Symptomy uzależnienia są czasem bardzo subtelne, ale pojawiać się mogą w każdej dziedzinie życia uzależnionego.

- Jeżeli będą prace w ogrodzie, to one rozpoczną się od wypicia jakiejś dawki alkoholu. Jeśli będzie to wyjście do znajomych, to tylko takich, u których można się napić. Czyli będą fakty świadczące o tym, że ta osoba jest zainteresowana użyciem alkoholu, a nie spotkaniem towarzyskim – mówi specjalista.

W zależności od substancji uzależniającej, różne mogą być wręcz fizjologiczne objawy uzależnienia. Na przykład nadużywający marihuany sprawiają wrażenie otępiałych, mają kłopoty z koncentracją i odczuwają silny głód pożywienia.

Paweł Walendziak uczula, że uzależnieni długo potrafią ukrywać swój problem. Na przykład hazardziści, łudząc się, że nastąpi wielka wygrana, która pozwoli na zażegnanie kłopotów finansowych, „wpadają” często dopiero wtedy, gdy nie są w stanie nie tyle spłacić swoich długów, ile – na bieżąco je obsługiwać.

Terapeuta przestrzega też przed błędem, jaki czasem popełniają bliscy uzależnionego. Zdarza się na przykład, że spłacają dług hazardzisty. Dlaczego to błąd? Uzależniony dzięki temu nie ma szans na zmierzenie się z konsekwencjami swojego problemu, a to czyni niemal niemożliwym podjęcie terapii.

Terapeuci uzależnień podkreślają, że ich pacjenci żyją przez bardzo długi czas w mechanizmie zaprzeczeń i racjonalizacji, co pozwala im „nie dostrzegać” szkód, jakich doświadczają. Jednym z koniecznych elementów zdrowienia dla uzależnionego jest konfrontacja ze swoim problemem.
Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl

- Nazywam się Szymon Bartnicki. Jestem hazardzistą uzależnionym od zakładów bukmacherskich, po leczeniu w zamkniętym ośrodku leczenia uzależnień, w którym spędziłem 8 tygodni. Grałem ponad 10 lat. Nad swoją grą bardzo szybko straciłem kontrolę, m.in. pod względem poświęcanego jej czasu i wydawanych na nią pieniędzy. Dziś wiem, że gdybym w pewnym momencie nie przestał, to nie byłoby mnie już tutaj. To uzależnienie by mnie zabiło – mówił Szymon Bartnicki, były dziennikarz sportowy, podczas warsztatów dotyczących zdrowia i medycyny w mediach, zorganizowanych przez miesięcznik Press.

Historia jego uzależnienia od hazardu zaczęła się gdy miał niespełna 16 lat. To właśnie wtedy zaczął po raz pierwszy obstawiać zakłady bukmacherskie.

- Nie byłem wtedy jeszcze pełnoletni, tymczasem hazard dozwolony jest dopiero od 18 lat. Nie miałem też świadomości, że można się od tego uzależnić. Na szczęście od ponad 4 lat zachowuję abstynencję od gry – mówi Szymon Bartnicki, który choć nie pracuje już jako dziennikarz, to jednak nadal działa w sferze publicznej za sprawą swojego autorskiego bloga „Postaw na siebie”, poprzez który stara się pomagać innym hazardzistom i ich bliskim, a także edukować internautów na temat zagrożeń związanych z uzależnieniem od hazardu.

Co ciekawe, jednym z głównych motywów, które skłoniły Szymona Bartnickiego do założenia tego bloga, który zresztą przez długi czas był przez niego pisany anonimowo, była irytacja wynikająca z faktu, że wielu dziennikarzy sportowych reklamowało zakłady bukmacherskie, nie wspominając jednak nic o związanych z tym zagrożeniach.

W lutym 2019 r. autor bloga postanowił się jednak  ujawnić i pójść o krok dalej.

- Przedstawiłem się jako autor bloga, a swoim znajomym, jako osoba uzależniona od hazardu. Dzięki temu zrzuciłem duży ciężar. Już miesiąc później poprowadziłem pierwszy wykład dotyczący profilaktyki uzależnienia od hazardu dla przedstawicieli klubów piłkarskich, korzystając z zaproszenia Ministerstwa Sportu i Turystyki. Potem zacząłem też dzielić się swoją historią i doświadczeniem m.in. z młodzieżą szkolną. Z badań wynika, że młodzież jest szczególnie zagrożona uzależnieniem od hazardu, w tym zwłaszcza młodzież należąca do akademii piłkarskich – dodaje Szymon Bartnicki.

Piłkarze i hazard

Opublikowane niedawno wyniki badań ankietowych,  przeprowadzonych przez Akademię Wychowania Fizycznego z Katowic wśród 817 piłkarzy z 50 różnych śląskich klubów piłkarskich potwierdziły, że w tym środowisku hazard jest niezwykle popularną formą rozrywki: uprawia go aż 70 proc. piłkarzy, w tym 9 proc. systematycznie. Okazało się, że najczęściej wydają oni na ten cel 5-10 tys. zł rocznie.

Czym jest patologiczny hazard

To uzależnienie polegające na częstym, powtarzającym się uprawianiu hazardu, który zaczyna kontrolować życie chorego i prowadzi do zaniedbywania przez niego społecznych, zawodowych i rodzinnych obowiązków, a także do zadłużania się i poważnych problemów finansowych.

„Wśród badanych dominuje zabawowy i rozrywkowy aspekt grania. Ważnym motywem gry hazardowej jest potrzeba przeżycia silnych emocji oraz chęć odniesienia wygranej, a także przymus flirtu z ryzykiem” – czytamy w raporcie ze wspomnianych badań.

Choć piłkarze generalnie należą do grupy podwyższonego ryzyka grania hazardowego, to w praktyce jednak tylko pewna ich część popada z tego powodu w poważne problemy. Z badania wynika, że 11 proc. piłkarzy cechuje umiarkowany poziom ryzyka uzależnienia, a symptomy nałogowego uprawiania hazardu przejawia 8 proc. Najbardziej popularną formą gry hazardowej są wśród nich zakłady bukmacherskie, zawierane w tradycyjnych punktach lub też online.

„W rozwoju zaburzenia uprawiania hazardu wśród piłkarzy ważne znaczenie odgrywają czynniki społeczno-sytuacyjne związane z wczesnym kontaktem piłkarzy z hazardem oraz międzypokoleniowa transmisja aktywności hazardowej w rodzinie. Ponad połowa badanych piłkarzy (58 proc.) dorastała w domach, w których najbliższe im osoby uprawiały hazard, a 39 proc. brało aktywny udział w tej grze” – czytamy we wnioskach z badania.

Dlatego autorzy badania rekomendują realizację szeroko zakrojonych działań edukacyjnych i profilaktycznych w całym środowisku piłkarskim, obejmujących nie tylko zawodników, lecz także trenerów i rodziny piłkarzy – mających uświadamiać zagrożenia związane z problemowym i patologicznym hazardem, a także promować odpowiedzialne i kontrolowane uprawianie hazardu.

Hazard: gdzie szukać pomocy

Osobom zagrożonym uzależnieniem od hazardu oraz ich bliskim, poza wspomnianym wcześniej blogiem, warto polecić także specjalistyczną internetową stronę pomocową „Uzależnienia behawioralne”, na której można znaleźć wiele praktycznych informacji i porad dotyczących m.in. diagnostyki i terapii uzależnień behawioralnych, w tym także uzależnienia od hazardu.

Na tej stronie można znaleźć np. testy diagnostyczne, które pozwalają ocenić, czy i w jakim stopniu jest się uzależnionym od hazardu, a także wyszukiwarkę ośrodków terapii uzależnień z całej Polski. Wreszcie, można też za pośrednictwem tej strony skontaktować się ze specjalistami (psychologiem, terapeutą uzależnień, prawnikiem) i uzyskać indywidualną, fachową poradę online.

Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl, PAP Zdrowie

Zanim przedstawimy kilka wartych uwagi przykładów, musimy odnotować, że rywalizację w kasynie zacząć może absolutnie każda pełnoletnia osoba. Wystarczy założyć konto w miejscu, które uważacie za ciekawe i przejść do dalszej rywalizacji. Właśnie do tak prostego wniosku doszła Denise Coates, która tak wciągnęła się w gry hazardowe ogólnie, że wspólnie z bratem postawiła podczas gry na szali cały rodzinny majątek, wkrótce potem otwierając… Bet365. Wielomiliardowy biznes udawał się jej na tyle dobrze, że już w 2017 roku zyski sięgały tam 525 milionów funtów, co pozwoliło jej odebrać sobie premię na poziomie 199 milionów. Dzięki temu Coates jest najlepiej zarabiającą Brytyjką na świecie, która zresztą co roku inkasuje równowartość ośmiu kontraktów Lionela Messiego. Przechodząc dalej trafimy co prawda na mniej zamożną kobietę, aczkolwiek do tej pory uznawaną za najlepszą pokerzystkę. Chodzi oczywiście o Vanessę Selbst, która trzykrotnie wygrywała World Series of Poker i jako jedyna w Stanach Zjednoczonych była w stanie wygrać dwukrotnie z rzędu North American Poker Tour (NAPT). Łącznie mówi się, że na grze off-line wygrała aż 12 milionów dolarów. Po wielkim sukcesie swojej kariery zdecydowała się zmienić branże i przejść na giełdę, gdzie możecie o niej słyszeć także i w tej chwili.

Na trzecim miejscu postawimy Pansy Ho, która jest dziedziczką wielkiej fortuny i obecnie współwłaścicielką MGM Macau. Zgodnie ze wszelkimi statystykami, jest to najbogatsza kobieta w Bangokoku, a jej majątek to ok. 4,4 miliarda dolarów. Głośno jej o niej nie tylko ze względu na wielkie dziedzictwo, ale też poprzez zamiłowanie do gier i bardzo odważne decyzje biznesowe. To nie tylko piękna kobieta lecz przede wszystkim wspaniały inwestor, którego działania przekładają się na kolejne sukcesy. Bez wątpienia środowisko hazardowe potrzebowało pewnej ręki i znanej twarzy, która pozwoli ocieplić wizerunek i jednocześnie jasno pokazać całej konkurencji: mamy tu pełen profesjonalizm.

W naszym materiale skupimy się też na chwilę na kobietach sławnych, które zainteresowały się pokerem i hazardem ogólnie. To pięć konkretnych propozycji, które rozpoczniemy od Shannon Elizabeth Fadal. Obecnie nazwisko nie jest już tak popularne jak kilka lat temu, ale jej role w Love Actually czy też American Pie i Jay and Silent Bob. Ta piękna aktorka i producentka jest przy tym wspaniałym graczem pokera. Na jej koncie znalazło się co najmniej 235 866 dolarów w wygranych, dlatego nie mówimy tu o przypadkowym zainteresowaniu. Ta pasja akurat przerodziło się w wygrywanie sporej kasy. Nie to, że jej potrzebowała, na rolach zebrała jeszcze więcej. Kolejnym przykładem będzie Alice Ivers Duffield Tubbs Huckert. W jej przypadku mówimy co prawda o XIX wieku, ale jest to postać na tyle barwna i kontrowersyjna, że większość mediów jest gotowa wystawić ją nawet na pierwszym miejscu listy wszechczasów.  Za swoje wygrane w pokerze kupiła bilet do Nowego Jorku, gdzie przeniosła się, by działać na większą skalę. Handlowała alkoholem, otworzyła burdel, a kiedy grupa pijanych żołnierzy napadła jej lokal… zastrzeliła ich. W ramach samoobrony zdecydowano się ją wypuścić na wolność, dalej zatem grała w pokera i kontynuowała swoją drogę jako osoba z którą lepiej może jednak nie zadzierać.

Ostatnie trzy pozycje rozpoczniemy od Gladys Knight. Imperatorka Soulu była na tyle znana i ceniona, że siedmiokrotnie wygrywała Grammy. Zagrała m.in. także w takich produkcjach jak Hollywood Homicide, I Can Do Bad All by Myself, Twenty Bucks, Pipe Dreams, Unbeatable Harold. Jak stwierdziła w swojej autobiografii, przez dziesięć lat walczyła z uzależnieniem, a wciągnął ją do tego bakarat, jedna z najpopularniejszych gier stołowych świata. Uzależnienie dość niechlubne, aczkolwiek trzeba odnotować, że ostatecznie udało jej się z nim wygrać, a sam hazard i grę traktuje jedynie jako rozrywkę do codzienności. Równie niechlubnym przykładem może się pochwalić Pamela Anderson. Aktorka znana ze swojej roli w Słonecznym Patrolu pewnego wieczora w Las Vegas straciła 250 tysięcy dolarów. Z pomocą przyszedł jej tajemniczy jegomość, który zdecydował się pokryć przegraną w całości, po czym zaprosił aktorkę na romantyczną kolację. Z tego co zaznaczyły media, skończyło się jednak dopiero na śniadaniu.

Na koniec wspomnimy jeszcze nazwisko Lottie Deno, którą nazywano Królową Pokera. Żyła skromnie, aczkolwiek pokonała Doca Holidaya, co w tamtych czasach uważane było za prawdziwy cud. Jak zatem widzicie – chcieć to móc. Żaden ranking kasyn internetowych nie byłby możliwy, gdyby nie realny wpływ kobiet, dlatego warto o nich pamiętać i absolutnie nie lekceważyć.

Sławne kobiety w kasynie to widok rzadki, aczkolwiek jeśli się już zdarza, wywołuje ogromne emocje. Specjalnie dla naszych czytelników przytaczamy przykłady.

Należy zdać sobie sprawę, że uzależnić się od hazardu można nie tylko grając we wspomnianych powyżej kasynach. Do najpopularniejszych form hazardu można również zaliczyć granie na automatach do gry, w karty na pieniądze, obstawianie w zakładach bukmacherskich, kupowanie tzw. zdrapek, itp. Patologiczny hazard można rozpoznać wtedy, gdy pojawia się określona liczba opisanych poniżej objawów. Jednakże tekst ten nie ma służyć jako źródło samodiagnozy, ponieważ rzetelne rozpoznanie i ocenę sytuacji może nakreślić tylko doświadczony specjalista. Zadaniem, jakie niesie za sobą ten artykuł, jest uświadomienie sobie obszarów problemowych, które może skłonić do poszukania pomocy u specjalisty.

Jedną z podstawowych oznak, że granie staje się problemowe jest przymus grania. Osoba w pewnych momentach obsesyjnie myśli o graniu i kiedy nie może zrealizować swojej „potrzeby”, doświadcza rozdrażnienia, niepokoju i dyskomfortu psychicznego. Podobnie gorsze samopoczucie może pojawić się przy próbach przerwania lub ograniczenia czynności.

Innym niepokojącym sygnałem są trudności w kontrolowaniu grania. Człowiek może mieć problem z powstrzymaniem się od zagrania, pomimo że planował wcześniej nie zagrać lub nie potrafi przestać grać, np.: obiecuje sobie, że zagra tylko za określoną sumę, ale w razie przegranej próbuje dalej się odegrać, często tracąc wszystko, co miał. Sytuacja jest podwójnie niepokojąca, jeśli po utracie wszystkich pieniędzy, podejmowana jest próba odegrania za pożyczone lub zdobyte w drodze przestępstwa pieniądze.

Kolejnym objawem, który należy wziąć pod uwagę jest fakt, że jeśli dana osoba myśli o ograniczeniu lub zaprzestaniu grania, sama w danym momencie zaczyna zdawać sobie sprawę, że jej granie przybrało zbyt duże rozmiary. Być może to jest najlepszy moment, żeby poszukać pomocy.

Kiedy granie staje się patologiczne, pojawia się także okłamywanie (rodziny, kolegów, terapeutów), aby w ten sposób nie przyznać się do prawdziwych rozmiarów swojego problemu. Przyczyną kłamstwa jest wstyd z powodu przegranych pieniędzy i strach, że inni uznaliby, iż granie wymyka się spod kontroli. Częstą oznaką narastającego problemu, jest rozdrażnienie lub agresja pojawiająca się w sytuacjach, gdy inni zwracają uwagę, że granie ich niepokoi lub gdy wyrażają swoją dezaprobatę z tego powodu.

Następnym ważnym przejawem uzależnienia jest zaabsorbowanie hazardem. Osoba taka często myśli o wcześniejszych epizodach grania, planuje przyszłe gry, wymyśla systemy lub rytuały, które mają przyciągnąć szczęście. Dużo czasu zajmuje jej także myślenie o sposobach zdobycia środków na dalszą grę.

Bardzo ważnym kryterium jest granie pomimo konsekwencji. Człowiek nie zaprzestaje grania pomimo, że stracił całą pensję, zadłużył się. Mimo to liczy on na to, że tym razem właśnie los się do niego uśmiechnie i rozwiąże to wszystkie jego problemy. Kończy się na tym, że problemy i długi są większe, bo powszechnie wiadomo, że system gier hazardowych jest tak pomyślany, żeby zarabiali na tym właściciele kasyn, maszyn, czy bukmacherzy. Innym przykładem grania, pomimo konsekwencji, jest narażanie na szwank swojego dobrego imienia, zdrowia, związków, możliwości zawodowych i edukacyjnych. Innym następstwem grania stają się pogarszające relacje z rodziną, a pomimo to grający nie potrafi zaprzestać tej czynności lub nawet myśli, że właśnie dla bliskich chce się odegrać. Czasami dochodzi do rozpadu bliskich relacji, czego powodem jest granie, ale grający mimo tego nie przestaje uprawiania hazardu.

W miarę rozwoju choroby pojawia się potrzeba spędzania coraz większej ilości czasu na grze, a odstępy pomiędzy jednym graniem a drugim stają się coraz krótsze. Rosną także stawki w celu uzyskania zadowolenia i lepszego samopoczucia.

Ostatnim ważnym objawem może być traktowanie hazardu jako ucieczki od problemów, depresji, uczuć lęku, bezradności, poczucia winy, złości, itp.
Podobnie jak inne uzależnienia, patologiczny hazard to choroba postępująca – zaczyna się od pojedynczych objawów i w ostatecznej formie hazardzista ma często większość lub wszystkie wymienione przeze mnie powyżej objawy. Im wcześniej człowiek zdecyduje się poszukać pomocy, tym większą daje sobie szansę, że uniknie następnych bolesnych, a nieraz tragicznych konsekwencji swego grania – zaoszczędzi cierpienia nie tylko sobie, ale także swoim bliskim.