Raper, autor tekstów i kompozytor Robert Piernikowski rzeczywiście stanowi pewien problem, tajemnicę, bo na pograniczu dominującego dziś na rynku polskiego rapu stworzył sobie niszę, z którą środowisko hiphopowe nie do końca wie, co zrobić. Jak oceniać rapera, który idzie demonstracyjnie pod prąd?

Albo „czesze ludzi pod włos”, jak definiował swoją muzykę w wywiadzie udzielonym Filipowi Kalinowskiemu. Jak oceniać człowieka, co do którego nie ma pewności, czy swoją opowieść o „białasach bez kasy” w „bluzach-kangurach” snuje wprost, czy może z jakąś lekką choćby domieszką groteski? Urodzony w 1979 r. w Świnoujściu, ale mieszkający na stałe w Poznaniu Piernikowski bardzo konsekwentnie porusza się po obrzeżu krajowego hip-hopu.

Najpierw jako członek formacji Napszykłat, później w Synach, który to duet współtworzy producent 1988. Wspólnie nagrali chwalone albumy „Orient” i „Sen”. Ale Piernikowski ma też doświadczenia na polu muzyki o bardziej awangardowym charakterze – współpracę z perkusistą Adamem Gołębiewskim czy duetem BNNT. Ma też na koncie muzykę pisaną do spektakli teatralnych, m.in. „Króla Edypa” i „Termopil polskich” w reż. Jana Klaty.

Krytyka muzyczna zwraca na niego uwagę od lat, nominacja do Paszportu POLITYKI wydawała się kwestią czasu. Przełomem okazała się tu płyta „The Best of moje getto”, na której autor – jak pisze Agnieszka Szydłowska – „w pełni wykorzystał dotychczasowe doświadczenia solowe i »synowskie«. Powstała jasna w przekazie opowieść z oblężonego miasta, którego mieszkańcy powierzyli swój los fałszywemu bogowi”.

Na tym albumie Piernikowski zaskoczył choćby szerokim gronem gości – od rapera Hadesa, przez Kachę Kowalczyk z duetu Coals, po Monikę Brodkę. Świadczy to o tym, że owa osobliwość działań Piernikowskiego spotyka się z coraz szerszym zrozumieniem, bez względu na podziały środowiskowe i gatunkowe.

Co prawda w tej roli Ice-T bywa komiczny ze swoimi przaśnymi wstawkami, z których część trafiła do popkultury, ale nadaje kolorytu serialowi bynajmniej nie ze względu na kolor skóry.

I choć w serialu radzi sobie doskonale, nie pierwszym w karierze zresztą, to sławę zawdzięcza hip-hopowi. Dziś start w karierze wspomina trochę jako krok strategiczny. – Rap to był tylko szczebel w karierze. Po prostu chciałem się wydostać z biedy. Chciałem willę, to co modne. Chciałem uciec – wyjawił podczas niedawnego wykładu. Tak, wykładu, bo 59-letni dziś gwiazdor ma sporo do przekazania młodzieży, zwłaszcza tej wsłuchanej w uliczną muzykę.

– To było jak owoc wiszący nisko. Pewnego dnia doznałem olśnienia. Iceberg Slim nie był tylko alfonsem i lowelasem, był też pisarzem. Jest tak wielu hustlerów i playboyów na świecie, ale kto kiedy o nich słyszał? Stwierdziłem, że żeby zyskać sławę, muszę zapisać się jakoś w historii. Poprzez zapisywanie swojej historii. Tak ma mnie poznać każdy chłopak na ulicy. Kiedy słuchasz mojej muzyki, to nie jest tylko rap, to jest moja historia opowiedziana muzyką – twierdzi Ice-T.

Przeskok od rapu do ekranu telewizyjnego przydarzył mu się w przypadkowy i komiczny sposób. W toalecie klubu nocnego usłyszał go aktor i reżyser Mario van Peebles. Spodobało mu się, jak Ice-T mówił, więc zaproponował mu pierwszą rolę. – Rzuciłem: „ale ja nie umiem grać, robisz sobie jaja?!”, a on, że „chcę cię w filmie”. Myślałem, ze to taki hollywoodzki bullshit, ale on do mnie, żebym zadzwonił do Warner Bros, więc zadzwoniłem i kazali mi przyjść – wspomina z sentymentem.

Ta pierwsza rola dostarczyła mu 23 tysiące dolarów. Sporo, ale niewiele w stosunku do kasowego sukcesu filmu, który zarobił 87 milionów. Ale dzięki tej roli pojawił się na scenie i zaczął zbierać kolejne propozycje, wkrótce później grając w produkcjach z Denzelem Washingtonem czy Keanu Reevesem.

Tym bardziej niewinne wydają się rapowe początki. – Nie miałem pojęcia, co robię. Chciałem tylko wydostać się z tarapatów – zdradza. Te słowa brzmią wręcz skromnie w przypadku człowieka, który wydał 8 albumów studyjnych, 51 singli, nagrał 80 teledysków i sprzedał 10 milionów płyt w samych tylko Stanach Zjednoczonych.

Foto: Paul Carter, Red Bull Content Pool

Tego typu działania badane są przez osoby zajmujące się steganografią, a więc nauką dotyczącą komunikowania i przekazów, które mają pozostać niezauważone. Steganograf prof. Krzysztof Szczypiorski z Zakładu Cyberbezpieczeństwa w Instytucie Telekomunikacji na Politechnice Warszawskiej pokazuje, że stare metody używania steganografii odchodzą powoli do lamusa. Zamiast nich rodzą się inne, do których potrzeba np. delikatnej manipulacji tempem nagrania.

Badacz przerobił już utwór Snap! „Rhythm is a dancer” i dodał do niego wiadomość: „Steganography is a dancer”  Wiadomość została dodana do utworu kodem Morse’a: zamiast stawiać kropki, badacz przyspieszał tempo ze 130 na 131 bpm (bits per minute), a zamiast kresek – tempo spowolniał do 129 bpm. Tym sposobem udało mu się w 40 sekundach utworu przekazać ponad 80 znaków. Algorytm, który zastosował badacz, nosi nazwę StegIbiza – na cześć Ibizy, słynącej z klubowych rytmów. Takie działania wygodnie jest podejmować szczególnie w przypadku muzyki techno, hip-hop albo muzyki transowej utworami „Miracle” Queen, „So What” Milesa Daviesa czy „Byłaś serca biciem” Andrzeja Zauchy.

Jeśli już wiemy, że zmiany rytmu mogą oznaczać ukrytą wiadomość to bez trudu możemy ją też odczytać. Nie od dziś dostępne są algorytmy, które mogą nam w tej kwestii bardzo pomóc. Badacz wyjaśnia, że wiadomość można ukryć w przygotowanym wcześniej utworze, np. tworząc remiks dzięki programowi do edycji muzyki. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby metodę tę zastosować również na żywo. Wystarczy w trakcie odtwarzania utworu ręcznie modulować jego tempem – w sprzęcie muzycznym są do tego osobne pokrętła.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl