Romantyczni kowboje

Banał? Możliwe. Kolejne łzawe romansidło? Owszem, końcowe minuty filmu mocno ściskają gardło. A co, jeśli dodamy do tego drobny szczegół – para bohaterów filmu to dwaj kowboje? Geje? Bo wszyscy wiemy, że to przecież kowbojsko – gejowska love story. Nic. Bo Ang Lee zrobił film o tym, co w ludziach najpiękniejsze – o przyjaźni, miłości i jej potędze, o najszlachetniejszym z uczuć, którego wszyscy pomimo, że coraz trudniej nam się do tego przyznać, pragniemy i szukamy. Ang Lee umie opowiadać o miłości. Pokazał nam już jak kocha kobieta kierująca się sercem i ta słuchająca głosu rozsądku („Rozważna i romantyczna”) oraz taka, która oddała swoje serce mistrzowi wschodnich sztuk walki („Przyczajony Tygrys, ukryty Smok”). Tym razem zrobił anty – western o miłości dwóch mężczyzn.

Kowboje poznali się podczas wypasu owiec na zboczu tytułowej góry Brokeback. Małomówny i zamknięty w sobie Ennis ( w tej roli rewelacyjny Heath Ledger, późniejszy jak najbardziej heteroseksualny Casanova w filmie Lasse Hallstroma) każdego, kto próbował się do niego zbliżyć traktował jak potencjalnego wroga. Tak było też na początku z Jackiem (tutaj uwodzicielski Jack Gyllenhaal), którego rozmarzone spojrzenie skradło zapewne serce niejednej kobiecie. Czy spędzając wspólnie całe dnie i wieczory mężczyźni zdecydowali nagle – „Tak, jesteśmy gejami”? Nie. Czy wyglądali na „takich”? Nie? A jednak.

Pewnego wieczoru Ennis opowiedział o swojej trudnej młodości Jackowi. Pewnej nocy Jack przyszedł do jego namiotu… Przez chwilę młodzi mężczyźni walczyli ze sobą, gwałtownie, starając się nie dopuścić do zbliżenia. Nie udało im się. Spędzili wspólnie noc. Później Ennis powiedział „Nie jestem ciotą”. „Ja też nie” dodał Jack. Tyle jest w „Brokeback” seksu. Bo nie o niego chodzi. Ten film nie jest peanem na cześć związków homoseksualnych, nie jest też moralitetem. Nie mówi w nachalny sposób – szanujmy tych, którzy są inni, którzy są gejami, bo to tacy sami ludzie jak my i tak samo mają prawo do szczęścia. Nie. Do niczego nas nie chce przekonać.

Każdy ma tajemnicę

Po prostu opowiada historię dwóch najpierw znajomych, później przyjaciół, później zakochanych. Historię uczucia, które w USA w latach 60′ nie miało prawa zaistnieć. Wspomnienia Ennisa z dzieciństwa o brutalnym morderstwie, którego był świadkiem są przestrogą dla gejów. Dwóch mężczyzn skazano na potępienie i w konsekwencji na śmierć tylko za to, że ze sobą mieszkali. Amerykańskie społeczeństwo lat 60′ i 70′ nie tolerowało homoseksualistów. Całe szczęście, dziś jest inaczej – można by rzec z ulgą. Dziś nikt nikogo by nie zamordował za bycie gejem.

Jesteśmy bardziej tolerancyjni i dwaj kowboje dziś mogliby żyć długo i szczęśliwie bez okłamywania najbliższych i uciekania przed swoją prawdziwą naturą. Czy aby na pewno? Czy wiara w to, że kiedyś było źle, a dziś żyjemy w niemal najszczęśliwszym ze światów nie jest aby złudzeniem? „Brokeback” zmusza nas do takiej refleksji, jak również do zastanowienia się, czy rzeczywiście presja społeczeństwa jest tak silna, że trzeba ukrywać swoje marzenia, jeśli nie są one powszechnie akceptowane? Patrzymy na Ennisa i Jacka i widzimy w nich własne odbicie. Chcemy kochać i być kochanymi. Chcemy być szczęśliwi. I akceptowani. Pragniemy zrozumienia.

Każdy z nas ma swoją tajemnicę ukrytą gdzieś na zboczach własnej Brokeback Mountain. Ennis i Jack ukrywają swoje uczucie. Wiedzą, że nie jest złe, ani godne potępienia. Mimo to walczą z nim ze wszystkich sił, bo w ich kulturze jest czymś odmiennym, czyli gorszym. Czy gdyby poszli za głosem serca, złamali konwenanse i rozpoczęli wspólne życie, byliby szczęśliwi? Czy społeczne wykluczenie i napiętnowanie nie zniszczyłoby ich nawet bardziej niż życie wbrew pragnieniom? Czy wielu jest takich, którzy nie przeżywają podobnych rozterek? Nie chodzi o miłość homoseksualną, ale o skrywane tego jednego pragnienia, marzenia, z którego rezygnujemy, bo zdrowy rozsądek i otoczenie podpowiadają, że to niedorzeczne i nieakceptowalne?

Tragiczny happy end

Dzieło Anga Lee kończy się tragicznie. Jack umiera, a Ennis zostaje sam, aby dopiero wtedy uświadomić sobie, że największym szczęściem w jego życiu była chwila, w której spoglądając beznamiętnie spod swojego kowbojskiego kapelusza ujrzał po raz pierwszy Jacka. Czy jednak zakończenie tej love story jest rzeczywiście tragiczne? Nie może takie być. I wystarczy podać tu jeden powód. Bohaterowie znaleźli jedną rzecz, która ratuje ich przed nieszczęściem, choć nie zdają sobie z tego nawet sprawy – uczucie. Czyste, wielkie, piękne. Trudne. Nie polegające ani na samym seksie, ani na samym patrzeniu sobie w oczy i szeptaniu czułych słów. Nie polegające nawet na byciu ze sobą. A jednak ta zakazana miłość ich ocaliła. Brzmi to nieco górnolotnie? Pewnie tak. Ale jest bardzo proste, a o najprostszych rzeczach najtrudniej jest mówić. Tak jak Ennisowi i Jackowi trudno było mówić o ich wzajemnym uczuciu.

Bo tak naprawdę w życiu najważniejsza jest miłość. Warta jest wszystkiego. Cierpimy przez nią, ale i przeżywamy chwile, których zazdroszczą nam ci, którzy nigdy nie kochali. I zupełnie nie ma znaczenia, czy kochamy osobę odmiennej, czy tej samej, co my płci. Oglądając ze ściśniętym gardłem ostatnie sceny filmu nikt z nas nie pomyśli nawet, że ten cierpiący mężczyzna tulący do siebie zakrwawioną koszulę – jedyną pamiątkę, która mu została po najbliższym mu człowieku, stracił właśnie drugiego mężczyznę. On po prostu stracił ukochaną osobę. Przez krótki moment widzimy tylko tę stratę i cierpimy razem z bohaterem. I to jest chyba największa tajemnica Brokeback Mountain.

Historia w „Crazy Heart” jest analogiczna do „Zapaśnika”. Tyle, że główny bohater – Bad Blake (Jeff Bridges) nie jest zapaśnikiem, a piosenkarzem country. Ale jest tak samo podstarzały, tak samo nie ma dla kogo żyć, tak samo ma problemy z używkami i z sercem. Tyle, że Mickey Rourke dorobił się rozrusznika, a Bridges nie może swojego okiełznać. A tak poważnie – Bada poznajemy podczas jednego z występów w jednym z barów na amerykańskiej prowincji. Sława dawno minęła, kilka żon, z których jedna urodziła mu syna, również, pieniędzy nie ma… Jest za to sześćdziesiątka na karku, whiskey i stary samochód, w którym można zmieścić cały dobytek życia.

I tak Bad poznaje młodą, lokalną dziennikarkę Jean Craddock (zjawiskowa Maggie Gyllenhaal, która ma w swojej twarzy coś, co nie pozwala od niej oderwać oczu). Młoda kobieta również swojego życia nie może zaliczyć do najbardziej udanych. Związki z mężczyznami jej nie wychodzą, ale ma jedną radość – swojego kilkuletniego synka. Bad i Jean idą ze sobą do łóżka. Przelotna znajomość przeradza się w coś ważniejszego. Bad odkrywa, że życie z kobietą i wychowywanie dziecka może być wspaniałą przygodą, może dać dużo szczęścia. Niestety, jak na melodramat przystało, uzależniony od alkoholu piosenkarz, psuje wszystko przez swój brak roztropności…

„Crazy Heart” to niezwykle udany film. Nie ma w nim happy ednu… a jednak jest. Reżyser pokazuje, że wyznacznikiem szczęścia nie jest romantyczna miłość zakończona przed ołtarzem, udane życie rodzinne, czy pasmo sukcesów zawodowych, ale pogodzenie się z samym sobą. Nawet jeśli ma się szalone serce, które nie zawsze chce słuchać rozumu, najważniejsze, żeby te dwa organy się ze sobą dogadały. I wówczas przychodzi spokój. A spokój to szczęście. I na szczęście „Crazy Heart” bardzo dobrze to pokazuje. Dlatego cieszę się z tegorocznego Oscara dla Jeffa Bridgesa. Bo jego powrót do wielkiego kina naprawdę mi się spodobał. Swoją rolą pokazał, że wcale nie musi być tragicznie, a bohater nie musi zginąć wygrywając lub przegrywając walkę z samym sobą i całym złym, nie rozumiejącym go światem, żeby w polu „gatunek” na plakatach filmowych wstawić słowo „melodramat”.

W książce „Czas w dom zaklęty” autorka opowiada niezwykłą historię Ruty, kobiety która spędziła młodość w senny mazurskim miasteczku, leżącym u podnóża krzyżackiego zamku. Dziewczyna pragnie zrealizować marzenie swego życia – zostać malarką. Mimo niewątpliwego talentu osiągnięcie celu nie będzie łatwe, a na wszystkim kładą złowrogi cień toksyczne relacje z sąsiadką, pod wspólnym dachem ponurego domu pod lasem. Z domem tym związana jest przedwojenna tajemnica, którą Ruta odkrywa w smutnych okolicznościach.

Samotność, odejście bliskich, koniec pięknej miłości i niezrealizowane marzenia – czy to całe zło, które ją dotyka ma korzenie w tamtej tajemniczej historii? Czy dom, w którym mieszka jest przeklęty?
Ruta wkrótce stanie przed dylematem – czy wybaczyć sąsiadce i prześladowczyni w jednej osobie? Musi podjąć tę decyzję szybko, bo za chwilę może być za późno. Czy znajdzie w sobie siłę, by to zrobić – szczerze i z przekonaniem? Jakie są granice ludzkiego wybaczenia?

Duchowe wędrówki Ruty prowadzą Czytelników uliczkami krakowskiego Kazimierza do pewnej synagogi, a jej przewodniczką staje się miedzianowłosa Sara. Wkrótce na drodze Ruty stanie kolejna kobieta, Petra, z którą znajomość okaże się wielkim zwrotem w życiu bohaterki.

W zeszłym roku Katarzyna Enerlich, bez reszty zakochana w Mazurach i rodzinnym Mrągowie – zadebiutowała w wydawnictwie MG powieścią „Prowincja pełna marzeń” (kontynuacja: „Prowincja pełna gwiazd” ukazała się w styczniu tego roku). Książki te okazały się dla młodej pisarki nie tylko przepustką do świata literatury, ale i… ludzkich serc. Bowiem w książkach Katarzyny Enerlich znajdziemy nie tylko interesującą współczesną fabułę, ale przede wszystkim wartości ponadczasowe. Autorka, pisząc szuka harmonii ze światem ludzi i światem przyrody.

źródło: Wydawnictwo MG