– Odkryliśmy, że nanocząsteczki tlenku cynku, w dawkach, które możemy znaleźć w naszych posiłkach, mogą zmienić sposób, w jaki nasze jelita wchłaniają substancje odżywcze oraz działanie (ekspresję) genów związanych z funkcjonowaniem układu pokarmowego – mówi dr Mahler.

Choć generalnie cynk jest potrzebny naszemu organizmowi do prawidłowego funkcjonowania, a produkty obfitujące w ten pierwiastek są zalecane przez dietetyków, analizy zespołu Mahler ujawniły, że w puszkowanych pokarmach może być go za dużo. W konserwach tlenek cynku jest wykorzystywany do tworzenia wewnętrznych powłok, m.in. ze względu na swoje antybakteryjne właściwości. Przedostaje się jednak do żywności, podnosząc w niej ogólny poziom cynku. Badania pod kierunkiem dr Mahler ujawniły, że w czterech rodzajach puszkowanych pokarmów: tuńczyku, kukurydzy, kurczaku oraz szparagach odnotowano stukrotnie wyższą zawartość cynku niż dopuszcza to norma.

Naukowcy sprawdzili jak ten podwyższony poziom wpływa na funkcjonowanie  układu pokarmowego. Wykorzystano do tego ludzkie komórki jelitowe.- Sprawdzono już wcześniej wpływ nanocząsteczek na komórki jelit, ale istniała tendencja do stosowania naprawdę dużych dawek i szukania dowodów ich oczywistej toksyczności, toksyczności, której skutkiem może być śmierć komórki. My z kolei przyglądaliśmy się działaniu komórki, co jest znacznie bardziej subtelne i działaniu na nią takiej ilości nanocząsteczek, która jest znacznie bliższa temu, co może nas spotkać w rzeczywistości – komentuje d Mahler.

W przypadku eksperymentów jej zespołu nanocząsteczki nie powodowały obumierania komórek, lecz wywoływały zmianę funkcjonowania lub niszczenie mikrokosmków jelitowych. Mikrokosmki, to drobne wypustki znajdujące się na powierzchni błony komórkowej komórek nabłonka. Zwiększają one powierzchnię błony, powiększając tym samym wchłanialność pokarmu.

– Utrata kosmków skutkuje zmniejszeniem absorbcji substancji odżywczych. W dużych dawkach niektóre nanocząsteczki powodują także odpowiedź prozapalną. A to z kolei sprawia, że substancje, których w krwi być nie powinno, się do niej dostają – mówi dr Mahler. Ekspozycja na nanocząsteczki zmniejszała wchłanianie żelaza z pokarmu o 75 proc., a glukozy – o 30 proc.  

Ograniczenia badania

Na razie jednak daleko do twardych wniosków. Amerykańska uczona przyznaje, że nie wie jak przełożyć uzyskane przez jej zespół wyniki badań laboratoryjnych na  liniach komórkowych na długotrwałe efekty zdrowotne u człowieka. Prowadzone aktualnie eksperymenty na kurczakach z wykorzystaniem tych samych nanocząsteczek dają jednak podobne efekty.

- Mogę dziś jedynie powiedzieć, że nanocząsteczki wpływają na nasze komórki i zrozumienie tego, jak oddziałują na funkcjonowanie jelit  jako takich jest ważnym obszarem badań związanym z ochroną konsumenta – podsumowuje dr. Mahler.

Badania jej zespołu były pierwszymi, które miały na celu sprawdzenie w jaki sposób nanocząsteczki tlenku cynku oddziałują na ludzkie ciało. Wszystko jednak wskazuje na to, że nie ostatnimi. Bo ich wyniki są co najmniej zastanawiające.

Uważaj na suplementy z cynkiem

Przy okazji warto przypomnieć, że cynk jest składnikiem wielu suplementów diety. Zanim sięgniemy po tabletki z tym pierwiastkiem warto sprawdzić, czy na pewno mamy jego niedobór. Badania zespołu profesora Jana Lubińskiego z Międzynarodowego Centrum Nowotworów Dziedzicznych Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie wykazały, że cynk jest groźny, jeśli występuje w stężeniu powyżej 6 tysięcy mikrogramów na  litr krwi u kobiet po 60 roku życia. W takiej sytuacji ryzyko rozwoju nowotworu jest aż 70-krotnie zwiększone! A zbyt wysoki poziom tego pierwiastka to nie jest sytuacja rzadka.Prof. Lubiński wykazał, że prawie 70 proc. kobiet powyżej 60. roku życia ma za wysoki poziom cynku.

Jest to – jego zdaniem – uzależnione jest od naszej diety. Tego pierwiastka jest dużo w wołowinie, wieprzowinie, drobiu i produktach zbożowych.Badania p okazały, że również ponad połowa mężczyzn powyżej 60 roku  życia ma za wysoki poziom cynku, a to wiąże się z 10-krotnym zwiększeniem ryzyka nowotworu.

Anna Piotrowska, zdrowie.pap.pl

Dobrze przyswajalne minerały
Biodostępność minerałów występujących w postaci preparatów aptecznych bywa różna, zwykle waha się w przedziale 10-70%, oznacza to, że organizm przyswaja tylko część – czasem bardzo niewielką – pierwiastków, które spożywamy. Biodostępność wapnia występującego w skorupkach może wynosić nawet 90%, oznacza to, że „odpady”, które wyrzucamy do kosza, biją na głowę większość drogich preparatów aptecznych. Warto również podkreślić, że skorupki jaj prawie nie zawierają szkodliwych metali ciężkich, takich jak kadm, ołów czy wanad, którymi często obarczone są naturalne preparaty bogate w wapń. Tego rodzaju związki nie są odkładane w skorupkach nawet jeśli kura karmiona jest paszą zawierającą metale ciężkie. To naturalny mechanizm obronny, który pozwala bezpiecznie rozwijać się zarodkom.

W służbie zdrowiu
Wapń i stront występujący w skorupkach jaj wzmacnia kości i pomaga walczyć z osteoporozą. Udowodniono naukowo, że jest to działanie silniejsze niż w przypadku większości syntetycznych preparatów mineralnych. Badania pokazują, że spożycie skorupek zapobiega łamliwości włosów oraz paznokci, łagodzi zaparcia, wspomaga regenerację skóry, poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego, działa bakteriobójczo, a nawet obniża poziom cholesterolu.

Odchudzanie
Pozytywny wpływ na zdrowie to jedno, okazuje się jednak, że skorupki jaj mogą wspomagać odchudzanie! Jony wapnia mogą łączą się z kwasami tłuszczowymi, w wyniku czego powstają nierozpuszczalne sole. Oznacza to, że część tłuszczu z pożywienia nie jest wchłaniana, a zostaje wydalona z kałem. Dzięki temu zmniejsza się ilość dostarczanych kalorii z pokarmem.
To jednak nie jedyny mechanizm. Od dawna wiadomo, że wapń wpływa na specjalne proteiny mitochondrialne – UCP-2. By lepiej zrozumieć ten mechanizm wyobraźmy sobie miliony mikro pieców znajdujących się w waszym organizmie. To struktury spalające energię. Im większa ich ilość i sprawność, tym metabolizm jest szybszy – można jeść więcej i to bezkarnie. Owe proteiny mitochondrialne są integralną częścią owych pieców. Wapń stymuluje UCP-2 w taki sposób, że dochodzi do swego rodzaju „niekontrolowanego spalania”. W normalnych warunkach spalona energia powinna zostać zużyta lub zmagazynowana, wapń sprawia jednak, że znaczna jej część przekształcana jest na ciepło. Można to porównać do niszczarki do papieru, tyle, że tym papierem jest wszystko, co zjadamy, a odpadami ciepło.

Skorupka w praktyce
Metoda przygotowania skorupki do spożycia jest niezwykle prosta, z ugotowanego jaja obieramy skorupkę i mielimy ją w młynku do kawy na pył. Jest on delikatny i bezsmakowy, można dodawać go do makaronu, mięsa, twarogu czy sałatek. Można również zmieszać go z innymi przyprawami, np. pieprzem i długo przechowywać. Jedno średniej wielkości jajo, a właściwie skorupka (po zmieleniu około 1 łyżeczka) dostarcza około 800-1000 mg jonów wapnia, co w pełni pokrywa dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek.

Bezpieczeństwo
Wszystkie dostępne w sprzedaży jaja posiadają stosowne certyfikaty, które dopuszczają je do obrotu. Spożycie takich skorupek jest całkowicie bezpieczne. Wystarczy dokładnie je wcześniej umyć, a następnie ugotować. Nie należy się również obawiać pieczątki, którymi są ostemplowane. Dopuszczają je do obrotu.
Przykład skorupki jaja, pokazuje, że sama natura często podsuwa nam niezwykle skuteczne i proste rozwiązania. Warto z nich skorzystać, ponieważ często oferują one więcej niż sztuczne preparaty i to za ułamek ceny, którą musielibyśmy wydać na firmowy farmaceutyk.