Naukowcy z SWPS zapytali ponad 3 tysiące kobiet i mężczyzn w wieku 18-29 lat o to, jak definiują dorosłość, czy sami czują się dorośli i co uważają za wyznaczniki dojrzałości.

Pięć klasycznych społecznych kryteriów dojrzałości obejmuje: wejście na rynek pracy, wyprowadzkę z domu rodzinnego, założenie własnego gospodarstwa domowego, wstąpienie w związek małżeński oraz posiadanie dziecka. Młode pokolenie uważa inaczej. Zdaniem badanych oznaką dorosłości jest mądrość życiowa i dojrzałość psychiczna.

„Uznaliśmy, że młodzi mogą odchodzić od definiowania dorosłości w kategoriach ról społecznych – rodzica, małżonka czy pracownika, a skłaniać się ku poszukiwaniu nowych definicji dorosłości w kategoriach złożonych umiejętności psychicznych, na przykład umożliwiających zbudowanie trwałego związku” – dodaje dr Wiszejko-Wierzbicka.

Spośród pięciu tradycyjnych, społecznych kategorii dorosłości najważniejsze dla badanych okazało się samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego. Tylko co czwarta badana osoba wskazała na stałe zatrudnienie, a co dziesiąta posiadanie dzieci.

W zdecydowanej większości młodzi badani czują się dojrzali psychicznie (85 proc.). Wynika to z poczucia możliwości podejmowania własnych decyzji oraz posiadanych umiejętności społecznych i emocjonalnych pozwalających na utrzymanie siebie.

Wśród warunków niezbędnych do bycia dorosłym wskazywane są kompetencje społeczne, takie jak umiejętność zarobienia na siebie (66 proc.) lub na rodzinę (63 proc.). Istotną miarą dorosłości według badanych jest także zaplanowanie własnej kariery zawodowej (43 proc.), a także tworzenie bliskich relacji (35 proc.).

Młodzi boją się nieatrakcyjnej dorosłości

Poczucie dojrzałości w przeprowadzonym badaniu okazało się niezależne od płci. Podobna liczba kobiet i mężczyzn deklarowała w ramach badania, że w wieku 18-29 lat czuje się dorosła i dojrzała psychicznie. Znaczenie ma natomiast wiek. W przedziale 18-21 lat za dorosłych uznało się 54 proc. respondentów, w przedziale 22-25 lat – 72 proc., natomiast w przedziale najstarszym 85 proc. badanych.

Połowa respondentów ma obawy przed wejściem w dorosłość i uznała, że ten etap życia nie jest atrakcyjniejszy niż dzieciństwo, zaś 34 proc., twierdzi, że gdyby mogło o tym zadecydować, nie wchodziłoby w dorosłość. Młodzi skarżą się na brak umiejętności społecznych i emocjonalnych odpowiedzialnych za budowanie bliskich relacji. Większość osób, które wzięły udział w badaniu, czuje się dorosła dzięki posiadanym kompetencjom zawodowym oraz zatrudnieniu. Mniejsza grupa czuje się dorosła z uwagi na posiadaną niezależność, czyli samodzielne mieszkanie i własne gospodarstwo domowe czy bycie w związku.

Badacze wyróżniają pięć strategii wchodzenia w dorosłość. „Profesjonalista” rozwija kompetencje, radzi sobie w sferze materialnej, dąży do posiadania zawodu i zatrudnienia, a także zarobienia na siebie oraz zapewnienia bytu rodzinie. „Kowal własnego losu” rozwija autonomię i buduje niezależność; mieszka bez rodziców. „Domator” buduje relacje i bliskie związki, umie utrzymać stałą, bliską relacją partnerską. „Mędrzec” dba o rozwój wewnętrzny. Chce zdobyć wiedzę życiową i ponosić konsekwencje własnych decyzji. „Migrant” to osoba niezdecydowana, ma prawo jazdy i ukończoną edukację szkolną.

Najczęściej barierę w osiąganiu dojrzałości młodzi widzą w samych sobie. Uskarżają się na strach, lęk, obawę przed dorosłością i ponoszeniem odpowiedzialności czy podejmowaniem ryzyka. Przeszkodą są również nadopiekuńczy rodzice, z którymi wiąże młodych relacja finansowa, a także uczuciowa, przyjmująca niekiedy formę „uzależnienia”.

„Jak mówili sami badani, nie służy ono rozwojowi samodzielności oraz autonomii. Wpajane latami przez rodziców przekonanie, że należy posiadać wyższe wykształcenie, które zagwarantuje pracę jest zdaniem respondentów błędnym sądem w obecnej rzeczywistości, gdzie dyplom uczelni nie gwarantuje już zatrudnienia, a ważniejsze okazuje się doświadczenie i umiejętności” – wyjaśnia dr Wiszejko-Wierzbicka.

Zdaniem młodych przez to, że byli skoncentrowani na edukacji ucierpiała możliwość zdobywania przez nich doświadczeń zawodowych w tym czasie oraz poznawania i rozwoju innych swoich kompetencji, chociażby w zakresie relacji społecznych czy aktywności obywatelskiej. Często wymienianą barierą przez badanych jest brak pracy, a co za tym idzie – możliwości rozwoju zawodowego i usamodzielnienie się, pozyskania względnego bezpieczeństwa, które umożliwiłoby odseparowanie się od rodziców i założenie własnego gospodarstwa domowego. Jako przeszkodę wskazywano również wydłużony okres edukacji.

Badaniem objęto osoby w wieku 18-29 lat, ze zróżnicowanym wykształceniem oraz miejscem zamieszkania – wieś, małe, średniej wielkości, duże miasto.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Kiedy taki problem występuje, pani jest proszona o interwencję?
Tak. To jest takie samo zachowanie, jak każde inne. Ważne jest, żeby zareagować w takiej sytuacji, ale też, żeby też nie robić zbyt wielkiego szumu wokół tego. Jak każde inne zachowanie u dziecka może ulec wygaszeniu. Jeśli nie chcę, żeby dziecko biło inne dziecko, to reaguję. Mówię np., że nie wolno tego robić. Mogę też pokazać dzieciom, jak inaczej rozwiązywać kwestie sporne. Z drugiej strony, trzeba do tego podejść tak, żeby nie zaszczepić w dziecku przekonania, że cała sfera seksualna jest zła. To jest trudne. Dziecku można powiedzieć jedno zdanie, nawet nie intencjonalnie, a ono zrozumie je po swojemu i efekt może być przeciwny do zamierzonego. Jednak nie należy się poddawać, wiele z dziećmi można wypracować.

Co dalej?
Około 6. roku życia następuje okres wyciszenia. Dzieci skupiają się na zdobywaniu umiejętności. Idą do szkoły, to zajmuje ich uwagę, to jest ich priorytetem. Dzieci chcą wejść do grupy rówieśników. Moje dziecko przyszło dziś do domu niezadowolone bo na 20 równań do rozwiązania, zrobiło tylko 10 i dostało 3. I to jest problem.
Stopniowo, dzieciom bardziej, niż na rodzicach, powinno zależeć na kolegach, koleżankach. Jeśli dziecko skupia się na czymś innym, jak pokazy mody, sesje zdjęciowe, to jego priorytety się zmieniają. Chce ładnie wyglądać, pokazać się. Tak duże nasilenie zainteresowania swoim wyglądem nie jest zgodne z przyjętą normą rozwojową dziecka. Aczkolwiek świat się zmienia. Kiedy zaczynałam pracować, bardzo się dziwiłam, że dzieci nie potrafią pisać. Nie mają łatwości grafomotorycznej. Inny psycholog zwrócił mi uwagę na prosty fakt, nikt nie pisze już listów, piszemy emaile, stukamy w klawiaturę. Wyćwiczenie ręki może być teraz trudniejsze. W Polsce też można zauważyć wyraźne zmiany w kwestiach moralnych, obyczajowych. To wpływa na dzieci. Nie wiem, czy ten kierunek jest dobry, ale to się dzieje. To zawsze jest tak, że jak coś się zmienia w obyczajowości, to jest to spektakularne i szokujące. Kiedy zobaczyłam zdjęcia dziesięcioletniej modelki w Vogue’u, to byłam właśnie zaszokowana. Pomyślałam, że to dorosła kobieta, a nie dziewczynka. Pomyślałam, że coś jest tutaj nie tak. Zareagowałam tak osobiście, dlatego, że to wybiegało poza normy, do których jestem przyzwyczajona.

Magazyn, który te zdjęcia opublikował miał taki cel. Żeby podniosło się larum i żeby dzięki temu wzrosła sprzedaż. I teraz jest pytanie, czy ta sesja mogła zrobić tej dziewczynce krzywdę? Może robimy z igły widły? Może ekipa na sesji była super i mała modelka cały czas czuła się bezpiecznie?
Myślę, że wprost krzywdy jej nie zrobiła. Nie wiem, czy to dziecko wcześniej brało udział w takich przedsięwzięciach. Nie sądzę, żeby jedna sesja była traumatyzująca, choć ciekawa jestem, jak taka dziewczynka zareaguje, jak zobaczy takie swoje zdjęcie w gazecie. Jak ona w swoim małym, dziecięcym rozumku, przetworzy taki przekaz? Jak jej rówieśnicy zareagują? Jak zareaguje rodzina? Nikt o to nie pyta.

Cały materiał w najnowszym, 9. numerze EksMagazynu.

Push-up dla siedmiolatki
A zaczęło się od tego, że dziennikarka sprzeciwiła się sprzedaży biustonoszy z poduszkami dla oraz tzw. bondage trousers (ćwieki, zamki) w sekcjach dla dzieci poniżej 10 roku życia. Richardson walczyła także o to, aby w wypożyczalniach DVD (WH Smith – sieć wypożyczalni w Wielkiej Brytanii – przyp. red.), na linii wzorku dzieci nie były umieszczane tytuły jednoznacznie kojarzące się z seksem.

Biustonosze z poduszkami dla dziewczynek (dokładnie siedmiolatek) były sprzedawane zarówno w Primarku, jak i Matalanie, bardzo popularnych (głównie ze względu na cenę) sieciowych sklepach odzieżowych na Wyspach. Z obu sklepów Richardson otrzymała obietnicę wycofania nieodpowiedniej dla dzieci bielizny. Matalan przeprosił i natychmiast zdjął z półek nieodpowiednie biustonosze, natomiast od Primarka trudno było tę obietnicę wyegzekwować. W końcu jednak, w momencie kiedy w krytykę włączyli się politycy, a nawet premier, sklep pozbył się z półek feralnych biustonoszy.
Dlaczego podniósł się aż taki krzyk? Przecież to nie pierwszy raz, kiedy sprzedaje się ubrania nieodpowiednie dla dzieci, które w swoich najgorszych formach przybierało postać body dla dziecka z napisem „All daddy wanted was blow job”(„Tatuś chciał tylko, żebyś zrobiła mu loda” – przyp. red.). Znamienne są też przybory szkolne dla dziewczynki „Króliczek Playboya”. Hitem za oceanem stały się też szpilki dla dziewczynek – niemowlaków 0-6 mc od firmy „Heelarious”. – Szpilki mają tylko ładnie, a może nawet seksownie wyglądać na nóżkach dziecka. Są bezpieczne, mięciutkie, nie można w nich przecież chodzić – tłumaczyły pomysłodawczynie „Heelarious”.

Angielska opinia publiczna grzmiała: „Ubieranie dzieci w rzeczy, które podkreślają ich seksualność, skazuje je na uprzedmiotowienie. W momencie, kiedy powinny myśleć, że mogą nosić to, co chcą, zaczynają myśleć o tym, co nosić, żeby wyglądać w określony sposób i zyskać męską akceptację”.

Penny Nicholls, dyrektor brytyjskiej “The Children’s Society”: Wiemy z doświadczenia, że komercyjna presja w stronę przedwczesnej seksualizacji jest miażdżąca dla dobra dziecka.

Z naszych badań wynika, że dzieci mają do rzeczywistości bardziej materialistyczny stosunek, niż w poprzednich generacjach. Dzieci czują presję, żeby nadążać za najnowszymi trendami.
Justine Roberts, założycielka forum „Mumsnet”: „Jestem bardzo zadowolona, że wreszcie usunęli te biustonosze ze sprzedaży. Szkoda, że w ogóle znalazły się tam w pierwszej kolejności”.

David Cameron, premier WB: „Firmy powinny działać odpowiedzialnie, a nie zachęcać do przedwczesnej seksualizacji i komercjalizacji dzieciństwa. To, co Primark zrobił, było kompletnie niegodne miana firmy odpowiedzialnej”.
Kampanię usunięcia wypchanych biustonoszy poparł także Gordon Brown: „My, jako rodzice, od razu powinniśmy rozpoznawać, kiedy firmy próbują przedwcześnie pchnąć nasze dzieci w dorosłość, podczas gdy powinny cieszyć się z tego, że po prostu są dziećmi”.

Seks jak waluta
Już na początku 2010 roku brytyjski Home Office, w raporcie „Home Office report on sexualisation of children” uczulał na postępujące zjawisko seksualizacji dzieci. Jakie wysnuł wnioski? Dzieci są bardzo narażone na przekaz z ładunkiem seksualnym, zwłaszcza, jeśli chodzi o jego dostępność w grach na komórkę czy konsolach do gier. Obraz świata przedstawiany przez media pokazuje chłopcom obraz macho, jakim powinni się stać, a dziewczynkom – obraz kobiety, jako uległej i skupionej wyłącznie na wyglądzie.

Dr Linda Papadopoulos, psycholożka, autorka raportu: „Dopóki nie uznamy, że seksualizacja dzieci ma miejsce i jest problemem, dopóty my będziemy mieć problem i będziemy robić krzywdę własnym dzieciom. Seks jest jak waluta, którą posługują się dorośli. To nie jest dobre nawet dla nich samych, a tym bardziej dla dzieci. Problemem jest hiperseksualizacja rzeczywistości. Wielu dorosłych zatraciło poczucie, gdzie powinna przebiegać odpowiednia granica, tym samym nie potrafią jej nakreślić własnym dzieciom”.

Raport zawiera 36 rekomendacji, które mają zapobiec rozprzestrzenianiu się trendowi seksualizacji dzieci i młodzieży. Niektóre z nich są bardzo surowe, jak np. cenzura teledysków pokazywanych w TV. W raporcie mowa też o sprzedawaniu komórek, konsol, a nawet komputerów z filtrem rodzinnym. W raporcie Papadopoulos postulowała nałożenie obowiązku blokowania stron www promujących anoreksję i bulimię na dostarczycieli Internetu. Sugerowano też stworzenie strony – forum, na którym rodzice mogliby dzielić się informacjami o teledyskach, filmach, rzeczach, sklepach, itd., które w jakikolwiek sposób promują seksualizację dzieci

Cały materiał w najnowszym, 9. numerze EksMagazynu.