Kiedy słyszymy zbliżającą się burzę, trzeba włączyć sekundnik lub odliczać sekundy pomiędzy błyskiem na niebie a grzmotem. To pozwoli nam ocenić ryzyko. Jeśli upływa mniej niż 30 sekund, jesteśmy już dużym niebezpieczeństwie. Oznacza to, że należy się natychmiast schronić:

• w domu (z zamkniętymi oknami i drzwiami)
• w samochodzie (zamkniętym)
• szopie
• jaskini czy grocie.

Dlaczego trzeba się schronić w takiej sytuacji? Pioruny uderzają nie tylko wtedy, gdy wokół nas szaleje nawałnica – mogą wyprzedzać burzę nawet o kilkanaście kilometrów i razić, gdy nie ma jeszcze deszczu. Inny bardzo groźny sygnał to naelektryzowanie powietrza – włosy dosłownie stają wtedy dęba. To także moment, gdy powinniśmy natychmiast szukać schronienia.

Ważne! Schronienie przed burzą można bezpiecznie opuścić dopiero 30 minut po usłyszeniu ostatniego grzmotu!

Czasem, niestety, burza zastaje nas w terenie. Trzeba więc pamiętać, że ryzyko rażenia piorunem jest większe w okolicy obiektów wyższych od otoczenia, stojących samotnie i zakończonych spiczastym wierzchołkiem. A zatem jest to na przykład szczyt góry, samotnie stojące drzewo, słup, a także człowiek na otwartym terenie.

Ale ważna jest też odległość między stojącymi samotnie obiektami. Dr Jan Ciećkiewicz z Instytutu Ratownictwa Medycznego w Krakowie na portalu Medycyna Praktyczna przestrzega: „Obecność innego obiektu spełniającego powyższe warunki w odległości większej niż 30-50 metrów stwarza nową możliwość wyzwolenia wyładowania, a więc przebywanie na otwartym terenie w dalszej odległości od wyższego przedmiotu, na przykład 150 metrów od wysokiego drzewa lub szczytu góry, nie zabezpiecza przed rażeniem piorunem. Porażenie piorunem jest najczęściej (w ok. 50 proc. przypadków) skutkiem wytworzenia napięcia krokowego przez rozchodzący się po ziemi prąd z bliskiego wyładowania”.

W dalszej kolejności do porażenia piorunem dochodzi wskutek przeskoku wyładowania z uderzonego przez piorun obiektu, na przykład z drzewa lub słupa, przy którym się stoi. Do bardzo rzadkich należy bezpośrednie uderzenie pioruna w człowieka lub rażenie w wyniku dotknięcia obiektu przez człowieka dokładnie w tym momencie, gdy uderzył w ten obiekt piorun. Te dwie ostatnie sytuacje są prawie zawsze śmiertelne.

Jeśli więc w czasie burzy nie możemy schronić się w pomieszczeniu lub samochodzie:

• trzeba znaleźć zagłębienie w terenie i kucnąć w nim (ale nie siadać!) ze złączonymi w kostkach i kolanach nogami;
• nigdy nie stój podczas burzy pod samotnym drzewem!
• jeśli jesteś w grupie, jej członkowie powinni zachowywać między sobą kilkumetrową odległość;
• należy usunąć z ubrania wszelkie metalowe przedmioty (np. karabińczyki) i unikać kontaktu z wszelkimi przedmiotami, które mogą przewodzić prąd (najlepszymi przewodnikami są metal i woda).
• jeśli masz kask, włóż go na głowę.
• w czasie burzy nie wolno też przebywać na wodzie – doskonale przewodzi ona prąd, a piorun to nic innego, jak silne wyładowanie elektryczne.

Pierwsza pomoc osobie rażonej piorunem

• Zapewnij sobie bezpieczeństwo – tylko wtedy możesz pomóc komuś innemu
• Nie bój się dotykać osoby rażonej piorunem!
• Wezwij pomoc
• Oceń, czy ofiara rażenia jest przytomna, oddycha, bije jej serce
• Jeśli nie wyczuwasz tętna, wykonuj masaż serca
• Jeśli ofiara nie oddycha, ale ma tętno, rozpocznij sztuczne oddychanie  metodą usta-usta
• Opatrz widoczne oparzenia i krwawienia
• Bądź z ofiarą do momentu przybycia pomocy, wspieraj ją psychicznie.

Pamiętaj, że najgroźniejsze bezpośrednio po porażeniu piorunem jest zatrzymanie krążenia i brak oddechu, zatem czas udzielenia pomocy w postaci masażu serca lub przywrócenie oddechu ma kluczowe znaczenie. Każda osoba, która doznała porażenia piorunem, nawet jeśli pozornie nie ma obrażeń, powinna być zbadana przez lekarza. W wielu przypadkach najgroźniejsze skutki dotyczą układu nerwowego.

PAP Nauka w Polsce, Strona TOPR
U. V. Okafor: Lightning Injuries and Acute Renal Failure: A Review in: Renal Failure, 2005
Artykuł dr. J. Ciećkiewicza z portalu Medycyna Praktyczna

ilustracja – grafika: PAP Nauka w Polsce

Tematem kolorystyki samochodów w odniesieniu do bezpieczeństwa ruchu drogowego zajęli się naukowcy z australijskiego Monash University Accident Research Centre. Przeanalizowali oni dane na temat rzeczywistych wypadków zgłoszonych na policję w dwóch australijskich stanach.

Uwzględnili przy tym zderzenia pojazdów ze sobą oraz kolizje z udziałem pieszych, rowerzystów czy motocyklistów. Wzięli też m.in. pod uwagę typ pojazdu uczestniczącego w wypadku i warunki świetlne. Badanie pokazało wyraźnie, że kolor auta ma niebagatelne znaczenie.

Najbezpieczniejsze okazały się białe samochody. Gorzej wypadały te barwy, które słabo odznaczają się na drodze. Naukowcy wśród tych „gorszych” kolorów wymieniają m.in.:

• czarny,
• niebieski,
• szary,
• zielony,
• czerwony
• i srebrny.

Okazało się, że największe znaczenie dla ryzyka wypadku lakier samochodu ma za dnia, czyli w dobrych warunkach świetlnych. Wtedy ryzyko wypadku w samochodzie o kolorze wymienionym na przytoczonej liście było o 10 proc. wyższe niż w pojeździe z białym lakierem.

To jednak nie wszystko. Analiza wykazała, że barwa karoserii miała także znaczenie dla przebiegu wypadku. Słabiej widoczne samochody częściej uczestniczyły w poważniejszych zderzeniach.

mat/ zdrowie.pap.pl

Źródło:

Monash University

Badanie dotyczące zagrożeń w sieci, przeprowadzone w Polsce przez Mediacom, ujawniło brak zaufania (46%) do instytucji w kontekście dbania o dane użytkowników. Instytucje, o które pytano respondentów, obejmują polski rząd, Unię Europejską (UE), prywatne firmy i dostawców usług internetowych.

Najważniejsze wnioski z badania:

• Pomimo braku zaufania do instytucji w kwestii ochrony prywatności:

  • polscy internauci nadal używają słabych haseł,

  • 24% polskich internautów nie potrafi wskazać silnego hasła,

  • większość osób, które zadeklarowały, że wiedzą, czym jest phishing, nie potrafiła podać przykładu takiej wiadomości e-mail,

  • 71% polskich internautów zabezpiecza swoje urządzenia programem antywirusowym, ale tylko 13% używa VPN do ochrony swoich danych.

• Młodsze osoby przywiązują większą wagę do swoich danych osobowych niż do bezpieczeństwa swoich urządzeń.

• Z kolei starszym osobom bardziej zależy na ochronie swoich urządzeń niż na zabezpieczeniu swoich danych osobowych.

Niedawne skandale w Polsce sprawiły, że Polacy są sceptycznie nastawieni do instytucji

Awersja Polaków do instytucji nie jest bezpodstawna. Niedawne afery dotyczące prywatności sprawiły, że wiele osób zaczęło kwestionować swoje bezpieczeństwo w sieci.

Warto wspomnieć o dwóch wydarzeniach. Pierwszy skandal wybuchł w kwietniu 2020 roku, gdy Poczta Polska bezprawnie zażądała dostępu do danych wyborców podczas wyborów prezydenckich.

O jakie dane chodziło?

• PESEL,

• kod pocztowy,

• miasto,

• dzielnica,

• ulica,

• numer domu,

• numer mieszkania,

• imię,

• drugie imię,

• nazwisko,

• województwo,

• gmina.

Druga afera wydarzyła się rok później, gdy wyciekły dane ponad 22 000 funkcjonariuszy publicznych, które były zebrane w niezabezpieczonym pliku Excel. Za wyciek odpowiedzialny był pracownik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Wśród upublicznionych informacji znalazły się imiona i nazwiska, adresy e-mail oraz adresy miejsc zatrudnienia, numery telefonów oraz numery PESEL.

Takie dane to dla cyberprzestępców świetna okazja do lepszego projektowania ataków typu phishing, co dla firm i instytucji rządowych może oznaczać ogromne straty finansowe oraz utratę reputacji.

Biorąc te wydarzenia pod uwagę, ujawniony w badaniu brak zaufania Polaków do instytucji (46%) w ogóle nie dziwi. Ludzie nie czują się komfortowo, gdy ich dane są w rękach organizacji rządowych, które łamią prawo lub nie są nawet w stanie zagwarantować prywatności swoim własnym pracownikom.

Polacy nie ufają instytucjom, ale nie podejmują zbyt wielu działań, żeby chronić swoją prywatność

Brak zaufania do instytucji mógłby sugerować, że ludzie sami dbają o swoją prywatność. Niestety tak nie jest. Badanie wykazało, że polscy użytkownicy internetu zazwyczaj nie podejmują żadnych dodatkowych działań, by chronić swoje dane.

Słabe hasła

Według bazy danych Surfshark Alert 10 najczęściej używanych haseł w Polsce to hasła bardzo słabe:

1. 123456

2. 123456789

3. qwerty

4. 12345

5. Groupad2013

6. 1234

7. hasło

8. Bajaonel12

9. 111111

10. 12345678

Badanie pokazało również, że co czwarty (24%) polski internauta nie potrafi wskazać silnego hasła. Jest to bardzo niepokojące, ponieważ słabe hasła są przyczyną wielu cyberprzestępstw, takich jak wycieki danych czy kradzież środków finansowych.

Jednocześnie prawie dwie trzecie respondentów uważa, że używa silnych haseł na swoich kontach (patrz wykres poniżej). Oznacza to, że Polacy nie wiedzą, jak stworzyć silne hasło.

Prywatność w sieci – niepokojące nawyki Polaków

Na wykresie można też zobaczyć, że wprawdzie większość polskich użytkowników sieci zabezpiecza swoje urządzenia programem antywirusowym (71%), ale tylko 13% używa do ochrony swoich danych w sieci narzędzi zapewniających prywatność, takich jak VPN. 70% respondentów przyznało także, że zna tylko jedną funkcję VPN lub nie zna żadnej.

Badanie ujawniło, że mniej niż połowa respondentów podejmuje jakiekolwiek działania w celu ochrony swoich danych. Oznacza to, że większość osób nie tylko nie ma odpowiednich nawyków związanych z prywatnością podczas surfowania po Internecie, ale także nie posiada wystarczającej wiedzy na temat bezpieczeństwa i prywatności w sieci.

Internauci nie doceniają wartości swojej prywatności

Poprzednie badanie wykazało, że Polacy nie doceniają wartości swoich danych. Wyniki obu badań pozwalają lepiej zrozumieć ten fenomen.

Co więcej, wnioski z badań sugerują, że osoby korzystające z sieci są albo niedoinformowane, albo po prostu nie interesuje ich wartość własnej prywatności. W tym drugim przypadku niestety nic nie można zrobić. Badanie pokazało jednak, że konieczne może być wdrożenie szeroko zakrojonych działań edukacyjnych na temat bezpieczeństwa i prywatności w sieci.

Metodologia

Badanie przeprowadzono z udziałem 1 124 respondentów w wieku od 18 do 64 lat w formie ankiety internetowej (metodą CAWI). Celem badania było poznanie opinii polskich internautów z różnych grup (według miejsca zamieszkania, płci, wykształcenia, dochodów i wieku) na temat bezpieczeństwa i prywatności w sieci. Badanie przeprowadziła firma Mediacom na zlecenie Surfshark.

- 10 złotych zasad bezpiecznego korzystania z medycyny estetycznej opracowaliśmy po to, żeby pomóc każdej kobiecie  w wyborze bezpiecznej kliniki medycyny estetycznej. Dzięki nim mają wiedzieć jakie przysługują im prawa, o co powinny pytać podczas wizyt, na co zwracać uwagę i gdzie szukać wiarygodnych informacji – mówi dr n. med. Krzysztof Jakubowski specjalista z zakresu Chirurgii Onkologicznej i Chirurgii Ogólnej, Certyfikowany lekarz medycyny estetycznej – Medycyna estetyczna ma być wsparciem dla kobiet w trosce o urodę oraz w prowadzeniu zdrowego stylu życia, dlatego bardzo niepokoją nas informacje o rosnącej liczbie powikłań. Popieramy postulaty zmian legislacyjnych, ale nie czekając na ich wprowadzenie chcemy edukować kobiety i pomagać im w wyborze bezpiecznych usług medycyny estetycznej – dodaje dr n. med. Jakubowski.

Kobiety coraz chętniej korzystają z usług medycyny estetycznej co wpływa na szybki rozwój tego segmentu usług. Niepokojącym zjawiskiem jest fakt, że coraz częściej zabiegi takie jak podanie np. toksyny botulinowej, popularnie zwanej botoksem, wykonują osoby bez wykształcenia lekarskiego, co zdaniem dermatologów jest niedopuszczalne i niebezpieczne. Zdarza się nawet, że zabiegi są wykonywane  poza gabinetami np. w domach klientek.
Dlatego pierwszym punktem na liście zasad bezpieczeństwa jest świadomy i odpowiedzialny wybór kliniki. Należy upewnić się, że zatrudnia ona wykwalifikowanych lekarzy specjalistów i spełnia wymogi sanitarno-epidemiologiczne, co można sprawdzić na stronie internetowej placówki.

Polskie Towarzystwo Dermatologiczne w oficjalnym stanowisku postuluje m.in. wprowadzenie precyzyjnego określenia, iż zabiegi medycyny estetycznej, w tym w szczególności zabiegi inwazyjne wykonywane przy użyciu urządzeń medycznych oraz zabiegi z wykorzystaniem substancji wydawanych na podstawie przepisu lekarza mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby posiadające prawo wykonywania zawodu lekarza.

- Tylko lekarz jest w stanie zebrać profesjonalny wywiad przed zabiegiem oraz zareagować np.
w przypadku  wstrząsu anafilaktycznego. Medycyna estetyczna obejmuje poważne zabiegi medyczne związane z ingerencją w organizm człowieka co wymaga znajomości anatomii i umiejętności diagnozowania. Dlatego postulujemy o doprecyzowanie przepisów prawa w tym zakresie. W innym przypadku kobietom grożą poważne powikłania, z którymi jako lekarze dermatolodzy spotykamy się coraz częściej  – mówi prof. Aleksandra Lesiak, Członek zarządu Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego.

Dlatego właśnie kluczowym  etapem podejmowania decyzji o skorzystaniu z usług medycyny estetycznej powinna być  konsultacja medyczna, która poprzedza każdy profesjonalny zabieg – Podczas konsultacji medycznej my lekarze musimy pacjentom opisać zrozumiałym językiem przebieg zabiegu, proces rekonwalescencji, przeciwskazania oraz możliwe powikłania a przede wszystkim  odpowiedzieć na każde pytanie. Równie ważne jest jednak i to co mówi mi sam  pacjent. Powinien opowiedzieć o przebytych zabiegach, chorobach przewlekłych, lekach jakie przyjmuje. Wszystko co jest związane ze zdrowiem pacjenta jest dla mnie jako lekarza ważne zanim podejmę decyzję o tym czy i jaki zabieg zalecę i przeprowadzę.  Zawsze zachęcam do pytania o wszystko, nawet o rzeczy, które z pozoru mogą wydawać się nieistotne – podkreśla dr n. med. Krzysztof Jakubowski.

Zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami Ministerstwa Zdrowia zabiegi z zakresu dermatologii i medycyny estetycznej z użyciem głębokich peelingów, mezoterapii igłowej, stosowanie wypełniaczy, toksyny botulinowej, osocza bogatopłytkowego, nici liftingujących, krioterapii, elektroterapii i laseroterapii są świadczeniami  medycznymi i powinny być wykonywane tylko i wyłącznie przez lekarzy. – Wymagania te podyktowane są koniecznością posiadania wiedzy, która ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa zabiegu. Użycie implantów tkankowych może prowadzic ́ do natychmiastowych i odległych poważnych działań  niepożądanych, takich jak martwica tkanek, stany zapalne, ropnie, trwała utrata wzroku, reakcja anafilaktyczna i inne, włącznie z ryzykiem zgonu – czytamy w stanowisku PTD.

Aby uniknąć tak poważnych powikłań, decydując się na zabiegi z podaniem preparatów takich jak np. toksyna botulinowa czy kwas hialuronowy trzeba upewnić się, że wykona je lekarz. Następnie trzeba  zapytać jakim preparatem zostanie wykonany, a przed podaniem sprawdzić  czy produkt jest fabrycznie zamknięty i czy nie jest przeterminowany. Pamiętajmy – jeden preparat podaje się jednej osobie.  
Z lekarzem należy  także otwarcie  rozmawiać o efektach jakie sobie wyobrażamy i których oczekujemy. Zadaniem lekarza jest wówczas przedstawienie realnych efektów, które są możliwe do osiągnięcia biorąc pod uwagę nasze uwarukowani biologiczne  i możliwości medycyny estetycznej.

- Zawsze powtarzam  pacjentkom żeby traktować  medycynę estetyczną jako jeden z wielu sposobów dbania o zdrowy styl życia i urodę. Opóźnienie procesu starzenia się skóry, poprawa wyglądu to naturalna potrzeba, której realizacja pozytywnie wpływa na nasze samopoczucie, wysoką samoocenę a co zatem idzie zdrowie psychiczne. Jeśli będziemy pamiętać  o tym, by zabiegi wykonywać w profesjonalnym miejscu przez wykwalifikowanego lekarza, możemy bezpiecznie korzystać z jej dobrodziejstw – podkreśla dr n. med. Krzysztof Jakubowski.  

10 złotych zasad bezpiecznego korzystania z medycyny estetycznej
1.    Wybierz sprawdzoną i renomowaną klinikę, opierając się na różnych źródłach i wiarygodnych opiniach.
2.    Zabiegi medyczne takie jak m.in. podanie toksyny botulinowej lub kwasu hialuronowego wykonuj zawsze u lekarza.
3.    Pamiętaj, że każdy profesjonalny zabieg poprzedza konsultacja medyczna.
4.    Podczas konsultacji medycznej lekarz musi Ci opisać przebieg zabiegu, proces rekonwalescencji, przeciwskazania, możliwe powikłania oraz odpowiedzieć na każde Twoje pytanie.
5.    Pytaj lekarza o wszystko i oczekuj zrozumiałych odpowiedzi. Nie bój się pytać przed, w trakcie lub po zabiegu.
6.    Powiedz lekarzowi o wszystkich zabiegach, jakim się wcześniej poddałaś oraz o lekach jakie przyjmujesz.
7.    Jeśli zaczniesz mieć wątpliwości daj sobie czas, by to przemyśleć, pytaj tak długo,
aż rozwiejesz wszystkie wątpliwości.
8.    Dowiedz się jakim preparatem lub urządzeniem będzie wykonany zabieg. Sprawdź termin ważności preparatu i czy jest fabrycznie zamknięty. Jeden preparat podaje się jednemu pacjentowi.
9.    Rozmawiaj z lekarzem o realnych efektach zabiegów.  Pytaj jakie są możliwości osiągnięcia Twojego wymarzonego celu biorąc pod uwagę uwarunkowania biologiczne i możliwości medycyny estetycznej.
10.    Traktuj medycynę estetyczną jako jeden z wielu sposobów dbania o zdrowy styl życia i urodę, pamiętając o tym, by zabiegi wykonywać w profesjonalnym miejscu przez wykwalifikowanego lekarza.  

Oprac. Na podstawie materiałów prasowych AchA PR.