To jest poezja katastroficzna w wielu wymiarach lokalnych i globalnych – tak jak w wierszu „the future is darknet”, który kończy się frazą „szczęśliwego nowego głodu, kapitanie planeto”. Ta poezja jest odpowiedzią na rzeczywistość nie do zniesienia i najgorsze, co może się zdarzyć, to zgadzać się na to i akceptować taki stan. Dlatego te wiersze niosą tak wielki ładunek buntu i gniewu. Patrycja Sikora została finalistką projektu Biura Literackiego Połów 2018. Była też nominowana do Nagrody Głównej XXIV OKP im. J. Bierezina. Eliza Kącka nominowała „Instrukcję dla ludzi nie stąd” za „mocne uderzenie i siłę manifestu nieuproszczonego”. Te wiersze jej zdaniem można czytać jako próby wypracowania intelektualno-emocjonalnej strategii oporu. To „jedna z młodych poetek na nasze czasy – która haseł i klisz nie unika, ale na nich nie poprzestaje”. Dla Pauliny Małochleb ten tom to dowód, że „w sztafecie poezji zaangażowanej startuje kolejne pokolenie.

Sikora mówi za nowych wykluczonych: zwierzęta, pracowników – korporacyjne mięso, staruszków i młode matki, osoby LGBT, dzieci. Jej poezja jest pełnym furii głosem sprzeciwu”. Małochleb zwraca też uwagę, że Polska w jej poezji to nie jest wór wątków patriotycznych i politycznych, tylko „sieć problemów społecznych, z którymi Sikora walczy przy użyciu cytatów ze Słowackiego, języka nowych mediów i własnej wyrazistej, mocnej dykcji”. Polska pojawia się w jej wierszu „oto jest kraj”: „duchowi memu dała w pysk i poszła/Polska”.

Fot. Leszek Zych/Polityka

Zofia Król nominowała Mirę Marcinów za „wystukaną przy karmieniu dzieci na telefonie komórkowym intensywną opowieść o relacji córki i matki, o życiu i umieraniu. Wybitność »Bezmatka« sięga jednak daleko poza temat, w sam literacki język, zarazem dziki i dynamiczny oraz lakoniczny i precyzyjny”. Ten zbiór zapisków, miniatur i fragmentów tworzy niezwykły portret matki i córki, która nawet po śmierci matki jest z nią obsesyjnie związana. Nie chce kończyć żałoby. Wyjątkowość opowieści Marcinów polega na ostrości jej obserwacji, czarnym humorze i na wywrotowości języka i wyobraźni. Zdaniem Anny Marchewki „Marcinów w »Bezmatek« nie tylko wyznaje miłość i żałobę, ale i wzywa do świadomego córectwa. Pokazuje, czego możemy uczyć się od matek wypinających się na patriarchalny kanon, na wzorzec, na stosowność, na przyzwolenie na przemoc domową, na konieczność poświęcenia się.

Marcinów wpisuje się swoją książką w tradycje opowieści o »wspaniałych wygnankach«, krnąbrnych buntowniczkach. Córectwo to zadanie, miłość nie jest łatwa, oznacza również zapasy, mocowania się z kochaną osobą (i ze sobą), a żałoba po niej nie ma terminu. Pokazuje Marcinów, jak nie odwracać się od utraty, jak wytrzymać to spotkanie, spotkanie z pustką i jak z niego czerpać siłę”.

Fot. Leszek Zych/Polityka