„Problem fałszywych leków jest poważnym wyzwaniem w ujęciu globalnym i trzeba o nim głośno mówić” – przekonuje Krajowa Organizacja Weryfikacji Autentyczności Leków (KOWAL).

Eksperci tej organizacji ostrzegają,  że przyjmowanie specyfików z niepewnych źródeł oprócz tego, że może nam bardzo szybko i bezpośrednio zaszkodzić (wkrótce po ich zażyciu),  to poprzez potencjalny brak substancji aktywnych może także istotnie odwlec w czasie podjęcie prawdziwej, niekiedy ratującej życie kuracji. Takie ryzyko, w przypadku zażywania leków zakupionych w internecie jest naprawdę duże, gdyż według najnowszych szacunków aż 50 proc. leków oferowanych za pośrednictwem internetu jest sfałszowanych i odsetek ten z każdym rokiem się zwiększa. Przyczyną tego trendu jest pogoń za zyskiem – znawcy tematu podkreślają, że obrót podrobionymi lekami opłaca się bardziej niż produkcja narkotyków.

Najczęściej fałszowane są antybiotyki, choć służby celne rekwirują także co roku duże ilości falsyfikowanych leków chorób układu moczowo-płciowego,  leków przeciwbólowych, przeciwcukrzycowych,  przeciwalergicznych, kardiologicznych,  a także suplementów diety.

Uwaga! KOWAL ostrzega, że przestępcy wykorzystują też obecną pandemię COVID-19 do zarabiania na produkcji i sprzedaży m.in. sfałszowanych testów na obecność COVID-19, masek ochronnych bez atestów, środków dezynfekujących i leków antywirusowych.

Jak zatem nie dać się oszukać?

„Sprzedaż sfałszowanych produktów odbywa się poza legalnym łańcuchem dystrybucji, najczęściej w internecie. Dlatego na zakupy w sieci powinniśmy wyjątkowo uważać – szczególnie w dobie pandemii. Oczywiście istnieją legalnie działające apteki internetowe, ale przestępcy potrafią się pod nie podszywać. W Polsce apteki internetowe mogą działać tylko wtedy, jeśli jednocześnie prowadzą działalność stacjonarną – i jest to najprostsza droga ich weryfikacji. Tylko oficjalna apteka daje nam pewność legalnego leku” – podpowiadają eksperci KOWAL.

Legalna internetowa apteka opatrzona jest specjalnym znakiem pomarańczowo-zielonego krzyża, który po kliknięciu przeniesie nas na stronę rejestru aptek prowadzonego przez inspekcję farmaceutyczną.

Vik, zdrowie.pap.pl
Źródło: Komunikat prasowy Krajowej Organizacji Weryfikacji Autentyczności Leków (KOWAL) na temat fałszywych leków.

- Aby jeszcze skuteczniej walczyć z dopingiem chcemy uruchomić na poziomie całej UE procedurę mającą zmienić obowiązujące wzory ulotek leków. Chcemy doprowadzić do tego, aby „ostrzeżenia antydopingowe” były wpisywane do ulotek produktów leczniczych obowiązkowo, tak jak ma to dziś miejsce np. w przypadku ostrzeżeń dla kobiet w ciąży czy kierowców – zapowiedział Grzegorz Cessak, prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, podczas konferencji poświęconej działaniom antydopingowym w sporcie, która odbyła się w Centrum Olimpijskim PKOI.

Uprawiasz amatorsko sport? Dowiedz się, dlaczego powinieneś mierzyć ciśnienie

Biorąc pod uwagę sposób funkcjonowania UE, droga do wdrożenia tego pomysłu na poziomie całej Wspólnoty wydaje się na razie dość daleka. Wkrótce jednak wykonany zostanie w tej sprawie pierwszy, ważny krok.

- Najpierw spróbujemy wprowadzić takie zmiany w Polsce. Za ich pomocą chcemy ostrzegać sportowców przede wszystkim o zawartości w danym leku „zakazanych” substancjach czynnych, np. w takiej formie: „Uwaga! Ten preparat zawiera substancje dopingujące!”. Liczymy na wsparcie firm farmaceutycznych w tym zakresie – mówił Grzegorz Cessak.

Na razie główną formą walki z dopingiem w sporcie są kontrole antydopingowe przeprowadzane przez odpowiednie służby wśród zawodników – np. tuż po zakończeniu zawodów. Jednak teraz większy nacisk ma być kładziony na edukację środowiska sportowego i szeroko pojętą profilaktykę.

- Skuteczna walka z dopingiem w sporcie to nie tylko regularne kontrole antydopingowe wśród zawodników, lecz także, a może przede wszystkim, profilaktyka i edukacja, a więc właściwe informowanie sportowców, trenerów, fizjoterapeutów, lekarzy, jak i ogółu społeczeństwa, na temat różnego rodzaju działań niepożądanych leków. Tej właśnie kwestii chcemy poświęcić kolejną odsłonę naszej kampanii edukacyjnej „Lek bezpieczny” – dodał Grzegorz Cessak.

Wspomniana kampania już od wielu lat zachęca Polaków do czytania ulotek dołączonych do opakowań produktów leczniczych, podkreślając, że w ten sposób zapewniamy sobie bezpieczeństwo – gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża naszemu życiu lub zdrowiu.

- Chcielibyśmy uwrażliwić całe środowisko skupione wokół sportowców, aby dokładniej czytali towarzyszące produktom leczniczym ulotki informacyjne dla pacjentów, lecz także by w miarę możliwości sięgali po szersze charakterystyki produktów leczniczych. Warto tam zwrócić uwagę przede wszystkim na zapisy dotyczące składu leków, zalecane środki ostrożności, przeciwskazania, możliwe interakcje i działania niepożądane, bo trzeba wiedzieć, że takowe zawsze występują – podkreśla Grzegorz Cessak.

Jego zdaniem sportowcy i ich trenerzy są często niedoinformowani w tych kwestiach lub je lekceważą, co ma później dotkliwe konsekwencje, np. w postaci zawieszenia zawodnika.

- Powinni oni dokładnie czytać przede wszystkim skład produktu leczniczego, pod kątem zawartości substancji czynnych, a zwłaszcza tych, które są na liście substancji zakazanych. Często dzieje się tak, że w ramach farmakoterapii ktoś zmienia leki lub też stosuje ich kilka na raz. Trzeba z tym bardzo uważać, bo produkty lecznicze o różnych nazwach handlowych często mają zbliżony skład i mogą zawierać te same substancje czynne, przez co nieświadomie można doprowadzić do sytuacji, w której dojdzie do kumulacji danej substancji czynnej w organizmie – ostrzega Grzegorz Cessak.

W ten sposób nie do końca świadomie można przekroczyć dopuszczalny limit wyznaczony dla jakiejś substancji i narazić się na przykre konsekwencje antydopingowe.

- Dotarcie z edukacją do sportowców jest ważne, jednak nie tylko z powodu samej walki z dopingiem. Czytanie ulotek ma znaczenie także z punktu widzenia działań niepożądanych, które mogą w istotny sposób wpływać na funkcjonowanie sportowców, zwłaszcza w sferze psychomotoryki. Może to mieć wpływ na wyniki i bezpieczeństwo zawodników uprawiających np. sporty motorowe – zaznacza prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl

Wśród uzależnionych większość stanowią biali mieszkańcy USA pomiędzy 40. a 60. rokiem życia. Znaczący wzrost zgonów w wyniku przedawkowania zaobserwowano jednak we wszystkich grupach wiekowych.

Ludzie przyjmują cudze leki lub używają ich z przyczyn innych niż zdrowotne. Wszystko to może mieć niebezpieczne konsekwencje”. Choć głośno było o przypadkach takich gwiazd jak Michael Jackson czy Heath Ledger, społeczeństwo nie zastanowiło się nad ryzykiem związanym z lekkomyślnym przyjmowaniem leków.

źródło: PAP Nauka w Polsce

Podczas badań pięciu ochotników (student farmacji, badacz, profesor, pracownik administracyjny i laborant) dzieliło osiem rodzajów różnej wielkości i kształtu tabletek przy pomocy trzech różnych technik, zwykle stosowanych w domach opieki (nóż, nożyczki, specjalny przyrząd).

Trzy rodzaje tabletek nie miały linii podziału, trzy miały jedną, a pozostałe dwie – dwie takie linie. Tabletki były dzielone na połówki lub na ćwiartki – w sumie uzyskano 3600 kawałków.

Jak się okazało, 31 proc. uzyskanych kawałków różniło się od zamierzonej wagi o ponad 15 proc, a 14 proc. – o ponad 25 proc. Nawet przy najbardziej dokładnej metodzie 21 proc. fragmentów miało wagę różniącą się o co najmniej 8 proc. od założonej.

W przypadku leków o silnym działaniu, których dawka lecznicza jest niewiele mniejsza od toksycznej, tak niedokładne dawkowanie może być niebezpieczne. Autorzy badań wzywają więc producentów leków do produkowania ich w szerszej gamie dawek lub w postaci płynnej.

Ich zdaniem, dzielenia tabletek należy unikać, a jeśli już nie ma innego wyjścia, powinna to robić – za pomocą odpowiedniego urządzenia – osoba mająca wprawę i świadoma następstw niedokładnego podziału. Kapsułek i drażetek nie można zwykle dzielić, bo ich otoczka modyfikuje sposób działania leku.

źródło: PAP