Dojrzewanie

Szalejące w tym czasie kobiece hormony płciowe mogą narazić tkanki miękkie w jamie ustnej na rozwój stanów zapalnych. Podwyższony poziom progesteronu powoduje zwiększony przepływ krwi do dziąseł, co sprawia, że są bolesne, napuchnięte i mogą być bardziej wrażliwe na resztki jedzenia.

Z badań wynika, że w wieku 14-16 lat ryzyko zapalenia dziąseł u dziewcząt wzrasta aż o kilkadziesiąt procent! Samo w sobie zapalenie dziąseł to nic strasznego, jednak w połączeniu z  niedostateczną higieną jamy ustnej może doprowadzić do choroby przyzębia.

Co robić?

• zwróć uwagę na dietę – zadbaj o zbilansowaną pod względem kalorycznym i składników
• jedz mniej słodyczy
• dbaj o higienę jamy ustnej
• stosuj nitkę dentystyczną
• zwróć uwagę na zgryz (prawidłowy zwiększa szansę na zdrowe dziąsła)

Menstruacja

Wysoki poziom hormonów żeńskich w trakcie miesiączki (zwłaszcza progesteronu) powoduje, że dziąsła są bardziej ukrwione, a to oznacza większe ryzyko stanu zapalnego.

- Wahania hormonów podczas cyklu miesiączkowego sprawiają, że wiele kobiet boryka się w tym czasie z nawracającymi infekcjami dziąseł. Przed rozpoczęciem miesiączki dziąsła mogą puchnąć, być zaczerwienione, krwawić, u niektórych kobiet może również rosnąć tendencja do nadżerek w jamie ustnej czy bolesnych aft. Objawy te zwykle ustępują po rozpoczęciu miesiączki – mówi lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Leczenia i Profilaktyki Paradontozy Periodent w Warszawie.

Co robić?

• w trakcie miesiączki unikaj czynników drażniących dziąsła m.in. papierosów, alkoholu, ostrych przypraw
• szczotkuj zęby szczoteczką o miękkim włosiu
• jeśli możesz, nie planuj zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy ustnej (np. usuwania ósemek, wszczepiania implantów stomatologicznych), ponieważ podczas menstruacji zmniejsza się krzepliwość krwi i wzrasta ryzyko krwotoków po zabiegach i operacjach.

Antykoncepcja hormonalna

Doustne środki antykoncepcyjne również podwyższają ryzyko chorób przyzębia. Progesteron obecny w tabletkach może przyczynić się do zapalenia dziąseł, z kolei wyższy poziom estrogenów zwiększa ryzyko tzw. suchego zębodołu, bolesnego powikłania po usunięciu zęba.

Co robić?

• poinformuj swojego stomatologa, że stosujesz doustną antykoncepcję, poradzi ci, jak przeciwdziałać jej skutkom ubocznym.

Ciąża

Około 40 proc. kobiet w ciąży doświadcza tzw. ciążowego zapalenia dziąseł. Zmiany hormonalne między 2. a 8. miesiącem ciąży zwiększają ukrwienie tkanek dziąseł, które stają się rozpulchnione, tkliwe, podatne na urazy, potrafią krwawić nawet podczas szczotkowania zębów.

- W trakcie ciąży musimy wyjątkowo dbać o higienę jamy ustnej i zapobiegać tworzeniu się płytki nazębnej, która dodatkowo podrażnia wrażliwe dziąsła. Aby ustrzec się przykrych dolegliwości, warto jeszcze przed rozpoczęciem starań o dziecko kompleksowo zadbać o zdrowie jamy ustnej, m.in. wyleczyć wszystkie zęby oraz w razie potrzeby – usunąć kamień nazębny – mówi stomatolog.

Co robić?

• wyjątkowo dbaj o higienę jamy ustnej,
• usuwaj kamień, oczyszczaj kieszonki przydziąsłowe – to zabiegi bezpieczne w czasie ciąży
• jeśli dojdzie u ciebie do ciążowego zapalenia dziąseł, nie lekceważ go. To bowiem stan niebezpieczny także dla embrionu i płodu. U kobiet z umiarkowaną lub ciężką chorobą dziąseł wrasta ryzyko przedwczesnego porodu oraz niskiej masy urodzeniowej noworodka.

Aż 18 ze 100 przedwczesnych porodów może być następstwem choroby przyzębia!

Menopauza

Niedobór estrogenów, który pojawia się wraz z menopauzą, wpływa na kondycję zębów i dziąseł. Po 50. r. ż. wzrasta ryzyko osteoporozy. Dotyczy to również kości, które utrzymują zęby w szczęce i żuchwie – najczęściej w obrębie jedynek, dwójek i trójek.

- Wskutek demineralizacji i osłabienia jej struktury kość przestaje być mocnym fundamentem dla zębów, które zaczynają się obluzowywać, a nawet wypadać. Zwiększa się również ryzyko recesji dziąseł, skutkującej m.in. nadwrażliwością zębów i problemem estetycznym – wyjaśnia dentystka.

Dodatkowo stosowanie u pacjentów z osteoporozą leków z grupy bisfosfonianów, choć rzadko, to może jednak skutkować powikłaniem – martwicą kości szczęk (BRONJ – Bisphosphonate Related Osteonecrosis of the Jaw), która również może doprowadzić do utraty zębów.

Menopauza to również zagrożenie dla dziąseł i śluzówek. Niedobór estrogenów i starszy wiek może powodować kserostomię, czyli suchość jamy ustnej (dotyczy 1 na 5 kobiet w wieku menopauzalnym), co z klei zwiększa ryzyko próchnicy, halitozy czy paradontozy.

W okresie okołomenopauzalnym rozwinąć się może również zespół pieczenia jamy ustnej (BMS – burning mouth syndrome), czyli przewlekłej choroby błony śluzowej jamy ustnej. Występuje ona aż 7 razy częściej u kobiet w okresie zmian hormonalnych podczas okresu przekwitania.

Jej objawy to m.in. przewlekłe dolegliwości bólowe o zmiennym nasileniu, uczucie palenia i mrowienia w ustach, suchość błony śluzowej, zaburzenia smaku np. metaliczny lub gorzki posmak w ustach. Ból manifestuje się w całej jamie ustnej, w okolicy języka, podniebienia twardego, wyrostków zębodołowych lub policzków, powodując dyskomfort czy trudności z jedzeniem.

- W okresie przekwitania najlepiej co pół roku zgłaszać się na kontrolę u dentysty. W profilaktyce osteoporozy ważna jest także odpowiednia dieta zawierająca wapń, witaminę D i K. Jeśli zmiany były na tyle zaawansowane, że doszło do utraty zębów, to z powodzeniem możemy je odbudować decydując się na leczenie protetyczne, założenie protezy, mostów protetycznych lub implantów stomatologicznych, które znacznie podniosą jakość życia – mówi stomatolog.

Co robić?

• wyjątkowo rzetelnie dbaj o higienę jamy ustnej
• lecz choroby towarzyszące (np. cukrzycę)
• unikaj nadmiernego ucisku protezy zębowej
• bądź pod stałą kontrolą dentysty.

W wyniku takich reakcji dochodzi do powstawania pęknięć szkliwa, krwawienia dziąseł czy nawet rozchwiania zębów. Nieświadome zgrzytanie zębami może także powodować powstawania ubytków przyszyjkowych lub przeciążenia zębów, które mogą powodować okołowierzchołkowe stany zapalne, a w skrajnych przypadkach nawet utratę zębów. W sytuacjach stresowych często również nadgryzamy wargi, błonę śluzową policzków, obgryzamy paznokcie lub nadgryzamy przedmioty. Takie zachowania również powodują zaburzenia funkcji uzębienia – wyjaśnia lek. Roman Borczyk, dyrektor zespołu specjalistów kliniki implantologii i stomatologii estetycznej.

Z pewnością nie służy naszym zębom również przygryzanie ołówków czy długopisów. Taki kontakt zębów z twardym przedmiotem może powodować ukruszenia zębów lub pęknięcia szkliwa. Niehigieniczne jest również oblizywanie palców podczas liczenia kartek papieru, do ust przedostaje się wówczas miliony bakterii, które zebraliśmy dotykając niezliczoną ilość przedmiotów. Mogą one być naprawdę niebezpieczne i powodować nawet zakażenia organizmu.

Żucie gumy może w pewnym stopniu pomóc zadbać o zęby w pracy, jeśli nie mamy możliwości umycia zębów po posiłku. Żucie powoduje obniżenie ph w jamie ustnej, wytwarza większą ilość śliny, która również oczyszcza zęby i neutralizuje kwasy. Należy pamiętać, by korzystać się z gum bez cukru w składzie. Jeśli jednak żujemy gumę dłużej niż 10-15 minut sami sobie szkodzimy, przyczyniając się do przerostu żwaczy czy nawet nadwyrężenia stawu skroniowo-żuchwowego. Możemy również spowodować naruszenie lub wypadnięcie plomby czy doprowadzić do nadkwasoty.

Kawa jest stałym elementem dnia pracy, uprzyjemniamy sobie czas również herbatami czy słodzonymi napojami, rzadko kiedy jednak zdajemy sobie sprawę, że te napoje mogą przyczynić się do odkładania osadu i kamienia nazębnego, a także rozwoju próchnicy. Dużo lepiej zastąpić je po prostu wodą mineralną.

Szkodliwe dla zdrowia naszych zębów są również spożywane w trakcie pracy słodkich przekąsek. Cukier jest bowiem pożywką dla bakterii, które namnażając się produkują szkodliwe kwasy. Ciągłe podjadanie nie pozwala na wystarczające oczyszczenie zębów przez ślinę. Zaczyna się wówczas tworzyć osad, a namnażające się bakterie sprzyjają próchnicy. Szczególnie szkodliwe są takie produkty, które mają długi kontakt z jamą ustną, jak na przykład lizaki czy słodkie gumy, cukierki oblepiające zęby. Kolejną grupą produktów, mającą negatywny wpływ na stan zdrowia zębów są produkty wysoko przetworzone. Zawierające konserwanty, polepszacze smaku, wzmacniacze, sztuczne barwniki. Uszkadzają szkliwo i przylepiają się do zębów utrudniając naturalne obmywanie przez ślinę – mówi lek. Roman Borczyk, dyrektor zespołu specjalistów Kliniki Implantologii i Stomatologii Estetycznej Borczyk.

Jeśli chcemy zabezpieczyć nasze zęby w pracy wystarczy, że częściowo ograniczymy spożycie szkodliwych produktów lub po prostu zadbamy o możliwość umycia zębów 30 minut po ich spożyciu, nie wcześniej w przypadku spożycia produktów zawierających kwasy, ponieważ uszkadzamy wówczas szkliwo. Jeśli nie mamy możliwości umycia zębów, warto je chociaż przepłukać wodą, co pozwala czasowo zneutralizować środowisko i przywrócić prawidłowy poziom pH w jamie ustnej. Zredukujemy w ten sposób możliwość namnażania bakterii i rozpoczęcia procesu próchnicotwórczego.

Źródło: Newsrm.tv

Od dawna wiadomo, że fluor jest potrzebny dla zębów, by uniknąć próchnicy. W wirze wakacyjnych przygotowań zdarzy się zapomnieć o paście do zębów. Jaką wybrać na miejscu? Jest przecież ich bardzo wiele: ziołowe, naturalne, homeopatyczne, wybielające i te na bazie węgla aktywowanego.

– Fluor zapewnia solidną ochronę szkliwa przed kwasami. Jeśli w paście do zębów brakuje tego pierwiastka, kupimy w kiosku jakąś naturalną bez dodatku związków fluoru, to na wakacjach nie będzie trudno nabawić się nadwrażliwości albo pierwszych oznak odwapnienia szkliwa, którymi są białe plamki na zębach. Może być ziołowa, a nawet homeopatyczna, byleby z fluorem – wyjaśnia dr Monika Stachowicz, stomatolog z warszawskiej kliniki stomatologicznej.

Dieta obfitująca w kwasy, szczególnie w owoce, sałatki z sosami na bazie octu, ale też napoje gazowane, to wszystko sprawia, że ze szkliwa ucieka jego budulec, czyli wapń. Ten proces nazywamy erozją szkliwa. Zęby stają się przez to bardziej podatne na uszkodzenia i próchnicę. W walizce obowiązkowo powinna znaleźć się pasta z fluorem, płukanka, odpowiednia szczoteczka i nitka dentystyczna. Nawet podczas wakacji w kraju.

Nie odkładaj wizyty

Nieznośny ból zęba i poszukiwania pomocy stomatologicznej podczas zagranicznych wczasów mogą rzucić się cieniem na całym wakacyjnym wypadzie. Przed wyjazdem warto skontrolować stan zębów i wyleczyć ubytki, które mogą zwiastować problemy.

– Zdjęcie panoramiczne wykonane przed wyjazdem może ujawnić stany zapalne w obrębie głębszych warstw zęba, o których nie mieliśmy pojęcia. Z pozoru niewielka zmiana próchnicowa na szkliwie może sięgać bardzo głęboko. Jeśli próchnica nie dochodzi jeszcze do miazgi, możemy nie czuć bólu. Wtedy wystarczy kilka dni, a sytuacja zmieni się diametralnie, rozwinie się stan zapalny i konieczne będzie leczenie kanałowe – przestrzega stomatolog.

Jeśli wyobraźnia nas poniosła i zawędrowaliśmy w najodleglejsze zakamarki świata, koniecznie uważajmy, gdzie leczymy zęby. Nie warto ryzykować infekcji wyrywając ząb w gabinecie bez odpowiedniego sprzętu i o wątpliwej renomie.

Nie skacz na głęboką wodę

Oceaniczna toń kusi amatorów nurkowania. Jeśli zamierzamy obejrzeć rafy koralowe, warto sprawdzić stan starych wypełnień. Jeżeli znajduje się pod nimi powietrze, pod wodą lub w czasie lotu samolotem, może nam dać o sobie boleśnie znać. Taką dolegliwość nazywamy barodontalgią. Dochodzi do niej, gdy gazy pod plombą uciskają miazgę, powodując dotkliwy ból.

Nie zapomnij szczoteczki

Dla niektórych mycie zębów to przykry obowiązek, a „zapomnieć o szczoteczce”, to całkiem wygodna wymówka, by się od niego wymigać. To duży błąd. Mycie zębów zajmuje niewiele czasu, raptem po 2 minuty dziennie, rano i wieczorem. Dzięki myciu usuwamy osady i bakterie, które nagromadziły się podczas jedzenia, a także neutralizujemy kwasy niszczące szkliwo. Jeśli nawet już nie mamy miejsca na naszą high-endową szczoteczkę do zębów, to kupmy zwykłą w kiosku bądź drogerii. Pamiętaj, że twardej używamy raczej tylko do protezy. Dla siebie wybierz średnią, a jeśli masz problemy z dziąsłami, to taką o miękkim włosiu. Złym pomysłem jest też wymienianie się szczoteczką z partnerem lub partnerką. Każdy z nas ma różną florę bakteryjną jamy ustnej, a przenoszenie bakterii może skutkować infekcją gardła.

Nie inspiruj się Internetem

W wakacje dziecko się nudzi i przegląda sieć w poszukiwaniu zabawnych filmów. Może natrafić na materiały typu DIY, czyli „zrób to sam”. Pełno jest porad, jak wybielić, a nawet wyprostować zęby. Jednak te metody mogą grozić poważnymi konsekwencjami. Wybielanie kwaskiem cytrynowym, czy szorowanie węglem aktywnym w najlepszym wypadku doprowadzi do erozji szkliwa i nadwrażliwości, a stąd prosta droga do próchnicy. W Internecie znajdziemy też materiały objaśniające, jak samodzielnie zrobić prosty aparat ortodontyczny z gumki recepturki, kawałka drutu, a nawet wydrukować na drukarce 3D.

– To bardzo niebezpieczna moda. Leczenie ortodontyczne, mimo pozornej prostoty, jest zaawansowaną procedurą, którą poprzedza dokładna diagnostyka i drobiazgowe planowanie leczenia. W gabinecie wykorzystujemy komputerowe skanowanie 3D, wizualizację kolejnych etapów i efektu docelowego. Zęby muszą być zdrowe, a higiena w czasie leczenia bardzo skrupulatna. Korzystając z internetowych metod można sobie wyrządzić więcej krzywdy, niż przyniesie to pożytku – ostrzega dr Stachowicz.

Nie myśl o szkole i pracy

Jest przyczyną nadciśnienia, problemów z sercem, zaburzeń neurologicznych i hormonalnych, a także bólu głowy oraz problemów ze zgryzem – mowa o stresie. Chociaż trudno od niego uciec, to warto zastanowić się, jak go zminimalizować. Jednym z objawów ciągłego napięcia jest nocne zgrzytanie zębami. Jeśli rano wstajemy niewyspani, boli nas głowa w okolicach skroni, to może czas odwiedzić dentystę?

Bruksizm, czyli zgrzytanie i zaciskanie zębów w wyniku stresu, to w dzisiejszych czasach powszechna dolegliwość. Może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania stawów skroniowo-żuchwowych, co skutkuje dolegliwościami bólowymi, ścieraniem się zębów, na których z czasem pojawiają się pęknięcia. W skrajnych przypadkach zęby kruszą się i są tak starte, że jedynym ratunkiem mogą być tylko korony i licówki. Konieczna jest wizyta u stomatologa, który zaleci noszenie szyny odciążającej podczas snu, a także zaleci konsultację z psychologiem.

Czas wakacji powinniśmy poświęcić na relaks, odprężenie i regenerację sił. Warto jednak pamiętać o tych kilku kwestiach, jeśli chcemy wrócić wypoczęci do domu, a nie trafić prosto na fotel u dentysty.

A zatem co zabrać na wakacje? Sprawdź wakacyjną checklistę:

• pasta z fluorem
• nowa szczoteczka o średnim włosiu
• nitka i płukanka
• leki i środki higieny zalecone przez lekarza, jeśli jesteśmy po zabiegu lub mamy inne problemy ze zdrowiem jamy ustnej.

Źródło: Newsrm.tv. Fot: Freepik.com

Koniecznie włącz do swojej diety

Wiele witamin i pierwiastków niezbędnych do utrzymania zdrowia jamy ustnej możemy dostarczyć organizmowi w naturalny sposób, razem z pożywieniem. Warto jednak pamiętać, że dla zębów istotne jest nie tylko to, co jemy, ale także jak często to robimy. Przez pół godziny po każdym posiłku na nasze zęby działają bowiem kwasy, które odwapniają szkliwo. Dopiero po tym czasie ślina zobojętnia kwasy i pozwala przerwać ten proces. Dlatego tak groźne dla naszych zębów jest podjadanie. Starajmy się tego unikać, a gdy już pora na jeden z głównych posiłków, sięgajmy po poniższe produkty.

Kiszonki

To naturalne probiotyki oraz źródło witaminy C. Dobre bakterie, które zawierają kiszonki, pozytywnie wpływają na zdrowie naszych dziąseł i szkliwa. Podobnie wygląda to w przypadku witaminy C. Jej niedobór może objawiać się rozpulchnionymi i krwawiącymi dziąsłami. Poza kapustą i ogórkami możemy kisić także inne warzywa: paprykę, rzodkiewki czy buraki, nawet czosnek.

Fermentowane napoje mleczne

Czyli nic innego jak jogurty, kefiry czy maślanki. Produkty te bogate są we wspomniane już dobre bakterie oraz wapń, który jest podstawowym budulcem kości. Jego niedobór sprzyja łamaniu się kości oraz wypadaniu zębów. Chcąc dostarczyć naszemu organizmowi odpowiedniej ilości tego pierwiastka, możemy również spożywać fasolę, natkę pietruszki czy orzechy.

Ryby, jaja i… słońce

Niedobór witaminy D może skutkować krzywicą, osteoporozą, a także próchnicą. Witamina ta sprzyja również prawidłowemu przyswajaniu wapnia. Znajdziemy ją w tłustych rybach takich jak łosoś oraz w żółtkach jaj. Nasz organizm może także sam produkować pewne ilości tej witaminy poprzez ekspozycję na słońce (wystarczy już 15 minut).

Surowe warzywa i owoce

Są takie warzywa i owoce, które już w trakcie przeżuwania działają korzystnie na zdrowie naszej jamy ustnej. Tak jest np. z marchewką czy zielonym ogórkiem. Jedząc je naturalnie oczyszczamy przestrzenie międzyzębowe i nawilżamy jamę ustną. Dodatkowo, np. ogórek, dzięki swojej strukturze masuje dziąsła poprawiając ich ukrwienie. Natomiast truskawki, poza dostarczaniem organizmowi witaminy C, działają wybielająco na zęby usuwając przebarwienia. W podobny sposób działa również jedzenie surowego kalafiora. Jego szorstka faktura usuwa z powierzchni zębów i dziąseł płytkę bakteryjną.

Źródło: 38 PR

Jak wykonać? 1 łyżeczkę soli (najwięcej minerałów posiada sól z Morza Martwego oraz sól himalajska) rozpuść w 1 szklanki przefiltrowanej lub destylowanej wody. Do takiej mieszanki możesz dodać trochę sody oczyszczonej lub kilka kropel olejków eterycznych np. z mięty pieprzowej, eukaliptusa, goździków, cynamonu lub nalewki z mirry. Cynamon wykazuje działanie bakteriobójcze oraz grzybobójcze, do tego naturalnie odświeża oddech. Podobnie jak olejek goździkowy, który dodatkowo pomoże złagodzić ból zęba i zmniejszyć krwawienie z dziąseł. Olejek eukaliptusowy słynie z działania antybakteryjnego, które może być wykorzystane w walce z bakteriami próchniczymi. Podobne właściwości mają olejki pozyskiwane z imbiru, oregano, bazylii oraz kurkumy. Tak wykonany płyn jest skuteczny, a jednocześnie bezpieczny w stosowaniu.

Ważne! Zbyt duża ilość olejków eterycznych nie jest wskazana, ponieważ pozbawi mikrobiom tych korzystnych bakterii. Stosujmy je uzupełniająco i w niewielkich ilościach.

Pierwowzór dzisiejszej klasycznej pasty do zębów pojawil się w 18 wieku  w Anglii, kiedy proszki zaczęto mieszać z gliceryną. Ponieważ wtedy tez pojawiła się szczoteczka do zębów, w formie przypominającej dzisiejszą szczoteczkę, zamożniejsi obywatele zaczęli korzystać z tych wynalazków. Ci biedniejsi do czyszczenia zębów dalej używali proszku uzyskiwanego z różnych substancji lub po prostu soli.

W 1873 roku, firma Colgate wypuścilą na rynek pastę do zębów słoiczkach pod nazwą Colgate Dental Cream. Produkt sprzedawał się świetnie, więc wprowadzono dalszą innowację, a mianowicie pastę do zębów w tubkach, która przyniosła firmie Colgate sukces komercyjny. Pasta w tubkach sprzedawana jest do dzisiaj.

Pewnym przełomem w historii pasty do zębów było wprowadzenie do niej fluoru. Historia z fluorem zaczęla się w 1901 roku w Colorado Springs w USA, kiedy młody dentysta McRay zaczął pracę w tym miasteczku. Szybko zauważył u mieszkańców występowanie na zębach przebarwień o różnym zabarwieniu, co nazwał „brunatne plamy Colorado”, potem  tę jednostkę chorobową określono jako szkliwo plamkowe lub fluoroza.

Dalsze obserwacje i  badania doprowadziły go do wniosku, ze u tych osób próchnica występuje rzadziej, a jeszcze później powiązano to z faktem podwyższonego stężenia fluoru w wodzie pitnej w tym właśnie miasteczku. W kolejnych latach prowadzono  badania w wielu innych stanach USA i stwierdzono, ze nieco wyższy poziom fluoru w wodzie pitnej powodował znacznie mniejszą zapadalność na próchnicę. Posiadając już wsparcie naukowe dla tej obserwacji, w latach 30. XX – go wieku zaczęto fluorować wodę w wielu stanach USA. Dalszym krokiem było wprowadzenie fluoru do pasty do zębów, w latach 50. XX wieku, co okazało się jedną z najprostszych metod zapobiegania próchnicy. O ile początkowo przywiązywano dużą wagę do zdrowotnego aspektu w odniesieniu do past do zębów, wprowadzając  coraz to inne warianty past o działaniu p/próchnicowym (czyli zawierające fluor) lub też pasty stosowane w leczeniu nadwrażliwości zębiny, to w latach 90. XX wieku skierowano się ku wariantom past o działaniu kosmetycznym, czyli np. wybielających.

Autorką tekstu jest Lidia Sasadeusz, stomatolog z Kliniki Implantologii w Krakowie

Podstawowe zasady higieny
Codzienne dbanie o uzębienie wcale nie jest taką prostą sprawą, jak może się wydawać. Plan higieny dla zębów także powinniśmy skonsultować ze stomatologiem. – Każdy z nas powinien dobierać podstawową szczoteczkę, pastę czy dodatkowe akcesoria (nić czy szczoteczki międzyzębowe) indywidualnie na podstawie konsultacji w swoim gabinecie profilaktyki dentystycznej – uczula dr Żarow i dodaje, że wszystko powinno zaczynać się od wizyty higienizacyjnej tzn. ściągnięcia kamienia nazębnego, doboru odpowiedniej metody szczotkowania zębów, pasty, płukanki w zależności od stanu zębów, dziąseł, ilości koron zębowych, plomb, obecności implantów, itd.

„Szczotka, pasta, kubek, ciepła woda…” – tak szło w piosence. Niestety, to o wiele za mało, żeby codzienna troska o zęby była kompletna. – Niestety, około 40 proc. powierzchni zębów nie jest dostępne dla szczotki do zębów, są to punkty styczne zębów i przestrzenie międzyzębowe – mówi dr Lidia Majewska z Kliniki Implantologii i dodaje, że wybór metody szczotkowania zębów zależy od uzupełnień protetycznych typu korony, mosty, stanu przyzębia, problemów stomatologicznych, takich jak rozległa próchnica, nadwrażliwość zębów, suchość jamy ustnej, itp.

- Właściwe szczotkowanie, najlepiej metodą wymiatająco – obrotową przez minimum pięć minut przy pomocy odpowiedniej szczoteczki o średnim lub miękkim włosiu pozwala na usunięcie tylko większej części płytki nazębnej z powierzchni zębów i dziąseł – potwierdza dr Jacek Piwowarczyk z Amariss Dente, przy Amariss Medical Spa. – Przestrzenie międzyzębowe należy czyścić przy pomocy nici dentystycznych a następnie odpowiedniego płynu do płukania jamy ustnej. Zabiegi takie powinno się wykonać niemalże po każdym posiłku, a więc czyszczenie zębów dwa razy dziennie jest zdecydowanie niewystarczające. Jeżeli jednak w ciągu dnia nie jesteśmy w stanie zastosować się do powyższych zasad, powinniśmy po posiłku przynajmniej żuć przez 5 – 10 minut bezcukrową gumę do żucia lub wypłukać usta odpowiednim płynem do płukania.  
Na koniec: nie zapominajmy o języku. – Na powierzchni języka zidentyfikowano ponad 600 gatunków bakteryjnych, a część z nich produkuje lotne związki siarki odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach z ust, dlatego każde szczotkowanie zębów powinno kończyć się myciem powierzchni języka. Warto więc kupić szczoteczkę, która na główce ma specjalną powierzchnię do czyszczenia języka – informuje stomatolog z Kliniki Implantologii.

Biel bielsza od bieli
– Kolor zębów jest wypadkową indywidualnego koloru twardych tkanek zęba, głębszych przebarwień szkliwa oraz złogów i osadów występujących na jego powierzchni – mówi dr Jacek Piwowarczyk, stomatolog z Amariss Dente.

Stomatolodzy uczulają, że wybielanie zębów ma sens tylko wtedy, gdy regularnie zgłaszamy się na wizyty higienizacyjne. Czasem już sam zabieg ściągania kamienia nazębnego czy piaskowania zębów spowoduje rozjaśnienie zębów. – Gdy pacjent przychodzi do mnie z prośbą wybielenia zębów, analizuję kolor zębów na podstawie wykonanych zdjęć fotograficznych, sprawdzam rozmiar plomb w zębach przednich i polecam odpowiednią metodę wybielania – opisuje proces kwalifikacji pacjenta do wybielania zębów dr Żarow. – W przypadku, gdy pacjent ma przebarwione zęby martwe, muszę wykonać tzw. wybielenie od środka zęba. Zęby żywe wybielam metodą w gabinecie, poprzez nakładanie odpowiedniego żelu na okres 60 minut i ewentualne wspomaganie lampą. Jeżeli pacjent ma zęby nadwrażliwe, wówczas kwalifikuję go do tzw. wybielania nocnego. Po wybielaniu oceniam efekt rozjaśnienia zęba i zalecam odpowiednią terapię remineralizacyjną, która jest ogromnie ważna. Jeżeli pacjent posiada mnóstwo uzupełnień protetycznych w przednich zębach, rozważam inną metodę rozjaśnienia zębów.

Co z pastami wybielającymi? – Praktycznie wszystkie tak zwane „pasty wybielające” zawierają w swoim składzie substancje ścierne (najczęściej węglany), które z lepszym lub gorszym skutkiem usuwają osady i miękkie złogi z zewnętrznych powierzchni szkliwa, dając mniej lub bardziej widoczny efekt rozjaśnienia zębów – mówi dr Jacek Piwowarczyk. – Przy ich stosowaniu należy pamiętać jednak o zasadach prawidłowego szczotkowania, aby podczas tych zabiegów nie uszkodzić okolicznych dziąseł i nie poodsłaniać szyjek zębowych, co jest niestety bardzo częstym powikłaniem – dodaje.

Dr Jacek Piwowarczyk wskazuje też, że można zastosować paski do wybielania lub preparaty wybielające do samodzielnego stosowania. – Pamiętajmy jednak, że stężenie ogólnodostępnych środków wybielających nie jest duże, a więc skuteczność ich działania może być niezadowalająca. Aplikując żel wybielający przy użyciu standardowych pasków lub szyn do wybielania, nie jesteśmy w stanie precyzyjnie pokryć preparatem powierzchni wybielanych zębów, co daje efekt nierównomiernego ich rozjaśnienia – opisuje stomatolog z Amariss Dente.

Swarovski w zębie
Białe i równe zęby to dla niektórych za mało. Coraz więcej zwolenników zyskuje biżuteria nazębna. – Biżuteria nazębna klejona na szkliwo, bez ingerencji w ząb jest bezpieczna. Pozostałe gadżety typu: kolczyk w języku itp. działają destrukcyjnie na zęby, dlatego ich nie polecam – mówi dr Maciej Żarow. – Moim zadaniem, jako dentysty, jest opieka nad zdrowym uśmiechem pacjenta, a nie jego niszczenie poprzez atrakcyjne gadżety. Kiedy pojawia się pacjent z taką potrzebą, rozmawiam z nim czy naprawdę tego chce – podkreśla lekarz.

Dziś nawet dzieci myślą, o tym, żeby ich zęby wyglądały atrakcyjnie. Oczywiście, w nieco innym charakterze niż dorośli. Ogromnym powodzeniem w gabinetach cieszą się kolorowe wypełnienia, stosowane w zębach mlecznych. Dziecko ma frajdę z wyboru koloru a rodzic z faktu, że pociecha przestaje się bać dentysty. – Używam kompozytowego materiału „Twinky star”, który ma całą paletę barw. Jest bezpieczny, skuteczny, dobrze się sprawdza w praktyce – chwali kolorowe plomby lekarz stomatolog Lidia Majewska.

Najpowszechniejszym sposobem dbania o higienę jamy ustnej jest mycie zębów dwa razy dziennie – wynika z raportu Laboratorium Vademecum1 . W ten sposób postępuje prawie dwie trzecie Polaków (63 proc.). Jedna trzecia badanych używa płynu do płukania ust. Co piąty ankietowany (20 proc.) natomiast stosuje nić dentystyczną, taki sam odsetek (20 proc.) myje zęby po każdym posiłku. Wszystkie te czynności sprzyjają utrzymaniu zdrowia jamy ustnej i zębów pod warunkiem, że są one wykonywane w odpowiedni sposób.

Szkodliwe skutki niewłaściwych nawyków

- Zazwyczaj omawiany jest temat korzystnych efektów higieny jamy ustnej. Istnieją jednak także jej skutki uboczne – przypomina dr Agnieszka Pawlik, ekspert Laboratorium Vademecum. Jak we wszystkim najważniejszy jest rozsądek, a co więcej, wiedza na temat właściwych nawyków higienicznych – stwierdza dr Pawlik.

* „Szorowanie” zębów z pewnością ich nie wybieli. Zbyt częste i mocne powoduje uszkodzenie szkliwa, co w dłuższej perspektywie prowadzi do nadwrażliwości i przebarwień zębów.

* Szczoteczka do zębów to nie szczotka do butów, nie musi być wyjątkowo mocna i twarda, by spełniać swoją funkcję. Zbyt twarde włosie szczoteczki może zranić dziąsła, a silne poziome ruchy (szorowania) wykonywane podczas szczotkowania zębów – sprzyjać abrazji (niszczeniu) szkliwa. Wybieraj zatem miękką lub średnio-miękką szczoteczkę do zębów.

* „Gruboziarnista” pasta – nieprawdą jest, że im wyższy współczynnik ścieralności RDA (Radioactive Dentin Abrasion), tym pasta lepiej czyści zęby. Warto na ten temat porozmawiać ze stomatologiem. Inny współczynnik RDA powinna mieć pasta dla osób z nadwrażliwością zębów, inną dla palacza. Stosowanie pasty o nieodpowiednim współczynniku ścieralności w dłuższej perspektywie może uszkodzić powierzchnię zęba.

* Nie eksperymentuj. Jeśli chcesz sięgnąć po nowy produkt, zapytaj lekarza stomatologa, czy nie ma żadnych przeciwwskazań. W przeciwnym razie, możesz sięgnąć po preparat, który zdecydowanie nie jest dostosowany do indywidualnych potrzeb twojej jamy ustnej i zębów, co w konsekwencji może doprowadzić do pogorszenia zdrowia i ogólnego samopoczucia.

* Stosowanie płynu do higieny jamy ustnej z alkoholem ma często działanie antybakteryjne i odświeża oddech . Jednakże zanim wybierzesz tego typu produkt, skonsultuj się ze swoim lekarzem stomatologiem, aby mieć pewność, że ten preparat jest dla ciebie bezpieczny. Naukowcy coraz częściej zastanawiają się bowiem nad problemem negatywnego wpływu, jaki może mieć wieloletnie stosowanie płynów z alkoholem na stan błony śluzowej jamy ustnej.

Jak właściwie dbać o higienę jamy ustnej i zębów?

*·   Szczotkuj zęby by dwa razy dziennie – po śniadaniu i po ostatnim posiłku. Jeśli twój lekarz stomatolog nie zaleci inaczej, taka częstotliwość jest jak najbardziej wystarczająca.

*·   Staraj się używać niewielkiej ilości wody do płukania jamy ustnej bezpośrednio po szczotkowaniu zębów. Dzięki temu działanie profilaktyczne fluoru będzie bardziej efektywne.

*·   Staraj się nie spożywać jedzenia i napojów przez kolejne dwie godziny po porannym szczotkowaniu zębów.

*·   Stosuj nić dentystyczną, dzięki czemu wyczyścisz przestrzeń między zębami i usuniesz z niej resztki jedzenia.

*·   Sięgnij po bezcukrową gumę do żucia bezpośrednio po posiłku. Wystarczy żuć ją zaledwie przez kilka minut, by zwiększyło się wydzielanie śliny, która spłucze resztki pokarmu i zneutralizuje kwasy w jamie ustnej. – Dłuższe żucie to dla mięśni żujących ćwiczenia jak na siłowni, których efektem może być ich przerost i wizualne wrażenie kwadratowej twarzy, co szczególnie w przypadku kobiet jest efektem niepożądanym – tłumaczy dr Agnieszka Pawlik.