Za takie uważane są obecnie fundusze pieniężne i gotówkowe oraz fundusze obligacji skarbowych. Według Analiz Online, tylko w 2013 roku, do funduszy z tych grup napłynęło już łącznie ponad + 8,2 mld zł. W dużej mierze jest to spowodowane „kupowaniem” przez klientów wyników historycznych tych funduszy, które najprawdopodobniej już się nie powtórzą. Po udanych dwóch ostatnich latach dla funduszy obligacji, a szczególnie ostatnim gdzie przeciętna stopa zwrotu z funduszy dłużnych wyniosła 10,55%, obecny rok może przynieś duże rozczarowanie.

Fundusze uzyskały tak dobre wyniki dzięki temu, że spadały stopy procentowe. To powodowało, że „stare” obligacje z wyższym oprocentowaniem zyskiwały na wartości, te nowoemitowane przynosiły bowiem coraz niższe odsetki. Jednak zbliżamy się już ku końcowi serii obniżek stóp. A co za tym idzie wyniki zarówno funduszy papierów dłużnych jak i pieniężnych i gotówkowych nie będą już zachwycały. W samym tylko maju, fundusze straciły średnio od – 1,5% (dłużne uniwersalne) do – 1,9% (papierów skarbowych).

Fundusze obligacji korporacyjnych

Całkowicie odmiennie wygląda sytuacja w przypadku funduszy obligacji korporacyjnych, które wydają się być ciekawym rozwiązaniem na najbliższe miesiące. Oczywiście tego typu fundusze wiążą się z większym ryzykiem niż te inwestujące w obligacje skarbowe, ale za to możliwe są do uzyskania wyższe stopy zwrotu. Taka inwestycja nie wymaga przy tym specjalistycznej wiedzy jaka jest przydatna w przypadku inwestycji bezpośrednio w obligacje firm. Znika też dzięki temu problem płynności czy wysokiej kwoty. Dodatkowo dobre fundusze obligacji korporacyjnych zapewniają dużą dywersyfikację portfela, co dodatkowo minimalizuje ryzyko inwestycyjne. Należy przy tym podkreślić, że zalecany horyzont inwestycyjny to co najmniej dwa lata.

W okresach niskich stop procentowych pieniądze z lokat nierzadko płyną również na giełdę papierów wartościowych czy w fundusze inwestujące w akcje. Należy jednak pamiętać, że tego typu rozwiązania obarczone są dużym ryzykiem inwestycyjnym i należy się liczyć z możliwymi dużymi wahaniami cen jednostek uczestnictwa jak i również stratami. Dlatego fundusze akcyjne nie są polecane osobom ceniącym bezpieczeństwo i szukających krótko- , czy średnioterminowych rozwiązań.

A może produkty strukturyzowane?

Ciągle dość słabo znaną w Polsce, a popularną w Europie Zachodniej, atrakcyjną alternatywą dla lokat są produkty strukturyzowane. Ich główną cechą jest możliwość uzyskania wysokich zysków, przy jednoczesnej gwarancji kapitału. W najgorszym przypadku, klient odzyska bowiem wpłacone pieniądze. Jest to możliwe, ponieważ struktury powstają poprzez połączenie dwóch elementów – bezpiecznego (obligacje lub depozyt) i agresywnego (opcja). Większość pieniędzy wpłacanych przez klientów przeznaczana jest na zakup obligacji (ewentualnie wpłacana na depozyt). Natom iast uzyskane w ten sposób odsetki mają zapewnić, że w najgorszym przypadku na koniec okresu inwestycji otrzymamy zwrot całej wpłaconej kwoty.

Z kolei za pozostałą część środków nabywana jest opcja, która ma za zadanie wygenerować wysoki zysk. Opcja jest swego rodzaju „zakładem” o to, jak zachowa się w przyszłości instrument bazowy, którym mogą być np. ceny indeksów giełdowych, akcji, surowców, walut, czy funduszy inwestycyjnych. Wygrana w takim „zakładzie” może przynieść bardzo duże korzyści. Jednak decydując się na inwestycję w produkt strukturyzowany, należy zwrócić uwagę na kilka czynników, które mogą nam pomóc wybrać ten najatrakcyjniejszy.

Przede wszystkim należy dokonać analizy i ocenić potencjał wzrostowy (lub spadkowy) instrumentu bazowego (np. indeksu), pamiętając przy tym, że produkt ma zarobić na koniec ustalonego okresu czasu (np. 3 lat). Warto też sprawdzić jaki mamy udział w jego wzroście (tzw. partycypacja). Zdarzają się na rynku oferty które dają klientowi wybór – np. pełna gwarancja kapitału przy niższej partycypacji bądź niższa gwarancja kapitału (np. 90%) z dużą partycypacją we wzroście instrumentu (np. 200% – w tej sytuacji jeśli indeks wzrośnie o 5% my zarabiamy 10%) .

Ważne jest również sprawdzenie czy nie występuje żadne ograniczenie zysku (często spotykane przy produktach ze 100% gwarancją kapitału) oraz czy jest możliwość wcześniejszego wycofania się z produktu – jeśli tak, to na jakich warunkach i czy nie występują zbyt wysokie opłaty za wykup. Interesujące rozwiązanie stanowią również produkty oferowane pod postacią polis na życie i dożycie, z których to potencjalny zysk w chwili obecnej jest zwolniony z podatku od zysków kapitałowych.

Tandemy lokaty i funduszu

Coraz częściej spotykanym się z ofertami powstającymi poprzez połączenie wysokooprocentowanej lokaty z funduszem inwestycyjnym. Polegają one w skrócie na tym, że część wpłacanej przez klienta kwoty trafia na lokatę, podczas gdy druga przeznaczona jest na wybrany przez nasz fundusz inwestycyjny (najczęściej z oferty TFI powiązanego kapitałowo z bankiem). Decydując się na tego typu rozwiązanie, należy przede wszystkim ocenić część „funduszową”, ponieważ to ona będzie stanowiła podstawę inwestycji. Będzie więc miała największy wpływ na wynik całości. W większości dostępnych na rynku rozwiązań, ta część oparta jest o fundusze akcyjne lub zrównoważone. Dodatkowo należy spojrzeć, jaka część naszych pieniędzy trafi na fundusz a jaka na lokatę oraz czy produkt nie jest obarczony opłatami za wcześniejsze wyjście (najczęściej występują one do roku). Lokatę w tym przypadku należy traktować jako swego rodzaju „dodatek” (najczęściej są one krótkoterminowe na 3 lub 6 miesięcy), a nie podstawowe kryterium decydujące o wyborze rozwiązania.

Bez względu na to, czy Twoja odpowiedź to:
a) tak, po prostu mniej przeznaczałabym na własne potrzeby/rozwój, czy
b) nie, ponieważ nie mam żadnej rezerwy w domowym budżecie
efektem będzie obniżony komfort codziennego życia. Kolejnym krokiem pracodawcy mogą być… zwolnienia i na tę okoliczność potrzebujesz zabezpieczenia w postaci 3-miesięcznego wynagrodzenia czyli w przypadku, gdy zarabiasz 3 tys. – 9 tys. zł. Statystyki pokazują, że im wyższe dana osoba zajmuje stanowisko w strukturze organizacji, tym trudniej o znalezienie na nowo odpowiedniego – równorzędnego – miejsca pracy. Czy aby na pewno jesteś na to przygotowana? A gdyby w twoim życiu wydarzyło się coś niespodziewanego, co zmusiłoby cię do całkowitej czasowej rezygnacji z pracy zarobkowej, to czy kwota będąca równowartością rocznego wynagrodzenia – 36 tys. zł. – mogłaby sprawić, że poczułabyś się bardziej komfortowo? Odpowiedź prawidłowa może być tylko jedna: tak!

Dlaczego myśląc o bezpieczeństwie finansowym warto skorzystać z usług, jakie proponują banki?

Po pierwsze: pieniądze zgromadzone na kontach bankowych: rozliczeniowych, oszczędnościowych oraz lokatach terminowych są objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Co to oznacza w praktyce? Gdyby bank ogłosił upadłość, zobowiązania przejmie na siebie fundusz, który zapewnia zwrot 100 proc. kwot do równowartości 100 tys. euro dla jednego klienta oraz oddzielnie dla każdego ze współposiadaczy konta bankowego. Niezależnie od waluty, wypłata następuje w ciągu 20 dni w pln.

Po drugie: gdy mówimy o środkach finansowych na „czarną godzinę” nie możemy ryzykować, że ktoś lub coś zobowiąże nas do przestrzegania procedur czy ponoszenia dodatkowych kosztów w związku z zerwaniem programu oszczędnościowego takich jak np. opłaty likwidacyjne, które znacznie uszczupliłyby dostępną dla nas kwotę. Pewność, że możemy mieć do nich dostęp praktycznie w każdym czasie oraz gwarancja kapitału to na pewno atuty rozwiązań bankowych.

Po trzecie: zysk niezależny od wahań na Giełdzie Papierów Wartościowych czy sytuacji gospodarczej i politycznej kraju to kolejny czynnik przemawiający w tym przypadku za lokatą bankową. Proces dopisywania odsetek, zwany fachowo kapitalizacją, może przybierać różną systematyczność, a ich wysokość zależy od kwoty, którą jednorazowo wpłacamy do banku, okresu trwania lokaty i od tego, czy osiągnęliśmy już status lojalnego klienta. Przyjmijmy założenie, że regularne wpłaty dokonujemy na wstępie na tzw. otwarte konta oszczędnościowe, które nie dają nam żadnych ograniczeń co do czasu trwania i wysokości wpłat, mają naliczanie dzienne odsetek, a po zgromadzeniu danej kwoty docelowej – np. 45.tys. zł – ulokujemy je na standardowej lokacie 1. 3. 6. lub 12. miesięcznej, po którym to okresie zostaną nam dopisane kolejne gwarantowane zyski.

Po czwarte: warto przyjrzeć się bliżej temu, jak działa tzw. % składany typowy dla lokat dynamicznych, który pozwala bardziej efektywnie zarządzać zyskiem, który jest generowany w sposób zwany „efektem kuli śnieżnej”, która, potocznie rzecz ujmując, toczy się, zbierając ze sobą wszystko to, co napotka na swojej drodze. Taki sam mechanizm zauważamy, gdy zyski dopisywane są częściej niż na koniec okresu lokaty i wraz z kapitałem już zgromadzonym są ponownie pomnażane. Taka forma oszczędzania daje również możliwość wypłat części zgromadzonych środków z utratą odsetek tylko i wyłącznie za miesiąc, w którym zrywamy lokatę. Dla standardowych lokat od kwoty wypłacanej, za okres od początku jej trwania do momentu wypłaty, klient może stracić nawet 80 proc. odsetek.

Po piąte: Jest różnica pomiędzy gwarantowanymi, a realnymi zyskami z lokat. Pamiętajmy, że jeżeli instytucja finansowa oferuje nam rozwiązanie finansowe na krótki czas, to trudno mówić o możliwości tak umiejętnego zarządzania kapitałem klientów przez bank, aby zagwarantować zarówno zwrot kapitału, jak i wysokie zyski na poziomie 10-20 proc. rocznie. Ponadto, oferty bankowe zawierają propozycję oprocentowania nominalnego w skali roku, co skłania nas do tego, by przeliczyć realne oprocentowanie w skali np. 3 miesięcy, dzieląc przez 12 i kolejno mnożąc wynik przez liczbę miesięcy trwania lokaty. Od tak obliczonego zysku odejmujemy podatek Belki od zysków kapitałowych, czyli 19 proc.

Dlaczego warto postawić na lokatę? Wciąż żywe jest zainteresowanie lokatami z dzienną kapitalizacją odsetek, które mają obecnie swoje przysłowiowe „pięć minut” z racji faktu nowelizacji Ordynacji Podatkowej, która zmieni system obliczania podatku od zysków kapitałowych, co spowoduje, że przestaną być one dostępne w ofercie banków. Warto być może tę lukę wykorzystać. Bez względu na to, jak oceniamy zmiany zachodzące w naszym prawie, dobra wiadomość jest dla nas – kobiet – taka, że każdy moment jest właściwym, by rozpocząć odkładanie, nawet drobnych kwot, budując tym samym krok po kroku pełne poczucie własnego bezpieczeństwa finansowego.

Tekst opracowała Iwona Stankowska – menedżer usług finansowych, organizator wydarzeń biznesowych, doradca finansowy klienta

i.stankowska@financeoffice.pl
tel. 698 694 989