Otwieranie opakowania z chipsami, kapslowanej butelki lub przecinanie taśmy klejącej zębami. Te nawyki nie należą do rzadkości. Te czynności mogą spowodować ukruszenie, złamanie, a jeśli robimy to notorycznie – zmianę ustawienia zębów prowadząc do wad zgryzu.

Zbyt intensywne szczotkowanie

Wiele osób uważa, że im twardsze włosie szczoteczki, tym lepsze. Nie ma nic bardziej mylnego! Twarde włosie podrażniać dziąsła i może prowadzić do nadwrażliwości zębów. Również myślenie, że lepszy efekt zyskamy, jeśli mocniej będziemy dociskać szczoteczkę do zębów, jest błędne. – Takie szczotkowanie może tylko zaszkodzić, np. zetrzeć szkliwo i podrażnić dziąsła, co spowoduje odsłonięcie szyjek zębów. Wtedy zębina, która jest ochronną tkanką miazgi przed wpływem szkodliwych czynników, staje się bardzo wrażliwa na bodźce zewnętrzne, np. zimne, gorące, słodkie lub kwaśne – mówi lek. stom. Monika Stachowicz z Centrum Leczenia i Profilaktyki Paradontozy Periodent w Warszawie.  Szczególną ostrożność przy szczotkowaniu powinny zachować osoby starsze. – Z wiekiem dziąsła cofają się i tym samym odsłaniają korzenie zębów. Myjąc zbyt mocno zęby możemy ten proces przyspieszyć – dodaje stomatolog.

Żuj gumę, ale niezbyt długo

Specjaliści zalecają, by gumę żuć po każdym posiłku – zwiększa ona produkcję śliny, która pomaga utrzymać odpowiednie pH w jamie ustnej, wypłukać reszki jedzenia z przestrzeni międzyzębowych a także redukuje ryzyko powstania próchnicy. Jednak nie powinno jej się żuć dłużej niż 10-15 minut. Powód jest prosty: możemy przeciążyć staw skroniowo-żuchwowy, czego efektem będzie ból stawu lub głowy w okolicy skroniowej i czołowej. Częste i zbyt długie żucie gumy może doprowadzić też do przerostu mięśni żwaczy i starcia zębów.

Obgryzanie paznokci zwiększa ryzyko bruksizmu

Onychofagia, czyli obgryzanie paznokci to nawyk, który rozładowuje stres i napięcia, ale i sieje zniszczenia w jamie ustnej. Przyczynia się do zmiany kształtu, powstawania ostrych krawędzi i starcia płytki zęba – przede wszystkim górnych siekaczy.  Pod paznokciami czai się też mnóstwo bakterii i wirusów, które dostając się do jamy ustnej, mogą prowadzić do infekcji i stanów zapalanych, np. wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), którego skutkiem są choroby dziąseł. Co więcej, z badań Academy of General Dentistry wynika, że obgryzanie paznokci może doprowadzić do kolejnego złego nawyku. Otóż podnosi ryzyko zachorowania na bruksizm, czyli mimowolnego zaciskania szczęki i zgrzytania zębami. Jeśli schorzenie jest nieleczone, prowadzi do ścierania się zębów, uszkodzeń zgryzu, kości i dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych.

Kostki lodu zostaw w szklance

W lato lubimy ochłodzić nasz organizm zimnymi napojami- najlepiej tymi z lodówki. Nasze ciało czuje się lepiej, ale zęby wręcz przeciwnie. – Drastyczna zmiana temperatury to szok termiczny dla nich! Konsekwencją jest pojawienie się w szkliwie mikroszczelin, w których rozwijają się bakterie odpowiedzialne za rozwój próchnicy – wyjaśnia lek. stom. Monika Stachowicz. Taka sama reakcja nastąpi, jeśli będziemy ssać kostki lodu dodawane do napojów. Ale to nie jedyne skutki, jakie mogą dotknąć miłośników lodowatych kwadracików. Osoby, które lubią je nagryzać, są bardziej narażone na ukruszenie się, a nawet złamanie zęba.

Gorzka czekolada
Powszechnie wiadomo, że słodycze to wróg numer jeden naszych zębów. Ale nie ciemna czekolada! W przeciwieństwie do innych słodkich smakołyków, zmniejsza ryzyko próchnicy. W swoim składzie zawiera teobrominę – główny alkaloid kakao o gorzkim smaku wzmacniający szkliwo, a także taninę, która nie pozwala przywierać bakteriom do powierzchni zębów. Co ciekawe, im bardziej gorzka czekolada, tym więcej antyoksydantów zwalczających wolne rodniki w naszym organizmie. Dwie grupy przeciwutleniaczy w tym słodkim produkcie mają szczególne znaczenie dla jamy ustnej. Wśród nich są flawonoidy, które hamują powstawanie niebezpiecznych dla zębów kwasów oraz polifenole mające za zadanie neutralizować mikroorganizmy, które powodują nieświeży oddech, a także zapobiegać infekcjom dziąseł i walczyć z próchnicą.

Słodka lukrecja
Innym słodkim produktem, który zapobiega próchnicy i chorobom dziąseł, jest lukrecja – bardzo popularna w krajach skandynawskich i arabskich, Wielkiej Brytanii, Niemczech oraz Irlandii. Dodaje się ją do wielu potraw, deserów i napojów orzeźwiających. Grupa naukowców z Niemiec, Stanów Zjednoczonych i Kanady dowiodła, że w składzie korzenia tej słodkiej rośliny znajdują się dwa związki- licoricidin i licorisoflavan A, które skutecznie zabijają bakterie odpowiedzialne za powstawanie próchnicy i paradontozy.

Zielona herbata
Chiński eliksir zdrowia ma przeciwzapalne właściwości, dlatego jest doskonałym napojem zapobiegającym chorobom dziąseł. Antyoksydanty zawarte w zielonej herbacie zapobiegają niszczeniom zdrowych komórek i rozwojowi nowotworów. Badania przeprowadzone przez University of Texas, w których wzięli udział pacjenci ze zmianami nowotworowymi w jamie ustnej, wykazały spowolnienie choroby. – Zielona herbata jest też skutecznym środkiem zabijającym drobnoustroje odpowiedzialne za nieświeży oddech. Napój ten ma niewątpliwie dłuższy efekt niż żucie gum lub ssanie miętowych drażetek. Oprócz tego, w przeciwieństwie do czarnej herbaty, nie powoduje przebarwień na zębach – wyjaśnia dr Mariusz Duda.

Ser żółty
Również jedzenie sera żółtego (!) może przynieść jamie ustnej wiele korzyści. Ma on podobne działanie do ksylitolu, który stymuluje produkcję śliny przywracając odpowiednie pH w ustach. – Po każdym posiłku pH w ustach spada poniżej poziomu 5,5 i sprzyja erozji zębów. Im dłużej w jamie ustnej utrzymuje się zakwaszone środowisko, tym większe ryzyko zniszczenia twardych tkanek zęba – wyjaśnia stomatolog. Ponadto w składzie sera znajdują się difosforany, które odbudowują szkliwo oraz uniemożliwiają powstawanie przebarwień. Związki te wykorzystywane są też do produkcji wielu past do zębów, których zadaniem jest wzmocnienie szkliwa poddawanego szkodliwemu działaniu kwasów.