– Mało kto wie, że cukier dodawany jest do wielu produktów, które nie zawsze są o smaku słodkim. Cukier wchodzi w skład m.in.: majonezu, keczupu, musztardy, jogurtu owocowego, masła orzechowego, soków, płatków śniadaniowych, past kanapkowych, dań instant, serków homogenizowanych, gotowych sosów, przetworów mięsnych, suplementów diety i produktów typu fit. Cukier jest też zawarty w spożywanym przez nas chlebie. Chleb ciemny jest zdrowszy od białego. Ciemny kolor pieczywa wynika z dużego udziału mąki razowej, która sprawia, że chleb jest ciężki i zbity. Konsumenci jednak preferują częściej pieczywo puszyste i delikatne,  a jednocześnie zdrowe. Dlatego też producenci, aby sprostać ich oczekiwaniom, często barwią białe delikatne pieczywo karmelem, słodem lub cykorią. Prawdziwe jednak zagrożenie tkwi w tym, że nie mając o tym pojęcia, spożywamy mnóstwo ukrytego cukru w produktach składających się na codzienną dietę – zauważa dr n. med. Marta Misiarz.

Spożycie cukru w ukrytych formach (przekąski, gotowe potrawy, napoje alkoholowe) wzrosło w ciągu ostatniej dekady aż o 12 kg rocznie na jedną osobę. Wciąż brakuje świadomości konsumentów na temat zawartości cukru w produktach, choć producenci obowiązkowo podają zawartość cukru na wszystkich produktach pakowanych z wyjątkiem alkoholu. To ostatnie również jest zgubne, ponieważ kupując słodzone piwa, słodkie wino czy likiery gatunkowe nie zdajemy sobie sprawy, że mogą one zawierać nawet o 50% cukru więcej niż napoje typu cola.

Cukier jako składnik mało słodkiego produktu, wymieniony małym druczkiem na opakowaniu, to jeden problem. Gorzej, że firmy spożywcze węglowodany proste ukrywają często pod nazwami abstrakcyjnie brzmiącymi dla klienta, jak: maltodekstryny, maltoza, słód jęczmienny, syrop glukozowo – fruktozowy, melasa. Produkty bez cukru, często w swoim składzie zawierają jego zamienniki, np.: karmel, syrop z agawy, syrop klonowy, syrop ryżowy czy też cukier kokosowy.

Klucz do zdrowia leży w świadomym wyborze tego, co i w jakich ilościach jemy. Dlatego dokonując zakupów warto sprawdzać odwrót kolorowych etykiet, zwłaszcza jeśli konkretnego produktu nie podejrzewamy o zawartość cukrów. Pamiętajmy, że spożycie ponad 100 g cukru dziennie (a przeciętny Polak przekracza tę granicę znacznie), może sprzyjać nadwadze czy poważnym chorobom i tym samym zagraża zdrowiu. Przyjmuje się, że dieta o średniej zawartości cukru oznacza przyjęcie ok. 60 g cukru dziennie (równowartość dwóch szklanek coli), a dieta najbardziej pożądana – niskocukrowa – oznacza obcięcie tej ilości jeszcze o połowę. Dla typowego Kowalskiego oznaczałoby to obcięcie spożycia aż czterokrotnie. Na szczęście jest gdzie obcinać, niestety – cukier kryje się niemal wszędzie.

Źródło: Newsrm.pl / własne

Dietetyczka radzi, by odzwyczajać się od cukru stopniowo powoli redukując jego ilość w codziennych posiłkach. A zatem – zmniejszyć słodzenie kawy i herbaty, zrezygnować z napojów słodzonych. Owoce i soki owocowe nie są przeciwwskazane dla osób szczupłych, ale te z nadwagą i otyłością powinny je ograniczać na rzecz warzyw i soków warzywnych.

Ważny jest błonnik, a zatem przerzucenie się na pieczywo i makarony z pełnego przemiału. Jako przekąski zamiast ciastka czy cukierków lepiej wybrać marchewkę, kalarepę, garść orzechów.

Istotne w cukrowym detoksie jest jedzenie pięciu posiłków dziennie bez podjadania między nimi. W opanowaniu apetytu na słodycze zawsze pomoże picie wody. Lepiej też pamiętać, że jeśli się nie wyśpimy, będziemy mieć większą ochotę na niezdrowe słodkie jedzenie.

Źródło: jw, zdrowie.pap.pl

Z dotychczasowych badań wynika, że to ile cukru spożywamy, zależy od hormonu FGF21, którego produkcję nadzoruje gen o tej samej nazwie. Hormon FGF21 jest wydzielany, kiedy jemy słodycze, by zapobiec spożyciu ich za dużej ilości. Wpływa na nasz tzw. układ nagrody – chodzi o to, żeby nie szukać bez opamiętania przyjemnych, słodkich w tym przypadku, wrażeń.

Od 2013 roku wiadomo, że istnieje taki wariant genu FGF21, który sprawia, iż niektórzy jedzą więcej słodyczy, niż inni. Teraz brytyjscy naukowcy pod kierunkiem genetyka dr. Timothy’ego Fraylinga z University of Exeter odkryli, że choć wpływa on na dietę, sprawia również, że osoby te mają mniejszą zawartość tłuszczu w organizmie.

Uczeni posłużyli się informacjami pochodzącymi z UK Biobanku, gigantycznego zbioru danych, zawierającego profile genetyczne oraz inne informacje na temat pół miliona Brytyjczyków w każdym wieku. Chcieli sprawdzić, na ile określone warianty genu FGF21 są powiązane z dietą, zawartością poszczególnych składników w ciele oraz ciśnieniem krwi. Ostatecznie ich analizy objęły swoim zasięgiem ponad 450 tys. osób.

Dużo cukru, a mało tłuszczu

Okazało się, że jeden z wariantów genu, choć prowadzi do zwiększonej konsumpcji cukru (i co ciekawe – jednocześnie alkoholu), jest również powiązany z mniejszą zawartością tkanki tłuszczowej w ciele.

– Byliśmy zaskoczeni, że wersja genu powiązana ze spożywaniem większej ilości cukru jest również powiązana z mniejszą zawartością tłuszczu w ciele. To przeczy powszechnemu mniemaniu, że jedzenie słodyczy źle wpływa na zdrowie. Redukcja tłuszczu w organizmie może być jednak wynikiem tego, że wariant ten skutkuje także mniejszą konsumpcją białek i tłuszczy – mówi dr Frayling.

Nie oznacza to jednak, że posiadacze tego genu są zdrowsi niż reszta społeczeństwa.

- Chociaż zmniejsza on ogólną zawartość tkanki tłuszczowej w ciele, sprawia, że gromadzi się ona w górnej połowie ciała, gdzie sprawia więcej szkody, w tym może wpływać na zwiększenie ciśnienia krwi – dodaje dr Frayling.

I tę zależność potwierdziły badania jego zespołu. Specyficzny wariant genu jest powiązany z podwyższonym ciśnieniem krwi i wysokim stosunkiem obwodu talii do obwodu bioder (tzw. waist-to-hip ratio). A im ten stosunek jest wyższy, tym większa jest tzw. otyłość brzuszna, której obecność znacząco podnosi ryzyko cukrzycy typu II, choroby wieńcowej i zawału serca.

Warto też pamiętać, że nawet osoby o szczupłej sylwetce, wskutek m.in. złej diety, mogą chorować na stłuszczenie wątroby.

Według autorów opisywanych badań, studia nad rozmaitymi wariantami genu FGF21 są o tyle ważne, że mogą wyjaśnić genetyczne i biologiczne podstawy otyłości. Zwłaszcza, że około 20 proc. Europejczyków jest nosicielami dwóch kopii opisywanego w tym tekście genu (po matce i ojcu, co daje niekorzystna kombinację).

Dr Frayling twierdzi jednak, że wpływ niekorzystnych wariantów na ciśnienie krwi nie jest zbyt duży i nie należy wpadać w panikę. Potrzebne są kolejne badania, które pomogą wyjaśnić mechanizmy stojące za tym w jaki sposób feralny wariant genu FGF21 wpływa na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie.

Anna Piotrowska, zdrowie.pap.pl

Frayling et al., “A Common Allele in FGF21 Associated with Sugar Intake Is Associated with Body Shape, Lower Total Body-Fat Percentage, and Higher Blood Pressure”, Cell Reports 2018