Brzmi jak świetny pomysł? Z pozoru jak najbardziej, ale z każdym praniem kolejne plastikowe włókna trafiają do kanalizacji, a stamtąd do mórz. Ponieważ mówimy o bardzo małych cząstkach, te stają się pożywieniem zwierząt, a przez to również naszym. Plastik rozkłada się setki lat, dlatego jego mikrocząsteczki są znajdowane podczas autopsji tak u zwierząt, jak i u ludzi. Wystarczyło 40 lat powszechnego użycia, byśmy zaczęli składać się z plastiku!

Te przygnębiające wnioski można zgłębiać w niecodziennych okolicznościach na Isla Colon, wyspie na północy Panamy (w Boca del Toros). Jest tu lotnisko zbudowane pod kątem amerykańskich turystów, jest coraz więcej eko-gospodarstw turystycznych, ale przede wszystkim jest też Plastikowa Wioska, funkcjonująca po hiszpańsku i angielsku.

Mały spoiler: nie wszystko tu jest z plastiku. Część budynków ma ściany nośne wykonane w tradycyjnych technologiach (stal lub żelbet), ale prawie wszystkie frontowe ściany, a czasami całe budynki są pokryte plastikowymi butelkami. W ciepłym i mokrym klimacie Panamy taka przepuszczająca światło ściana sprawdza się w sam raz, choć budynki muszą mieć solidne podparcie z innych materiałów, choćby z racji ryzyka huraganowych wiatrów.

Na pomysł wioski z plastiku wpadł podróżnik Robert Buzeau, który pojawił się na wyspie w 2012 roku. Już wtedy odwiedzający z kanadyjskiego Quebecu wprowadził pierwszy program zbierania i segregacji śmieci w miejscach publicznych. Dziś takie inicjatywy prowadzi i propaguje stale nie tylko wśród miejscowych, ale też wszystkich odwiedzających.

Plastikowa Wioska (Plastic Bottle Village) zaprasza odwiedzających do rozrywki i refleksji, bo tak najłatwiej przekonać ludzi do skali problemu i zmiany nawyków. Na rozruch „wystarczyło” zebrać milion butelek, ale nowe konstrukcje wypełnione plastikiem powstają tu regularnie.

Dwa sztandarowe obiekty to królewski zamek i lochy. W lochu można „zamknąć się” dobrowolnie, bo nie ma mowy o niewoli – to raczej żartobliwe ujęcie kary za zaśmiecanie. W sumie loch oferuje 6 pokoi o stosunkowo niskim, choć godnym standardzie. Loch nie działa jako hotel – raczej miejsce dla osób, które przyjeżdżają na wyspę zmienić coś w życiu. W zamian za spędzenie trzech nocy w lochu, odwiedzający czwarty nocleg otrzymują w królewskiej sypialni pałacu. Tu standard jest wyższy, choć nieznacznie. Nie ma mowy o zadęciu i drożyźnie, chodzi o dobrą zabawę w pozytywnej atmosferze.

Wioska oferuje obiekty dostępne dla wszystkich, jak choćby muzeum plastiku, ale też domy letniskowe. Na 33 hektarach jest miejsce na 46 działek dla prywatnych właścicieli, oczywiście pod warunkiem kupna pod kątem plastikowego domu.

Zdjęcia: Plastic Bottle Village

Ciekawym przykładem ekologicznego budownictwa jest Adobe Brick Building – budynek zbudowany przez jednego z afgańskich inżynierów przy wykorzystaniu wszelkich, dostępnych, lokalnych materiałów (co też sprawiło, że koszty jego wybudowania były drastycznie niskie). Bądź też (to już przykład z górnej półki) najbardziej ekologiczny biurowiec świata we francuskim Dijon, wypełniony po brzegi przyjazną środowisku technologią, emitujący kilka razy mniej gazów cieplarnianych niż tradycyjny budynek.

Ale eko-budownictwo to również indywidualne projekty domów. Jak się okazuje, coraz popularniejsze. Optymiści przewidują, że nim się obejrzymy, powstaną całe miasta ekologicznych obiektów, można wręcz rzec „zielone miasta”, gdzie życie będzie o wiele bardziej przyjazne niż obecnie.
– Ciągle rosnące koszty ogrzania domów jednorodzinnych oraz wzrastający stopień negatywnych skutków stosowania tradycyjnych źródeł ogrzewania skłania coraz bardziej do zastanowienia się nad tzw. zielonymi inwestycjami. – mówi Monika Baran specjalista ds. marketingu firmy architektonicznej Archeton Sp. z o.o. – Niemniej jednak ekologiczne projekty budynków mieszkalnych wymagają podejścia, polegającego na odniesieniu się do zapomnianych zasad budownictwa tradycyjnego. Mówią one, iż to otoczenie i bezpośrednie sąsiedztwo są główną determinantą dla projektu budynku. Ważne jest jego usytuowanie, bryła, rozmieszczenie pomieszczeń, kształt, a także użycie do budowy rodzimych, naturalnych materiałów – podkreśla.

Energooszczędność budynku koniecznie trzeba uwzględnić już w projekcie. Ważne jest zarówno usytuowanie budynku na działce, bryła budynku, planowany układ pomieszczeń, a także izolacja okien i drzwi, system ogrzewania, system wentylacyjny oraz ciepłochronność przegród budowlanych. To wszystko po to by straty ciepła były mniejsze, a jego eksploatacja tańsza.

Najpopularniejsze są domy budowane w technologii szkieletu drewnianego, przy wykorzystaniu prefabrykatów (około 30 proc. obecnie powstających budynków budowanych jest przy wykorzystaniu prefabrykatów). Pozwala to na szybki montaż, co sprawia, że czas realizacji inwestycji budowlanej może wynieść nawet do 3 miesięcy.

Ekologiczne mieszkanie się opłaca. Redukcja kosztów utrzymania w budynkach ekologicznych może sięgnąć 25-50 proc. zużycia energii i 40 proc. zużycia wody. Ponadto obiekty wybudowane przy wykorzystaniu ekologicznych materiałów są po prostu zdrowsze dla ich użytkowników, co wynika z badań Unii Europejskiej.
Eko meble też pojawiają się coraz częściej. Stoliki ze starych walizek, wiklinowe szafki i krzesła, stare, drewniane, odnowione meble – wszystko to w trosce o naturę, ale także o wygodę i… najnowsze trendy modowe. Gości można zaskoczyć wygodnym krzesłem ze… starej dętki i zainteresować rzeźbami z papieru.