Przewlekły ból dolnej części pleców, który zaczyna się od długotrwałego podrażnienia lub uszkodzenia nerwu, wpływa też na emocje chorego. Następstwami mogą być lęk, zły nastrój, a nawet depresja, jak również nudności, tachykardia czy podwyższone ciśnienie tętnicze.

“Ból dolnej części pleców osiąga rozmiary epidemii. Chociaż zwykle jest jasne, co powoduje ból i jego przewlekły charakter, ludzie często ignorują te okoliczności i nie są skłonni do zmiany stylu życia. Ból zwykle ustępuje sam, ale bardzo często nawraca”- mówi Irina Kliziene z Politechniki w Kownie (KTU).

Kliziene oraz jej współpracownicy z KTU i z Litewskiego Uniwersytetu Sportowego opracowali zestaw ćwiczeń stabilizacyjnych mających wzmocnić mięśnie wspierające kręgosłup w dolnej części pleców (w okolicy lędźwiowej).

Program oparty jest na systemie ćwiczeń Pilates. System ten – połączenie jogi, baletu i ćwiczeń izometrycznych, którego celem miało być rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała – opracował na początku XX wieku Niemiec Josef Humbertuss Pilates.

Wcześniejsze badania wykazały, że aby uniknąć bólu dolnej części pleców, kluczowe jest wzmocnienie mięśni głębokich, które stabilizują obszar lędźwiowy kręgosłupa. Największym i najsilniejszym z nich jest mięsień wielodzielny (musculus multifidus).

Program trenuje siłę i wytrzymałość mięśni. Pozycje statyczne należy utrzymywać od 6 do 20 sekund, powtarzając każde ćwiczenie 8 do 16 razy.

W celu sprawdzenia skuteczności programu 70 ochotniczek zapisano losowo do programu ćwiczeń stabilizacji odcinka lędźwiowego lub do zwykłego programu ćwiczeń wzmacniających mięśnie. Obie grupy ćwiczyły dwa razy w tygodniu po 45 minut przez 20 tygodni. Podczas eksperymentu przeprowadzono badania ultrasonograficzne mięśni.

Już po 4 tygodniach w przypadku programu stabilizacji odcinka lędźwiowego zaobserwowano, że powierzchnia przekroju mięśnia wielodzielnego wzrosła. Po zakończeniu programu wzrost ten był statystycznie istotny. Zmiany tej nie zaobserwowano w wykonującej zwykłe ćwiczenia grupie kontrolnej. Ponadto, mimo że oba zestawy ćwiczeń skutecznie eliminowały ból w dolnej części pleców i wzmacniały mięśnie okolicy dolnej części pleców, efekt ćwiczeń stabilizacyjnych trwał 3 razy dłużej – 12 tygodni po zakończeniu programu stabilizacji w porównaniu do 4 tygodni w grupie kontrolnej.

PAP Nauka w Polsce, Autor: Paweł Wernicki, pmw/ agt/

Ponad 51 proc. dorosłych uskarża się na ból odcinka szyjnego kręgosłupa, 34 proc. wskazuje na ból w dolnej części kręgosłupa, a 18 proc. na ból odcinka piersiowego. Niestety schorzenia te ściśle są związane z rozwojem współczesnej cywilizacji i intensywnym trybem życia, który prowadzimy. Dobra wiadomość jest taka, że z tymi dolegliwościami można sobie poradzić. Kiedy tradycyjne formy łagodzenia bólu nie pomagają, warto sięgnąć po nowatorskie metody wykorzystujące na przykład ekstrakt z goździka korzennego.

Skąd się bierze ból kręgosłupa?
Ból pleców to częsta dolegliwość, z którą nierzadko zmagamy się przez długie miesiące, a nawet lata. To przypadłość, która bardzo skutecznie może utrudniać codzienne wykonywanie obowiązków, a także uniemożliwiać czerpanie radości z życia. Długotrwały ból może prowadzić do groźnych powikłań, dlatego tak ważne jest szybkie zdiagnozowanie przyczyny bólu i zastosowanie skutecznego leczenia. Najczęstszą lokalizacją bólu jest dolna część pleców, czyli część lędźwiowa i krzyżowa kręgosłupa.
Zły stan kręgosłupa, a także dolegliwości z nim związane, często są wynikiem naszych zaniedbań i prowadzenia niewłaściwego trybu życia. Głównych przyczyn odczuwania bolesności w kręgosłupie jest kilka. Po pierwsze, zbyt mała aktywność fizyczna, wskutek której mięśnie stopniowo słabną i nie są w stanie właściwie wspierać kręgosłupa. Dochodzi wtedy do nadmiernego obciążenia kręgów i dysku, co prowadzi do różnych deformacji. Po drugie, nadmierne dźwiganie i obciążanie kręgosłupa podczas wykonywania codziennych obowiązków, zarówno tych zawodowych, jak i tych prywatnych. Trzecim powodem jest nieprawidłowa postawa ciała. Każde ułożenie ciała, wymuszające zmianę naturalnych krzywizn kręgosłupa, prowadzi do zaburzeń pracy mięśni. Skutkować to może wadami postawy, uszkodzeniami stawów łączących kręgi i dysków. Czwarty powód to stres i pośpiech, który towarzyszy nam, na co dzień. Pod wpływem produkowanej w stresie adrenaliny dochodzi do długotrwałego napięcia i przeciążenia mięśni, a to w efekcie prowadzi do przewlekłego bólu i trwałych zmian zwyrodnieniowych.

Nowości na rynku farmaceutycznym
Naturalnym jest szukanie nowych rozwiązań, których celem jest pomoc w sytuacjach bólowych. Co rusz pojawiają się na rynku nowe leki, mające wspomagać nas w walce z problemem. Skład nowoczesnych medykamentów został tak opracowany, aby efektywnie łagodzić i zapobiegać dolegliwościom wynikającym z bólów kręgosłupa, powstałych na skutek dyskopatii (szczególnie części szyjnej i lędźwiowej), neuralgiom różnego pochodzenia oraz bólom stawów w trakcie zmian zwyrodnieniowych.
Nowatorskie żele z ekstraktem z goździka korzennego skutecznie wspomagają łagodzenie bólu, nie wchodzą w interakcje z innymi lekami, można je bezpiecznie i długotrwale stosować. Nie ma żadnych specjalnych ograniczeń w ich zastosowaniu, z wyjątkiem ewentualnego uczulenia na niektóre składniki żelu. Udowodniono także, że efekt działania pojawia się bardzo szybko i jest obserwowany już po około 10 minutach od zastosowania. Oprócz odpowiedniej konsystencji żelu, która potęguje efekt masażu, o działaniu decyduje przede wszystkim odpowiedni skład, który najlepiej, aby był oparty tylko na substancjach pochodzenia naturalnego.

W najgorszej sytuacji są kierowcy zawodowi – w skupieniu w jednej pozycji spędzają około 9 godzin dziennie, miesięcznie przejeżdżając nawet 79200 kilometrów. To tak, jakby okrążali Równik niemal dwa razy w miesiącu! Podczas długich tras nie mają czasu ani siły na regenerację organizmu czy chociaż najprostsze ćwiczenia. Tymczasem warto zdawać sobie sprawę z tego, że siedzenie bardzo forsuje kręgosłup i obciąża mięśnie, które cały czas utrzymują ciało w jednej pozycji. Według badaczy dysk podlega obciążeniu 140 kg gdy siedzimy prawidłowo. Pochylenie do przodu zwiększa nacisk do ponad 275 kilogramów. Niemożliwe? A jednak kręgosłup zawodowego kierowcy nieustannie poddawany jest silnym uciskom.

Dlatego zastałe stawy, strzykanie w kościach, pękający kręgosłup to codzienne dolegliwości każdej osoby spędzającej za kierownicą cały dzień. – Najważniejsze w pracy jest unikanie pozostawania przez długi czas w jednej pozycji – nawet krótkie przerwy na rozprostowanie kości mają duże znaczenie dla samopoczucia i kondycji organizmu. Jednak gdy ból jest dotkliwy i uciążliwy, dobrym rozwiązaniem są samochodowe maty masujące, które pozwalają zrelaksować mięśnie i jednocześnie kontynuować pracę. Chłodzenie lub grzanie zapewnione przez takie urządzenia, w połączeniu z delikatnymi wibracjami rozluźnia i zapewnia uczucie komfortu – mówi Andrzej Jabłoński, specjalista marki HoMedics w Polsce.

Łokcie i kolana w niebezpieczeństwie

Jednymi z najczęstszych schorzeń dotykających kierowców są bóle pleców w odcinku lędźwiowo-krzyżowym oraz szyjnym. Wielogodzinny, powtarzający się ucisk kręgów może prowadzić do niebezpiecznych dla zdrowia zmian zwyrodnieniowych. Jednak nie jest to jedyne zagrożenie – trzymanie kierownicy, czynność z pozoru błaha, nadwyręża stawy ramieniowe. Do tego dochodzi również ból kolan, które także cierpią z bezruchu.

Co robić, by zmniejszyć ryzyko bólu spowodowane brakiem ruchu? – Ruch to nie fanaberia, tylko konieczność – wystarczy już kilkanaście minut dziennie, by oddalić od siebie widmo chorób, wynikających z długotrwałych zaniedbań. Ważne jest, aby zapewniać mięśniom i stawom nie tylko odpoczynek, ale także trening, który zahartuje je do wytrzymywania długotrwałych obciążeń – dodaje Andrzej Jabłoński z HoMedics w Polsce.

W odniesieniu do bólów kręgosłupa w powszechnym obiegu funkcjonuje wiele określeń opisujących tę dolegliwość – lumbago, postrzał, ból korzonkowy, rwa kulszowa, dyskopatia. Czy oznaczają to samo? Nie – wszystko zależy od rodzaju bólu, jego rozlokowania, czy stopnia nasilenia. Zresztą, problem nie tkwi w nazewnictwie, ale w dokładnym stwierdzeniu, która tkanka jest generatorem bólu. Przyczyną znacznej większości dolegliwości kręgosłupowych są problemy związane z dyskami międzykręgowymi.

Ustawienie kręgosłupa ma bezpośredni wpływ na przemieszczanie się masy dysku, w kierunkach przeciwnych do ustawień tułowia. To znaczy pochylając się do przodu, siedząc w głębokim fotelu lub zginając kręgosłup masa dysku przemieszcza się do tyłu i na odwrót. Mechanizm uszkodzenia polega na stopniowym przemieszczaniu się jądra miażdżystego stale w jednym kierunku, przeważnie do tyłu, w kierunku rdzenia i korzenia nerwowego, aż do powstania przepukliny dyskowej. Wyrazem stopniowego uszkodzenia dysku są przede wszystkim objawy bólowe. Najpierw ból w krzyżu, później promieniowanie do pośladka, uda, podudzia, stopy. Im większa przepuklina krążka międzykręgowego, tym objawy są dalej od kręgosłupa.

Choroba dyskowa najczęściej dotyka i ma najcięższy przebieg u osób mających siedzący tryb życia. Oprócz dolegliwości pochodzenia dyskowego u wielu pojawiają się bóle związane z ograniczoną ruchomością kręgosłupa (przykurczone więzadła lub mięśni), powstałą na skutek siedzącego trybu życia, małej aktywności fizycznej, czy zmian zwyrodnieniowych. Skuteczność zastosowanej terapii będzie więc uzależniona od prawidłowo postawionej diagnozy. Inne bowiem będzie postępowanie terapeutyczne u osoby z przepukliną dyskową, a inne u pacjenta ze sztywnym kręgosłupem. Ba nawet u dwóch pacjentów z wpadniętym dyskiem, terapia może diametralnie się różnić, ponieważ przepuklina dyskowa u jednego może być mała ale dawać duży ból, a u drugiego może być bardzo duża i praktycznie nie utrudniać mu funkcjonowania.

Bo łatwiej zapobiegać, niż leczyć…

Bóle kręgosłupa dotykają niemal wszystkich ludzi przynajmniej raz w życiu. Wiele osób cierpi na nie całymi latami. Mają one charakter mniej lub bardziej nasilonych nawrotów, niekiedy doprowadzając do rezygnacji z pracy lub trwałego kalectwa. Najważniejsza jest profilaktyka, bo łatwiej zapobiegać, niż leczyć. Do takiej profilaktyki możemy zaliczyć m.in. ćwiczenia wzmacniające gorset mięśniowy, normalizację wagi ciała w przypadku osób otyłych, pływanie, unikanie przeciążeń odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa, używanie krzeseł z podparciem pod lordozę lędźwiową dostosowanym do naturalnego wygięcia kręgosłupa fotela w samochodzie itp.  – mówi lek. med. Dorota Rymaszewska, specjalista balneologii i medycyny fizykalnej Malinowych Hoteli.

Bardzo korzystnie wpływają też kąpiele siarczkowe poprawiające stan chrząstek stawowych i aparatu podporowego. Gdy to konieczne stosuje się niesterydowe leki przeciwzapalne i myorelaksanty. Takie lecznicze turnusy prowadzą m.in. Centra Rehabilitacji Malinowe Hotele, zarówno dla profilaktyki i nauki postępowania z bolącym kręgosłupem oraz pobyty lecznicze dla osób z chorobami kręgosłupa. W trakcie pobytu pacjenci poddawaniu są zabiegom balneologicznym, fizykalnym, kinezyterapii, hydroterapii, masażom ręcznym  i mechanicznym. Duży nacisk kładziemy na naukę czynnego wypoczynku – prowadzone są zajęcia gimnastyki w basenie, spacery Nordic Walking, Joga, Pilates, a nawet nauka tańca towarzyskiego, czy wycieczki rowerowe. Kto nie ma przeciwwskazań może zagrać w tenisa, golfa albo kręgle. Taki system powoduje wdrożenie pacjenta do systematycznych ćwiczeń i zachęcenie do aktywności na świeżym powietrzu, jako alternatywa do siedzenia w fotelu przed TV – dodaje doktor Rymaszewska.

Zainwestuj w profesjonalnego terapeutę!

Wielu pacjentów całymi latami męczy się z bólem pomimo stosowania różnych leków, zabiegów i zestawów ćwiczeń. Problem w tym, że wykonywanie wielu ćwiczeń w trakcie nawrotu dolegliwości powoduje jeszcze większe „rozregulowanie” uszkodzonego odcinka kręgosłupa. Wiele ćwiczeń potocznie zwanych „kręgosłupowymi” jest wręcz szkodliwych i może przyczynić się do nasilenia bólu. Przyjmowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych jest jedynie oszukiwaniem naszego mózgu, który nie odczuwa bólu, a chory dalej przeciąża swój kręgosłup, co w konsekwencji prowadzi do jeszcze większego uszkodzenia.

Dlatego tak ważne jest przeprowadzenie terapii pod okiem odpowiednio wykwalifikowanego terapeuty, który stwierdzi która struktura kręgosłupa jest generatorem bólu, zastosuje odpowiednie leczenie ruchem i da wskazówki na przyszłość. Na podstawie badania terapeuta jest w stanie stwierdzić co powoduje ból i wówczas może zalecić pacjentowi wykonywanie odpowiednio dobranych ćwiczeń mających za zadanie ustabilizować wypuklinę dyskową i przywrócić kręgosłupowi jego prawidłową funkcjonalność lub rozciągnąć te struktury około kręgosłupowe które są przykurczone i dają ból.