Zarówno zęby, jak i dziąsła stają się w czasie ciąży szczególnie wrażliwe. Zmiany hormonalne mogą powodować rozpulchnienie dziąseł i częstsze krwawienia, a co za tym idzie – osłabienie zębów. W efekcie tego zwiększa się ich podatność na działanie płytki nazębnej i bakterii. Na stan zębów niekorzystnie wpływają też wymioty (kwasy cofane z żołądka nadtrawiają szkliwo) oraz ciążowe zachcianki, czyli upodobanie do mieszania smaków (raz słodkie, raz kwaśne). Sprzyjają rozwojowi próchnicy, a ta jest potencjalnym – i niebezpiecznym w czasie ciąży i porodu – źródłem zakażenia.

– Uszkodzony próchnicowo ząb w każdej chwili może stać się ogniskiem zapalnym, które rozsiewa bakterie po całym organizmie. W wyniku tego stan zapalny może pojawić się nawet w odległych od jamy ustnej rejonach – wyjaśnia dr n. med. Andrzej Gala, specjalista protetyki stomatologicznej i stomatologii ogólnej. Wiele osób nie ma też pojęcia, że choroby zębów i przyzębia mogą zwiększać trudności z zajściem w ciążę. Wspomniane stany zapalne, wynikające z zaniedbań higienicznych bądź nieregularnych kontroli stomatologicznych, mogą rzutować na obniżenie płodności. Wniosek jest prosty: stomatolog to jeden z tych specjalistów, którego powinna odwiedzić każda kobieta planująca ciążę.

Ciąża nie wyklucza leczenia zębów!

To prawda, że w tym czasie zalecana jest szczególna ostrożność przy wykonywaniu wszelkich zabiegów, ale ciąża nie jest absolutnym przeciwskazaniem do leczenia zębów. Nawet, jeśli zadbamy o nie wcześniej, nie mamy pewności, że w czasie tych 9-ciu miesięcy nie pojawią się inne problemy. Jeśli się pojawią – na pewno nie należy czekać z ich rozwiązaniem do porodu. Usuwanie czy wypełnianie ubytków to zabiegi, którym przyszła mama może poddać się bez obaw. W związku z tym, że mogą wymagać podania znieczulenia – a istnieje ryzyko, że środek znieczulający przeniknie przez łożysko – pacjentka powinna poinformować lekarza o swoim stanie. Wtedy możliwe jest zastosowanie bezpiecznego dla dziecka znieczulenia bez środków obkurczających naczynia krwionośne.

Leczenie kanałowe najlepiej odłożyć na okres po porodzie z uwagi na to, że zdjęcia RTG w czasie ciąży są z reguły niewskazane. Także zabiegi ortodontyczne najlepiej będzie przełożyć, ale jeśli przyszła mama rozpoczęła leczenie przed zajściem w ciążę, nie musi go przerywać.

– Przyszłe mamy często pytają, czy noszenie aparatu korygującego ułożenie zębów nie ma negatywnego wpływu na przebieg ciąży. Trzeba więc podkreślić, że w żaden sposób nie zaszkodzi on ani ciężarnej ani dziecku – uspokaja specjalista. – Nie zaleca się zakładania aparatu już w czasie ciąży, ponieważ dziąsła są wtedy bardziej wrażliwe i podatne na uszkodzenia, jednak kontynuacja leczenia nie wiąże się z żadnym ryzykiem. Jedyne, o czym przyszła mama musi pamiętać, to właściwa higiena jamy ustnej.

Mamo, zadbaj o piękny uśmiech!

Po ciąży i porodzie kobiecy organizm jest mocno osłabiony – nic dziwnego, że i zęby nie są wtedy w najlepszej kondycji. W tym czasie często następuje zmiana nawyków żywieniowych – niekoniecznie korzystna, co może sprzyjać powstawaniu próchnicy i kamienia nazębnego. Jeśli dodatkowo organizm przyszłej mamy nie otrzymuje wszystkich potrzebnych składników odżywczych w dostatecznej ilości, zęby mogą się osłabić. Nawet więc jeśli kobieta przed zajściem w ciążę i w ciąży dbała o higienę jamy ustnej i regularnie odwiedzała stomatologa, po porodzie koniecznie trzeba znaleźć czas na wizytę kontrolną.

Dobry stan zdrowia jamy ustnej to znacznie więcej, niż biały uśmiech – zdrowie zębów ma wpływ na cały nasz organizm. Warto o tym pamiętać zwłaszcza wtedy, kiedy jego kondycja ma wpływ nie tylko na nasze samopoczucie, ale także na rozwój naszego dziecka.

Źródło: Newsrm.tv | Fot: Freepik.com

Niestety, wygląda na to, że nawet najbardziej uświadomiony w zakresie profilaktyki zdrowia jamy ustnej pacjent może nie ustrzec się próchnicy. Obecnie sama edukacja nie wystarczy, by uzyskać pożądany efekt, należałoby również popracować nad koszykiem bezpłatnych świadczeń oferowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Rzeczywistość przedstawia się bowiem następująco: systematyczne usuwanie kamienia i osadu nazębnego, które jest podstawowym elementem profilaktyki chorób dziąseł, powinno być wykonywane co najmniej raz na pół roku – NFZ refunduje je tylko raz na rok. Kolejnym przykładem jest leczenie kanałowe, które jest refundowane tylko od trójki do trójki. Natomiast z reguły leczenia kanałowego częściej wymagają zęby przedtrzonowe i trzonowe – gdy zaczną nas boleć, NFZ zrefunduje nam jedynie ich usunięcie. Przeprowadzenie zabiegów higienizacyjnych dwa razy w roku oraz leczenie kanałowe zębów trzonowych i przedtrzonowych to z medycznego punktu widzenia zabiegi, które w pierwszej kolejności powinny być wprowadzone do koszyka bezpłatnych świadczeń NFZ.

Naukowcy prowadzą nieustanne badania w zakresie tego, co jest implikacją próchnicy. Ich wyniki sprowadzają się cały czas do jednego wniosku, który mówi, że głównym czynnikiem wpływającym na jej rozwój są nieprawidłowe nawyki żywieniowe – dieta bogata w cukry – oraz brak prawidłowej higieny jamy ustnej. Na szczęście cały czas pojawiają się nowe, coraz bardziej skuteczne metody diagnozowania próchnicy. – Obecnie dostępne są nowoczesne mikroskopy, lasery diagnostyczne i kamery wewnątrzustne pozwalające wykryć próchnicę w początkowym, niewidocznym gołym okiem stadium. Dzięki temu możliwe jest podjęcie wczesnego leczenia, które jest zdecydowanie mniej inwazyjne od tradycyjnych metod. Jednym ze sposobów jest zastosowanie ozonu o silnych właściwościach przeciwbakteryjnych – gaz aplikowany jest na zęby, w których wykryto początkowe zmiany demineralizacyjne. Zabieg jest całkowicie bezbolesny i pozwala zahamować rozwój próchnicy. Niewielkie zmiany próchnicowe można też leczyć z wykorzystaniem precyzyjnego lasera Erb: YAG, który pozwala usunąć tylko tkanki zmienione chorobowo, nie naruszając jednocześnie zdrowych. Nowością jest zastosowanie nanocząstek srebra i złota. Ich warstwa pozostaje po leczeniu w szczelinie między wypełnieniem a tkanką zęba chroniąc przed rozwojem bakterii próchnicowych w przyszłości – informuje lek. dent. Izabela Walawender z kliniki dr Borczyka w Katowicach.

Czasem w walce z próchnicą nie pomoże ani edukacja, ani poszerzony koszyk bezpłatnych świadczeń NFZ, gdyż przed wizytą w gabinecie stomatologicznym wiele osób powstrzymuje paniczny strach przed bólem. Problem ten szczególnie dotyczy dzieci, a przecież u nich dbanie o prawidłowy stan jamy ustnej ma szczególne znaczenie. Dlatego ciągle szuka się sposobów, które złagodzą ból i pozwolą pozbyć się lęku przed stomatologiem. – W Centrum Stomatologii Dziecięcej i Ortodoncji, które działa na terenie Kliniki Implantologii i Stomatologii Estetycznej w Katowicach, około 90 proc. dzieci leczonych jest w podtlenku azotu. Gaz wywołuje stan przyjemnego odprężenia i oderwania od rzeczywistości, przy jednoczesnym zachowaniu podstawowych odruchów i świadomości. Podanie gazu rozweselającego często jest jedynym sposobem na podjęcie skutecznego leczenia dzieci. U pacjentów szczególnie wrażliwych zabiegi przeprowadzane są w osłonie leków uspokajających. Stosujemy znieczulenie podawane komputerowo – pacjent nie czuje momentu jego podania, gdyż środek dozowany jest małymi dawkami, kontrolowanymi przez system komputerowy. Dodatkowo przed znieczuleniem dziąsło smarowane jest specjalnym żelem, który wstępnie je znieczula. Dzieci i dorośli, którzy ze względu na paniczny lęk nie mogą poddać się zabiegom, leczeni są w znieczuleniu ogólnym, podawanym przez doświadczonego anestezjologa – informuje lek. dent. Izabela Walawender z Kliniki dr Romana Borczyka w Katowicach.

W zabiegu w znieczuleniu ogólnym biorą udział dwa zespoły – stomatologiczny i anestezjologiczny. Oprócz lekarzy – dentysty i anestezjologa, na sali obecne są też pomoce – asysta stomatologiczna i wykwalifikowana pielęgniarka anestezjologiczna towarzysząca przy znieczuleniu ogólnym. – Przed przystąpieniem do właściwego leczenia, z pacjentem lub jego prawnym opiekunem w przypadku dzieci lub osób, z którymi jest utrudniony kontakt, rozmawia anestezjolog, który kwalifikuje do zabiegu. Lekarz szczegółowo pyta o schorzenia, poznaje historię chorób oraz występowanie innych przypadłości, które mogą być ewentualnym przeciwwskazaniem – jak np. stwierdzone w wyniku testów uczulenia – informuje Piotr Gałkin, lekarz anestezjolog, który współpracuje ze stomatologami.

Znieczulenie ogólne rozpoczyna się poprzez dożylne lub wziewne podanie odpowiedniej ilości leków usypiających. Działanie środków farmakologicznych powoduje wprowadzenie pacjenta w stan głębokiego snu bez odczuwania bólu. Przestają funkcjonować odruchy obronne – połykanie, kaszel. Pacjent jest przez cały czas trwania zabiegu pod kontrolą anestezjologa. Jest też zaintubowany – dzięki umieszczonej w tchawicy specjalnej rurce, pacjent jest sztucznie wentylowany. Nie ma więc groźby wstrzymania oddechu, czy wpadnięcia do tchawicy ciała obcego.

Po zakończeniu zabiegu, pacjent musi pozostać pod opieką anestezjologa do czasu całkowitego ustąpienia skutków działania podanych środków. W zależności od organizmu i indywidualnych predyspozycji wybudzanie może trwać od kilkudziesięciu minut do kilku godzin. Jak wyjaśnia doktor Hościłowicz, narkoza to znaczne ułatwienie dla stomatologa i komfort dla samego pacjenta, zwłaszcza jeżeli chodzi o osoby odczuwające paniczny strach przed dentystą lub dzieci, których leczenie jest często dość kłopotliwe.

Jej zdaniem, dzięki temu, że w trakcie jednej – choć dłuższej, bo trwającej nawet do kilku godzin wizyty – pacjent ma wyleczone kompleksowo wszystkie ubytki, a przez cały czas nie odczuwa bólu, stres zostaje zredukowany do minimum. Dodatkową formą wsparcia stosowaną przez anestezjologów jest premedykacja, czyli farmakologiczne uspokojenie, stanowiące przygotowanie do wprowadzenia pacjenta w stan właściwego znieczulenia ogólnego. – Osoby, z którymi kontakt jest utrudniony lub wręcz niemożliwy ze względu np. na upośledzenie lub choroby psychiczne, również muszą mieć na bieżąco leczone zęby. W ich wypadku tradycyjna wizyta na fotelu dentystycznym jest niemożliwa, dlatego narkoza to jedyne dostępne rozwiązanie – uważa lekarz anestezjolog Piotr Gałkin.

Narkoza przy leczeniu stomatologicznym to zabieg dość kosztowny, bowiem jego przeprowadzenie wymaga obecności zespołu anestezjologicznego, użycia odpowiednich leków i materiałów medycznych, szczególnego wyposażenia sali zabiegowej oraz oznacza dłuższy, niż w przypadku innych sposobów znieczulenia, czas trwania leczenia, na który wpływ mają konieczność dłuższej obecności pacjenta w sali operacyjnej i pooperacyjnej.

- Kalkulacja kosztów leczenia jest sporządzana indywidualnie, w oparciu o konkretną sytuację i pacjenta. Wiele zależy od zakresu prac stomatologicznych, jakie należy przeprowadzić. Liczba i rodzaj ubytków wpływają zaś na ilość i rodzaj użytych materiałów stomatologicznych, a także na czas trwania samego zabiegu – który z kolei determinuje czas pracy zespołów lekarskich i ilość leków anestezjologicznych – dodaje.