Chociaż 2021 rok rozpoczęliśmy pełni nadziei na poprawę sytuacji, to już dzisiaj zapowiada się, że IV fala pandemii w naszym kraju to tylko kwestia nie „czy”, ale „kiedy” ona nastąpi. Ciepłe dni, spadki zakażeń oraz zgonów powodują, że przynajmniej na chwilę zapominamy o tym, co jeszcze kilka miesięcy temu było na pierwszych stronach gazet. Nie ma się z resztą czemu dziwić, ponieważ złaknieni rozrywki polscy turyści gromadnie zaczynają okupować nie tylko miejsca słynące z turystyki, ale nawet dzikie plaże, skwery, parki i lasy.

Chociaż na szeroko pojętym rynku widać poprawę sytuacji, to tysiące przedsiębiorców wpadło w problemy finansowe. Wielu z nich nie przetrwało kolejnych serii obostrzeń i lockdownów. Pozostali liczą straty i ze strachem patrzą w przyszłość, gdyż na horyzoncie pojawia się widmo Polskiego Ładu i ukrytej w nim znacznej podwyżki podatków dla przedsiębiorców.

Długi przedsiębiorców w pandemii. Główne przyczyny

Powodów, dla których przedsiębiorcy wpadają w zadłużenie jest zazwyczaj kilka. Pierwszy, najczęściej spotykany, to zbyt optymistyczne przewidywania co do powodzenia biznesu. To, co na papierze wyglądało świetnie, w praktyce może być wielkim rozczarowaniem. Niestety brak doświadczenia, a także zbyt śmiałe podejście do prowadzenia biznesu sprawiają, że wielu przedsiębiorców nie tworzy tzw. poduszki finansowej na trudne czasy. Wówczas pozostają tylko długi i walka o przetrwanie.

Drugim powodem, dla którego przedsiębiorcy popadają w kłopoty finansowe, są nierzetelni kontrahenci. W niektórych branżach, jak budowlana oraz transport, brak płatności w terminach bywa dosyć częsty i długotrwały. Dlatego bez odpowiedniej poduszki finansowej przetrwanie na rynku okazuje się niemożliwe. W sytuacji, kiedy przedsiębiorca jest wierzycielem w „kredycie kupieckim”, jedynym rozwiązaniem pozostaje zaciągnięcie kredytu lub pożyczki w banku.

Trzeci powód popadania przedsiębiorców w długi, to zbyt duża pewność siebie. Otóż przedsiębiorcy, widząc nadarzającą się okazję do większego zarobku, zaczynają mocno inwestować. Najczęściej są to środki pochodzące z kredytu, czasami również z rezerwy finansowej na trudne czasy, która przecież powinna pozostać nietknięta. Najlepszym przykładem mogą być zakłady gastronomiczne czy sale bankietowe (weselne), w które właściciele włożyli mnóstwo środków, a które z kolei w trakcie rozwoju poszczególnych fal pandemii praktycznie były zamknięte przez większą część roku.

Czwarta przyczyna, której można dosyć łatwo uniknąć, to nieodpowiednia forma prowadzenia działalności. Większość małych i średnich firm w naszym kraju to jednoosobowe działalności gospodarcze. Wbrew nazewnictwu, takie firmy zatrudniają często od kilku do kilkudziesięciu pracowników. Przedsiębiorca, który prowadzi działalność w takiej formie odpowiada za długi firmy całym swoim majątkiem. Dlatego, gdy bankrutuje jego firma, to również i on sam.

Piąta, najmniej oczywista przyczyna, to zbyt duże przywiązanie do własnego biznesu oraz pracowników. Gdy nastają gorsze czasy, to często właściciele firm za wszelką cenę próbują utrzymać stan zatrudnienia, chociaż rachunek ekonomiczny za tym nie przemawia. Właściciele firm za wszelką cenę próbują też ratować upadające biznesy, zaciągając kredyty, pożyczki i wyprzedając prywatny majątek. Zamiast zamknąć restaurację, hotel, zakład usługowy, sprzedać maszyny, wyposażenie itd., oni niepotrzebnie walczą do końca. Ale to często droga donikąd, a skutki są opłakane. Przedsiębiorca nie tylko traci biznes, ale również zostaje z ogromnymi długami wpływającymi na jego prywatny majątek.

Jak radzić sobie z długami w trakcie pandemii?

Oczywiście nie ma jednego środka zaradczego, który byłby uniwersalny i dawał szansę na zabezpieczenie się przed problemami finansowymi przedsiębiorców w trakcie trwania pandemii COVID-19. Niemniej można śmiało powiedzieć, że zawsze należy ułożyć sobie pewien plan. Przede wszystkim ustalić hierarchię płatności. Dokładnie przemyśleć, co jest moim priorytetem, a co ewentualnie może poczekać ze spłatą.

W pierwszej kolejności konieczne jest uświadomienie sobie, bez czego biznes nie będzie działał. Podstawą każdej działalności gospodarczej są ludzie. W przypadku takich branż jak chociażby hotelarstwo, baseny czy restauracje nie sposób sobie wyobrazić powrotu do działania bez wykwalifikowanej kadry. Dlatego w większości biznesów fundamentem będą pracownicy wykwalifikowani, którzy w momencie otwarcia działalności dają szansę na szybkie otwarcie i przyjęcie Klientów.

Ważne są też płatności związane z leasingami oraz najmem. W przypadku leasingu można stracić sprzęty oraz maszyny, które przecież służą wytwarzania przychodu firmy. Najem powierzchni z kolei w zdecydowanej większości branż – szczególnie usług – jest kluczowym elementem istnienia biznesu.

Pamiętajmy, że zobowiązania o charakterze bankowym można negocjować. Możliwe jest również odraczanie terminów spłat, a ostatecznie konsolidacja.

Długi po pandemii. Jak starać się o oddłużenie?

Szczególnie istotne, z punktu widzenia długów, są te zobowiązania związane z kontrahentami oraz instytucjami finansowymi. Niespłacone kredyty, pożyczki czy leasingi potrafią być zmorą w sytuacjach kryzysowych. Jednak mając wiedzę i doświadczenie w oddłużaniu, można wiele zyskać. Być może będzie to dla niektórych duże zaskoczenie, ale możliwe jest nawet „anulowanie” długów w całości.

Nowoczesny model oddłużania (antywindykacji) opiera się na bezinwazyjnym doprowadzeniu do sytuacji, w jakiej długi przedsiębiorcy zostają zmniejszone albo umorzone. Każda osoba prowadząca działalność gospodarczą musi wiedzieć, że istnieją pewne etapy oddłużania, a są nimi:

• negocjacje z wierzycielami,

• oddłużanie sądowe,

• oddłużanie z komornikiem.

Pierwszy etap jest właściwie najprostszy, ale wiąże się z nim wiele ryzyk. Najważniejsze to te związane z uznawaniem zadłużenia. Należy tak poprowadzić negocjacje z wierzycielem, aby ugrać jak najwięcej, przy jednoczesnym pamiętaniu, że każdy błąd może mieć opłakane skutki w ewentualnym sporze sądowym. Dlatego negocjacje niepoparte wiedzą i doświadczeniem prawnym mogą być bardzo kosztowne.

Wydawałoby się, że oddłużanie w sądzie nie jest możliwe. A jednak, jest i to nawet w przypadku zobowiązań kredytowych. Wygrane w bataliach sądowych z instytucjami finansowymi są możliwe przez wzgląd na to, że i tam pracują ludzie, którzy… popełniają błędy. Dlatego tak ważne jest, aby broniąc swoich interesów, wiedzieć na, co zwracać szczególną uwagę. Niejednokrotnie bywa tak, że bank potrafi wypowiedzieć umowę kredytu niezgodnie z obowiązującymi procedurami. Co w takiej sytuacji? Sądy potrafią oddalać powództwa, ponieważ są one przedwczesne. Dodatkowo trzeba zawsze zwracać uwagę na kwoty dochodzone przez wierzycieli. Nawet małe pomyłki mogą ostatecznie wpłynąć na cały proces.

Oddłużanie z komornikiem to już o wiele poważniejsza sprawa. Wymaga od osoby zajmującej się tego typu sprawami solidnych argumentów w postaci braku wiedzy przedsiębiorcy o toczącym się procesie z jego udziałem.

Przedsiębiorca, który popadł w problemy finansowe, powinien pamiętać, że oddłużanie nie musi być procesem ani długim, ani skomplikowanym. Aby jednak tak było, warto skorzystać z wiedzy i doświadczenia ekspertów, prawników specjalizujących się w oddłużaniu i antywindykacji. W naszym społeczeństwie pokutuje nieprawdziwy pogląd, że usługi prawne są drogie i zarezerwowane tylko dla największych firm. Po pierwsze to całkowita nieprawda, po drugie taka pozorna oszczędność może mieć daleko idące, negatywne skutki. Działając bez odpowiedniej wiedzy oraz planu, możemy sobie mocno zaszkodzić, a wtedy wyjście z długów będzie utrudnione, a nawet niemożliwe.

Autor:

Sebastian Żeleźnicki

Radca Prawny. Ekspert prawa wekslowego, bankowego i egzekucji komorniczej. Doświadczony prawnik z wieloletnią praktyką w sprawach z zakresu prawa transportowego i prawa karnego skarbowego oraz w sprawach z powództwa firm pożyczkowych.

Na co dzień współpracuje z Kancelarią Pomocy Zadłużonym Eurolege (www.eurolege.pl) w zakresie reprezentacji konsumentów i przedsiębiorców przed sądami i organami egzekucyjnymi.

Najlepiej najpierw sprawdzić ile obecnie wydajemy. Jedną z prostych i skutecznych metod jest prowadzenie ewidencji rachunków. Zbieramy wszystkie rachunki i po upływie określonego czasu: np. dnia lub jednego tygodnia zapisujemy je – elektronicznie lub w notesie.

Najwygodniej skorzystać z arkuszy kalkulacyjnych, ponieważ od razu można w nich wszystko podliczyć. Są również dostępne gotowe programy, w których tylko uzupełnia się dane. Jeśli podzielimy wydatki na kategorie: opłaty stałe (rachunki), żywność, rozrywka, itp. zorientujemy się, na co głównie tracimy pieniądze. Dobrym pomysłem jest przeznaczenie na każdy rodzaj określonej kwoty, tak by nie wydać za dużo na rzeczy zbędne.

Karta kredytowa umożliwia zaciągnięcie szybkiej pożyczki na okres nawet kilku miesięcy. Banki wydają takie karty bezpłatnie, pobierając następnie opłatę stałą za użytkowanie karty (kilkadziesiąt złotych rocznie) i opłaty dodatkowe – związane np. z ubezpieczeniem. Możliwość posiadania tak łatwego i szybkiego dostępu do gotówki stwarza jednak pokusę wydania większej ilości pieniędzy, niż możemy sobie na to pozwolić.

Tym bardziej, że płacąc kartą w sklepie nie odczuwamy ubytku pieniędzy w portfelu. Pocieszająca jest także myśl o tym, że karciany kredyt przez kilkadziesiąt dni jest nieoprocentowany (tzw. grace period). Po tym okresie oddawać będziemy musieli co miesiąc tzw. kwotę minimalną, dzięki czemu dług rozkłada się na raty, ale oprocentowany jest już na poziomie średnio od 10 do 20 proc. w skali roku.

Jeśli zdarzy się tak, że musimy się zadłużyć i limit na naszej karcie kredytowej maleje, należy szybko zacząć działać. Szczególnie ważne jest pilnowanie terminów i dat. Nasz kredyt możemy spłacić w całości jeszcze przed upływem okresu bezodsetkowego i wówczas nie poniesiemy żadnych jego kosztów.

Jednak miesięcznie powinniśmy obowiązkowo spłacać do wskazanego dnia przynajmniej kwotę minimalną wyznaczoną przez bank. W przeciwnym razie zostaną nam doliczone do pożyczki dodatkowe odsetki za zwłokę w spłacie. Trzeba zdawać sobie także sprawę, że miesięczna spłata karty w wysokości minimalnej kwoty jest przeznaczana jedynie niemal na obsługę zadłużenia, a część kapitałowa pozostaje prawie bez zmiany. Dlatego jeśli zależy nam, aby dług się zmniejszał, powinniśmy poza kwotą wymaganą przez bank, systematycznie wpłacać również nieduże sumy pieniędzy na poczet zadłużenia.

Wirtualne pieniądze wydaje się łatwo, ale ich zwrot może okazać się dla nas dużym problemem. Dlatego dla własnego bezpieczeństwa, limit w karcie kredytowej powinniśmy ustalić z bankiem na poziomie nie wyższym niż dwukrotność naszych miesięcznych dochodów. Warto także ustanowić dzień spłaty zadłużenia bez przekraczania okresu bezodsetkowego tak, by następował on zaraz po dniu wpływu wynagrodzenia na nasz rachunek.

Prawo po stronie wierzycieli
Zmiany prawa w obszarze windykacji należności zrobiły duży ukłon w stronę wierzycieli. Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z dnia 08 marca 2013 r. (Dz. U. z dnia 28 marca 2013 r.) daje wierzycielowi możliwość odzyskania kosztów windykacji wierzytelności, w razie braku terminowej zapłaty należności przez dłużnika już na podstawie samej ustawy. Ustawa wprowadza dwa rodzaje kosztów windykacji, jakich może żądać od dłużnika wierzyciel, niezależnie od wysokości niezapłaconej wierzytelności. Ustawa ta nie ma zastosowania do wszystkich wierzytelności. Po pierwsze, dotyczy umów zawartych głównie pomiędzy przedsiębiorcami; czyli nie skorzystają z niej konsumenci ani przedsiębiorcy, których dłużnikami są konsumenci.
Przepisy ustawy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są:
1) przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.3));
2) podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;
3) podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.4));
4) osoby wykonujące wolny zawód;
5) oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych;
6) zagraniczni przedsiębiorcy, o których mowa w art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne (Dz. U. z 1989 r. Nr 27, poz. 148, z późn. zm.5)), prowadzący przedsiębiorstwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
7) przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.
Przedmiotem umowy musi być transakcja handlowa. Ustawa zawiera definicję transakcji handlowej i zgodnie z art. 4 ustawy:
1) transakcja handlowa – umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością;(..)
Ustawa wyłącza też konkretne rodzaje umów z zastosowania do nich tejże ustawy. Wyłączenia te są wymienione w art. 3 ustawy. Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 355);
2) umów, na podstawie których są wykonywane czynności bankowe w rozumieniu przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1376, 1385 i 1529);
3) umów, których stronami są wyłącznie podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych;
4) dostaw i usług, do których stosuje się przepis art. 346 ust. 1 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Niezbędne formalności
Co to oznacza w praktyce? Przedsiębiorcy zajmujący się sprzedażą towarów (np. materiałów budowlanych) innym przedsiębiorcom, lub przedsiębiorcy świadczący odpłatnie usługi (np. instalacja sieci informatycznej) dla innych przedsiębiorców (w obu przypadkach – jeżeli odbywa się to w ramach prowadzenia ich działalności gospodarczej), w sytuacji gdy dłużnik nie zapłaci za dostarczony towar lub wykonaną usługę, wierzyciel będzie mógł obciążyć dłużnika kosztami windykacji takiej należności. Jednak bardzo ważne jest, aby wierzyciel potrafił udokumentować to, że ze swojej strony umowę wykonał, mówiąc krótko, sprzedał towar lub wykonał usługę. Niestety, często przedsiębiorcy odbiegają od formalizmów związanych z umowami, jakie powinni zawrzeć przed sprzedażą lub wykonaniem usługi, po to aby transakcja przebiegła jak najsprawniej. W momencie kiedy kontrahent okazuje się nierzetelny, te „zbędne formalności” okazują się niezbędnymi, aby móc skutecznie dochodzić należności przed sądem. Zaznaczę tu, że takim potwierdzeniem wykonania umowy przez wierzyciela będzie np. potwierdzenie odbioru dostarczenia towaru do dłużnika, list przewozowy albo protokół odbioru prac, złożone zamówienie, potwierdzenie prawidłowego wykonania zamówienia lub usługi. Niestety, nie zawsze wystawienie faktury VAT będzie wystarczającym dowodem w sprawie w dochodzeniu swoich należności.

Koszty windykacji po stronie dłużnika
Ustawa wprowadza dwa rodzaje kosztów windykacji, jakich może żądać od dłużnika wierzyciel, niezależnie od wysokości niezapłaconej wierzytelności. Pierwsze są kosztami zryczałtowanymi i wynoszą równowartość 40 euro, przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (art. 10 ust. 1 ustawy). Równowartość ta należy się wierzycielowi za każdym razem, kiedy dłużnik przekroczy termin zapłaty ustalony w umowie bądź na fakturze, niezależnie od rzeczywiście poniesionych kosztów. Drugi rodzaj kosztów, to koszty ponad równowartość 40 euro (art. 10 ust. 2 ustawy). Wierzyciel, który chce dochodzić od dłużnika kosztów windykacji przekraczających równowartość 40 euro, będzie musiał poniesienie tych kosztów udowodnić. Wydaje się, że wystarczającym sposobem jest przedstawienie np. zestawienia poniesionych kosztów: dowodów nadania wezwań do zapłaty do dłużnika (lista wysyłkowa), wykonanych telefonów (bilingi), podliczenie ilości czasu poświęconego przez pracownika zajmującego się windykacją w firmie wierzyciela z przeliczeniem wg etatu. Zestawienie takie powinno być dołączone do pozwu, w którym żądamy zwrotu kosztów. Problematyczna może okazać się kwestia czasu, kiedy można rozliczyć koszty związane z obsługą windykacji należności przez firmę windykacyjną.
Z moich doświadczeń wynika, iż wierzyciele obciążają dłużników notą księgową za dochodzenie roszczeń, w tym opłat prowizyjnych. powołując się na ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Z praktyki wynika, iż dłużnicy obawiając się kolejnych postępowań przed sądem, regulują należności związane z poniesionymi kosztami przez wierzyciela. Oczywiście koszty jakie poniósł wierzyciel zatrudniając firmę windykacyjną np. związane z napisaniem pozwu, a które zostały zafakturowane można ująć we wcześniejszym pozwie. Nowa ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych daje więc możliwość, aby w całości przerzucić koszty windykacji należności na dłużnika, co jest dużym ułatwieniem dla wierzycieli zwłaszcza dla tych, których specyfika branży wymusza niską marżę na produkcie. Ponoszenie kosztów windykacji – czy to przez siebie samego zatrudniając pracowników ds. windykacji czy też przez firmę zewnętrzną, powoduje, że wierzyciel nie zarabia na takich transakcjach, co do których musi prowadzić windykację, gdyż koszty te „zjadają” marżę. Kontrahenci nie mogą umówić się między sobą, że zapisy ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nie będą ich obowiązywały, a jeżeli tak zrobią, zapis taki jest nieważny. Celem ustawy jest przede wszystkim zneutralizowanie zatorów płatniczych. Pozostaje mieć nadzieję, że obciążenie niesolidnych kontrahentów kosztami dodatkowymi większymi niż odsetki ustawowe, będzie bodźcem do tego, aby płacić faktury w terminie.
Biorąc pod uwagę ukłon w stronę wierzycieli, musimy jednak pamiętać, iż czas jaki mamy na odzyskanie swoich należności jest najważniejszym elementem odniesienia sukcesu w związku z tym, iż prawo umożliwia dłużnikom stałe uchylanie się od płatności. Co więcej, mogą oni całkowicie uniknąć odpowiedzialności za swoje zobowiązania finansowe. Gwarantuje im to zapis o przedawnieniu roszczeń, zatwary w kodeksie cywilnym. Kiedy zatem egzekwowanie wierzytelności staje się niemożliwe do zrealizowania ? Więcej na ten temat w kolejnym artykule.
Monika Toczyńska

WWW.AUDIX.PL

Liczy się czas

Celem windykacji jest odzyskanie przeterminowanych należności, jednak kluczowym elementem dla osiągnięcia sukcesu wierzyciela jest głównie czas. Z mojego doświadczenia wynika, że wierzyciele nie pilnują albo nie wiedzą jak profesjonalnie zabrać się do odzyskania należnych pieniędzy. Często tłumaczą się, że jeśli będą „naciskać na spłatę”, mogą stracić klienta. A przecież paru niepłacących klientów może spowodować zator finansowy i nagle z wierzyciela staniemy się również dłużnikiem, a ten komu winni jesteśmy pieniądze, może nie być wyrozumiały. Wracając do czasu reakcji: większość małych i średnich przedsiębiorców nie monitoruje swoich wierzytelności. Dopiero kiedy tracą płynność finansową, zaczynają interesować się niezapłaconymi wierzytelnościami. Kolejnym elementem jest weryfikacja kondycji finansowej naszego klienta i konsekwencja podejmowanych przez nas działań. Nie wiedząc, na czym polega skuteczna windykacja, przedsiębiorcy odzyskują wierzytelności na własną rękę. Po jednym telefonie, gdzie słyszą od klienta np. słowa „Zaraz zapłacimy, niech pan się nie boi, przecież nas pan zna” czekają nadal, a czas leci i działa na ich niekorzyść. Pamiętajmy, żeby nie dać się zbyć pustymi obietnicami. Należy ustalić konkretny termin zwrotu należności i poinformować klienta, jakie podejmiemy dalsze działania, jeśli pieniądze nie pojawią się na koncie. Najtrudniejsze jest to, że musimy konsekwentnie wypełnić obietnice np. oddania wierzytelności do firmy windykacyjnej bądź skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Ale to nie wszystko: aby odnieść sukces w odzyskaniu należności, musimy umieć precyzyjnie korzystać z indywidualnie dobranych, rokujących najlepszą efektywność narzędzi windykacyjnych. Windykator musi być po części psychologiem, prawnikiem, ekonomistą, który zna branże i panujące w nich trendy płatności lub ich brak. I tu zastanówmy się, czy Wy, jako przedsiębiorcy różnych branż, macie na to wszystko czas? Czy nie warto zaufać profesjonalistom, bo przecież minęły już czasy windykatorów rekrutowanych wśród podwórkowych kulturystów. Pracownicy firm windykacyjnych przechodzą specjalistyczne szkolenia np. z zakresu negocjacji, mediacji, podstaw prawa. Mają wiedzę i doświadczenie, a przede wszystkim nie są emocjonalnie związani z dłużnikiem. Rozmowy windykacyjne są bardzo trudne, nie każdy ma predyspozycje, żeby być dobrym windykatorem. Błędy, bardzo często popełnione na początku procesu odzyskiwania należności przez osoby nieposiadające odpowiedniej wiedzy, nie tylko psychologicznej, ale również prawniczej, mogą przyczynić się do tego, że nie odzyskamy swoich pieniędzy za wykonaną pracę.

Co możemy zyskać zwracając się do firmy zewnętrznej?

Przede wszystkim nie ponosimy kosztów własnych związanych z postępowaniem upominawczym lub windykacyjnym. Nie istnieje też problem utrzymywania wysokich kosztów pracowniczych, które są następstwem oddelegowania pracowników do obsługi wierzytelności. Kolejnym plusem jest skuteczność i konsekwencja działania. Firma windykacyjna ma wypracowywane przez lata metody, które o wiele intensywniej motywują dłużnika do zapłaty niż ponaglenia ze strony wierzyciela. Skuteczna i rzetelna firma windykacyjna jest w stanie poprowadzić cały proces odzyskania należności „od A do Z”. Oznacza to, że zajmie się nie tylko polubowną korespondencją z dłużnikiem, negocjacjami i mediacją, ale również, jeśli działania polubowne nie przyniosą rezultatu, przeprowadzi całą procedurę zmierzająca do uzyskania sądowego tytułu wykonawczego, pomoże komornikowi znaleźć majątek dłużnika i będzie wspomagać procesy egzekucyjne. Te działania, przeprowadzone przez jeden zewnętrzny podmiot, przyspieszą procedurę odzyskania długu. Sposób postępowania z dłużnikiem może być określany m.in. przy pomocy informacji gospodarczej, jaką w trakcie prowadzenia procesu windykacji uzyskuje windykator. Wiedza na temat zdolności płatniczej dłużnika umożliwia – w porównaniu z upominaniem czy też prośbami ze strony wierzyciela – większą skuteczność i szybsze podejmowania decyzji o kolejnych etapach windykacji. Każdy przypadek traktowany jest indywidualnie, co zapewnia stosowanie odpowiednich środków zapewniających osiągnięcie pozytywnego efektu dla każdej wierzytelności. Zdarzają się coraz częściej sytuacje, że dłużnik nie reguluje swoich zobowiązań, lecz nie wynika to z jego złej woli, a z różnego rodzaju przyczyn losowych np. nagłej utraty płynności finansowej lub problemów natury prywatnej. Należy wtedy starannie ustalić przyczynę zaprzestania regulowania zobowiązań, aby przygotować właściwe postępowanie i sposób negocjacji z dłużnikiem. Profesjonalne firmy windykacyjne występują wtedy często w roli mediatora. Po zapoznaniu wierzyciela z sytuacją dłużnika, proponują dogodne dla obu stron warunki spłaty lub inne formy rozliczenia zadłużenia. Oczywiście, wszystko zależy od wierzyciela, czy zaakceptuje warunki porozumienia czy nie. Dostosowanie się dłużnika do warunków spłaty należności przygotowanych przez firmę windykacyjną jest dla niego korzystne, gdyż dług nie powiększa się o kolejne koszty związane z postępowaniem sądowym i komorniczym. Głównym zadaniem firmy windykacyjnej jest uzmysłowienie dłużnikowi, że nie uniknie odpowiedzialności za swoje zobowiązanie, a także stałe monitorowanie dłużnika przez windykatora. Trzeba pamiętać, że windykator działa zawsze w interesie i na rzecz wierzyciela.

Windykacja na własną rękę

Firmy decydują się samodzielnie prowadzić proces windykacji, bo obawiają się wysokich kosztów w firmie zewnętrznej, opłat manipulacyjnych, nieefektywnego szukania dłużnika, braku zaangażowania i nieskutecznego ściągania płatności, wreszcie braku informacji dla zleceniodawcy o podejmowanych działaniach. Zupełnie niepotrzebnie. Powinniśmy starannie wybierać firmy windykacyjne, najlepiej te o ugruntowanej pozycji na rynku i posiadające referencje. Rzetelna firma windykacyjna to ta, która zapewni nam pełną obsługę prawno-windykacyjną, doradzi przy podpisywaniu umów i ugód. Prowadząc działania windykacyjne na własną rękę, trzeba trzymać się żelaznej zasady: konsekwencji. Nic tak nie utwierdza dłużnika w przekonaniu o bezkarności, jak brak systematycznego upominania, ciągłego kontaktu i odpowiednich procedur ze strony wierzyciela. W przedsiębiorstwach zdarza się, że windykacją zajmują się działy, które mają zupełnie inne kompetencje np. dział handlowy czy księgowość. Efektem przekazywania windykacji nieodpowiednim osobom jest właśnie brak konsekwencji. Dłużnik nie potraktuje wtedy danej wierzytelności priorytetowo. Przekazanie windykacji nieodpowiednim osobom niesie jeszcze jedną, poważną konsekwencję. To, że pracownik jest świetnym handlowcem, nie oznacza, że spełni się w procesie odzyskiwania długów. Brak odpowiednich umiejętności może doprowadzić do utraty reputacji w oczach klienta.

Wracając do obaw o wysokie koszty windykacyjne: nowa ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych z dnia 08 marca 2013 r. (Dz. U. z dnia 28 marca 2013 r.) daje wierzycielowi możliwość odzyskania kosztów windykacji wierzytelności, w razie braku terminowej zapłaty należności przez dłużnika już na podstawie samej ustawy. Ustawa wprowadza dwa rodzaje kosztów windykacji, jakich może żądać od dłużnika wierzyciel, niezależnie od wysokości niezapłaconej wierzytelności.

Tekst pochodzi z 27. numeru EksMagazynu

www.audix.pl

Według raportu InfoDług, najwięcej dłużników jest w gronie osób, których zaległości są stosunkowo małe. Aż 62 proc. wszystkich zaległych płatności to kwoty poniżej 5 tys. złotych. Wiele osób jednak zapomina o tym, że biorąc kredyt lub pożyczkę tym samym zobowiązuje się do ich spłaty na wcześniej określonych warunkach. W przypadku długotrwałego zwlekania z opłacaniem zaciągniętych zobowiązań przez klientów firmy, może ona sprzedać zaległe wierzytelności firmie windykacyjnej.

- Działalność windykatora nie jest równoznaczna np. z działalnością komornika. Celem firmy windykacyjnej jest przede wszystkim odzyskanie kwoty należności głównej. Oczywiście najkorzystniej zarówno z perspektywy wierzyciela, jak i osoby zadłużonej jest osiągnąć ten cel dzięki porozumieniu stron. W tym kontekście bardzo ważne jest, że firmy które odkupują pakiety wierzytelności od pierwotnych wierzycieli, takich jak np. operatorzy telefonii komórkowej, mają możliwość bardziej elastycznej współpracy z osobą zadłużoną. Dzieje się tak dlatego, że rozkładają one proces odzyskania należności na dłuższy okres, tj. kilka lat. Dzięki temu firmy windykacyjne mogą również zaproponować osobom zadłużonym warunki spłaty pozostałych do uregulowania kwot dostosowane do ich możliwości finansowych w danym momencie” – komentuje Katarzyna Galant, Dyrektor Działu Komunikacji P.R.E.S.C.O.

W sytuacji kiedy niespłacanie zaciągniętych zobowiązań wynika z braku wystarczających środków finansowych, Polacy często decydują się na sięgnięcie po kolejne pożyczki na spłatę wcześniejszych długów. W ten sposób wpadają w tzw. pętlę zadłużenia. Osoby zadłużone często nie wiedzą gdzie i do kogo zwrócić się o pomoc w sytuacji, gdy brakuje im środków na uregulowanie swoich zobowiązań, w szczególności gdy otrzymają korespondencję z firmy windykacyjnej. Wielu z nich unika wówczas kontaktu z wierzycielem, co skutkuje przedłużającym się procesem odzyskiwania należności oraz dodatkowymi kosztami związanymi z naliczaniem odsetek i kolejnymi etapami windykacji. Profesjonalnie działające firmy zajmujące się obrotem wierzytelnościami coraz częściej pełnią tymczasem funkcję doradczą wobec osób zadłużonych, tak by pomóc im w jak najmniej uciążliwym uregulowaniu zaległych zobowiązań.

Niezapłacony mandat, rata za aparat fotograficzny czy rachunek za gaz nie wydają się poważnym obciążeniem ani wielką skazą na naszym wizerunku. Ale dla instytucji czy firmy, która rozważa udzielenie nam pożyczki lub sprzedaż sprzętu na raty, nasze niezapłacone kilkaset złotych to bardzo cenna informacja. Nawet niewielka suma, której nie możemy lub nie chcemy spłacić przez ponad 60 dni oznacza, że nie jesteśmy finansowo wiarygodni. I jeśli mamy kłopoty z opłacaniem rat już zaciągniętych kredytów lub rachunków, jest bardzo prawdopodobne, że będziemy mieli problemy ze spłatą kolejnych zobowiązań. Każdy, kto chce zarobić na skredytowaniu nas, uzna potencjalny zysk za grę niewartą świeczki.

- Rejestr dłużników to znane i powszechnie wykorzystywane narzędzie – mówi Urszula Okarma, prezes Rejestru Dłużników ERIF BIG S.A – Sklep ze sprzętem AGD lub salon samochodowy, zanim podpisze z nami jakąkolwiek umowę sprzedaży ratalnej, prawdopodobnie zweryfikuje, czy terminowo regulujemy inne zobowiązania. Operator telefonii czy telewizji cyfrowej również musi się upewnić, że będzie otrzymywał od nas pieniądze za wystawiane rachunki. Jeśli korzystamy z usług czy dóbr nie płacąc za nie, nikt nie będzie chciał ich nam sprzedawać – mówi Urszula Okarma.

Rejestr Dłużników ERIF BIG S.A. to jedno z trzech działających w Polsce biur informacji gospodarczej. Jego zadaniem jest przyjmowanie, przechowywanie oraz ujawnianie informacji gospodarczych o dłużnikach posiadających zaległe zobowiązania, a także o podmiotach, które terminowo regulują zobowiązania. Dzięki zamieszczeniu informacji w ERIF rzetelni płatnicy mają możliwość potwierdzenia swojej wiarygodności finansowej. Nierzetelnym dłużnikom natomiast może to utrudniać lub uniemożliwiać korzystanie z produktów bankowych, uzyskiwanie pożyczek, zakupów ratalnych czy zawieranie umów z dostawcami usług np. telekomunikacyjnych.

Po wejściu w życie nowej ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych informacje o nierzetelnych płatnikach może, przy zachowaniu warunków opisanych w ustawie, zamieszczać praktycznie każdy przedsiębiorca i konsument. W gronie klientów Rejestru Dłużników ERIF znajdą się m.in. fundusze sekurytyzacyjne i zakłady budżetowe gmin. Rejestr Dłużników ERIF współpracuje z przedsiębiorstwami telekomunikacyjnymi i instytucjami finansowymi oraz firmami z sektora MŚP różnych branż gospodarki.