Lekarze walczący z epidemią, oprócz wirusa muszą się uporać także z trudnymi, budzącymi lęk realiami, a przez to niestety, także z ryzykiem zawodowego wypalenia.

„Personel medyczny podlega teraz ogromnemu stresowi” – alarmuje dr Jud Brewer z Brown University. „Wypalenie lekarzy już wcześniej osiągnęło proporcje ‘epidemii’, zanim uderzyła pandemia” – dodaje.

Naukowiec przytacza badanie z 2014 roku, według którego prawie połowa lekarzy doświadcza wyraźnych oznak wypalenia. Według kolejnych badań, ryzyko jest szczególnie wysokie u osób, które nie czują kontroli nad sytuacją wokół nich.

W odpowiedzi na te zagrożenia, prof. Brewer i jego zespół opracowali smartfonową aplikację. Program o nazwie Unwinding Anxiety (https://www.unwindinganxiety.com/) uczy uważności (ang. mindfulness).

Badacze przetestowali apkę w badaniu z udziałem 34 ochotników, opisanym na łamach „ JMIR mHealth and uHealth”. Jak zapewniają, to pierwsze badania sprawdzające wpływ uczącej uważności aplikacji na stan lekarzy.

„Klinicyści potrzebują działających narzędzi, które pomogą im uporać się ze stresem i wypaleniem. Cyfrowe terapie to doskonałe rozwiązanie, ponieważ można je stosować a w małych dawkach, w domu, według własnego kalendarza zajęć. Oparty na aplikacji trening mindfulness, który przebadaliśmy, właśnie na to pozwala: oferuje krótkie, codzienne sesje treningowe – 10 minut dziennie, do których można mieć dostęp z pomocą smartfona. Użytkownik uzyskuje narzędzia, które może stosować w ciągu całego dnia” – podkreśla dr Brewer.

Aplikacja pomaga użytkownikom rozpoznawać szkodliwe wzorce myślowe i redukować reakcje na nie.

Trzy miesiące po 30-miesięcznym programie, użytkownicy aplikacji mieli aż o 57 proc. mniej punktów w teście sprawdzającym poziom niepokoju.

Badacze zauważyli też relacje między niepokojem a pewnymi składnikami wypalenia – cynizmem i emocjonalnym wyczerpaniem. U osób korzystających z aplikacji, jak się okazało, o 50 proc. spadł poziom cynizmu i o 20 proc. – emocjonalnego wyczerpania.

Teraz naukowcy planują szerzej zakrojone badania.

„Przemysł farmaceutyczny nie wprowadził nowych leków przeciw lękom przez kilka dekad i według mojej wiedzy, nie ma żadnych w przygotowaniu. Potrzebujemy skutecznych sposobów, szczególnie takich, które mogą być szeroko stosowane niskim kosztem. Cyfrowe terapie, np. oparte na aplikacjach, to kolejna fala metod leczenia” – mówi dr Brewer.

Więcej informacji na stronie: https://www.unwindinganxiety.com/ https://www.brown.edu/news/2020-04-01/burnout

PAP Nauka w Polsce, mat/ agt/

Po reformie z 2010 roku odpowiedzialność za budowę straży w Kenii spadła na barki poszczególnych hrabstw. Okazało się wtedy, że dojazd do pożaru zajmuje więcej niż kilka godzin, a na 49 mln mieszkańców jest jedynie 40 strażnic pożarowych. Brakowało sprzętu, podstawowych umiejętności i zaufania. Dlatego od 2014 roku PCPM, dzięki środkom z programu Polska Pomoc, pomaga rozwijać kenijską służbę tak, jak wcześniej w Etiopii i Sudanie Płd. Do tej pory zostało przeszkolonych ponad 40% kenijskich strażaków z 30 jednostek.

– W niektórych regionach Kenii wspieraliśmy rozwój straży pożarnej praktycznie od zera. W hrabstwie Murang’a 4 lata temu jeszcze straży pożarnej nie było – opowiada prezes PCPM, dr Wojciech Wilk. Teraz o bezpieczeństwo mieszkańców dba tam 35 strażaków. Do dyspozycji mają 4 wozy ratowniczo-gaśnicze (w tym jeden dostarczony przez PCPM) oraz trzy jednostki.

BEZPIECZNI TAKŻE NAD WODĄ

Kenijscy strażacy wiedzą już jak walczyć z ogniem, ale mieszkańcy kraju bezpiecznie chcą czuć się także nad wodą i wiedzieć, że mogą liczyć na skuteczną pomoc podczas powodzi takich jak w kwietniu i maju tego roku. Niestety, wielu kenijskim strażakom brakuje podstawowych umiejętności w tym zakresie. Dlatego prowadzone przez Polaków szkolenia z ratownictwa wodnego są niezbędne by przygotować kenijskich strażaków do prowadzenia powodziowych akcji ratunkowych.

Aktualnie instruktorzy z Polski prowadzą szkolenie z ratownictwa wodnego dla 50 osób z położonego nad Oceanem Indyjskim hrabstwa Kilifi. Kursanci podzieleni zostali na dwie grupy. Członkowie ochotniczej formacji ratowników wodnych Coast Sea Survival Organisation Kilifi biorą udział w szkoleniu podstawowym. Bardziej zaawansowanych praktyk uczą się natomiast zawodowi ratownicy i strażacy, pełniący służbę w stacjonarnych jednostkach ratowniczych na wybrzeżu Kenii, którzy szkolenie podstawowe mają już za sobą.

Kenijczycy uczą się, jak zorganizować skuteczne działania ratownicze z użyciem i bez użycia sprzętu (kamizelek ratowniczych, kasków, butów do pracy w wodzie, noszy). Oprócz tego ćwiczenia obejmują pierwszą pomoc dla poszkodowanych w wypadkach nad wodą, rzucanie kołem ratunkowym, rzutką i liną, podchodzenie do osoby tonącej, chwyty i sposoby holowania poszkodowanych, techniki wynoszenia z wody, podejmowanie poszkodowanych na skuter wodny i wiele innych. Wszystko to zarówno w teorii w sali wykładowej na plaży, gdzie za tablicę służy deska medyczna, jak i w praktyce.

Tymczasem w hrabstwie Meru w Kenii trwają zaawansowane szkolenia z zastosowania technik linowych w działaniach ratowniczych. Bierze w nich udział 15 osób, w tym 2 z Tanzanii.

SZKOLENIA PRZYNOSZĄ EFEKTY

Wydarzenia w Kenii śledzimy na bieżąco i stale jesteśmy w kontakcie z kenijskimi strażakami. Dlatego widzimy, że nasze szkolenia przynoszą efekty, a Kenijczycy mogą być dumni z przeprowadzonych akcji.
Postępujące zmiany klimatyczne powodują w Afryce coraz więcej powodzi. W kwietniu strażacy kenijscy, dzięki mostom linowym i mostom z drabin, których konstrukcji uczyli się razem z instruktorem z Kielc, uratowali z powodzi 21 osób.

W lipcu wyszkoleni przez Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej Kenijczycy z sukcesem zakończyli akcję ratunkową w Kanunga Village – uratowali noworodka, uwięzionego na głębokości około 18 metr! Kobieta w szoku poporodowym wrzuciła dziecko do latryny. Ratownicy z Kiambu Town i Thika ostrożnie zjechali na linach i uratowali chłopca.

Zarówno liny, jak i aparaty oddechowe, które mieli strażacy ze względu na brak tlenu w latrynie, zakupione zostały dla kenijskiej straży przez PCPM w ramach projektu finansowanego przez Polską Pomoc. – Nic nie daje strażakowi większej dumny niż ocalenie ludzkiego życia – napisał na swoim facebookowym profilu po akcji strażak z Kenii Ngugi Davie.
Kenijczycy wspaniale spisali się też na początku listopada, gdy w Malindi w Kenii zawalił się 7-piętrowy budynek, który pogrzebał kilkanaście osób. Miejscowi strażacy, przeszkoleni przez PCPM w ramach projektu Polskiej Pomocy, uratowali z gruzów 16 rannych!

Pierwsze efekty wspólnej pracy polskich i kenijskich strażaków i instruktorów już są widoczne, a będzie się działo jeszcze więcej. Pierwszy w Kenii Profesjonalny Ośrodek Szkoleniowy dla Strażaków w Kiambu rośnie w oczach. Od maja 2019 będzie mógł wykształcić 120 nowych strażaków rocznie.

Dlaczego pacjent może poczuć się niekomfortowo w gabinecie lekarza?
Lekarz ortopeda: Czasami po prostu lekarzowi trudno być empatycznym w stosunku do wszystkich 30 pacjentów przyjmowanych w ciągu 5 godzin. A wiem, że niektórzy przyjmują w takim czasie jeszcze większą liczbę chorych. To wynika głównie z funkcjonowania naszego systemu opieki zdrowotnej. Oprócz tego, większość lekarzy pracuje nie 40 godzin w tygodniu lecz 60-80. Musimy spełniać oczekiwania nie tylko pacjenta, ale także pracodawcy, który jest często prywatnym przedsiębiorcą. Do tego dochodzą wymagania Narodowego Funduszu Zdrowia: odpowiednio prowadzona dokumentacja, sprawdzanie ubezpieczenia, starannie wypisane recepty, sprawdzenie poziomu refundacji na dany lek. A oprócz tego zobowiązania wobec ZUS-u: wypisanie zwolnienia lekarskiego, czasami wypisanie dokumentów do ZUS-u, składających się z kilkustronicowych formularzy (te zabieram czasami do domu, bo w pracy nie ma na to czasu). To wszystko powoduje, że pacjent może odnosić wrażenie, iż zajmujemy się wszystkim, tylko nie jego problemem .
A. Jasińska, psycholog z WIM (Wojskowy Instytut Medyczny): Przede wszystkim, gdy jest potraktowany przedmiotowo. Gdy lekarz nie widzi człowieka, tylko objaw i lekceważy trudne emocje związane z stanem zdrowia, które pojawiają się u pacjenta. Mało komfortowy może być kontakt z lekarzem, który jest niecierpliwy, irytuje się, oczekuje od pacjenta, że ten nie będzie zadawał zbędnych pytań, które dla lekarza są oczywiste, a dla innych niekoniecznie.

Kiedy pacjent czuje, że lekarz odnosi się do niego „z góry”?
Lekarz ortopeda: Myślę, że są to odosobnione przypadki. Większość z nas wybrała ten zawód z chęci niesienia pomocy innym i wiemy jak odnosić się do pacjentów. Niemniej , czasami czynniki, które wymieniłem, powodują, że nie mamy wystarczającej cierpliwości do pacjentów, którzy wiedzą lepiej, „bo przeczytali w Internecie”, albo starają się coś wymusić. Musimy umieć kategorycznie powiedzieć nie, bo w kolejce czekają inni, którzy mają prawdziwe problemy ze zdrowiem.
J. Guzik, psycholog: Lekarze twierdzą, że dla nich najistotniejsze jest nawiązanie dobrego kontaktu z pacjentem. Zbudowanie zaufania, tak, żeby pacjent był najbardziej współpracujący w procesie leczenia, oraz świadomość lekarza, że jest w stanie pomóc pacjentowi, co wpływa na jego samoocenę. Pacjentowi zależy na powodzeniu leczenia, równie ważne jest poczucie, że jest poważnie i kompetentnie potraktowany.

„Syndrom boga” bywa pożyteczny…
Lekarz ortopeda: Pacjenci oczekują od lekarza, że będzie wiedział wszystko, że da gwarancję na powodzenie leczenia, odpowie na każde pytanie. Z psychologicznego punktu widzenia, jesteśmy w trudnej sytuacji. Z jednej strony musimy zdobyć zaufanie pacjenta, dać mu poczucie bezpieczeństwa, z drugiej nie zawsze sami jesteśmy pewni, że wszystko się uda. Jeśli nielicznym z nas wydaje się, że są lepsi, życie zazwyczaj prędzej czy później to weryfikuje. Nie sądzę jednak , że wśród lekarzy jest więcej osób z syndromem boga, niż wśród innych profesji. To może dotyczyć każdego, kto ma jakąkolwiek władzę, osób na stanowiskach kierowniczych, ale też sędziów, prokuratorów.
J. Guzik, psycholog: Lekarze to grupa zawodowa, która na co dzień styka się z sytuacjami zagrożenia życia i zdrowia. Ratowanie komuś życia daje poczucie mocy, niebywałej sprawczości, a nawet władzy. Warto dodać, że to właśnie poczucie mocy i sprawczości pomaga wykonywać ten zawód, który obarczony jest dużym obciążeniem psychicznym związanym z podejmowaniem decyzji, które mają bezpośredni wpływ na nasze zdrowie. Z drugiej strony, sami pacjenci niejako wkładają lekarzy w rolę bogów. Cierpiący człowiek poszukujący pomocy i nadziei często widzi w lekarzu „zbawcę”, „boga” który jest wszechmocny i posiada takie zdolności, które go ocalą.