Tego rodzaju porady mają chyba na celu przekonanie odbiorców, że straszne patogeny czają się wszędzie. A strzepanie, wypranie pozwoli się ich pozbyć.

Aż dziw bierze, jak takiemu Filipowi III Dobremu udało się przeżyć tyle lat! Może strzepywał pościel? Może w ogóle właśnie strzepywanie pościeli i pranie świeżo zdjętych z kołowrotka nici pozwoliło przeżyć całej ludzkości przez całe wieki trudnego do wyobrażenia brudu panującego tak na dworach, jak i pod strzechami. Nota bene na dworze francuskim nawet wtedy, gdy potrzeby fizjologiczne załatwiano po kątach i do kominków w komnatach, bardzo dbano o czystość odzieży. Tak więc historycy donoszą, że słynny król Słoneczko wprawdzie kąpieli zażywał rzadko, ale koszulę zmieniał na czystą często – nawet trzy razy dziennie (żył lat 77).

Nie, nikt przy zdrowych zmysłach nie zamierza potępiać elementarnych zasad higieny, zwłaszcza że właśnie to dostęp do nieskażonej wody i rozpowszechnienie łazienek pozwoliło ludzkości żyć coraz dłużej. Nie dajmy się jednak zwariować! Zwłaszcza, że w obecnych czasach mówi się o dramatycznym wzroście alergii, przy czym naukowcy uważają zbyt higieniczne warunki życia we współczesnych czasach za jeden z czynników odpowiedzialnych za ten stan.

Nie ma się zatem czym martwić? Wprost przeciwnie.

Zaskakująca jest wręcz dezynwolutura (brak wiedzy? lekkomyślność?), z jaką niektórzy traktują sytuacje, w których zagrożenie naprawdę niebezpiecznymi patogenami jest istotnie wysokie. Czytam na przykład w Przeglądzie Epidemiologicznym z 2016 roku o rezultatach ankiet przeprowadzonych wśród 448 studentów ostatnich lat wydziałów lekarskiego i lekarsko-dentystycznego, z których wynika, że zaledwie 33 proc. przyszłych lekarzy zawsze, a 47 proc. zazwyczaj myło ręce przed badaniem pacjenta. Warto dodać, że jeśli chodzi o zakażenia szpitalne, niezwykle groźne i często śmiercionośne zjawisko, to właśnie ręce personelu medycznego są istotnym czynnikiem ryzyka ich wystąpienia – szacuje się, że prawidłowa higiena rąk profesjonalistów w szpitalu pozwoliłaby uniknąć nawet 70 proc. z nich.

Zresztą, higiena rąk w szpitalu powinna też dotyczyć pacjentów oraz odwiedzających ich gości. Tymczasem, choć w salach chorych i szpitalnych łazienkach w Polsce najczęściej znajdują się dozowniki z płynem dezynfekującym, to ani (chodzący) pacjenci, ani ich goście, raczej nie korzystają ochoczo z tego praktycznego wynalazku. Zresztą, co tu mówić o szpitalach, skoro z ankiet przeprowadzonych przez grupę IQS co ósmy mieszkaniec Polski nie myje rąk przed jedzeniem, nawyk mycia rąk po przyjściu do domu jest obcy około 25 proc. z nich, a 60 proc. nie myje rąk po skorzystaniu z toalety. Wciąż w Polsce stosunkowo często dochodzi do zatruć wywołanych salmonellą, gdy tymczasem można ich uniknąć pod warunkiem sparzania jajek, mycia rąk po rozbiciu skorupek oraz skrupulatnego przestrzegania zasady, że surowe mięso kroimy innym nożem i na innej desce niż pieczywo.

Zatem, zanim wskoczymy na level strzepywania pościeli w celu ochrony przed groźnymi patogenami, skorzystajmy ze sprawdzonych metod: zadbajmy o częstszy kontakt z wodą i mydłem po przyjściu do domu, w szpitalu, w toalecie i podczas przygotowywania posiłków. Sukces w ograniczeniu ryzyka zakażenia siebie lub innych niebezpiecznym patogenem gwarantowany!

Autorka: Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl

Co to są koronawirusy

To grupa wirusów znanych z wywoływania infekcji układu oddechowego, w tym zarówno powszechnie występujących przeziębień, jak też rzadszych i groźniejszych infekcji, jak. np. SARS czy MERS.

Eksperci informują, że objawy zakażenia nowym koronawirusem są zbliżone do ciężkiej grypy albo zapalenia płuc. Mogą to więc być m.in: gorączka, dreszcze, bóle mięśniowe, kaszel oraz duszności.

Główny Inspektor Sanitarny po posiedzeniu Komisji Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Szczepień Ochronnych ws. nowego koronawirusa wydał niedawno komunikat, w którym zaleca się osobom powracającym z Chin (zwłaszcza z miasta Wuhan), u których występują objawy przypominające ciężką grypę, zgłaszanie się do izb przyjęć oddziałów zakaźnych i poinformowanie o odbytej podróży. Listę szpitalnych oddziałów chorób zakaźnych działających na terenie całego kraju znaleźć można m.in. na stronie Ministerstwa Zdrowia.

Pozostałe osoby, u których pojawią się objawy przypominające grypę, powinny pozostawać pod opieką lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Takich osób będzie z pewnością bardzo wiele, ponieważ jesteśmy akurat w trakcie jesienno-zimowego sezonu grypowego.

Co robić, żeby uniknąć zakażenia wirusem

W związku z ryzykiem dalszego rozwoju epidemii wywołanej przez nowego wirusa międzynarodowi eksperci przypominają o podstawowych zasadach profilaktyki zakażeń:

• Jak najczęściej myj ręce, najlepiej używając mydła i wody albo preparatów odkażających zawierających alkohol (instrukcję prawidłowego mycia rąk znajdziesz m.in. na stronie GIS)
• Kiedy kichasz lub kaszlesz będąc między ludźmi zakryj usta chusteczką lub swoim zgiętym łokciem, zaraz po tym wyrzuć chusteczkę i umyj ręce,
• Unikaj bliskiego kontaktu z osobami, które mają gorączkę i kaszlą,
• Jeśli masz gorączkę, kaszel i trudności z oddychaniem udaj się do lekarza, powiedz mu o ewentualnych, odbytych wcześniej dalekich podróżach,
• Nie dotykaj nieumytymi rękami oczu, nosa i ust,
• Unikaj bliskiego kontaktu z żywymi zwierzętami przebywając na terenach, gdzie odnotowano przypadki zakażenia nowym koronawirusem,
• Unikaj konsumpcji surowego lub niedogotowanego mięsa oraz mleka, a także dbaj o higienę miejsc, w których używa się surowego mięsa czy podrobów,
• Zaszczep się przeciw grypie,
• Unikaj dużych skupisk ludzi,
• Jeśli podróżujesz do Azji, unikaj bliskiego kontaktu z osobami chorymi, zwłaszcza z objawami ze strony układu oddechowego; unikaj odwiedzania bazarów lub innych miejsc, w których znajdują się żywe lub martwe zwierzęta i ptaki; unikaj kontaktu ze zwierzętami, ich wydalinami lub odchodami oraz przestrzegaj zasad higieny rąk.



Źródło: Zdrowie.PAP.pl

– To się zdarza. Osoba, która jest zakażona, ma potrzebę poinformowania o tym swojego partnera czy partnerki. Takiemu wyznaniu bardzo często towarzyszy lęk, że ta druga osoba, niezakażona, odejdzie. Ale to się rzadko zdarza – mówi prof. Brygida Knysz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.

Ile jest takich par – nie wiadomo, bo nigdy nie zostały zebrane odpowiednie dane. – To są różne pary; heteroseksualne, ale również mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami – mówi prof. Knysz, bazując na własnej praktyce lekarskiej.

Jak nie zakazić się HIV: po pierwsze, leczenie

Jeśli jedno z partnerów jest zakażonych HIV, w trosce nie tylko o siebie, ale i niezakażonego partnera, musi się leczyć, czyli przyjmować zapisane leki antyretrowirusowe. Dzięki temu poziom wirusa w jego krwi znajduje się poniżej progu wykrycia, a skoro jest go tak mało – uważa się, że nie zakaża.

– Leki przeciwwirusowe są powszechnie dostępne, a opieka nad zakażonymi jest bardzo dobrze zorganizowana w naszym kraju. Dzięki temu ponad 90 proc. z nich jest skutecznie leczonych, na co wskazują wyniki badania molekularnego na HIV RNA poniżej progu detekcji. Znaczy to, że takie osoby zakażone nie rozprzestrzeniają wirusa i nie indukują mutantów lekoopornych – mówi prof. Knysz.

Leczenie oznacza też, że pacjent na bieżąco ma wykonywane badania diagnostyczne, zatem niskie jest ryzyko, że wirus wymknie się spod kontroli.

Niepodejmowanie terapii w razie zakażenia to śmiertelne niebezpieczeństwo – zarówno dla samego zakażonego, jak i jego partnerów (partnerek). W takiej sytuacji w krwi, nasieniu czy wydzielinie pochwowej zakażonego/zakażonej znajduje się duża liczba wirusów, co określa się w medycynie mianem „wysokiej wiremii”. To właśnie wtedy wirus ma możliwość zaatakowania innego organizmu i stopniowo niszczyć odporność nosiciela doprowadzając do rozwoju AIDS.

Jak nie zakazić się HIV: po drugie, prezerwatywa

Nie ma stuprocentowych sposobów ochrony przed HIV (za wyjątkiem całkowitej abstynencji seksualnej i zagwarantowania braku kontaktu z zakażoną krwią), ale prezerwatywa daje bardzo wysoką ochronę. Dlatego prawidłowe stosowanie prezerwatywy podczas całego stosunku jest złotym standardem ochrony przed HIV (i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową).

Jak nie zakazić się HIV: po trzecie, profilaktyka przedekspozycyjna

W celu uniknięcia zakażenia HIV w przypadku kontaktów seksualnych z zakażonymi osobami wskazane jest zastosowanie profilaktyki przedekspozycyjnej zakażenia HIV, czyli PrEP (ang. pre-exposure prophylaxis). Profilaktykę tę należy połączyć z używaniem prezerwatywy i oczywiście wiernością partnerowi.

PreP polega na stosowaniu dwóch konkretnych leków antyretrowirusowych w celu ochrony przed zakażeniem HIV.

Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS zaleca by PrEP stosowały osoby:

• mające kontakty seksualne bez prezerwatywy z osobami potencjalnie zakażonymi HIV (osobami o nieznanym statusie serologicznym, osoby HIV(+) z wykrywalnym HIV-RNA)
• zażywające profilaktykę poekspozycyjną (PEP) związaną z potencjalnym zakażeniem wirusem HIV w ciągu ostatniego roku,
• chorujące na choroby przenoszone drogą kontaktów seksualnych w ciągu ostatniego roku,
• mające kontakty seksualne pod wpływem substancji psychoaktywnych,
• używające dożylnie narkotyki,
• świadczące usługi seksualne.

Skuteczność tego typu preparatów jest duża. W przypadku kontaktów seksualnych minimalizują ryzyko zakażenia o ponad 90 proc., a w przypadku stosowania dożylnie narkotyków o 70 proc.

– Celem zażywania PrEP jest uniknięcie zakażenia HIV. Trzeba mieć jednak świadomość, że przez kontakty seksualne przenosi się nie tylko HIV. Prezerwatywy powinny być stosowane mimo wszystko, bo są takie choroby jak kiła, rzeżączka, wirusy zapalenia wątroby B, C, A. cChlamydiozy. Jeśli ktoś ma ryzykowne zachowania i dużo tych kontaktów seksualnych, to oczywiście powinien o niej pamiętać – mówi prof. Knysz.

Przed rozpoczęciem PrEP lekarz:

• oceni wskazania do tego typu profilaktyki
• omówi zasady PrEP, a także ryzyko zakażenia HIV,HBV, HCV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową;
• wykluczy zakażenie HIV (brak objawów świeżego zakażenia, brak istotnej ekspozycji w ciągu ostatniego miesiąca, ujemny wynik testu anty-HIV/p24 z ostatniego tygodnia),
• oznaczy stężenie kreatyniny w surowicy,
• omówi znaczenie i metody ułatwiające regularne przyjmowanie leku,
• wykluczy zakażenie HBV.

Dopiero wtedy lekarz może wypisać receptę na PrEP, zapisując pacjenta na kolejną wizytę za miesiąc w celu wykluczenia świeżego zakażenia HIV.

Ponadto zaleca się:

• zaszczepienie przeciw HBV (silne zalecenie), HAV (opcjonalnie), HPV (opcjonalnie),
• przeprowadzenie diagnostykę i/lub leczenie chorób przenoszonych drogą płciową (kiła, HCV, rzeżączka, chlamydioza), przy czym diagnostykę taką zaleca się co 6 miesięcy lub według wskazań indywidualnych,
• wykonanie badań laboratoryjnych: morfologia krwi, badanie ogólne moczu,
• podpisanie z pacjentem świadomej zgody z podkreśleniem świadomości ryzyka zakażenia HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową mimo stosowania PrEP.

- Na postawie recept wiemy, że przyjmuje je w Polsce 600 osób. Szacuje się, że drugie tyle również stosuje PrEP, np. kupując leki zagranicą – mówi prof. Knysz.

Według niej, tego typu preparaty powinno zażywać znacznie więcej osób, bo każdego roku liczba osób zakażonych wirusem HIV znacząco się zwiększa. (W 2016 było to 1270, zaś w 2017 już 1526.) W Polsce PrEP przepisują ośrodki we Wrocławiu, Krakowie, Bydgoszczy, Poznaniu, Gdańsku, cztery ośrodki w Warszawie i jeden w Szczecinie. Ale taką profilaktykę mogą również prowadzić lekarze innych specjalności, w tym lekarze POZ.

Profilaktykę przedekspozycyjną można stosować praktycznie bez ograniczeń czasowych, tak długo, jak utrzymuje się zwiększone ryzyko zakażenia HIV. Nie ma jednak leków bez możliwych skutków ubocznych.

– Trzeba zwrócić uwagę zwłaszcza na funkcje nerek. Oczywiście nie muszą wystąpić żadne działania niepożądane związane ze stosowaniem profilaktycznie leków. Uważa się, że te leki są dość bezpieczne do długotrwałego stosowania – podsumowuje prof. Knysz.

Anna Piotrowska, Zdrowie.PAP.pl