Bez względu na wiek, higiena jamy ustnej ma ogromne znaczenie dla ogólnego samopoczucia i stanu zdrowia. Zęby wpływają na relacje towarzyskie, pewność siebie, a także czerpanie przyjemności ze spożywania posiłków. Zdrowie jamy ustnej ma także ogromne znaczenie dla całej kondycji naszego organizmu.

– W jamie ustnej człowieka stale bytują miliony bakterii i grzybów. Kiedy jesteśmy zdrowi bakterie dobre hamują rozwój i namnażanie się tych złych. Gdy równowaga biologiczna jest zakłócona, bakterie mogą być groźnymi czynnikami chorobotwórczymi powodując choroby zębów i dziąseł, a wtórnie stać się przyczyną chorób ogólnoustrojowych – mówi Roman Borczyk, lek. med. dyrektor zespołu specjalistów.

Bakterie, powodują wzrost chorób przyzębia i przyczyniają się do rozwoju stanu zapalnego. Taka infekcja sprawia, że do walki z bakteriami rusza układ odpornościowy, a nieleczenie nie dość, że sieje spustoszenie to jeszcze niszczy tkanki miękkie dziąsła i kości powodując paradontozę. Namnażające się w jamie ustnej bakterie, mogą być przyczyną rozwoju zapalenia płuc.

Drobnoustroje mogą powodować nawracające przeziębienia i zapalenia gardła, a nawet spowalniają proces leczenia. Ponadto bakterie docierając do nerek mogą być odpowiedzialne za kłębuszkowe zapalenie nerek, a rozchwianie pracy układu immunologicznego może z kolei doprowadzić do powstania reakcji alergicznych. Okazuje się także, że gdy chorują zęby lub dziąsła, w naszym organizmie podnosi się poziom białka C-reaktywnego, które zwiększa ryzyko chorób układu krążenia.

– Kiedy drobnoustroje przedostają się do krwioobiegu rozprzestrzeniają się po całym organizmie. Powodują na przykład osadzanie się blaszek miażdżycowych i tym samym mogą przyczynić się do zawału. Bakterie wytwarzają toksyny, które mogą uszkodzić trzustkę, a także prowadzić do cukrzycy typu 2. Chore zęby wpływają także na nieprawidłową pracę serca, ponieważ szkodliwe substancje powodują zagęszczenie krwi, co utrudnia pracę serca. Próchnica podwyższa ryzyka zachorowania na sepsę, a także może przyczynić się też do rozwoju nowotworów – tłumaczy Borczyk.

Przyjmowane są różne hipotezy na temat stanu zdrowia zębów i jego wpływu na raka. Naukowcy uważają, że długotrwałe choroby dziąseł spowodowane psuciem się zębów pod wpływem bakterii osłabiają również układ odpornościowy, co zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju nowotworów. Możliwe jest też to, że bakterie znajdujące się w jamie ustnej stanowią bezpośrednią przyczynę rozwoju raka gardła i jamy ustnej.

Próchnica ma także negatywny wpływ na pracę układu pokarmowego. Brak zębów powoduje, że nie przeżuwamy właściwie pokarmów i połykamy duże kęsy. Żołądek musi wówczas wytwarzać większą ilość kwasów trawiennych, w tym kwasu solnego, który w nadmiarze sprzyja powstawaniu wrzodów, refluksu i owrzodzenia przełyku.

Okazuje się także, że seniorzy, którzy nie mają zębów trzy razy bardziej narażeni są na rozwój demencji niż ich rówieśnicy. Naukowcy sądzą, że stany zapalne, które powodują utratę zębów mogą niekorzystnie wpływać także na mózg. Zmiana diety ze względu na brak uzębienia może powodować niedobór witamin i mikroelementów, które wpływają na pracę mózgu.

Dbając o swoje ciało powinniśmy zwrócić uwagę na jamę ustną. Zapobieganie oraz wczesne wykrywanie pozwalają szybko zwalczać choroby jamy ustnej i związane z nimi dolegliwości zdrowotne. Nawet drobny, ale przedłużający się stan zapalny w buzi wywołuje choroby, których przyczyny znajdują się w miejscu, którego się nie spodziewaliśmy – w jamie ustnej.

Źródło: Newsrm.tv

Podczas ciąży w organizmie kobiety dochodzi bowiem do wielu fizjologicznych zmian na tle hormonalnym; ich skutek może być także widoczny jamie ustnej. Stąd w tym czasie odnotowuje się u kobiet większą skłonność do zapaleń dziąseł, nawet przy zachowaniu prawidłowej higieny jamy ustnej i odpowiednim usuwaniu płytki nazębnej.

- Podczas ciąży w organizmie wrasta poziom progesteronu i estrogenów co sprzyja większemu ukrwieniu tkanek dziąseł. U niektórych pań stają się one rozpulchnione i bardziej wrażliwe na podrażnienia czy urazy. Dziąsła mogą też ostrzej niż zwykle reagować na kontakt z płytką nazębną, co sprzyja infekcji – wyjaśnia lek. stom. Joanna Oleksiak z gabinetu Stankowscy & Białach Stomatologia w Poznaniu.

W rezultacie aż u ok. 40 proc. ciężarnych może rozwinąć się tzw. ciążowe zapalenie dziąseł. Charakteryzuje się ono zaczerwienieniem, obrzękiem i tkliwością tych tkanek. Częstym zwia-stunem jest tzw. „objaw różowej szczoteczki”, ponieważ dziąsła krwawią nawet przy codziennym szczotkowaniu. Jeśli zaś pacjentka cierpi na choroby dziąseł jeszcze przed ciążą, to najpewniej ulegną one zaostrzeniu.

Warto też pamiętać, że zdrowie jamy ustnej ma wpływ na cały organizm przez całe życie.

Zapalenie dziąseł w ciąży: może mieć wpływ na dziecko?

Ciążowe zapalenie dziąseł zwykle nie powoduje nieodwracalnych zmian w przyzębiu, stosunkowo łatwo je leczyć i zazwyczaj ustępuje kilka miesięcy po porodzie.

Najczęściej też nie ma wpływu na zdrowie rozwijającego się płodu. Jednak u ok. 12-15 proc. kobiet w ciąży dochodzi do zaawansowanej choroby przyzębia i ta już może mieć wpływ na parametry rozwijającego się płodu. Badania wykazują, że zapalenia przyzębia powiązane jest z występowaniem trzech rodzajów powikłań ciążowych: niskiej wagi urodzeniowej, przedwczesnego rozwiązania oraz stanu przedrzucawkowego (rozumiany jako wysokie ciśnienie krwi matki  i znaczący białkomocz lub obecność nadmiernej liczby białek w moczu a także występowaniem cukrzycy ciążowej).

Specjaliści sugerują, że bakterie bytujące w jamie ustnej przenosząc się najprawdopodobniej wraz z krwią kolonizują płód i łożysko. Choć wykazano powiązanie mikroorganizmów charakterystycznych dla zapalenia przyzębia z powikłaniami ciążowymi, niewiele wiadomo o tym, jaką rolę spełniają. Wciąż nie wiadomo też, dlaczego u niektórych kobiet cierpiących na zapalenie przyzębia pojawiają się powikłania ciążowe, a u innych nie.

Nadziąślak: co to jest

Zdarza się, że na powierzchni dziąsła pojawia się mały, miękki i zaczerwieniony guz – to może być nadziąślak ziarnisty zwany również nadziąślakiem ciężarnych. Nie przestrasz się , to  ła-godny guz. Zwykle umiejscawia się w przestrzeniach międzyzębowych, ale czasem może przechodzić na wargi, koniuszek języka lub jego brzegi.

- Wpływ na jego rozwój ma wiele czynników, m.in. miejscowe podrażnienia, urazy oraz zmiany hormonalne. Nie boli i zazwyczaj nie ulega zezłośliwieniu - uspokaja lek. stom. Monika Stachowicz z gabinetu Periodent w Warszawie.

Nadziąślaki najczęściej pojawiają się między drugim a piątym miesiącem ciąży. Jeśli nie powodują problemów  w codziennym funkcjonowaniu lub nie mają wpływu na wygląd, nie powinno się ich usuwać podczas trwania ciąży. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że zmiany te ustąpią samoistnie po porodzie.

Leczenie próchnicy w czasie ciąży…

…jest koniecznością. Specjaliści przekonują, że obecnie stosowane wypełnienia są całkowicie bezpieczne dla płodu, ze względu na to, że nie przenikają poza strukturę zęba. Dostępne są również specjalne rodzaje środków znieczulających, które są całkowicie bezpieczne dla matki i płodu. – Stres związany z infekcją zęba i możliwe powikłania przy braku leczenia, mogą być groźniejsze dla pacjentki niż samo jego podjęcie  – podkreśla dentystka.

Czy badanie RTG zęba u kobiety w ciąży jest bezpieczne?

Choć pojedyncze badanie zęba z pewnością nie zaszkodzi dziecku, powinno się je wykony-wać tylko wtedy, gdy to konieczne; najlepiej unikać tego rodzaju diagnostyki w 1. trymestrze ciąży, gdy płód jest najbardziej wrażliwy na promieniowanie RTG.

- Obecnie ten typ diagnostyki wykonuje się nowoczesną i w pełni bezpieczną metodą radiowi-zjografii, gdzie dawka promieniowania jest minimalna, a jama ustna mocno oddalona od maci-cy. Również tradycyjne RTG wykonywane jest z należytymi środkami bezpieczeństwa, to znaczy brzuch i tarczyca pacjentki osłaniane są specjalnym ołowianym fartuchem, który stanowi ochronę dla płodu” – wyjaśnia dr Joanna Oleksiak z Poznania.

Jakich zabiegów stomatologicznych unikać w czasie ciąży?

Podczas ciąży nie powinno się korzystać z zabiegów wybielających zęby w gabinecie. Tym bardziej nie powinno stosować samemu preparatów dostępnych w sklepach – ich wpływ na ciążę i płód nie jest do końca zbadany. Mogą one także powodować nadwrażliwość dziąseł. W trakcie ciąży lepiej także unikać zabiegów protetycznych, rekonstrukcyjnych, chirurgicz-nych czy leczenia ortodontycznego.

Higiena jamy ustnej mamy z korzyścią dla dziecka

Specjaliści z Polskiego Towarzystwa Periodontologicznego zwracają uwagę na to, że bakterie odpowiedzialne za rozwój próchnicy, nie tylko wywołują zakażenia jamy ustnej u kobiet w ciąży, ale są też przyczyną próchnicy zębów u ich dzieci.

- Minimalizując obecność tych bakterii w jamie ustnej mamy, zapobiega się więc również ich namnażaniu w jamie ustnej jej dziecka” – uważa specjalista prof. Tomasz Konopka kierownik Katedry i Zakładu Periodontologii Wrocławskiego Uniwersytetu Medycznego, wiceprezes PTP.

Jak wykazał w swoich badaniach amerykański periodontolog Steven Offenbacher objęcie kobiet w ciąży opieką periodontologiczną mogłoby zmniejszyć aż o 15 proc. liczbę wszystkich przedwczesnych porodów.  Polskie Towarzystwo Periodontologiczne uznając zdrowie jamy ustnej kobiet w ciąży za poważny problem przyłączyło się do programu edukacyjnego realizowanego przez Europejską Federację Periodontologiczną.

Podczas spotkania panelowego w kwietniu tego roku w Warszawie, w którym uczestniczyli polscy eksperci z dziedziny periodontologii, perinatologii oraz ginekologii i położnictwa opracowano wytyczne w sprawie opieki stomatologicznej nad kobietą ciężarną.

Źródło: Zdrowie.PAP.pl

Skąd te objawy? Większa skłonność kobiet w ciąży do infekcji dziąseł spowodowana jest zmianami hormonalnymi w tym okresie, w szczególności wpływem progesteronu. Po pierwsze, zwiększony poziom tego hormonu wpływa na większe ukrwienie tkanek dziąseł, przez co stają się one przerośnięte i rozpulchnione. Po drugie, zaostrza on reakcję dziąseł na obecność bakterii gromadzących się w płytce nazębnej. Z kolei skok estrogenu we krwi sprawia, że błony śluzowe są bardziej skłonne do podrażnień i urazów mechanicznych. Szczególnie tkanki dziąseł mają wiele receptorów estrogenowych, które są podatna na wahania hormonalne.

W tym okresie u niektórych kobiet może także wystąpić tzw. guzek ciążowy. Nie należy się go jednak obawiać. To łagodna zmiana, która ma charakter zapalny i występuje najczęściej w tkankach dziąseł lub obszarach międzyzębowych czy błonach śluzowych warg albo języka. Ten guzek zazwyczaj samoistnie znika po ciąży.

Po ciąży znika też wiele innych niepożądanych objawów, ale stan jamy ustnej nie jest najlepszy. Warto jednak na bieżąco monitorować, co dzieje się z zębami i dziąsłami kobiet w tym okresie. Nieleczone choroby dziąseł w zaawansowanym stadium mogą doprowadzić nie tylko do paradontozy i utraty zębów, ale również do przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka. W tym przypadku groźne może być nawet coś tak z pozoru niewinnego jak płytka nazębna.

Jak dbać o dziąsła w trakcie ciąży?

- codziennie min. 2 razy dziennie (a najlepiej po każdym posiłku) szczotkuj zęby pastą z fluorem, rób to delikatnie i używając w tym celu szczoteczki o miękkim włosiu;

- nie zapominaj o nitkowaniu oraz oczyszczaniu języka specjalną skrobaczką;

- używaj płynów do płukania jamy ustnej. Organizacja American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD) zaleca ciężarnym używanie płynów fluoryzowanych oraz bez dodatku alkoholu, które  wzmocnią szkliwo i pomogą zapobiec rozwojowi próchnicy. Jest to szczególnie istotne u kobiet, którym podczas ciąży często dokuczają wymioty. Wówczas do ust przenikają kwasy żołądkowe, które obniżając pH w jamie ustnej mogą uszkodzić zęby oraz doprowadzić do erozji szkliwa;

- w zaawansowanych przypadkach chorób dziąseł stomatolog może ci przepisać płukankę zawierającą chlorheksydynę o właściwościach przeciwbakteryjnych;

- poinformuj stomatologa o ciąży (niezależnie od jej etapu) oraz regularnie kontroluj stan zębów i dziąseł podczas wizyt kontrolnych. W przypadku obecności kamienia nazębnego, który jest jednym z czynników stanów zapalnych dziąseł, możesz wykonać profesjonalny zabieg higienizacji. Obserwuj dziąsła i monitoruj ich stan pod okiem dentysty – im wcześniej, tym lepiej, ponieważ ciąża stopniowo może zaostrzać objawy;

- oprócz regularnych wizyt, pilnie umów się do dentysty, jeśli: boli cię ząb, dziąsła często krwawią , a ból powoduje duży dyskomfort, zauważyłaś ruchomość zębów lub podejrzane zmiany zapalne w ustach.

Źródło: Guarana PR