Błąd 1
Kłopotliwy format pliku

Przeglądając dziesiątki CV dziennie, rekruter nie ma czasu na aplikacje zapisane w niestandardowym formacie, których nie może otworzyć. Jeśli osoba, która otrzymała Twoją aplikację poprosi o ponowne wysłanie CV w PDF lub WORD, będzie to przypadek jeden na milion. Co więcej, nazwa pliku musi być formalna, prosta i ułatwiająca szybką identyfikację. Unikaj nazw typu: cv, cv1, ang, pol, asia_ang12. Najlepszym rozwiązaniem jest imię + nazwisko + CV, np. Jan Kowalski CV.

Błąd 2
Brak danych kontaktowych

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych w CV jest brak danych kontaktowych. Brak tych informacji, zwiąże ręce potencjalnemu pracodawcy, a zarazem Twoją szansę na spotkanie rekrutacyjne. Zadbaj o to, by w CV umieścić  aktualny numer telefonu oraz adres e-mail. Pierwszy kontakt zawsze odbywa się przez telefon, także po rozesłaniu CV miej go przy sobie, lub oddzwaniaj, gdy masz nieodebrane połączenie. Pamiętaj, że wizytówka musi być formalna i profesjonalna w każdym aspekcie, więc jeśli Twoja skrzynka pocztowa była założona jeszcze w liceum, a w nazwie zawiera pieszczotliwe ksywki z tamtych czasów, zachęcam do założenia nowego adresu do profesjonalnej korespondencji. Adresy odbiegające od standardów mogą zostać potraktowane jako niepoważne. Najlepsze są proste rozwiązania: imię + nazwisko + domena, np. Jan.Kowalski@domena.pl. Równie nieprofesjonalne może być umieszczenie w CV służbowego numeru telefonu lub adresu e-mail, albo nieodpowiednie nagranie na poczcie głosowej. Małym, ale znaczącym detalem może być również miejscowość. Jeśli pochodzisz z małego miasteczka, a interesuje Cię praca w Gdańsku, warto ująć to w CV. Na pewno ułatwi to pracę osobie oceniającej Twoją aplikację.

Błąd 3
Chaos

Różne style i rozmiary czcionek, różne kolory, niewyraźny szablon, odstępy w tekście lub nieuporządkowana treść – z takimi błędami rekruterzy mają do czynienia w codziennej pracy. Właśnie dlatego, zanim zaczniesz pisać CV, zadbaj o jego bazę. Ważna jest chronologia. Na początku zawsze powinny znaleźć się daty z ostatnim zatrudnieniem lub wykształceniem. Dobrze sprawdzi się tutaj nieprzesadzony minimalizm. Używaj pogrubień, wypunktowań oraz prostej czcionki. Zadbaj o to, by całość była przejrzysta oraz czytelna.

Błąd 4
Małe lub większe kłamstewka

Kandydaci najczęściej mijają się z prawdą w kwestii oceny znajomości języków obcych. Jeśli na stanowisku, na które aplikujesz jest wymagany język obcy, Twoje umiejętności zostaną zweryfikowane przy pierwszej możliwej okazji. W życiorysie często przekłamany bywa również zakres obowiązków lub daty. Nigdy nie kłam w CV. Pamiętaj że kłamstwo ma krótkie nogi, a jak tylko zostanie odkryte, może szybko wykluczyć Cię z kolejnych etapów rekrutacji.

Błąd 5
Uniwersalne CV

Uniwersalne CV nie istnieje. Życiorys powinien być odpowiednio sprofilowany pod każde ogłoszenie, na jakie aplikujemy. Spójrz na swoje CV z perspektywy pracodawcy i zastanów się, jakie kompetencje, doświadczenie oraz umiejętności przemówią na Twoją korzyść. Wyróżniając te najbardziej atrakcyjne, za pomocą słów kluczy, na pewno zwrócisz uwagę rekrutera.

Błąd 6
Błędy ortograficzne, interpunkcyjne, stylistyczne oraz literówki

Nawet, jeśli przed wysłaniem przejrzałeś swoje CV kilkanaście razy, warto poprosić znajomych o ponowną weryfikację – zwłaszcza, jeśli masz problem z ortografią. Świetnym rozwiązaniem jest również autokorekta, która na bieżąco sprawdza poprawność tekstu.

Błąd 7
Zdjęcie z wakacji, ślubu lub selfie

Kolejnym, najczęściej popełnianym faux pa, jest niewłaściwa fotografia. Kandydaci nagminnie przesyłają aplikacje ze zdjęciem wykonanym podczas wakacji lub na rodzinnej imprezie. Dużym błędem jest również skan zdjęcia z widoczną pieczątką z legitymacji lub dyplomu. W prawdzie zdjęcie sprawia, że aplikacja wyróżnia się z tłumu, ale powinna być przede wszystkim profesjonalna oraz stonowana.

Błąd 8
Brak zgody na przetwarzanie danych osobowych

Jeżeli w CV nie umieściłeś klauzuli pozwalającej na przetwarzanie danych osobowych, oznacza to brak zgody na kontakt. W sytuacji, gdy Twoje CV zwróciło uwagę potencjalnego pracodawcy, ale nie zawarłeś powyższej informacji w dokumentach aplikacyjnych, możesz nie otrzymać żadnej odpowiedzi na zgłoszenie. Dołączenie zgody jest obowiązkowe. Pamiętaj również o tym, by być konsekwentnym. Grzechem byłoby dodanie klauzuli w języku polskim do CV po angielsku.

Przykłady:

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji (zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 roku o Ochronie Danych Osobowych; tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 922).

I hereby give consent for my personal data included in my application to be processed for the purposes of the recruitment process under the Personal Data Protection Act as of 29 August 1997, consolidated text: Journal of Laws 2016, item 922 as amended.

Błąd 9
Brak opisu zadań

Zarówno nazwy stanowisk, jak i zakresy zadań znacząco różnią się w poszczególnych firmach. Dlatego, jeśli posiadasz już doświadczenie zawodowe, rozszerz swój życiorys o najbardziej kluczowe zadania. W CV najważniejsza jest treść – nawet kilka linijek dodatkowego tekstu, może mieć fundamentalne znaczenie podczas rekrutacji.

Błąd 10
Niepotrzebne informacje

Na skrzynkę mailową rekrutera, codziennie lądują aplikacje zawierające dużo zbędnych informacji. W związku z tym, nie tylko powstaje bałagan, ale również odwraca uwagę osoby rekrutującej od istotnych elementów. Jeśli w Twoim CV znajdują się poniższe informacje, możesz je skreślić.

•    Dokładny adres – ulica, numer domu, mieszkania i kod pocztowy. Rekruter nie potrzebuje, aż tak szczegółowych danych. Zdecydowanie wystarczy nazwa miasta.
•    Stan cywilny
•    Informacje o rodzinie, imiona dzieci, a nawet zwierząt
•    Narodowość
•    Dane rodziców
•    Data urodzenia
•    Komentarze o poprzednim pracodawcy
•    Doświadczenie niezwiązane z oferta pracy
•    Informacje o szkole podstawowej

Jeśli w ogłoszeniu nie było prośby o certyfikaty, dyplomu, inną dokumentację lub całość CV –  w innym języku, to nie należy ich wysyłać. Co więcej, nigdy nie powinno się przesyłać skanów dowodu.

Możesz mieć pewność, że jeśli wyeliminujesz te błędy ze swojego życiorysu, to Twoje szanse na rozmowę rekrutacyjną wzrosną nawet o kilkadziesiąt procent.

oprac. Milena Dziura, Researcher w firmie rekrutacyjnej Antal

Magda U., 35 lat
Urodziła właśnie bliźniaki. Pracodawca zatrzymał dla niej miejsce pracy. Jednak ona postanowiła zostać z dziećmi dłużej. Po trzech latach okazało się, że co innego ma dla niej wartość i tak właściwie to czas zmienić pracę.

Marek K., 39 lat
Przez lata pracował w jednej organizacji. W przeszłości nie musiał szukać pracy, bo praca sama go znajdywała. I tak jednego dnia został zwolniony, a praca go już nie szukała. Powinien odnaleźć się na rynku pracy, tylko że nigdy tego nie robił, a co za tym szło, zupełnie nie wiedział, jak ma do tego podejść.

Agnieszka C., 27 lat
Trzy lata po studiach. Mówi, że wysyła setki CV i nawet na rozmowę nie chcą jej zaprosić. Już straciła nadzieję i motywację.

Natalia E., 42 lat
Uwielbia się szkolić i edukować. Ma skończoną masę kursów. Jest jedyna w swoim rodzaju. I jedyna bez pracy w swoim towarzystwie. Ale przecież wszyscy powinni ją chcieć zatrudnić. Przecież ona ma motywację i wiedzę, którą chętnie się podzieli.

Basia S., 35 lat
Tak właściwie to nigdy nie dowiedziała się, co chciałaby w życiu robić. Zawsze miała pracę, ale nigdy nigdzie nie zagrzała miejsca za długo. Miała pecha, trafiała na beznadziejnych przełożonych. Nie inwestowali w nią. Za mało płacili. A teraz patrzą na nią, jak na skoczka i mówią, że nie jest wartościowa. Ale przecież to nie jej wina, że tak się ułożyło.

Wszystkie te osoby mają jakieś doświadczenia. Prawdopodobnie z wieloma z nich możemy się utożsamić. Często nie mamy czasu na analizę tego, co nas otacza, a co gorsza, często w pędzie życia gubimy to, co dla nas ważne. Wszystkie te osoby straciły swój czas, bardzo cenny czas, dokonując nieświadomych i nieprzemyślanych decyzji. Warto przeliczyć, ile tak naprawdę straciliśmy podejmując decyzje przy okazji. Doradztwo zawodowe mogłoby temu zapobiec. Zyskalibyśmy więcej i stracili znacznie mniej czasu.

Doradztwo zawodowe to inwestycja. Warto też pamiętać, że wiedza to jedyna rzecz, której nam nikt nie zabierze. Dzięki doradztwu zawodowemu można :
– skrócić czas poszukiwania pracy
– zmienić zawód nie robiąc przy tym sobie krzywdy
– zrozumieć jak działa rynek pracy
– uświadomić sobie swoje preferencje i mocne strony
– zdiagnozować i zaplanować zmianę naszych mankamentów
– dostrzegać sygnały płynące z miejsca pracy i z rynku
– świadomie i bezpiecznie podejmować decyzje zawodowe znając i przewidując wszelakie konsekwencje

Co równie ważne, nie dać się zaskoczyć, gdy życie podejmuje decyzję za nas.

Paweł Gniazdowski: Nie są. Na stanowiskach niższych większość podstawowych faktów weryfikują świadectwa pracy i certyfikaty, wymagane już na etapie wstępnej rekrutacji. Na wyższych stanowiskach sama możliwość zebrania referencji przeciwdziała chęci fałszowania. Niemniej takie sytuacje zdarzają się i zdarzać się będą nawet jeśli firmy będą uciekały się do coraz bardziej wyrafinowanych form weryfikacji.

Firmy weryfikują CV?

Często czas i koszt takiej weryfikacji przekracza ryzyko wynikające z ewentualnego przeoczenia fałszerstwa, więc poza wspomnianymi wyżej metodami oraz krótkimi testami znajomości języków obcych (tu pokusa fałszerstwa jest stosunkowo duża) nie sądzę, aby większość firm inwestowała w bardziej wyrafinowane narzędzia. Oczywiście są stanowiska, które wymagają (nawet ustawowo) bardzo starannej weryfikacji danych (łącznie z kwerendą w archiwach policji i służb specjalnych), ale to sytuacje wyjątkowe.

Inna kategoria to CV, które zawierają czasem nieprawdziwe stwierdzenia…

Część, zwłaszcza młodszych, kandydatów, ma zwyczaj wplatać w swoje osobiste charakterystyki umiejętności typu: „jestem przebojowy, łatwo nawiązuję kontakty, świetnie współpracuję z ludźmi, energiczny, nastawiony na rozwiązywanie problemów”. Jeśli są to stwierdzenia jednoznacznie poparte konkretnymi i prawdziwymi osiągnięciami zawodowymi, można to uznać za mało potrzebną zresztą figurę retoryczną. Ale niezwykle często kandydaci w rozmowie nie potrafią przytoczyć sensownych faktów na poparcie tych opisów, co każe podejrzewać, ze piszą te stwierdzenia nieco bezrefleksyjnie.

To ich kompromituje?

Co więcej, bywa, że ocena kandydata w trakcie rozmowy, a nawet jego werbalna samoocena odbiega od zadeklarowanego w CV profilu. Jest tu więc pewien fałsz, będący jednak przejawem wiary w „marketing naiwny” niż chęcią oszukania pracodawcy. Do rozgrzeszenia moralnego, ale niekoniecznie dobrze świadczy o umiejętnościach refleksji kandydata.

A zatem pozostają suche fakty?

Z drugiej strony, słuszny postulat prawdziwości CV nie wyklucza jego konstruowania jako profesjonalnego dokumentu marketingowego. Kandydat ma pełne prawo w taki sposób skomponować CV, aby w ramach prawdziwych faktów i danych, eksponować to, co „sprzedaje” jego kandydaturę lepiej, a eksponować mniej to, co może wzbudzić wątpliwości. Jednym z najbardziej popularnych przykładów jest kwestia wieku. Mimo wielu słusznych zresztą wysiłków różnych środowisk, wiek pozostaje kryterium kwalifikacyjnym na rynku pracy, mimo że firmy oficjalnie zaprzeczają tej praktyce, a limity wiekowe praktycznie zniknęły z publikowanych w Polsce ogłoszeń. Z punktu widzenia kandydata zbliżającego się do niebezpiecznej granicy wiekowej (dla różnych typów stanowisk i branż mogą to być różne liczby) eksponowanie wieku jest strzałem w stopę i może spowodować odrzucenie CV w pierwszej, powierzchownej selekcji.

Dlaczego?

Nie podawanie wieku w CV ma też i merytoryczne uzasadnienie – jaki jest bowiem związek faktu urodzenia się 15 lipca 1965 roku w Lublinie z kwalifikacjami i kompetencjami zawodowymi? Bardzo trudno taki związek uzasadnić, a CV jest właśnie z definicji prezentacją zawodowych kompetencji, a nie policyjnym kwestionariuszem. Kandydat ma prawo, nie fałszując danych, dowolnie komponować układ CV, np. eksponując na jego pierwszej, uważniej czytanej stronie, te epizody zawodowe, które uważa za bardziej pasujące do swoich planów. Ma prawo poświęcić więcej miejsca na opis projektów, choćby krótkich, ale bardziej istotnych dla jego wizerunku, kosztem jedynie wzmiankowania okresów pracy zawodowej, które mniej pasują do jego obecnych aspiracji.

Nazywanie takich zabiegów fałszerstwem jest niesprawiedliwe?

Tak. W końcu, jeśli traktujemy rynek pracy jak rynek, to CV jest rodzajem folderu reklamowego czy materiału promocyjnego. A nikt poważny nie wymaga od firm działających na rynku, nawiasem mówiąc, często oburzających się na „marketingowe CV”, aby eksponowały w swoich materiałach promocyjnych fakty mogące wzbudzić wątpliwość co do produktu. Owszem, oczekujemy, żeby takich faktów nie ukrywały w procesie sprzedaży, tak jak podczas rekrutacji mamy okazję wypytać kandydata o fakty, których nie umieścił lub tylko o nich wzmiankował.

Zastanówmy się logicznie – po co pracodawcy zdjęcie kandydata w CV? Poza marginalnymi przypadkami zredukowanymi do niektórych obszarów show businessu, w bardzo niewielu zawodach wygląd twarzy ma się w jakikolwiek sposób do kwalifikacji zawodowych i kompetencji. „Zdjęcie jest mi potrzebne, bo mogę sobie wyrobić opinię, mieć jakieś wyobrażenie na temat kandydata zanim przyjdzie…” – mówią rekruterzy, którzy oczekują zdjęć w CV. Ale jak można wyrabiać sobie opinie na temat kompetencji przyszłego księgowego firmy lub inżyniera na podstawie wyrazu twarzy w tym jednym, niepowtarzalnym i najczęściej odległym w czasie momencie, gdy nieznany fotograf lub bezduszna maszyna odsłoniła na chwilę migawkę? Wkraczamy w dość ezoteryczne rejony, gdzie nie od rzeczy byłoby pewnie prosić też o odcisk dłoni i szczegółowe dane zodiakalne. „Chcę mieć zdjęcie, żeby po rozmowie lepiej skojarzyć wrażenia dotyczące kandydata…” -  to akurat dość logiczne, ale czy nie wystarczy, jeśli kandydat przyniesie zdjęcie na rozmowę lub dośle je po niej?

A w czym zdjęcie w CV może przeszkodzić kandydatowi? Bo przecież jeśli jest ładne, to może nawet pomóc! To prawda, o ile znamy gusta i skojarzenia potencjalnych czytelników. Co podoba się jednym, nie musi innym. A przecież najczęściej nawet nie wiemy, kto będzie oglądał nasze zdjęcie, z kim lub czym będziemy tej osobie się kojarzyć i czy będą to skojarzenia pozytywne czy negatywne. Ryzyko jest więc spore, znacznie większe niż gdy zdjęcia po prostu nie ma.

Tajemnica negatywnego na ogół efektu zdjęcia na ocenę kandydata tkwi w fakcie, że w standardowej rekrutacji analiza życiorysu nie zajmuje na ogół więcej niż 30 sekund. Nie przeczytacie Państwo tego w oficjalnych podręcznikach dla doradców i menedżerów personalnych, ale potwierdzają to badania, a także wielu praktyków. Na marginesie, nie jest to efekt niedbalstwa, tylko faktu, że doświadczony rekruter, który wie czego chce, szuka w CV 2-3 rzeczy, które powinny być, aby zaprosić kandydata na rozmowę oraz 2-3 innych, których obecność może kandydata zdyskwalifikować. A zdjęcie…? Zdjęcie jest najbardziej kolorowym, w pewnym sensie najbardziej kuszącym oczy elementem CV – po prostu odwraca uwagę od meritum, z którym, jak ustaliliśmy wcześniej, nie ma wiele wspólnego.

Zdjęcie jest też wdzięcznym obiektem żartów i komentarzy, które, choć trudno w to uwierzyć, stają się czasem powodem uprzedzenia do kandydata, a nawet odrzucenia CV. To ostatnie jest oczywiście rzadkie w sytuacji, gdy CV jest jednym z nielicznych pasujących do stanowiska – zdjęcie jest wówczas „wybaczalne” i mimo nienajlepszych skojarzeń, które budzi, kandydat dostaje zaproszenie na rozmowę. Co innego, jeśli sytuacja jest graniczna – jest sporo kandydatów spełniających kwalifikacje, trzeba wybrać – tu zdjęcie może przeszkodzić.

Angloamerykańska, a ostatnio także europejska poprawność polityczna staje się obecnie niespodziewanym sojusznikiem praktyki nie zamieszczania zdjęcia w CV. Jest to oczywiście spowodowane, niegłupią skądinąd, troską, aby zdjęcia nie przyczyniały się do dyskryminacji na tle koloru skóry. W naszych realiach to nie jest jeszcze wielki problem, ale dobrze, że ten sojusznik pojawia się zawczasu. Gdy przejrzymy ogłoszenia w dowolnym portalu zobaczymy, że coraz częściej szanujące się firmy nie wspominają o konieczności zamieszczania zdjęcia w dokumentach aplikacyjnych.

Zatem nie martwmy się jak wyszliśmy na zdjęciu – skoncentrujmy się na dobrym skomponowaniu treści CV, a także na jak najlepszym przygotowaniu do nadchodzącej rozmowy kwalifikacyjnej.

Tekst na podstawie konsultacji z Pawłem Gniazdowskim, ekspertem zarządzania karierą, Szefem DBM Polska.

Co ciekawe, jak wynika z innego badania, przeprowadzonego przez SMG KRC dla Pracuj.pl w listopadzie 2010 roku, gdy zdecydujemy się już na wysłanie dokumentów aplikacyjnych do potencjalnego nowego pracodawcy, to na ogół bagatelizujemy rolę listu motywacyjnego. W ciągu dwóch lat odsetek aplikacji zawierających oprócz CV list motywacyjny, nawet jeśli oferta pracy zawierała taki wymóg, spadł aż o 30 punktów procentowych.

- List motywacyjny może być ważnym argumentem przemawiającym za zaproszeniem kandydata na rozmowę, dlatego warto poświęcić trochę czasu, by go przygotować. Dzięki niemu kandydat może się szerzej zaprezentować i przedstawić swoje atuty potencjalnemu pracodawcy. Z CV rekruter nie dowie się, dlaczego właśnie w tej firmie kandydat chciałby pracować, jaka jest jego motywacja, a tylko z osobami umiejącymi przekonać do siebie warto się spotykać na kolejnych etapach procesu rekrutacyjnego – mówi Beata Kapcewicz, dyrektor zarządzająca portalu Architekcikariery.pl