że żyjemy w czasach, w których na pracę nad sobą czasu raczej nie ma, a może jest trochę tak, jak pisał de Mello: „Niejeden obawia się, że jeśli się zatrzyma, żeby pomyśleć i zastanowić się, nie będzie mógł znowu ruszyć…”? Jeżeli jednak uda się nam zatrzymać i znaleźć źródło swoich problemów właśnie w zaniżonej samoocenie możemy coś z tym zrobić

Co takiego?
Popracować z profesjonalistą: psychologiem, psychoterapeutą. Skorzystać z dobrych poradników, które całkiem nieźle kierunkują i ułatwiają prowadzenie obserwacji swoich zachowań, analizowanie przekonań i identyfikowanie /opisywanie uczuć, ponadto w sposób przystępny opisują i wyjaśniają zagadnienia związane np. z perfekcjonizmem, asertywnością, radzeniem sobie z krytyką. Próbować urealniać rzeczywistość poprzez przywiązywanie większej wagi do faktów i konkretnych doświadczeń przy jednoczesnym rezygnowaniu z wyobrażeń i analizowania hipotetycznych scenariuszy. Próbować dostrzegać swoje mocne strony, ale nie tylko: warto dostrzegać mocne strony u innych a także zauważać pozytywne aspekty konkretnych wydarzeń. Znaleźć codziennie trochę czasu wyłącznie dla siebie, próbować być bardziej na tu i teraz, niż rozpamiętywać przeszłość czy wybiegać myślami w przyszłość.

Jaki wpływ kompleksy kobiece mają na ich życie erotyczne i związki z partnerami?
Życie erotyczne człowieka jest jednym z lepszych wskaźników jego dobrostanu psychicznego. Problemy z samooceną, doświadczanie trudnych uczuć, stres znajdują swoje odzwierciedlenie w erotyzmie i aktywności seksualnej człowieka. Kompleksy zarówno kobiet, jak i mężczyzn utrudniają czy wręcz uniemożliwiają czerpanie radości i satysfakcji z seksu, blokują spontaniczność, swobodę ekspresji doznań a nierzadko stosowną troskę o partnera. Osoba z kompleksami może tak bardzo skupiać się na sobie, swoim wyglądzie czy zachowaniu, że nie jest w stanie koncentrować się na potrzebach i przeżyciach partnera a przecież współżycie to obdarowywanie i przyjmowanie daru. Kompleksy partnerów nie sprzyjają również budowaniu dojrzałych związków; tam gdzie są kompleksy, tam jest zazdrość, niepewność, lęk i gniew. Takie uczucia właściwie uniemożliwiają partnerom doświadczanie wzajemnego zaufania, akceptacji, wspólnoty i poczucia bezpieczeństwa w relacji.