Prace Wiktora Franko były również wielokrotnie nagradzane przy okazji różnego rodzaju konkursów. Miał okazję dwa razy odbierać statuetkę Viva Photo Awards.

Wykształcenie filologiczne niejednokrotnie jest przez niego wykorzystywane. Zdjęcia Wiktora Franko często nawiązują do motywów znanych z literatury.

Co Wiktor Franko ceni sobie w fotografii? Najważniejszy jest dla niego nastrój, zaskoczenie i niezwykła atmosfera.

Więcej informacji na: http://wiktorfranko.com

Fot. Wiktor Franko

Marcin Szpak to twórca świata fantazji, który jest z jednej strony okrutny, a z drugiej erotyczny. W tym świecie nie brakuje portretów, przedmiotów, mody czy zaskakującej nas rzeczywistości.

Każda z jego sesji to konkretna historia, którą dzieli się potem z innymi m.in. podczas licznych wystaw – zbiorowych i indywidualnych.

Nie tylko fotografuje, ale i przekazuje swoją pasę oraz wiedzę innymi. Doświadczyli tego np. uczestnicy zajęć w Trójmiejskiej Szkole Fotografii, które prowadził wspomniany Artysta.

Więcej zdjęć Artysty można znaleźć na stronie: marcinszpak.com

oraz na Facebooku: www.facebook.com/MarcinSzpakPhotograpy/?fref=ts

Fot. Marcin Szpak

Żaneta Niżnikowska, promotorka sztuki współczesnej, Stokowski Gallery: Z perspektywy czasu myślę, że to moja wrażliwość na piękno i dusza artystyczna, możliwość kreowania, wolność tworzenia. Zaczynałam od drugiej strony obiektywu. Przebyłam długą drogę próbując swoich sił w różnych zajęciach na planie, zajmując się makijażem, stylizacją i produkcją. Każda z tych dziedzin bardzo wiele mi dała. Myślę że dzięki temu wkroczyłam w świat fotografii z pewnego rodzaju łatwością, a jednocześnie solidną wiedzą o tym jak to działa. Współpracując z fotografami wiele się nauczyłam, ale miałam świadomość tego, że mogę zrobić coś lepiej, inaczej. Pracując na planie, w głowie kreowałam własne zdjęcia. Wtedy poczułam że jestem gotowa i to dobry kierunek, taki który pozwoli mi się realizować.

Fotografia to praca z ludźmi. Jakie cechy powinien mieć dobry fotograf, któremu przychodzi na co dzień współpracować z całym zespołem?

Praca na planie jest twórcza, ale również wymaga kompromisów, współpracy z innymi artystami. Ważne, żeby być otwartym. Istotną sprawą jest dyscyplina i umiejętność planowania, przygotowania. Plan zdjęciowy bywa często nieprzewidywalny i trzeba działać pod wpływem chwili, aby wykorzystać moment i uchwycić właśnie ten wyjątkowy kadr, ale panowanie nad całością i organizacja pracy są najważniejsze. Zrozumienie i to coś, taki „feeling”. Ważni są ludzie z jakimi pracuję, starannie ich dobieram, jestem im wdzięczna, bo mają duży wkład w dobre efekty sesji. Odrębną sprawą jest współpraca z modelami.

Teraz mam już taką łatwość w przekazywaniu im moich oczekiwań. Potrzebne jest też porozumienie i zaufanie z obu stron. Staram się stworzyć dobrą atmosferę na planie, to podstawa do uzyskania satysfakcjonujących efektów.

W czym tkwi sekret pięknych zdjęć?

Dobre zdjęcie to takie, które wywołuje w nas emocje, lub sprawi że zatrzymasz się na chwilę, zastanowisz i nie przejdziesz obojętnie. Musi być po prostu interesujące i sprawić, że jeszcze przez jakiś czas pozostanie w pamięci odbiorcy.

Czy masz takie zdjęcie, z którego jesteś szczególnie dumna?

Nie ma takiego. Zawsze lubię nowe zdjęcia. Te, nad którymi właśnie pracuję. Na wiele z nich patrzę z perspektywy czasu i myślę: „Są dobre!”. Wciąż uczę się i rozwijam, więc wiele rzeczy zrobiłabym teraz inaczej.

Co jest źródłem twoich kolejnych pomysłów?

Inspirują mnie ludzie, którymi się otaczam, inni artyści, modele, nieznajomi. Ich emocje, twarze, historie. Czasem to sztuka, film czy muzyka. W tej chwili jest to dla mnie malarstwo.

Co sprawiło, że zdecydowałaś się zaangażować w sztukę współczesną?

Na mój rozwój i zainteresowanie sztuką współczesną ogromny wpływ ma mój partner, który jest artystą. To on zaraził mnie pasją do sztuki, która pochłonęła mnie całkowicie po powrocie z podróży po artystycznych miejscach Nowego Jorku. To bardzo ważny moment w moim życiu ponieważ to właśnie zaangażowanie w sztukę rozwija mnie jako artystkę, a malarstwo Łukasza (Stokowskiego – przyp.red.) stało się dla mnie niezwykłą i niepowtarzalną inspiracją w fotografii.

Co znajdziemy w prowadzonej przez ciebie Stokowski Gallery?

Stokowski Gallery to galeria współczesnej sztuki nowoczesnej artysty malarstwa abstrakcyjnego Łukasza Stokowskiego. To miejsce, które współtworzymy jako artyści chcąc zarażać ludzi sztuką. To niezwykle dynamiczne, pełne emocji, wpływu otaczającego świata i relacji z nim obrazy wspaniałego artysty, ale nie tylko. To także miejsce pełnych pasji spotkań i rozmów o sztuce. To miejsce, gdzie powstają wciąż nowe i inspirujące projekty, które mają motywować innych młodych artystów i budować świadomość ludzi.

Przed tobą kolejny projekt, który ma łączyć w sobie sztukę i fotografię. Co to będzie?

To jeszcze tajemnica. To będzie coś niesamowitego! Mogę powiedzieć, że to wynik mojego zaangażowania w sztukę, a także współpracy z Łukaszem. On jest moją inspiracją. Ten projekt tworzymy wspólnie. Będzie można zobaczyć w bardzo ciekawej odsłonie malarstwo, fotografię i nie tylko. To będzie sztuka w innej formie. Brzmi to dość intrygująco i mogę zapewnić że właśnie tak będzie. Te prace wzbudzą wiele emocji, lecz na tę chwilę nic więcej nie mogę zdradzić.

Kiedy możemy mówić, że ktoś osiągnął sukces?

O sukcesie możemy mówić, gdy osiągasz w swoim życiu etap, kiedy budzisz się rano z uśmiechem na twarzy, bo rozpoczynasz kolejny dzień, robisz to co kochasz, realizujesz siebie, masz bliskich, którzy cię wspierają i wierzą w ciebie. Sukces to poziom satysfakcji i zadowolenia, które czerpiesz ze swojego życia.

Masz za sobą pracę po obu stronach obiektywu, współprowadzisz galerię sztuki, masz wiele otwartych projektów. Czujesz się spełniona?

Myślę, że musisz mnie o to zapytać za jakieś 20 lat (śmiech). To nie czas na to pytanie. Tak wiele rzeczy jeszcze przede mną! W pewnym sensie tak, każdego dnia się spełniam. Czuję że w najbliższym czasie ogromną rolę spełni w moim życiu macierzyństwo. Co jeszcze? Nie wiem. Życie jest piękne, ale i nieprzewidywalne. Natomiast śmiało mogę powiedzieć że jestem szczęśliwa!

Rozmawiała: Elżbieta Makoś
Fot. Prywatne archiwum Żanety Niżnikowskiej

Czym w takim razie jest dla ciebie moda?
Moda jest dla mnie narzędziem do wyrażania siebie.

Często słyszę, że moda w dzisiejszych czasach to „odgrzewane kotlety”. Czy w tym świecie wszystko już było?
Jak dawno wymyślono wszystkie nuty, tak dawno wymyślono kroje. Owszem, nie odkryjemy nic nowego, ale za to kreatywnie możemy bawić się tym, co już istnieje. Twórczość, która nie jest ukierunkowana tylko na zarobek, ta twórczość potrafi jeszcze zaskoczyć. Cała reszta faktycznie nie.

Śledzisz najnowsze trendy, magazyny, konkretnych projektantów?
Trendy wyczuwam często chwilę wcześniej. To pomocne, wiem, co na pewno nie znajdzie się w mojej szafie, żeby nie wyglądać jak połowa ulicy (śmiech). Jest kilku projektantów, fotografów, kostiumografów, blogerów, nie mylić z szafiarkami, których social media regularnie odwiedzam.

Co jest piękne, a czym jest kicz?
Kicz może być piękny.

Co cię inspiruje?
Najbardziej inspirująca jest dla mnie muzyka. W kontrze do większości projektantów, nie otaczający świat. Po co miałaby mnie inspirować istniejąca rzeczywistość, jeżeli ja chcę tworzyć własną? A muzyka to właśnie u mnie wywołuje. Jest impulsem do działania, uruchamia moją wyobraźnię.

Gdybyś miał się określić w trzech słowach, to jakie by one były?
Zadaniowy, solidny, pracowity.

Zawsze mile wspominam nasze spotkania. Jesteś uśmiechnięty i otwarty. To taki „look” czy z natury jesteś optymistą?
Z natury jestem racjonalistą z dużą tendencją do pesymizmu. Jestem bardzo krytyczny, bywam zgryźliwym despotą, ale lubię ludzi, ich towarzystwo i lubię się śmiać. Możliwe, że w moim uśmiechu jest sporo kreacji, ale nie wynika to z wypracowania. Z doświadczenia wiem, że z uśmiechem na twarzy i otwartością do ludzi, żyje mi się lepiej, a innym ze mną.

Nie współpracujesz z wieloma fotografami. Masz paru wybrańców, do których wracasz. Z czego to wynika?
Współpracuję z tymi, którzy są w stanie podkreślić awangardę moich projektów, którzy rozumieją, co to avant garde. Jest ich niewielu.

W twoich kreacjach przeważa kolor czarny. Dlaczego?
Swoją twórczością daję upust wewnętrznym emocjom, widać mam mroczną duszę.

Jaki obraz kobiety kreujesz? Tzw. „szara myszka” chyba nie odnajdzie się w twoich kreacjach?
Niekoniecznie kreuję i chcę kreować obraz kobiety. Chcę tworzyć wyjątkową, niepowtarzalną rzeczywistość. Równie dobrze w sukniach mojego autorstwa widzę mężczyzn. Przede wszystkim muszą być to silne, wyraziste osobowości. Szara myszka w moich rzeczach może poczuje się piękna, wyjątkowa, ale nadal pozostanie szarą myszką.

Mówisz o mężczyznach występujących w twoich kreacjach.
Tak, chociażby sesja z moim udziałem lub projekt GO DRAG Królowe Nocy. Polega on na tym, że mężczyźni bez wcześniejszego doświadczenia są stylizowani na drag queens. Następnie w pełnej charakteryzacji oraz peruce biorą udział w sesji zdjęciowej. Cały proces przemiany jest nagrywany.

Ostatnio czytałam o kobietach, które używają męskich perfum. W artykule zastanawiano się czy wynika to z tego, że kobiety są teraz bardziej wyzwolone. Brano pod uwagę wariant, że to potrzeba odnalezienia poczucia bezpieczeństwa. Niektóre perfumy przypominają zapach ich mężów, ojców, dziadków. A może to poszukiwanie czegoś oryginalnego lub eksperyment wynikający z nudy?
Od jakiegoś czasu obserwuję, że kobiety coraz częściej “noszą spodnie”. Faceci przejmują rolę kobiet, więc nie dziwi mnie, że te w konsekwencji sięgają po kolejne męskie atrybuty. Są coraz silniejsze, więc i zapachem chcą podkreślić swoją dominację.

Coraz częściej słyszę w kontekście twoich kreacji określenie diva. No więc, kim jest diva Sebastiana Szczepańskiego-Siccone?
Zapewne bezkompromisowa, dominująca, tajemnicza i nieoczywista.

Swoją pracownię masz na Starej Pradze. Lubisz tą część Warszawy?
Wychowałem się na warszawskiej Pradze, nie pozostawiono mi wyboru, to część mnie.

Ostatnio działaliśmy wspólnie przy okazji WARSZAWSKIEJ MAJÓWKI 2016. Modelki i modele występowali w twoich kreacjach w otoczeniu praskich kamienic i podwórek. Co sądzisz o takim kontraście?
Im coś dziwniejsze, im mniej oczywiste, tym bardziej mogę powiedzieć, że jest to moje, z tym się utożsamiam.

Podczas sesji zdjęciowych korzystaliśmy z twoich czarnych, wyszywanych sukni. Była też odjazdowa kolekcja butów. I kimona, które zainspirowały mnie do stylizacji na gejsze-albinoski. Możesz coś więcej powiedzieć na temat tych kreacji?
Potrzebowałem się wyżyć artystycznie, stworzyć coś naprawdę mocnego. Zrobiłem to i teraz skupię się na bardziej biznesowej stronie mojego bytu.

Twoje kreacje świetnie sprawdziłyby się na planie filmu lub teledysku. Masz takie współprace na swoim koncie?
Tak, niestety, moim dużym minusem jest to, że często nie mam kontroli nad tym, co dzieję się z moimi rzeczami, nie śledzę tego, ale pracuję nad tym. Dwie moje sukienki zostały użyte w teledysku Grzegorz Hyży ”Wstaję”.

Powiedziałeś, że teraz chcesz się skupić na biznesowej stronie tego, co robisz. Co planujesz w związku z tym?
Na pewien czas odkładam realizacje artystyczne, ograniczam szycie na miarę, skupię się na „ready-to-wear”. Czyli na tym, czego w sumie przez kilka ostatnich lat unikałem jak ognia.

A o czym marzy Sebastian Szczepański?
O projektowaniu do ogromnych światowych produkcji. Najlepiej, żeby powstawały także u nas w kraju.

Gdybyś mógł zaprojektować kreacje dla wybranej osoby, to kogo byś wybrał?
Madonnę! Królowa jest tylko jedna!

Ulubiony cytat, sentencja, powiedzenie?
Jest taka prosta fraza, wers pewnej piosenki: „Express yourself, don’t repress yourself”.

Rozmawiała: Alicja Reczek White Alice

*Sebastian Szczepański – autor unikatowych, scenicznych projektów, które bardziej przypominają rzeźby czy instalacje niż ubrania. W ciągu sześciu zawodowych lat zaprojektował i wykonał kostiumy do kilkunastu teatralnych, akrobatycznych i tanecznych spektakli oraz niezliczoną ilość projektów indywidualnych. Jego rzeczy używane są również w produkcjach telewizyjnych (X Factor, Orły 2014, SuperStarcie) oraz na sesjach do magazynów modowych.

*Alicja Reczek White Alice – przez wiele lat związana z Płockiem. Obecnie mieszka i działa w Warszawie. Z wykształcenia: muzyk, plastyk i pedagog. Z zamiłowania: fotograf. Na swoim koncie ma wystawę międzynarodową w Niemczech. Publikuje m.in. w Foto, EksMagazyn, Prime, Znaj i Vogue Italy. Zawodowo zajmowała się fotoedycją i fotografowaniem do magazynu. Od lat prowadzi warsztaty fotograficzne. Ma w swoim dorobku sesje komercyjne: modowe, reklamowe i reportażowe. Jest autorką zdjęć do książek m.in. „Sukces jest Kobietą” i „Kolory Nadziei”. Jej zdjęcia figurują na płytach muzycznych i tomikach poezji. Fotografie Alicji zostały wykorzystane w serii widowisk m.in. w Sali Kongresowej w Warszawie.

EksMagazyn: Jak zaczęła się twoja przygoda z fotografią?
Żaneta Niżnikowska: Być może to zaskakujące, ale moja przygoda rozpoczęła się po drugiej stronie obiektywu. Wraz z biegiem czasu odczuwałam niedosyt w samorealizacji, postanowiłam więc otworzyć własne studio – jako producent sesji, realizując takie projekty, których nie spełniłam przed obiektywem. Współpracowałam przy tym z fotografami, wizażystami, stylistami, asystentami, czyli z całą ekipą młodych i ambitnych ludzi, którzy wiele mnie nauczyli. Zebrałam ogromne doświadczenie i bardzo wiele im zawdzięczam. Studio szybko zaczęło się rozwijać. To właśnie dwa lata temu nadszedł mój czas, w którym poczułam, że to jest TEN moment, kiedy powinnam stanąć za obiektywem, bo pewne rzeczy widzę inaczej i jestem w stanie zrobić coś lepiej. I tak też się stało…

Wykonałaś dla Eksmagazynu wiele realizacji okładkowych. Jak ci się fotografuje rozebrane gwiazdy?
Wspaniale! To wymarzona praca, nie sądzisz? Nie wiem, czy powinnam się przyznawać, ale nie oglądam telewizji i rzadko czytam prasę. Nie ma dla mnie różnicy, czy fotografuję gwiazdę, czy nie. Nagość również nie stanowi problemu. Każda sesja jest po prostu moim kolejnym projektem do wykonania. Pracuję z ekipą na to, aby stworzyć wspaniały obraz, który pokaże piękne ciało i wzbudzi emocje. Podstawą sukcesu i dobrej współpracy jest komunikacja, zrozumienie oraz wspólny cel.

Czy panowie nie odczuwają dyskomfortu, przy fotografie – kobiecie?
O to powinnaś zapytać Panów (śmiech). Ale tak na poważnie uważam, że ta sytuacja wymaga od nich większych starań. Chcą zaprezentować się jeszcze lepiej, ponieważ ocenia ich kobieta. Być może na początku bywa to dla nich odrobinę krępujące, ale dość szybko nawiązujemy kontakt i zdobywam ich zaufanie.

Co stanowi największą trudność podczas takich sesji zdjęciowych?
Nie ma żadnych trudności, kiedy pracuje się z profesjonalistami. Czasem warunki, w jakich sesja się odbywa, nie są sprzyjające, gdyż jest za zimno lub za gorąco. Może być to trochę niekomfortowe dla całej ekipy, ale efekty, które później widzimy na zdjęciach wszystko nam wynagradzają!

Zajmujesz się też fotografią modową, reklamową, wykonujesz sesje indywidualne. Jak powstają pomysły i skąd czerpiesz inspiracje?
Inspiracją są dla mnie ludzie. Fotografia reklamowa to ogromna możliwość realizacji siebie, ale dużą satysfakcję dają mi sesje indywidualne, ponieważ widzę wtedy, jak wielką radość sprawia to moim klientom. Pokazuję im, jak wiele piękna mają w sobie, wydobywam z nich to, co najwspanialsze. Podkreślam zalety, kryję niedoskonałości i przypominam o tym, że piękno jest w każdym z nas! To oni są moją inspiracją i bardzo lubię tego typu sesje.

Co najbardziej lubisz w pracy fotografa?
Wszystko! Wolność, podróże, kontakt z ludźmi, ale przede wszystkim możliwość tworzenia i realizacji. To jest najważniejsze!

Co zatem w tym zawodzie stanowi największe wyzwanie?
To, aby iść własną drogą i realizować siebie. Nie ulegać szablonom i tworzyć. Pozostawić po sobie coś, co sprawi, że ktoś, patrząc na Twoją pracę, zwyczajnie się uśmiechnie, wzruszy… Lub po prostu na chwilę zatrzyma…

Rozmawiała: Agnieszka Słodyczka
Fot. Szymon FIT

W ostatnich miesiącach zasłynąłeś głównie ze swojego, powiedzmy, dość krytycznego stosunku do uczestniczek programu Top Model. Czy taki jesteś na co dzień?
Generalnie w życiu jestem twardy, bezpośredni i sarkastyczny. Moi przyjaciele się z tego śmieją, ludzie obcy – nie zawsze. Wiele rzeczy mówię z przymrużeniem oka, pół żartem, i to jestem ciągle ja. Choć, jak patrzę na nagrane odcinki teraz, to faktycznie, widzę siebie jako nieco „stuningowanego”. Ale trzeba mieć na uwadze, że to jest montaż i z mojej trzyzdaniowej wypowiedzi ostatecznie zostają trzy słowa. To jest właśnie magia i siła telewizji. Stacja upodobała sobie moje krytyczne uwagi i wykreowała złego Tyszkę. A ja nie muszę być lubiany, ważne, żeby ludzie traktowali mnie jak profesjonalistę i szanowali moją pracę. Tak naprawdę zyskałem przez to, że byłem bezkompromisowy w tym programie, ponieważ wszyscy zaczęli się interesować tym, co robię, czyli fotografią.

Czyli nie ważne, co mówią, ważne, żeby mówili…
Do tej pory mogłem pracować z gwiazdami i robić im zdjęcia na okładki najlepszych magazynów, ale nikt się tym w Polsce nie fascynował.

Popularność po programie bardziej ci służy, czy przeszkadza?
W Warszawie jakoś szczególnie tego nie odczuwam, bo pracuję w showbiznesie od ponad 20 lat i zawsze byłem kojarzoną postacią. Moje życie się nie zmieniło, z wyjątkiem tego, że dostrzegają mnie teraz nie tylko ludzie z branży, ale także panie na ulicach…. I czasem chcą uderzyć parasolką (śmiech), bo nie rozróżniają, że program to fikcja. Za kilka dni i tak wyjeżdżam do Paryża, albo do Mediolanu, gdzie nikt nie wie, że byłem w Top Model. Dla nich jestem Marcinem Tyszką – profesjonalnym fotografem – i tam walczę o swoją pozycję, bez względu na telewizję, bo tam dla nikogo to nie ma znaczenia.

Co cię irytuje?
Hipokryzja. Tego nie znoszę. Jestem szczery do bólu, przez to wiele rzeczy tracę, ale każdy wie, że jeśli kogoś lubię, to lubię go naprawdę.

Autorytet?
Nie mam jednego wzoru. Jest wiele ludzi, których cenię i szanuję. Bardzo wiele dał mi kontakt z Magdą Czaplińską – polską tekściarą, poetką i panią psycholog, ikoną w pisaniu tekstów w Polsce. Praca z nią bardzo mnie formowała, bo to osoba, która potrafi ocenić to, co robię, pośmiać się z tego, nakierować. Mam kilka osób, z którymi kontakt – nawet sporadyczny – jest bardzo ważny.

Rozmawiała Monika Miśta

O tym, co Marcin Tyszka myśli współczesnej fotografii modowej w Polsce i skąd się biorą jego szaliki, przeczytacie w papierowym wydaniu EksMagazynu dostępnym w salonach Kolportera w Krakowie i Warszawie, oraz w e-wydaniu, które możecie zamówić na naszej stronie.

Niewiele osób wie, że skończył pan studia prawnicze...
Togi nigdy nie zdążyłem przywdziać. W szkole średniej moje zainteresowanie fotografią było bardzo głębokie, poparte nie tylko praktyką, ale lekturami, studiowaniem – poprzez albumy fotograficzne – dorobku takich fotografów, jak Adams czy Salgado, co na pewno miało duży wpływ na moją własną twórczość. W każdym razie już wtedy wiedziałem, że zostanie zawodowym fotografem to decyzja na całe życie. Nie byłem jednak na nią gotowy. Wybrałem prawo świadomie, ale – jak każdy młody człowiek – w oparciu o niepełne przesłanki, a przede wszystkim mając bardzo idealistyczne wyobrażenie o tym zawodzie. Im bliżej dyplomu, tym bardziej narastało moje rozczarowanie, chociaż samych studiów nie żałuję. Sądzę, że objawiły się tutaj dwie poniekąd sprzeczne cechy mojego charakteru: konsekwencja w dążeniu do celu i opór przed robieniem czegokolwiek bez przekonania, na zasadzie inercji. Dlatego wkrótce po studiach zdecydowałem się na radykalną zmianę planów i zostanie zawodowym fotografem.

Rozmawiamy tuż po ogłoszeniu wyników konkursu Pictures of the Year, w którym otrzymał pan dwie nagrody – za zdjęcie walki bokserskiej w Sao Paulo i za reportaż o meksykańskich zawodnikach lucha libre. Ta ostatnia praca została tydzień temu nagrodzona także na World Press Photo. W obu konkursach zdobył pan w sumie po dziewięć nagród, w większości za zdjęcia sportowe. Czy uważa pan fotografię sportową za swoją specjalizację?
Na pewno nie w znaczeniu przynależności do branży fotografów sportowych. Ostatnią imprezą, na którą udałem się z akredytacją prasową, były igrzyska paraolimpijskie w Atenach. Nie interesuje mnie, jako fotografa, tak zwany „wielki sport”. Zawsze natomiast fascynował mnie sport jako zjawisko kultury i praktyka rozwoju osobowości. Ta strona sportu jest praktycznie nieobecna, a przynajmniej mocno niedoceniana w przekazie „mainstreamowym”. W zasadzie od lat realizuję jeden duży projekt poświęcony sportom, które określam jako peryferyjne. Początkiem była praca nad „Shaolin Temple”, finał nastąpi – mam nadzieję – za kilka lat. Określiłem swój cel jako czterdzieści esejów, poświęconych różnym dyscyplinom. Każdy z nich jest autonomiczną całością, ale także częścią tej samej narracji. Nazwałem ten projekt „Beyond the body”.

„Są piękne, rozumne, pocieszne, liryczne” – napisał pan o zwierzętach we wstępie do albumu prezentującego zdjęcia z Afryki. Przez wiele lat, to one były głównym bohaterem pana zdjęć. Czym pana najbardziej zaskoczyły?
Etykieta fotografa zwierząt przylgnęła do mnie na długo – przypuszczam, że głównie z powodu jednego zdjęcia, które w swoim czasie zyskało pewien rozgłos za sprawą nagrody World Press Photo. W rzeczywistości jednak fotografią przyrodniczą zajmowałem się nie tak długo. Uważam mimo wszystko tamto doświadczenie za bardzo ważne. Dlaczego? Bo to doskonała szkoła rzemiosła, cierpliwości i pokory wobec tematu, który trzeba „wychodzić”. Całkiem dosłownie. W Afryce spędziłem w sumie kilkanaście miesięcy, pokonując w tym czasie tysiące kilometrów.

Jakie miał pan sposoby, na to by zwierzęta pozwoliły wejść do swojego świata? Słyszałam opowieści o rodzinie gepardów, która po pewnym czasie wzajemnych obserwacji wylegiwała się na dachu pana samochodu…
Dzikie zwierzęta nie mają „parcia na szkło”, nie tęsknią do spotkania z człowiekiem, Zdjęcie młodych gepardów uczących się, jak przeżyć (nazwałem to „Pierwszą lekcją zabijania”, ale przecież nie o samo zabijanie tu chodzi) mogłem wykonać tylko dlatego, że wcześniej poświęciłem dużo czasu na zaprzyjaźnienie się z gepardzicą i jej kociętami. Zaczęła korzystać z jeepa jako wygodnego punktu obserwacyjnego na płaskiej sawannie, a mnie często powierzała rolę opiekuna kociąt. Jak mawiał Robert Capa: „Jeśli twoje zdjęcia nie są dostatecznie dobre, to nie jesteś dostatecznie blisko”. Kiedy młode gepardy dorosły do owej pierwszej lekcji, byłem blisko – tylko i aż tyle.

Cały artykuł w najnowszym, 9. numerze EksMagazynu.

Które polskie miasto wygląda z góry najlepiej?
Gdynia jest świetnie rozplanowana. To bardzo piękne miasto, bo z jednej strony wchodzi w nie port, a z drugiej strony miasto pirsami wchodzi w morze. Z tyłu są górki i doliny obrośnięte lasem parku krajobrazowego, którego nie można naruszyć. W związku z tym, Gdynia nie może się rozwijać ani w stronę wody, ani w stronę lasu, intensyfikuje więc w naturalnie wytyczonych ramach. Nie ma tego całego bałaganu pomiędzy ścisłym centrum, a przedmieściami, gdzie zaczynają się warsztaty, fabryki, ogródki działkowe. Gdynia jest przepiękna z lotu ptaka.

Cały materiał jest do przeczytania w EksMagazynie nr 21, marzec-kwiecień 2014

*Kacper Kowalski specjalizuje się w fotografii z lotu ptaka. Wykorzystując niezwykłą perspektywę i kontrolę nad obrazem, jaką posiada będąc jednocześnie fotografem i pilotem, pokazuje niedostępne na co dzień naturalne pejzaże i krajobrazy miejskie. Tak powstają odrealnione, niemal graficzne fotografie – obrazy, przedstawiające wzory, symetrie i asymetrie tworzone przez człowieka i naturę. Kowalski otrzymał nagrody i wyróżnienia w najważniejszych polskich i międzynarodowych konkursach fotograficznych: World Press Photo, Picture of The Year International (POYi), Grand Press Photo, Sony World Photography Award, International Photography Awards (IPA),Best Of Photojournalism (NPPA). Album Kacpra Kowalskiego ”Efekty uboczne” jest dostępny w Leica Gallery – www.leica-camera.pl

www.kacperkowalski.pl

W 2011 roku twój 30-sekundowy film, opowiadający o warunkach pracy i różnicach w wynagrodzeniu robotników w Europie i Indiach, wygrał konkurs „Sukuma Millennium Award”. Skąd pomysł na taki scenariusz?
Na pomysł wpadłem po rozmowie z Mei’em, moim przyjacielem z Chin, z którym mieszkałem kilka lat w Nowym Sączu. Wspominaliśmy naszą wspólną wizytę w Chinach. Przypomniałem sobie chińskie sklepy obuwnicze, w których buty sportowe sprzedawane były za 1/8 ceny podawanej w sklepach w Polsce. Pomyślałem, że to może być dobry temat do filmu, który dotyczyć ma sprawiedliwego handlu.

zdjęcie nagrodzone przez Rolls-Royce’a

Tak po prostu?
Tak (śmiech). Czasami zobaczę coś na ulicy, na przejściu dla pieszych, czasami zainspiruje mnie ktoś znajomy, czasami siedzę w knajpie i widzę kogoś w zabawnej czapce, a czasami, czekając na kogoś na dworcu, obserwuję ludzi. Zwłaszcza w miejscach, gdzie jest dużo różnych osób, którzy na chwilę się zatrzymują, żeby coś zjeść, obejrzeć na wystawie, jest ogromne skupisko emocji, można je obserwować, trochę podglądać i czerpać inspiracje. Lubię robić rzeczy, które są nie tylko komercyjne. Oczywiście i w tej dziedzinie można się odnaleźć i robić fantastyczne projekty, ale zawsze było tak, że szukałem sobie czegoś własnego.

Zadam ci teraz banalne pytanie, które zadaje się wszystkim wyjątkowo utalentowanym ludziom. Co jest twoją pasją?
Nie mam pasji, moją pasją jest działanie (śmiech). Nigdy nie miałem jeszcze porządnego budżetu na film, nie licząc tego, co zmieści mi się w plecaku. Zawsze robię wszystko na tym sprzęcie, który mam, z ludźmi, których znam. I wychodzą czasami ciekawe projekty. Nie lubię wielkich słów. Nie lubię mówić, że zawsze staram się robić coś z innej perspektywy, że lubię patrzeć na coś inaczej i tak dalej, to sztuczne. Nie, ja po prostu biorę aparat w dłoń i wychodzę na ulicę. I tyle.

Tarantino ma swoje kultowe ujęcie z bagażnika. Ty chyba też już się takiego dorobiłeś?
Tak, można powiedzieć, że mam swój „trade mark”. Jakiś czas temu, zupełnie przypadkowo, spostrzegłem, że wszystkie filmy, które robię, zaczynają się w łóżku (śmiech).

Co chciałbyś osiągnąć w najbliższym czasie?
Zrealizować duży zagraniczny projekt i mieć więcej czasu na uchwycenie kolejnych pomysłów. Chociaż nie ukrywam, że chciałbym też popracować z najlepszymi Chociażby z Robertem Rodriguezem – mistrzem, który nie potrzebuje wcale wielkich pieniędzy, żeby zrobić niepowtarzalne rzeczy. I oczywiście z Quentinem Tarantino!

Wywiad z Michałem oraz jego zdjęcia zobaczycie i przeczytacie także w najnowszym, 10. numerze EksMagazynu! Dodamy tylko, że Michał jest autorem świetnych materiałów wideo dla EksMagazynu m.in. z sesji:

„Upiór w Operze”

„Wściekłe Psy”.

Tomek ma w swoim dorobku m.in. cykl zdjęć z pogranicza polsko – niemieckiego, niezwykle interesującą serię zdjęć prezentujących krakowską Nową Hutę w sposób, jaki trudno zobaczyć na innych fotografiach. Fotograf podróżował też po Rumunii, przyglądając się jej najmniejszym miejscowościom przez szybę samochodu. Zdobył kilka nagród na konkursach fotograficznych m.in. na Grand Press Photo, WBK Press Photo i Newsreportaż.

W 2009 roku został laureatem najbardziej prestiżowego konkursu fotograficznego na świecie – World Press Photo. Zajął trzecie miejsce w kategorii „Życie codzienne”. Zdjęcie powstało w centrum usługowym Capgemini w Krakowie. Tomek tak wówczas mówił o tym zdjęciu: „Zbierając materiały do cyklu o życiu korporacji, wybrałem się rano do krakowskiej siedziby firmy, żeby poszukać scen z porannych godzin pracy. Trafiłem akurat na mężczyznę, który robił sobie śniadanie w firmowej kuchni. Wydało mi się to bardzo interesujące, dlatego, że zauważyłem kontrast. Z jednej strony ubrany w elegancką koszulę i krawat mężczyzna, gotowy do służbowych obowiązków, a z drugiej – talerz ze zwykłą bułką i kubek z herbatą. Zrobiłem więc zdjęcie. To element takiego zwykłego życia, na które nie zwracamy uwagi, bo tak naprawdę nie ma w nim nic nadzwyczajnego”. Za pokazanie tego braku nadzwyczajności Tomka wyróżniło międzynarodowe jury WPP.

EksMagazyn: Jak długo zajmujesz się fotografią i jak to się wszystko zaczęło?

Tomasz Wiech: Już jakiś czas temu. Trudno powiedzieć, kiedy tak naprawdę zaczęło się dla mnie fotografowanie. Pierwsze zdjęcie, z którego byłem dumny, zrobiłem w czasie ferii jeszcze za czasów  podstawówki. To był portret dziewczyny, która mi się podobała.

Czym jest dla Ciebie fotografowanie?

Są cztery etapy fotografowania. Najpierw robisz zdjęcia, towarzyszą temu ogromne emocje. Później kończysz pracę i zwykle jesteś zadowolony. Następnie przeglądasz zdjęcia, emocje opadają. Czasami pojawia się pytanie: „Co to w ogóle jest? Ale mi nie wyszło!” Albo stwierdzenie: „No dobra, nawet fajne”. Później zdjęcia się opatrują i z tych wielu zdjęć zostaje jedno, dwa…

Skąd czerpiesz pomysły i inspiracje?

Różnie to bywa. Czasami po prostu coś widzę, kicz Podhala zobaczyłem przejeżdzając tamtędy, a czasami nachodzi mnie myśl, że fajnie byłoby zainteresować się jakimś konkretnym tematem – ot osiedla mieszkaniowe. Ale znam ludzi, którzy czerpią inspirację z Teleexpresu. Poważnie. Tam jest dużo informacji podanych szybko i zabawnie. Jest to czasami temat dobry na większy materiał. Ale ja nie mam telewizora…

Jak powstawał cykl zdjęć o życiu korporacji, z którego fotografia została wyróżniona w konkursie WPP?

Zwyczajnie. Szukałem czegoś, co jest związane z nowoczesnością. Korporacja była naturalnym rezultatem tych poszukiwań. Fotografuję różne miejsca z różnych powodów. Indie, bo pojechałem tam na wakacje. Polskę, bo mieszkam tutaj. Chorzów – bo pojechałem kiedyś do Bytomia, a po drodze był Park i spodobało mi się. Skawce – bo często tamtędy przejeżdżałem. Nową Hutę – bo to Kraków, w którym żyję na co dzień.

Jesteś surowy dla siebie samego?

Ciężko jest być dla siebie surowym. Myślę, że przy wyborze fotografii warto się z kimś skonsultować. Ja często to robię. I jestem z tych konsultacji bardzo zadowolony.

Co to znaczy dobre zdjęcie?

Nie wiem. A co dla Ciebie znaczy „dobre zdjęcie”? Dla każdego znaczy to coś innego. Nie można stworzyć definicji dobrego zdjęcia. Jednym się podoba to, innym co innego. Jedni lubią czerń i biel, inni krajobrazy, inni kolor, a jeszcze inni styl imitujący amatorski. Moje zdjęcie nagrodzone w WPP na przykład zainteresowało oglądających na dwa sposoby. Jedni mówili: „Ale fajnie, że takie zdjęcie zostało nagrodzone”. A inni: „Ale g…, kto nagodził takie zdjęcie? Ja sam bym takie zrobił…” Z drugiej strony trudno się z takim stwierdzeniem spierać. Być może ktoś rzeczywiście by takie zdjęcie zrobił. Takie zdjęcie, jak z korporacji, może zrobić prawie każdy… Ale ten „każdy” musi wiedzieć, po co je robi.

A Ty po co zrobiłeś te zdjęcia?

To jest pytanie o to, dlaczego w ogóle robię zdjęcia. Jak coś widzę i mnie to interesuje, to fotografuję. Mam potrzebę fotografowania. To mój sposób komunikacji. Reakcji na rzeczywistość. Kiedy coś mi się podoba, albo coś mnie denerwuje, wyciągam aparat.

A co Cię denerwuje?

Na przykład postawiona na środku trawnika palma, a w tle powiedzmy bloki. Albo najazd turystów na Zakopane. Z jednej strony takie rzeczy mnie denerwują, z drugiej fascynują. Wtedy właśnie robię zdjęcie.

Nad czym teraz pracujesz?

Cały czas fotografuję nasz kraj. W tym roku dostałem stypendium z programu „Młoda Polska”. To jest takie celowe stypendium na przygotowanie wystawy i albumu.

A „teraz teraz” skupiłem się na problemie emerytów i emerytur. Chodzi mi o moment przejścia. Co się dzieje, kiedy człowiek, który dużo pracował, nagle przechodzi na emeryturę i wtedy co? Czy jest szczęśliwy, że już nic nie musi czy nie…  Sfotografowałem trzech bohaterów i każdy jest inny. Co z tego wyjdzie…jeszcze nie wiem.

Masz jakieś marzenie?

Chciałbym polecieć na Marsa.

Myślisz, że wyszłyby tam fajne zdjęcia?

Możliwe. W końcu byłbym pierwszy, oprócz tej sondy, która tam już jest. Ale ona nie robi takich ładnych krajobrazów. Jest tam szansa dla fotografa!

A zamiłowanie do Nowej Huty?

Jakiś czas temu pojawiła się moda na Nową Hutę. Ta dzielnica jest w zasadzie taką samowystarczalną jednostką. Ma zróżnicowaną architekturę, w gruncie rzeczy, ta stara część Huty jest dużo lepsza od tej, która teraz powstaje. Ma plac, kopiec, schrony przeciwatomowe, dużo zieleni.

W okolicach roku 2006 pojawiła się moda, o której wspomniałem. I Huta, która przez długie lata była takim wrzodem Krakowa, zaczęła stawać się jego dużym atutem. I atrakcją. Interesowało mnie to, jak się rozwija i w jaki sposób można to pokazać. Pokazałem to poprzez ludzi, którzy byli zaangażowani w tworzenie jej nowego obrazu.

Pokazujesz współczesną Polskę. Postawiłeś sobie trudne zadanie…

Chciałbym pokazać zmiany, które się wydarzają. Ile jest u nas czegoś nowego, a ile czegoś starego. Ile jest tradycji, ile jest religii, ile jest kiczu, komercji… Szukam tego zarówno w sytuacjach publicznych i ogólnodostępnych – podczas uroczystości, festynów, spotkań, ale też w krajobrazie, architekturze wtopionej w otoczenie, tu jakaś piramida, tam – zameczek nad jeziorem, a gdzie indziej jeszcze dziwna rzeźba…

A jak wyglądają Indie jako bohater twoich zdjęć?

Nie da się tego zamknąć w jednym zdaniu. Z jednej strony myślałem, że pojadę tam i zrobię zdjęcia współczesnych Indii, takie, które będą nowoczesne, dalekie od stereotypów. Nie będzie biedy, dzieci na ulicach, turbanów. Ale Azja, taka widoczna dla turystów, jest właśnie taka – jak z pierwszego lepszego albumu w księgarni. I tutaj wchodzimy w kolejny temat. Czym jest fotografia? Co ma zrobić? Pokazać ci coś, co jest stereotypowe i oczywiste? Czy odwrotnie – ma wbijać szpilkę i pokazywać, że na świat można patrzyć z zupełnie innej perspektywy.

Jakie jest więc zadanie fotografii?

Moim zdaniem fotografia musi być pytaniem. Ktoś kto ogląda fotografie powinien mieć więcej wątpliwości niż odpowiedzi. I samemu sobie te odpowiedzi spróbować znaleźć. To też wynika troche z natury tego medium, które jest niedoskonałe i ułomne. Nie da się za pomocą fotografii opisać świata w stu procentach. Zawsze to jest jakiś wycinek, subiektywny fragment. Większość pozostaje poza kadrem.

Rolą fotografii jest to, żeby odbiorca na nią zareagował. Żeby ta fotografia była pretekstem do działania, zadania sobie dodatkowych pytań i próbowania znaleźć na nie odpowiedzi.