Kayax to misja czy biznes? A może mieszanka jednego i drugiego?
Błogosławieństwo, kiedy możesz robić, co lubisz, czego pragniesz i kiedy jest to jeszcze opłacalne. Z założenia miało to służyć również interesom, żeby móc utrzymać firmę i płacić pracownikom. Ale nasza pasja, czy misja, były wartościami nadrzędnymi. To nas wyróżnia.

Na jakiej zasadzie dobierasz sobie ludzi do współpracy?
Sami się zgłaszają. Czasami bez doświadczenia, ale jeśli czujemy ogromną pasję, coś, czego nie da się zważyć i zmierzyć, ale co jest magnetycznie, reagujące na nasze własne sygnały, to decydujemy się na współpracę. Wyczuwamy się!

Jaka jest twoja definicja słowa „sukces”?
Nieraz umieć odpuścić (śmiech). Sukces jest, kiedy umiemy zdecydować, że jesteśmy w takiej sytuacji, że nawet wizja profitów nie zatrzęsie poczuciem przyzwoitości.

Czy lubisz być nazywana kobietą sukcesu?
Nie, ja lubię nią być. Niech mnie nazywają, jak chcą.

Jakie cechy charakteru najbardziej pomagają ci w prowadzeniu biznesu?
Ja nie jestem kobietą biznesu. Ja tylko dzielę się wiedzą, doświadczeniem i pieniędzmi z innymi artystami. A do tego potrzebna jest otwartość, kreatywność i elastyczność. W mojej firmie zajmuję się PR, wiec moja otwartość i ciekawość ludzi, pozytywne usposobienie i dowcip zmieszany z empatią i serdecznością są moim orężem.

Jaką jesteś szefową?
Rzadką (śmiech). W biurze bywam sporadycznie, więc chyba egzotyczną i niegroźną. Ale nawet, jak gadam takie rzeczy, to się głupio czuję, bo nie ma między nami takich relacji, że niby kogoś sprawdzam. Mamy zespół zaufanych ludzi, którzy są bardzo dobrzy i skuteczni w tym, co robią.

Potrafisz zdyscyplinować pracownika?
Czasem poganiam w pewnych sprawach, lub niecierpliwię się, ale mam pełne zaufanie, co do dążenia ku wspólnym celom.

Co jest dla ciebie najważniejsze w pracy z ludźmi?
Zaufanie i lojalność. Z artystami jest gorzej ,bo dochodzi jeszcze kreatywność… Dobra, dotyczy to nas wszystkich!

Sprzedawanie muzyki w Polsce jest opłacalne?
Nie lubię takich pytań. Zarabiać trzeba, by utrzymać taką firmę, jak nasza, ale to nigdy nie jest nadrzędna wartość. W naszej branży można naprawdę zejść z poziomu na rzecz zarobków. Ale to nie nasz styl. Zresztą „kayaxowi” fani szybko by to skumali, i też poczuli ściemę. Jesteśmy wierni i naszym artystom, i naszym fanom.

Czy są takie obszary w pracy, do których nie dopuszczasz innych?
Mój mikrofon! I moje skoroszyty, gdzie mam rysy tekstów.

Czy „sukces jest kobietą”?
Nie! Ani Polska nie jest kobietą, ani inne hasła, które sama nawet niejednokrotnie popierałam. Matka jest kobietą, Polka jest kobietą, ja jestem kobietą, czuję sprzeciw, kiedy naszą siłę będącą konsekwencją siły naszej płci, wykorzystuje się jako hasło niemal wyborcze, medialne.
Sukces jest wynikiem idei, pasji, pracy, wyrzeczeń, determinacji i szczęścia. Znalezienia się we właściwym czasie, właściwym momencie i przy właściwych ludziach. Jak się uda tę fizykę kwantową okiełznać, to nie ma znaczenia czy jesteś kobietą, czy mężczyzną. Zawsze kochałam stwierdzenie, że mężczyzna jest głową, ale kobieta szyją. No i kto tu decyduje?

Rozmawiał: Łukasz Kędzior

Nowy album to poniekąd ukłon w stronę fanów, którzy pokochali cię za płytę z Goranem Bregovicem?
Nie. To ukłon w kierunku tych, którzy wciąż poszukują, lubią podróżować uchem po mapie.

Era muzyki pop już minęła?
Sądząc po popularności niektórych stacji radiowych miałka muzyka pop ma się świetnie. Ja natomiast niczego tam dla siebie nie znajduję. Przynajmniej w większości. Natomiast nie wiem czy za chwilę nie będę miała apetytu na piosenki pod nóżkę (śmiech). Wsłuchuję się w swój wewnętrzny głos, a nie w listy przebojów.

Chciałbym „pogrzebać” trochę w twojej artystycznej przeszłości. Długo śpiewałaś w chórkach. Byłaś tłem dla innych artystów. Dziś jesteś jedną z najważniejszych kobiet w polskim przemyśle muzycznym. To długa droga, którą przebyłaś. Grałaś drugie skrzypce, teraz nadajesz ton muzyce nie tylko swojej ale też innych artystów.
Uwielbiam śpiewać chórki do dziś, czasem robię to nawet anonimowo. Nie mam z tym problemu. To nie sport, gdzie trzeba na mecie być pierwszym. To radość ze współtworzenia z innymi. Stanie na pierwszej linii frontu ma także swoje cienie, pierwszy pomidor leci wprost na ciebie (śmiech). To ogromna odpowiedzialność. Nie każdy ma wystarczającą siłę. Uwielbiam poczucie stanowienia całości z resztą zespołu. Bycie liderem wcale nie było moim celem. Ale jako kompozytor i autor tekstów przyjęłam tę rolę naturalnie. Jestem pełna podziwu dla wielu artystów, mam szczęście współpracować z nimi jako wydawca w Kayaxie, czy też obserwować ich na scenach. Z nikim się nie ścigam, zachwycają mnie talenty i osobowości. A co do drugich skrzypiec – tam też trzeba być mistrzem. W końcu aktorzy drugiego planu też dostają Oscary i nikt się nie gniewa.

Czego nauczyło cię śpiewanie w chórkach?
Współpracy, słuchania innych, pokory. A obserwując liderów także tego, że to bardzo ciężki chleb. Lider niesie na swoich barkach całą resztę. To trudna rola. Tym bardziej, że artysta jest człowiekiem, jak każdy inny i też miewa gorsze chwile, czego nie wolno mu pokazać, bo stojąc z przodu jest na widelcu.

Pamiętasz ten moment kiedy pomyślałaś, że możesz już stanąć z przodu?
Ponieważ muzyka zawsze była moją pasją, czułam się dobrze w każdym miejscu. To inni, jak Czesław Niemen czy Grzegorz Ciechowski twierdzili, że już na mnie czas i gorąco mnie do tego zachęcali. Kiedy napisałam piosenki na płytę „Kamień”, oczywiste było dla mnie, że to ja je zaśpiewam. Ale zdarzało mi się przecież pisać dla innych artystów i bardzo mi się to podobało. Miałam nawet moment znudzenia się moją barwą głosu i sposobem interpretacji, i przez chwilę chciałam zrealizować płytę złożoną z moich piosenek, lecz śpiewanych przez gości.

Twoja wytwórnia wydaje płyty młodych wykonawców. Dziś łatwiej czy trudniej jest się przebić nowemu artyście?
Łatwiej jest zaistnieć, natomiast bardzo trudno jest być wiernym sobie. Presja jest ogromna. Teraz trzeba szokować, kombinować, zamiast zwyczajnie mieć coś do powiedzenia. Teraz liczą się liczby „lajków” i sprzedanych płyt. A czy najlepiej sprzedająca się płyta to najlepsza płyta? Co jest bardziej wartościowe, przebój czy świetna piosenka? Fascynujący artysta czy wszędzie rozpoznawalny celebryta?

Media bardzo interesują się twoim życiem prywatnym, ty z kolei bardzo je chronisz. Jak reagujesz na plotki?
Już od dawna nie czytam ani kolorowych pism, ani komentarzy w Internecie i jestem wolnym człowiekiem. Mnie kłamstwo, trucizna i zazdrość zwyczajnie brzydzą. Jeśli jednak dotyka to moich bliskich, potrafię stanąć na placu boju. Niestety, nikt nie pamięta, że nie sprzedaję swojego życia, ale swoje płyty, na których i tak mocno się odkrywam. Scena jest moim biurem, fabryką, taśmociągiem, ladą sklepową. To zwyczajnie miejsce mojej pracy. Dlaczego nie wnikamy i nie oceniamy publicznie prywatnego życia pani, która nam sprzedaje świeże bułeczki? Jest taką kobietą, jak ja. Ma takie samo prawo do prywatności jak cała reszta. Ja to prawo szanuję.

W jednym ze starszych wywiadów przeczytałem: „Jestem naiwna, życzę ludziom dobrze.”
Przypuszczalnie albo coś przekręcono, albo był to niefortunny skrót myślowy. Ludziom życzę jak najlepiej, a być może moja naiwność polega na tym, że wierzę, że wszyscy tak mają?

Lubisz rozpamiętywać, grzebać w przeszłości? A może zawsze patrzysz do przodu, nigdy w tył?
Rozpamiętuję, marzę o przyszłości, natomiast po lekturze Ekharta Tollego myślę, że potęga jest w teraźniejszości. To jedyne co pewne – tu i teraz. Powinniśmy czerpać z tego silę.

Rozmawiał: Łukasz Kędzior

Cały materiał znajdziecie w 19. numerze EksMagazynu dostępnym w Empikach, sieciach Relay i InMedio w całej Polsce.

Kayah do współpracy zaprosiła Atanasa Valkov, kompozytora filmowego I producenta muzycznego. Wspólnie wybrali do projektu wybitnych instrumentalistów oraz solistów pochodzenia polskiego, ukraińskiego i irańskiego, co dodatkowo poszerza muzyczny dialog i nadaje charakter autentycznej wielokulturowości projektu. W instrumentarium zespołu znalazły się niespotykane instrumenty, takie jak: cymbały, santur, oud, saz, lutnie, flety, piszczałki i wiele innych. Repertuar T.O. to ogromne wyzwanie.

Na płycie znalazły się pieśni żydowskie z różnych regionów Europy i Bliskiego Wschodu. Ta różnorodność geograficzna ma oczywiście odzwierciedlenie w muzyce, w której słychać brzmienia bałkańskie, perskie, słowiańskie, afrykańskie no i oczywiście żydowskie. To także różne języki, z jakimi musiała zmierzyć się Kayah – śpiewa po hebrajsku, w jidysz, ladino i arabsku.

- To odważne przedsięwzięcie, rozebranie niepełnosprawnego mężczyzny, zwłaszcza w Polsce, gdzie o osobach niepełnosprawnych mówi się dużo. Pisze się dużo. O tym, jak ciężko jest funkcjonować, będąc kaleką, jak znani ludzie pomagają osobom dotkniętym niepełnosprawnością, angażując się w różnego rodzaju akcje, które pięknie prezentują się w mediach. Organizuje się festiwale, koncerty charytatywne, kampanie społeczne. To wszystko jest niezbędne do tego, żeby większość „normalnego społeczeństwa” zobaczyła, że niepełnosprawni są wśród nas. Są, ale tak naprawdę, mają ograniczone „rewiry”, również te w świadomości społecznej, po których się poruszają i poza które trudno jest się wydostać – mówi Aneta Zadroga, redaktor naczelna EksMagazynu. - W Dawidzie – naszym Wściekłym Psie z najnowszej sesji – zobaczyłam przystojnego mężczyznę z ogromnym poczuciem humoru. Trochę postrzelonego. Takiego, który w mig staje się duszą towarzystwa, gdziekolwiek się pojawi. Przystojnego. Atrakcyjnego. Kropka. Dlatego właśnie noworoczny numer, który trzymacie w rękach. Żeby pokazać, że jesteśmy wściekli – my, redaktorki EksMagazynu i znane w Polsce nazwiska – na obojętność i powielanie schematów. Żeby pokazać, że najgorsze bariery to te, które sami sobie narzucamy i w które pozwalamy sobie uwierzyć – podkreśla.

Bohater sesji, Dawid, mówi, że udział w przedsięwzięciu ma być przede wszystkim dobrą zabawą i przygodą. – Nie chciałbym być postrzegany „z nastawieniem”. Wiem, że brzmi to śmiesznie, ale wiemy o co chodzi. Chcę poznawać ludzi bez łaty na czole ”biedny gość”. Wierzę, że nie trzeba być odizolowanym i przestraszonym, tylko z takiego powodu, że się od innych odstaje. Trzeba wyjść treścią poza formę – podkreśla mężczyzna.

Gwiazdy o akcji EksMagazynu:

Ramona Rey:
Uważam, że osoby niepełnosprawne mieszkające w Polsce, są w bardzo nieciekawej sytuacji. I jak bardzo chcieliby żyć normalnie, tak bardzo jest im to uniemożliwiane. Codzienne życie to tor przeszkód! Trudno trafić na autobus z niskim podwoziem, większość budynków nie jest przystosowanych do swobodnego poruszania się na wózku. Daleko nam w tej kwestii do standardów światowych. Wielki szacunek dla pomysłodawczyń tej sesji. W naszej mentalności też jest dużo do zrobienia, a może po prostu od tych zmian należy zacząć? Czy facet na wózku może być atrakcyjny? Oczywiście, że tak! Wózek lub jego brak, nie mają nic do rzeczy.

Agnieszka Czerwińska:
Jeżeli moja obecność w projekcie przyczyni się choćby w 1 proc. do tego, aby ktoś, kto ogląda sesję zdjęciową powiedział: ten chłopak na wózku nie różni się niczym od tej Czerwińskiej, utalentowanej Rey czy wysportowanego Bilczyńskiego, i pełnego charyzmy Stanka – oznacza to pełen sukces. Jesteśmy tacy sami i czas, aby inni również się o tym przekonali i wyciągnęli odpowiednie wnioski.

Monika Richardson:
Na pewno nie chodzi o litość. Raczej o zrozumienie, pomoc, gdy jest ona potrzebna, czasem o wspólne spędzenie czasu. Jak wszyscy, niepełnosprawni chcą po prostu żyć, nie na czyjś koszt, nie dzięki komuś. Po prostu dla siebie.
Czy mężczyzna, który jeździ na wózku inwalidzkim może być atrakcyjny? Tak. Miałam kiedyś przyjaciela, Hiszpana, który był herosem. Swobodnie poruszał się tylko na rękach, miał niesamowicie rozbudowaną klatkę piersiową. Nigdy nie chodził, ale był bardzo przystojnym, dowcipnym i wesołym człowiekiem. Raz nawet wepchnął mnie do basenu, za co byłam na niego długi czas wściekła.

Kayah:
Na szereg programów rozrywkowych realizowanych w wielkich i – wydawałoby się – nowoczesnych halach, inwalidzi mają zakaz wstępu. To bulwersujące! Najbardziej jednak smutną rzeczą jest to, że większość z nas nie umie obcować z ludźmi dotkniętymi tragedią, krępuje nas ich ułomność, wzbudza w nas tak irytującą litość, czy zwyczajnie odstrasza. Błędem jest izolacja naszych dwóch światów. Pierwsze zmiany powinny dotyczyć sfery edukacji i wychowania. Nasze światy powinny być zintegrowane. Tylko dzięki temu możemy współistnieć.

Monika Kuszyńska:
Pokazywanie osób niepełnosprawnych w taki sposób jak w sesji EksMagazynu łamie stereotyp myślenia o nich. Dla mnie osobiście to bardzo ważne. Mam dość wizerunku smutnej, wzbudzającej jedynie litość, osoby na wózku. Sama jestem aktywną kobietą, która, mimo swej ułomności, nie czuje się gorsza czy mniej atrakcyjna. Mam również wielu znajomych reprezentujących taką postawę. Warto pokazywać osobom niepełnosprawnym, że ograniczenie ciała nie musi się równać wykluczeniu ze społeczeństwa. Nadal można się realizować, rozwijać, być atrakcyjnym…

Jacek Bilczyński:
W Polsce utarł się pewien stereotyp. Ludzie, mówiąc o niepełnosprawności, tracą grunt pod nogami, ich zachowania stają się sztuczne i często dość skrajne. Tworzy się pewien dystans i, paradoksalnie, dotyczy on zwykle ludzi, których owa niepełnosprawność nie dotyczy. Często kreuje się wizerunek osoby niepełnosprawnej, jako kogoś gorszego, mniej wartościowego. Tworząc swego rodzaju problem, którego w rzeczywistości nie ma. Wyznacznikiem „normalności” staje się sposób, w jaki ktoś pokonuje schody czy przemieszcza się z domu do sklepu, na ile jest przeciętny w swojej powierzchowności. Czasem wydaje mi się, że tak płytkie podejście to właśnie oznaka niepełnosprawności, tyle, że umysłowej i co przerażające – tego rodzaju „umysłową ułomność” większość z nas przyjmuje z uśmiechem na twarzy. Wartość człowieka nie ma źródła w wyglądzie czy sprawności fizycznej. Wartość to coś więcej, to cząstka, która leży głęboko w sercu. Myślę, że ten projekt to próba pokazania właśnie tej cząstki.

Leszek Stanek:
Według mnie, w kontakcie z osobą niepełnosprawną chodzi przede wszystkim o naturalność. I brak stereotypów. Dawid to świetny facet i doskonale mi się z nim współpracowało podczas sesji.

Na polskiej scenie muzycznej działasz już wiele lat. Jak to jest nadal być na topie? Singiel „Za późno” bije rekordy popularności. Spodziewałaś się tego?
Od samego początku wiedziałam, że ta piosenka to potencjalny hit, dlatego usunęłam ją z płyty „Skała”, bo zależało mi na spójnym, refleksyjnym, nieco melancholijnym charakterze tej płyty i koncertów, które ją promowały. Kiedy zaczęły topnieć śniegi i wiosna zaczęła wypełniać mi serce, przypomniałam sobie o istnieniu „Za późno” i razem z Atanasem Valkovem odświeżyliśmy aranżację i zaoferowaliśmy nową wersję rozgłośniom radiowym. Najbardziej entuzjastycznie zareagowała ESKA, za co jestem stacji ogromnie wdzięczna, szczególnie, że repertuarowo nigdy nie było nam po drodze. Cudownie też zareagowało radio RMF, które jako pierwsze mocno uwierzyło w sukces komercyjny utworu. Najbardziej cieszy mnie fakt, że przebojem stała się piosenka wartościowa artystycznie i z przekazem.

Myślisz, że teraz trudniej o promocję płyty, niż na początku lat 90.? Wówczas możliwości były przecież ograniczone…
Teraz jest zatrzęsienie nowych projektów, ale przy dużej ilości wartościowych, jest też zatrzęsienie rzeczy przeciętnych. Rynek stał się pełen ofert i bycie zauważonym nie jest wcale łatwe. Ciężko też przedrzeć się przez nadmiar propozycji, by wyłapać prawdziwe perełki. Ale, mając tak sprawnych i zaangażowanych współpracowników w Kayaxie, myślę że żaden z naszych artystów nie może narzekać.

Rozmawiał: Łukasz Kędzior

Cały wywiad z Kayah znajdziecie w najnowszym numerze EksMagazynu, dostępnym w Empikach w całej Polsce, oraz w elektronicznym wydaniu, do kupienia tutaj.