Czasem konieczne jest usunięcie macicy. Jakie są konsekwencje życia bez niej?

Histerektomia, bo tak nazywa się zabieg usunięcia macicy, to leczenie okaleczające, a to pociąga za sobą wiele konsekwencji: zmienia się statyka miednicy mniejszej, zwiększa się ryzyko wypadania kikuta pochwy, zwiększa się ryzyko zaburzenia statyki pęcherza, mogą pojawić się kłopoty z oddawaniem stolca. Często pacjentki odczuwają inną reaktywność seksualną, mają dyskomfort w sferze życia seksualnego.

Dodatkowo u niektórych pacjentek trzeba też usunąć również jajniki. Robi się to po to, aby zlikwidować potencjalne źródło nowotworu. A w związku z usunięciem narządów rodnych mamy do czynienia z całym zespołem zaburzeń, związanych z menopauzą, która w tym przypadku jest najczęściej w znacznym stopniu nasilona. To z kolei pociąga za sobą konieczność zażywania do końca życia hormonów. To dla niektórych kobiet jest problemem.

I wreszcie – usunięcie macicy może okaleczać również psychikę. Sprawia, że niektóre pacjentki przestają się czuć pełnowartościowymi kobietami. Może to wpływać na relacje z partnerem, na współżycie. Ważne jest jednak zastrzeżenie – ta sfera życia nie musi ulec pogorszeniu.

Jak często i dlaczego wykonuje się te zabiegi w Polsce?

Bardzo często. Co roku wykonuje się go u ok. 55 tys. Polek. Histerektomię, czyli usunięcie macicy przeprowadza się ze wskazań onkologicznych i nieonkologicznych, takich jak mięśniaki macicy, śródmaciczna endometrioza, niereagujące na leczenie farmakologiczne krwawienie z macicy. Mięśniaki są jedną z najczęstszych przyczyn.

Niestety, w tym przypadku metoda ta jest wręcz nadużywana. Szczególnie, że oprócz leczenia operacyjnego mamy jeszcze inne metody, np. związane z embolizacją, czyli zamknięciem naczyń, co doprowadza do zmniejszenia lub zanikania mięśniaków. Możemy także zastosować leczenie zachowawcze. Warto jednak pamiętać, że pigułkami nie wyleczymy mięśniaka, lecz osiągamy efekt przejściowy: możemy go zmniejszyć, ograniczyć jego objawy, przywrócić życie pacjentki do równowagi, choćby po to, by dać jej czas na przeprowadzenie planów prokreacyjnych.

Jednak mięśniaki pozostają, rozwijają się słabiej, ale wciąż są i najczęściej nadal rosną – dlatego uważa się, że operacyjne postępowanie – jeśli chodzi o mięśniaki – jest podstawowym.

Ważne!

Kiedyś sądzono, że wycięcie macicy osłabia libido i zmniejsza funkcje seksualne. Ale współczesne badania tego nie potwierdzają i sugerują, że dużo zależy od tego, co działo się przed zabiegiem. Jakość życia może się po histerektomii znacząco podnieść, bo na przykład ustają dokuczliwe krwawienia ze wszystkimi ich konsekwencjami.

Można przygotować kobietę na utratę macicy?

Podstawą jest rozmowa, wytłumaczenie jej, na czym polega zabieg i z czym to się wiąże. Wiele zależy też od sytuacji pacjentki. Jeśli kobieta nie ma dzieci, staramy się jednak zachować macicę i wykonać operację w sposób oszczędny – jeśli tylko to możliwe. Jeśli jednak zostanie podjęta decyzja o histerektomii, warto uświadomić sobie zyski i straty takiego zabiegu – przecież nie wykonujemy go z byle powodu, lecz z ważnego. Jego celem jest poprawa stanu zdrowia, czasem nawet uratowanie życia. To zabieg, który ma nam pomóc, a nie zaszkodzić. Dobrze jest więc spojrzeć na niego z takiej perspektywy.

W takiej sytuacji ważne jest wsparcie bliskich osób, a jeśli nie można na nie liczyć lub nie wystarcza, warto wybrać się do psychologa.

Czy już po wszystkim kobieta może jakoś poprawić swoją sytuację, przyśpieszyć powrót do zdrowia, np. ćwiczeniami?

Oczywiście. Duże znaczenie ma tu nastawienie pacjentki. Poza tym, jak po każdym zabiegu, wprowadzamy typową rehabilitację pooperacyjną i tu pacjentka sama może sporo zrobić. Najlepiej sprawdzają się w tym przypadku ćwiczenia rozciągające, np. joga, streching, ćwiczenia mięśni dna miednicy – one naprawdę wpływają na fizyczną sytuację pacjentki, pomagają szybciej wrócić do kondycji, a przy okazji poprawiają ogólne samopoczucie.

Pomocne są też różnego rodzaju grupy wsparcia, które nie dość, że pomagają podtrzymać taką pacjentkę na duchu, to jeszcze często jest to miejsce wymiany bardzo praktycznych informacji jak sobie radzić na co dzień, jak rozwiązywać problemy, z którymi wiąże się usunięcie macicy.

Rozmawiała Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl

Przypomnijmy, że mięśniaki to najczęściej występujące niezłośliwe guzy macicy. Ma je co piąta kobieta po 35. roku życia i co druga miesiączkująca po pięćdziesiątce. Lekarze apelują o to, by je jak najwcześniej diagnozować, monitorować i w razie potrzeby leczyć, bo pozostawione bez kontroli, mogą się dynamicznie rozwijać i prowadzić do wielu komplikacji.

– Mięśniaki to zmiana chorobowa często stwierdzana u kobiet. Nie wszystkie jej typy generują dolegliwości, lecz wszystkie mogą potencjalnie wpłynąć w znaczący sposób na zdrowie. Mięśniaki mogą wpływać na samopoczucie pacjentek, ich płodność, utrudniać poród, prowokować krwotoki, a w ostateczności prowadzić do konieczności usunięcia macicy. Warto by było, aby świadomość tej choroby była większa i aby kobiety wcześniej podejmowały konsultację z lekarzem w celu leczenia zachowawczego lub w ostateczności operacyjnego – mówi dr Grzegorz Południewski, specjalista ginekolog, ekspert programu edukacyjnego „Zdrowa ONA”.

Specjalista podkreśla, że w kontekście profilaktyki mięśniaków macicy nie tylko rozmowa z lekarzem jest ważna. Wiele spośród chorób ginekologicznych, w tym także mięśniaki macicy, jest bowiem genetycznie uwarunkowanych (dziedzicznych). Zapoznanie się z historią choroby w rodzinie może zatem pomóc skutecznie określić, czy jesteśmy w grupie ryzyka zachorowania na te choroby. Z taką wiedzą można zareagować odpowiednio wcześnie i uniknąć wielu możliwych do uniknięcia problemów zdrowotnych.

– Wiele chorób, w tym mięśniaki macicy, może mieć podłoże genetyczne. Znajomość tendencji i historii chorób ginekologicznych w rodzinie – u matek, babek – może być pierwszym sygnałem ostrzegawczym, który skłoni nas do wykonania badań profilaktycznych i konsultacji ze specjalistą. Apeluję więc do wszystkich pań, aby nie czekały, nie wstydziły się i zaczęły rozmawiać o swoim zdrowiu – zarówno z lekarzami, jak i rodziną – mówi dr hab. Sławomir Woźniak, specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii, ekspert programu „Zdrowa ONA”.

Vik, zdrowie.pap.pl

Mięśniaki mogą dotyczyć kobiet wieku. Zazwyczaj występują one jednak u pań będących w wieku rozrodczym, czyli mającymi około 35-45 lat. Najpopularniejszym sposobem leczenia mięśniaków macicy jest ich operacyjne usunięcie. Współczesna medycyna oferuje jednak coraz szersze możliwości terapii, indywidualnie dostosowane do potrzeb i stanu zdrowia pacjentki.

To, w jaki sposób będą leczone mięśniaki jest zależne przede wszystkim od ich umiejscowienia i wielkości. Lekarze biorą pod uwagę również wiek pacjentki oraz jej plany na przyszłość, szczególnie te, dotyczące posiadania potomstwa. Mięśniaki są bowiem często diagnozowane u kobiet planujących macierzyństwo, przez co u wielu z nich leczenie operacyjne wywołuje obawy o późniejsze problemy z zajściem w ciąże lub jej donoszenie. Na zmniejszenie inwazyjności zabiegu wpływ może mieć zastosowanie leczenia farmakologicznego np. octanem uliprystalu, przed jego przeprowadzeniem. Lek ten działa również  samoistnie, umożliwiając zajście w ciąże oraz łagodząc dokuczliwe objawy towarzyszące mięśniakom.

- Zaawansowane mięśniaki i często związany z nimi przymus przeprowadzenia inwazyjnego zabiegu mogą utrudniać zajście w ciąże i jej prawidłowy przebieg. Dlatego w przypadku kobiet planujących macierzyństwo operacja klasyczna (z rozcięciem ściany brzucha) powinna być taktowana jako ostateczność. Aktualnie dostępne metody leczenia pozwalają odłożyć zabieg chirurgiczny na później. Jedną z nich jest zastosowanie terapii opartej na octanie uliprystalu, który działa bezpośrednio na mięśniaki redukując ich wielkość oraz przyczynia się do łagodzenia ich dokuczliwych objawów, takich jak krwawienia czy bóle podbrzusza, a co za tym idzie, podwyższa jakość życia pacjentek. W wielu krajach europejskich leczenie octanem uliprystalu od dawna finansowane jest ze środków publicznych – komentuje ekspert programu „Zdrowa ONA”, ginekolog, prof. Grzegorz Jakiel.

Warto również pamiętać, że nie wszystkie mięśniaki macicy wymagają leczenia, czy to farmakologicznego czy operacyjnego. Jeśli są niewielkie oraz nie wywołują dokuczliwych objawów często wystarczy jedynie regularna obserwacja pod opieką lekarza ginekologa.

Źródło: On Board

Rozpoznanie endometriozy może być bardzo trudne, gdyż jej objawy mogą pokrywać się z symptomami wielu innych chorób, w tym zapalenia przydatków i zespołu jelita drażliwego. Okres od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia prawidłowego rozpoznania może trwać nawet 6 lat, dlatego tak ważna jest wiedza dotycząca oznak, diagnostyki i leczenia endometriozy.

Objawy endometriozy to: bolesne miesiączkowanie, ból w czasie stosunku seksualnego, przewlekły ból brzucha, ból owulacyjny, ból okołomiesiączkowy, dolegliwości jelit lub pęcherza moczowego, ból w okolicy lędźwiowo-krzyżowej, nieprawidłowe krwawienia, problemy z płodnością i przewlekłe uczucie zmęczenia.

U kobiet z bolesnym miesiączkowaniem częstość występowania endometriozy waha się do 40 do 60 proc. a u kobiet skarżących się na ból w obrębie miednicy mniejszej częstość występowania endometriozy może sięgać aż 75 proc.

Szacuje się, że u 30–50 proc. kobiet z endometriozą występują większe lub mniejsze problemy z niepłodnością. Zwiększone ryzyko rozwoju endometriozy występuje u kobiet, których matka lub siostra cierpi na tę chorobę. Szacuje się, że choroba ta występuje u niemal 200 milionów kobiet na całym świecie. W Polsce na endometriozę może chorować nawet milion kobiet.