Kobiety w jednym z największych polskich zakładów przemysłowych epoki komunizmu wykonywały prace biurowe, kadrowe, administracyjne. Pracowały jako sprzątaczki i jako animatorki kultury. Stanowiły ok. 25% załogi, dlatego ich głos był mocno słyszalny w murach Stoczni Gdańskiej. Nierzadko parały się także ogromnie obciążającymi zadaniami.

- Kobiety wykonywały prace uzupełniające do zadań mężczyzn, jednak tylko pozornie były to lżejsze zajęcia. Często miały one ogromnie destrukcyjny wpływ na zdrowie. Wystarczy wspomnieć chociażby suwnicowe, które spędzały nawet osiem godzin dziennie w kabinie wielkości metr na metr pod samym dachem przykrytym papą, od czego stalowa konstrukcja ekstremalnie się nagrzewała i ciężko było wytrzymać. Praca w halach produkcyjnych była bardzo uciążliwa także na dole, ponieważ wszędzie unosił się kurz, odpady unosiły się do góry i były wdychane przez pracowników i pracownice. To wszystko dostawało się do płuc i często kończyło się, np. pylicą – mówi Tomasz Błyskosz, kierownik oddziału terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Gdańsku.

Kobietą, która trwale zapisała jest w historii stoczni, jest Anna Walentynowicz. Niepozorna tyko z pozoru. Zaczynała jako spawacz, a następnie suwnicowa. Ze swoich zadań wywiązywała się niezwykle sumiennie: szybko zaczęła przekraczać zakładane normy produkcyjne, przez co otrzymała tytuł przodowniczki. Jednak sławę wśród stoczniowców zdobyła dzięki temu, że wielokrotnie wstawiała się za swoimi współpracownikami i pisała pisma do dyrekcji, w których domagała się poprawy warunków zatrudnienia oraz walczyła o ich prawa. W 1978 roku brała udział w zakładaniu związków zawodowych, przez co stała się ofiarą szykan ze strony kierownictwa zakładu i służb bezpieczeństwa. Jej zwolnienie 8 sierpnia 1980 roku zapoczątkowało strajki, podczas których powstała Solidarność. Jednym z żądań robotników w negocjacjach z szefostwem było przywrócenie Walentynowicz do pracy.

- Niestety, nie zachował się budynek, gdzie Anna Walentynowicz wykonywała swoje obowiązki, natomiast na terenie stoczni, w budynku 42 A można zobaczyć suwnicę, na której pracowała Pani Anna oraz specjalnie obejrzeć wystawę na jej temat. Dzięki temu na własnej skórze można poczuć, w jakich ciężkich warunkach to wszystko się odbywało – opowiada Błyskosz.

W 2020 roku Stocznia Gdańska będzie jedynym polskim kandydatem do wpisania na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Narodowy Instytut Dziedzictwa, który koordynuje projekt, chce zarazić ideą wszystkich Polaków i zachęcić ich do kibicowania tej inicjatywie. Dlatego instytucja zainicjowała kampanię „Stocznia Gdańska na listę UNESCO”! Jej celem jest opowiedzenie o historii kolebki Solidarności w nowoczesny sposób.

Źródło i zdjęcia: Archiwum Cyfrowe w Gdańsku

W koordynowanych przez Polskie Towarzystwo Polityki Społecznej badaniach na temat adekwatności wykształcenia i kwalifikacji kobiet w stosunku do zapotrzebowania na rynku pracy, wyodrębniono typowe cechy, jakimi w środowisku pracy odznaczają się panie oraz panowie. Wśród atrybutów, wskazywanych przez pracodawców jako kobiece, znalazły się m.in. odpowiedzialność, punktualność oraz rzetelność w wykonywaniu pracy. Na równi z mężczyznami „płeć piękna” charakteryzuje się natomiast chęcią podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz umiejętnością pracy w zespole. – Dzięki postępującemu rozwojowi technologii stosowanych w urządzeniach transportu wewnętrznego, zadania z zakresu intralogistyki, bardziej niż siły fizycznej wymagają opanowania i precyzji. Zanika więc czynnik, dla którego dawniej to panowie byli predestynowani do pracy w magazynie – tłumaczy Katarzyna Hoeffler, ze STILL Polska, producenta wózków widłowych. – Być może w niedalekiej przyszłości struktura zatrudnienia wśród operatorów zacznie się zmieniać. Według  badań kobiety są ostrożniejszymi kierowcami. Przywiązują większą wagę do zasad ruchu, rzadziej też są sprawcami kolizji – dodaje. Tezę potwierdzają statystyki Centrum Bezpieczeństwa Ruchu drogowego, dotyczące częstotliwości wypadków drogowych. O ile mężczyźni powodują wypadki średnio co 4,7 mln przejechanych kilometrów, kobietom przydarza się to raz na 6,7 mln.

Wartą odnotowania kwestią są również ambicje zawodowe kobiet i ich chęć do podnoszenia kwalifikacji. W wspomnianym już badaniu PTPS zapytano o cechy, które określają potencjał pracownika. Aż 85% ankietowanych kobiet za ważne uznaje posiadanie specjalizacji zawodowej oraz niezbędnych kompetencji. Dość wysoko cenią również otwartość na podnoszenie kwalifikacji (83%) oraz wyższe wykształcenie (75%). Chęć zawodowego rozwoju jest istotnym atutem w przemyśle, intralogistyce i innych branżach dynamicznie wdrażających nowe rozwiązania. Wygląda więc na to, że kobiety mają wszelkie kompetencje, by odnaleźć się na typowych dla tych segmentów stanowiskach.