Zaprojektowany przez Mariusza Warsińskiego mebel w czytelny sposób gra swoim krojem – płaty skóry udekorowane są bardzo grubym szwem imitującym linię rysowaną na skórze przez chirurga plastycznego. Fotel jest obfity w kształcie, więc można domniemywać, że tu trzeba wyciąć, tam uwydatnić, jeszcze gdzie indziej zwężyć. Wskazują na to zresztą strzałki, sugerujące kierunek działania.

Przez tych parę prostych środków fotel wydaje się boleśnie nieprzyjemny. W ten sposób autor chce zwrócić uwagę na uprzedmiotowienie kobiet we współczesnej kulturze, poddanych często niemożliwym do spełnienia wymaganiom. Kobiece ciało staje się w pewnym sensie dobrem publicznym, które wszyscy pozwalają sobie oceniać – jak element wystroju czy mebel właśnie. Z tego rodzą się problemy z samoakceptacją i oceną samej siebie.

Autor podkreśla, że nie chce krytykować dążenia kobiet do osiągnięcia idealnego wyglądu. Fotel ma być komentarzem do tego, co kobietom narzuca otoczenie.

Praca Warsińskiego powstała pierwotnie w 2012 roku, wtedy pod nazwą Poprawiany, ale doczekała się aktualizacji i szerokiej publikacji w mediach dopiero w ostatnich dniach.

Nawiązanie do kontrowersyjnego klasyka

Nagababa niezaprzeczalnie kojarzy się z jednym z najsłynniejszych mebli „z przesłaniem”, fotela Up autorstwa Gaetano Pesce. Bardzo krągły i obarczony pufą będącą „kulą u nogi”, ten kobiecy fotel był pierwszym w swoim rodzaju komentarzem na temat uprzedmiotowienia. Debiutował jeszcze w 1969 roku.

W zeszłym roku wariacja na temat tamtego projektu – z okazji jego 50-lecia – przedstawiona była podczas Milan Design Week. Wielkich rozmiarów fotel ustawiono na centralnym placu przed Duomo, tym razem opatrzony dziesiątkami przeszywających go strzał.

Nieoczekiwanie zeszłoroczna instalacja, zatytułowana „Majestat cierpiący”, doczekała się zdecydowanego protestu części feministek. Te zarzuciły twórcy, że sam utrwala przedmiotowe traktowanie kobiet. W końcu Pesce część swojej kariery zawdzięcza tej pracy, która siłą rzeczy kobietę sprowadza do roli przedmiotu bez twarzy i tożsamości, a mężczyznę do użytkownika kobiecego ciała. Przy okazji protestująca organizacja wytknęła organizatorom Design Week, że takiego doboru instalacji mogło dokonać tylko grono złożone z samych mężczyzn, promujące prace innych mężczyzn…

Zdjęcia: Wamhouse

Blond włosy, rubensowskie kształty, Twiggy
Grecy nie mieli obsesji wyłącznie na punkcie symetrii, ale także długich blond włosów, które wiązały się z młodością i płodnością. Rzymianie pożyczyli sporo z greckiej kultury dlatego znajdujemy u nich właśnie kult kobiet z długimi włosami blond. Kobiety w Rzymie stosowały mieszaninę popiołu drewna bukowego, tłuszczu koziego, octu, odchodów gołębich i szafranu, aby rozjaśnić włosy. W wielu przypadkach zastosowanie roztworu doprowadziło do całkowitej utraty włosów!
W średniowieczu, piękno kobiet stało się bardziej skomplikowane. Kiedy kobieta wyszła za mąż zobowiązana była do ukrywania i wiązania włosów, tak aby nie były puszczone luźno.
Blond włosy przestały być cenione. Kojarzono je z cudzołóstwem, dlatego blondynki zaczęły oczerniać włosy ługiem. Dopiero pod koniec średniowiecza artyści z renesansu zaczęli buntować się przeciwko ideom religijnym i moralnym narzuconym przez kapłanów. W renesansie, na celowniku znalazły się kobiece piersi. Stąd w malarstwie pomysł na pokazywanie matki karmiącej piersią. Kobieta była krytykowana za pokazanie ramion lub kostek! Bladość skóry to charakterystyczny element, który potęgował uczucie czystości. Do tego czasu zaczerwienione policzki były znakiem „zamieszek” i grzechu. Chociaż z czasem straciły znaczenie, blada twarz była w modzie, aż do XX wieku, jako znak piękna i dobrego smaku. XVII wiek to czas kiedy purytanie uważali makijaż i modę za grzeszne.
Sto lat później zmienia się kanon piękna. Piękne kobiety mają wąską talię. Włosy są najbardziej wartościowym wyznacznikiem piękna, są noszone w dużych, przypudrowanych kokach. Wysoki kok był też dowodem bogactwa rodziny kobiety.
W epoce wiktoriańskiej, blada twarz jest znowu bardzo ceniona. Wyznacznikiem piękna jest teraz rozmiar, podkreślony przez gorset, który pomagał kobietom osiągnąć kształt klepsydry. Talia miała przeciętnie jedynie 40 centymetrów. W tym przypadku, wiele kobiet cierpi z powodu niewydolności oddechowej lub uszkodzeń narządów wewnętrznych. Jeszcze bardziej niebezpieczne niż gorset były narzędzia, których używano do modelowania kształtu nosa!
XX wiek przyniósł kolejne zmiany w koncepcji piękna, utrzymując wiele zwyczajów epoki wiktoriańskiej, ale jednocześnie tworząc nowe. W latach 20-tych, krągłe kobiety nie są już modne. Korygująca bielizna jest niezbędnym elementem garderoby. Talia przenosi się w okolicę bioder. Najbardziej widocznym elementem są proste, z długością do uszu, włosy, które symbolizowały zarówno piękno, jak i wyraz równości płci. W latach 30. fryzura bob znika i włosy są noszone jako luźne loki. Początek lat 60. to czas Twiggy, modelki, która ma 167 cm wzrostu i waży 48 kg. To pierwszy raz, kiedy piękno jest zdefiniowane w kategoriach seksualności. Od tego momentu medycyna estetyczna i chirurgia plastyczna stają się narzędziami, do osiągnięcia piękna. Piękno w XXI wieku przyjmuje skrajności, gdzie wszystko jest dozwolone, a nic nie jest wstydliwe. Przykład: mężczyźni w Hong Kongu określają atrakcyjność kobiety na podstawie wskaźnika wzrostu. Indeks obliczany jest poprzez podzielenie objętości ciała do kwadratu wzrostu (odległość od brody do pięty) i zakładamy, że oznacza to nie tylko atrakcyjność kobiety, ale także zdrowie i płodność.
Za piękne uznaje się zarówno modelki w typie Aniołków Victoria’s Secret, jak i pełne kształty Kim Kardashian czy Jennifer Lopez.

Cały materiał znajdziecie w 19. numerze EksMagazynu dostępnym w Empikach, sieciach Relay i InMedio w całej Polsce.