EksMagazyn - ekskluzywny magazyn dla kobiet: seks, mężczyźni, design, zdrowie, uroda, moda, imprezy, kino, recenzje, wywiady » decyzje

Jak stres wpływa na proces deycyzyjny?

Edyta Nowicka — Wed, 05 Apr 2023 00:49:13 +0000

Jakie są neurofizjologiczne mechanizmy naszego zachowania pod wpływem silnego stresu? Psycholog z Uniwersytetu SWPS przyjrzał się reakcjom naszego organizmu podczas napięcia.

Pod wpływem pobudzenia (nagłych, kryzysowych sytuacji tj. pandemia, kataklizm czy wypadek), które jest częścią stresu, mamy tendencję do szybszego podejmowania decyzji. Wtedy zwykle stosujemy proste strategie, oparte na niewielkiej ilości informacji. Czy zawsze działa to na naszą korzyść? Jakie konsekwencje to za sobą niesie? Dr hab. Szymon Wichary w projekcie SOURCES poznaje neurofizjologiczne mechanizmy tego zjawiska. O jego badaniach poinformowali przedstawiciele USWPS w przesłanym PAP komunikacie.

Pierwszym etapem badania było opracowanie modelu obliczeniowego procesu podejmowania decyzji wielokryterialnych oraz wpływu pobudzenia na tę czynność. Modele obliczeniowe procesów poznawczych (m.in. myślenia, decydowania, pamięci) to schematy „matematyczno-komputerowe”, które pozwalają na precyzyjne obserwacje. Podejściem, które zostało zastosowane w projekcie SOURCES, było modelowanie procesów poznawczych przy pomocy impulsowych sieci neuronowych (sztucznych sieci, które odzwierciedlają pracę neuronów w mózgu) tzw. spiking neural networks (SNN).

SNN pozwala na tworzenie modeli procesów poznawczych o dużym stopniu realizmu. To oznacza, że są sieci neuronowe, „zbudowane” z symulowanych komputerowo neuronów, które odzwierciedlają działanie prawdziwych neuronów w mózgu – czyli przede wszystkim mają potencjały czynnościowe – „wyładowania”, które są podstawą przekazywania informacji w neuronie.

„Model stworzony w ramach projektu SOURCES należy właśnie do takiej kategorii. To program komputerowy symulujący działanie dziewięciu tysięcy neuronów zgrupowanych w populacje, które oddają części mózgu zaangażowane w podejmowanie decyzji. Dzięki temu postanowienia, które podejmuje ten model są porównywane z tymi, które podejmują ludzie” – wyjaśnia dr Szymon Wichary, cytowany w komunikacie Uniwersytetu SWPS.

Naukowcy porównali także ilość informacji, jaką wykorzystuje model do podjęcia decyzji z tym, ile informacji wykorzystują ludzie. Model może być ustawiony tak, żeby podejmował decyzje przy wykorzystaniu niewielkiej ilości informacji, symulując stosowanie prostych heurystyk decyzyjnych przez ludzi. Z drugiej strony może podejmować decyzje w oparciu o wszystkie dostępne informacje, symulując racjonalne reguły podejmowania decyzji.

W drugim etapie projektu osoby badane (studenci Uniwersytetu w Lejdzie) w zadaniu komputerowym podejmowały decyzje wielokryterialne. Badanie zostało przeprowadzone za pomocą okulografii – śledzenia ruchu gałek ocznych oraz EEG.

Badani na podstawie kilku cech oceniali, który z dwóch diamentów uzyska większą cenę, i wybierali lepszy diament. Zastosowanie okulografu pozwoliło na śledzenie zmian wielkości źrenicy, która jest odzwierciedleniem poziomu pobudzenia, zmieniającego się pod wpływem nowych informacji lub stresu. Dzieje się tak dlatego, że wielkość źrenicy jest silnie związana z aktywnością głębokich podkorowych struktur w pniu mózgu, które odpowiadają za regulację pobudzenia.

Śledzenie zmian wielkości źrenicy pozwala na wgląd w aktywność tych struktur. EEG natomiast pozwala prześledzić reakcję kory mózgowej na informacje, które do nas docierają. Równoczesne zastosowanie okulografii i EEG pozwala więc ocenić, jak zmienia się aktywność kory mózgowej pod wpływem zmian w pniu mózgu – dodaje dr Szymon Wichary.

Trzecią częścią projektu SOURCES było badanie zachowania użytkowników strony internetowej międzynarodowej firmy Bidfood (dostawcy żywności do restauracji i hoteli) z wykorzystaniem okulografu.

Osoby badane wcielały się w rolę klientów i dokonywały zamówień na stronie internetowej firmy pod presją czasu lub bez presji czasu. Uczestników badania pytano o subiektywne poczucie wysiłku (poznawczego, fizycznego) związanego z wykonaniem zadania. Dodatkowo przy pomocy okulografu mierzono wielkość źrenicy w trakcie tych zakupów. Wykonywanie zadania pod presją czasu było związane z większym subiektywnie odczuwanym wysiłkiem poznawczym. Również wskaźnik fizjologiczny – wielkość źrenicy – wykazał różnice między tymi dwoma warunkami. Wykonywanie zadania pod presją czasu było związane z większym rozszerzeniem źrenicy. Dodatkowo inne wskaźniki okulograficzne pokazały, że pod presją czasu osoby badane skanowały stronę bardziej pobieżnie, nie skupiając wzroku zbyt długo na istotnych informacjach. Świadczy to o tym, że presja czasu, przy interakcji ze złożoną stroną internetową, skutkuje zwiększonym pobudzeniem układu nerwowego, które prowadzi do bardziej pobieżnego przetwarzania informacji.

PAP – Nauka w Polsce, lt/ agt/

Decyzje podejmowane na chłodno

Ela Makos — Fri, 08 Apr 2016 04:39:12 +0000

Przepisy na analizowanie informacji przed podjęciem decyzji to strategie decyzyjne. Niektóre z nich, tzw. strategie kompensacyjne, wymagają bardziej złożonych operacji umysłowych jak mnożenie, dodawanie. Jednak stan wysokiego pobudzenia i silne negatywne emocje, takie jak strach czy wstręt, powodują, że zaczynamy się posługiwać uproszczonymi strategiami decyzyjnymi (niekompensacyjnymi).

Dlatego też trudno o racjonalny sposób myślenia, gdy jesteśmy zdenerwowani lub przestraszeni. Podejmowaniu decyzji nie sprzyja też wyższe tętno czy spocone dłonie. W takich sytuacjach lepiej odłożyć cały proces na inny czas. Dlaczego? Dlatego, że będąc w tym stanie analizujemy znacznie mniej danych i wydajemy zbyt szybkie osądy. Co więcej, nasze decyzje są bardziej uproszczone.

Wszystko za sprawą noradrenaliny w naszym mózgu, która jest nie tylko neuroprzekaźnikiem, ale również hormonem. Właśnie on sprawia, że analizujemy znacznie mniej danych. Co ciekawe, zaznacza on swoją obecność nie tylko w mózgu, ale w obrębie całego ciała.

Analizy całego procesu pozwalają wpłynąć na wiele ważnych kwestii w życiu każdego z nas. Można bowiem monitorować reakcje fizjologiczne u tych, którzy są narażeni na stres, na przykład w swoim miejscu pracy. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują z pewnością ratownicy medyczni, strażacy czy żołnierze. Dzięki wcześniejszym analizom będzie im można pomóc i w razie wystąpienia stresowej sytuacji wskazywać, że w danym momencie, na przykład podczas akcji ratunkowej, mają mniejszą zdolność przetwarzania danych i podejmowania właściwych decyzji.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Stres steruje decyzjami

karolina — Wed, 19 Sep 2012 02:30:03 +0000

Zdaniem psychologów pod wpływem stresu jesteśmy bardziej skłonni widzieć pozytywne aspekty możliwych rezultatów.
„Dość zaskakujące jest, że stres sprawia, iż koncentrujemy się na tym, co może pójść dobrze. Zazwyczaj jest on związany z doświadczeniami negatywnymi” – mówi autorka artykułu Mara Mather z Uniwersytetu Południowej Kalifornii.

Badania wykazały jednak, że gdy ludzie stają w obliczu stresującej sytuacji, jak wygłoszenie przemówienia czy włożenie ręki na kilka minut do lodowatej wody, zaczynają większą uwagę zwracać na pozytywne przesłanki, lekceważąc informacje negatywne. Jeżeli więc rozważamy na przykład zmianę pracy pod wpływem stresu, będziemy bardziej skoncentrowani na lepszych zarobkach niż na tym, że dojazd będzie gorszy.

„Zwiększona koncentracja na aspektach pozytywnych pomaga wyjaśnić, dlaczego stres odgrywa rolę w uzależnieniach, a ludziom znajdującym się pod jego wpływem trudniej jest kontrolować swoje pragnienia. Potrzeba nagrody jest silniejsza i trudniej jest się jej oprzeć” – dodaje Mather. – Stres sprawia więc, że myśli krążą wokół przyjemnych uczuć, które nastąpią po zaaplikowaniu sobie używki, podczas gdy minusy zostają odciągnięte na dalszy plan”.

Stres zwiększa ponadto różnice w percepcji ryzyka pomiędzy mężczyznami a kobietami. W przypadku tych pierwszych wyzwala gotowość do podjęcia ryzyka, podczas gdy u pań powoduje większą zachowawczość.

PAP Nauka w Polsce

Noworoczne łapanie króliczka

Mia — Mon, 21 Feb 2011 04:02:18 +0000

Trwający od prawie dwóch miesięcy 2011 rok będzie wspaniały! Ludziom będzie żyło się lepiej, dostatniej, szczęśliwiej. Politycy zajmą się tym, co ważne, czyli sprawami gospodarczymi, a przestaną zwracać uwagę na mało znaczące rzeczy, jak na przykład kłótnie między sobą. Ostatecznie zniknie PO, PiS, SLD i powstanie jedna wielka partia: Obywatelska, Demokratyczna i Sprawiedliwa. Tylko PSL przetrwa w niezmienionym stanie, bo jakoś tak… ma to we krwi.

Świebodzin znajdzie nowy rekord do pobicia i zawstydzi nie tylko brazylijskie Rio, ale każde miasto, które szczyci się czymkolwiek największym na świecie. Polska reprezentacja piłki nożnej utrzyma swoją wysoką, 71. pozycję w międzynarodowym rankingu FIFA, próbując dogonić Wybrzeże Kości Słoniowej.

Stacje telewizyjne zafundują nam wspaniałą rozrywkę, jak zwykle na najwyższym poziomie. Do wokalnych i tanecznych i popisów gwiazd, dołączą inne zmagania. Będziemy mogli zobaczyć, jak oni jedzą śniadanie, wychodzą rano z domu, szczotkują zęby, robią zakupy, piją herbatę, piszą literkę „R”, czy rysują słoneczko za chmurką kolorowymi kredkami.

Oszałamiający sukces kaleczącej język polski modelki pałającej niechęcią do futer, wróży kolejną edycję wspaniałego programu, otwierającego drogę do sławy w świecie mody. Tym razem główną atrakcją będzie walka uczestniczek wręcz, a jednym z zadań konkursowych, powiedzmy, dosypanie rywalce arszeniku do drinka z możliwie jak największą gracją. Niewątpliwie będzie ciekawie.

No to wiemy już mniej więcej, co nas czeka w 2011, a teraz kilka bardziej nierealnych rzeczy, czyli noworocznych postanowień, które zna każda z nas. Ich utopijność wynika zapewne ze zbyt wielu bąbelków podczas noworocznych toastów, bo racjonalnie nie da się wytłumaczyć fundowania sobie psychicznych tortur w postaci niewykonalnych planów.

Na początku każdego nowego roku zakładam zwykle, co następuje. Po pierwsze: schudnąć do rozmiaru zero. Nigdy mi się jeszcze nie udało, ale podobno cała frajda w tym, by gonić króliczka, a nie go złapać. Optymizmu dodaje fakt, że gonienie króliczka z miejscowym nadmiarem kilogramów jest łatwiejsze – znacznie wolniej biega…

Po drugie: zarabiać dwa razy więcej niż w roku poprzedzającym postanowienie. No cóż… Tu pocieszam się tym, że nie obejmą mnie zwolnienia grupowe, cięcia w administracji, czy inne rządowe pomysły poprawy życia polskiego społeczeństwa. Z prostego powodu. Nie ma stałej pracy.

Po trzecie: zostać słynną felietonistką… Tu akurat jestem chyba na dobrej drodze, gdyż EksMagazyn jeszcze mnie nie zwolnił…

Po czwarte: uprawiać więcej wyuzdanego seksu w miejscach, w których jeszcze tego nie robiłam. No, to akurat udaje mi się wcielać w życie z każdym nowym rokiem. Uznaję zatem, że częściowa realizacja noworocznych postanowień jest jakimś tam moim małym sukcesem. Czego i wam, drogie Czytelniczki EksMagazynu, życzę.