Zespół pod kierunkiem Brendana Lucey’a zaobserwował w badaniu na ośmiu ochotnikach w wieku 30-60 lat, że regularne niedosypianie ma związek z nadprodukcją w mózgu amyloidu beta – białka, które tworzy blaszki (płytki) amyloidowe w mózgach osób chorych na alzheimera.

– To badanie wyraźnie wykazało, że zaburzenia snu zwiększają u ludzi ryzyko rozwoju choroby Alzheimera poprzez mechanizm związany z nadprodukcją amyloidu beta – komentuje współautor pracy neurolog Randall Bateman.

Pacjenci zaproszeni do badania nie mieli problemów ze snem, nie stwierdzono też u nich spadku zdolności poznawczych. Część z nich miała w trakcie pojedynczego eksperymentu przespać noc bez pomocy żadnych środków, części nie pozwolono zmrużyć oka, a część miała zasnąć po podaniu leku zawierającego hydroksymaślan sodu, który pomaga m.in. zachować ciągłość snu (wydłuża głęboką fazę snu, niezbędną do tego byśmy po obudzeniu czuli się wypoczęci).

W każdej grupie stan pacjentów był obserwowany przez 36 godzin – począwszy od rana aż do popołudnia następnego dnia. Co dwie godziny naukowcy pobierali od nich próbki płynu mózgowo-rdzeniowego, który stanowi ochronę dla centralnego układu nerwowego. Sprawdzano, jak zmienia się w nich poziom amyloidu beta w zależności od pory dnia i zmęczenia badanych osób.

Wszyscy ochotnicy wracali do kolejnego eksperymentu za 4-6 miesięcy i tym razem przydzielano ich do innej grupy. Wszystkie trzy scenariusze doświadczenia przeszły łącznie cztery osoby. Według naukowców badanie tych samych osób w różnych warunkach pozwala zaobserwować istotne statystycznie zmiany.

Analiza zebranych danych wykazała, że poziom amyloidu beta u osób, którym nie pozwolono się wyspać, był o 25-30 proc. wyższy niż u osób, które przesypiały bez problemu całą noc. Co ważne, po nocy bez snu stężenie amyloidu beta w płynie mózgowo-rdzeniowym odpowiadało stężeniu, jakie obserwuje się u osób genetycznie predysponowanych do zachorowania na alzheimera, gdy są w młodszym wieku.

Osoby, które przed snem zażyły pigułkę nie miały niższego poziomu tego związku niż osoby przesypiające noc bez pomocy farmakologicznej. Oznacza to, że środki farmakologiczne nie dają dodatkowych korzyści u zdrowych osób, które normalnie przesypiają noc, oceniają naukowcy.

Amyloid beta jest ubocznym produktem procesów metabolicznych zachodzących w mózgu – tzw. peptydowym produktem degradacji biała APP. Jest on usuwany z mózgu przez komórki odporności, głownie w nocy.

Brak snu sprawia, że w naszym mózgu powstaje więcej amyloidu, a jednocześnie proces usuwania go wcale nie jest sprawniejszy. Wzrost poziomu tego związku prowadzi do odkładania się go w postaci blaszek amyloidowych, które uszkadzają neurony i inicjują inne zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera, tłumaczą autorzy badania.

– Nie chciałbym, żeby ktokolwiek myślał, że zachoruje na alzheimera, ponieważ zarwał noc na studiach. Jedna noc prawdopodobnie nie ma wpływu na ogólne ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera. Znacznie bardziej obawiamy się o ludzi, którzy mają przewlekłe problemy ze snem – zaznacza Lucey.

Jego zdaniem zrozumienie zależności między niedoborami snu a wzrostem stężenia amyloidu beta pomoże w badaniach nad nowymi terapiami, dzięki którym możliwe będzie ograniczanie odkładania się tego związku w mózgu u osób regularnie niewysypiających się.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Naukowcy z Uniwersytetu Pensylwanii (USA) zaprosili do laboratorium 40 zdrowych osób i podzielili je na dwie grupy. Jedną z nich pozbawili wystarczającej ilości snu (badani byli na nogach przez 28 godzin), drugiej umożliwili normalny wypoczynek (8 godzin snu). Następnie przeprowadzili wśród uczestników test rozpoznawania wesołych, smutnych i neutralnych twarzy. Mierzyli u badanych skuteczność w identyfikowaniu pozytywnych lub negatywnych bodźców oraz czasy reakcji.

Badanie pokazało, że niewyspane osoby poświęcały mniej uwagi wesołym twarzom. Nie oznacza to, że skupiały się one bardziej na negatywnych bodźcach, ale na pewno w mniejszym stopniu koncentrowały się na tych pozytywnych.

– Generalnie mamy tendencję do zauważania pozytywnych bodźców w naszym otoczeniu. Skupiamy się na pozytywnych rzeczach bardziej niż na czymkolwiek innym, ale deprywacja snu może pozbawiać nas tej możliwości – komentuje Vargas.

Co ciekawe, naukowcy zaobserwowali, że osoby, które doświadczały w przeszłości objawów bezsenności, były mniej podatne na wpływ niewyspania. Osoby te prawdopodobnie wykształciły mechanizmy radzenia sobie z negatywnymi konsekwencjami niedoboru snu.

W poprzednim badaniu, zaprezentowanym na tegorocznej konferencji „SLEEP” w Bostonie, badacze wykazali jednak, że osoby cierpiące na bezsenność częściej miewają myśli samobójcze.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Poza tym osoby śpiące zbyt krótko narażone są na problemy z otyłością. – Nawet jedna nieprzespana noc może spowodować zwiększenie odporności na insulinę, a w konsekwencji cukrzycę typu 2. Podwyższa się także możliwość wystąpienia chorób serca czy Alzheimera – dodaje. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Alabamy w Birmingham dowodzą, że osoby, które śpią zbyt krótko są bardziej narażone na udar mózgu. W przypadku tych, którzy mają problemy ze snem częściej występuje także depresja i stany lękowe.

Dlaczego śpimy zbyt krótko – przyczyny mogą być różne – od niezdrowego trybu życia, aż po złe warunki w sypialni. Bardzo ważne jest to, aby była ona faktycznie miejscem odpoczynku. Nie powinniśmy pracować w łóżku czy trzymać zbyt blisko choćby telefonu, który będzie nas rozpraszał. Istotne jest także samo łóżko, na którym śpimy. –Dobrze, jeśli będzie ono wyposażone w wygodny i odpowiednio dobrany materac, najlepiej z warstwą redukującą nacisk. Duże znaczenie ma także właściwa poduszka, której zadaniem jest podpierać odcinek szyjny kręgosłupa, byśmy nie budzili się z bolącym lub odrętwiałym karkiem – tłumaczy Jacek Poznański, ekspert z firmy Tempur Polska.