Kto najczęściej stosuje diety eliminacyjne

„Z analiz zróżnicowań społeczno-demograficznych wynika, że częściej diety eliminacyjne stosowali młodsi, a w szczególności najmłodsi respondenci (27 proc. osób w wieku 18-24 lata), mieszkańcy największych, ponad półmilionowych miast (36 proc.), absolwenci wyższych uczelni (33 proc.) oraz badani zadowoleni z warunków materialnych swoich gospodarstw domowych (28 proc.)” – czytamy w komunikacie CBOS.

Dowiedz się, jakie są najzdrowsze produkty spożywcze świata

Autorzy badania podkreślają, że diety eliminacyjne są bardziej popularne wśród kobiet niż wśród mężczyzn (27 proc. wobec 22 proc.). Kobiety są też nieco bardziej konsekwentne w ich stosowaniu.

Co najczęściej wykluczają z diety Polacy

Z badania CBOS-u wynika, że osoby stosujące diety eliminacyjne najczęściej ograniczają lub wykluczają spożycie cukru i słodyczy (57 proc. wskazań). Drugą najczęściej ograniczaną grupą produktów w diecie są tłuste potrawy, w tym mięso (28 proc. wskazań). Na kolejnych miejscach „czarnej listy” znalazły się: napoje alkoholowe (20 proc.), produkty zawierające gluten (14 proc.) i dania gotowe (14 proc.). Warto jeszcze wspomnieć o kawie (14 proc.) i mleku (9 proc.). Autorzy badania zaznaczają, że wyniki te są zbliżone do zarejestrowanych w poprzedniej edycji sondażu (z 2014 r.).

W jakim celu Polacy stosują diety

Z badania wynika, że są trzy główne powody, dla których ludzie decydują się na wykluczanie ze swej diety określonych produktów. Są to:

• chęć zdrowego żywienia, poprawy samopoczucia i kondycji (35 proc.)
• różne dolegliwości i choroby (34 proc.)
• chęć zrzucenia zbędnych kilogramów (32 proc.).

Rzadziej wskazywane są przez Polaków, jako motywy stosowania diet eliminacyjnych, wskazania lekarza (21 proc.) czy też przekonania (4 proc.).

Warto dodać, że wśród osób, stosujących takie diety z przyczyn zdrowotnych (dolegliwości, choroby lub zalecenia lekarskie), najczęściej wskazywanym, konkretnym powodem medycznym były:

• choroby układu krążenia (28 proc.),
• cukrzyca (25 proc.),
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego (21 proc.),
• choroby autoimmunologiczne (8 proc.),
• alergie i nietolerancje pokarmowe (5 proc.).

Co ciekawe, do ograniczania lub wykluczania konkretnych produktów spożywczych z przyczyn zdrowotnych dużo rzadziej skłaniają nas takie motywy jak okres ciąży i karmienia piersią (4 proc.) czy też nowotwór (4 proc.).

W tym kontekście dodajmy jeszcze, że większość tych osób, które stosowały dietę eliminacyjną wyraziło zadowolenie z jej efektów (77 proc.), w tym jednak głównie umiarkowane (49 proc.).

Co Polacy mają na talerzu

Omawiane badanie nie skupiało się jednak wyłącznie na wykluczaniu konkretnych produktów z diety, czyli na dietach stricte eliminacyjnych.

Padło w nim również pytanie o innego rodzaju diety i okazało się, że co jedenasty Polak stosował jakiś specjalny, konkretny sposób odżywiania – niezależnie od tego czy ograniczał spożycie jakichś produktów. W odpowiedzi na to pytanie, wśród najczęściej wymienianych przez respondentów rodzajów diet znalazły się m.in.: dieta niskokaloryczna, lekkostrawna, cukrzycowa, zbilansowana, z kontrolowaną ilością spożywanych węglowodanów, a także ze zwiększoną ilością warzyw i owoców.

„Uwzględniając wszystkie analizowane w badaniu diety można stwierdzić, że trzech na dziesięciu Polaków (29 proc.) w ciągu ostatniego roku stosowało jedną z nich” – podsumowują autorzy badania.

Co jeść, żeby być zdrowym: mity żywieniowe kontra fakty

Wszystkim tym, którzy stosowali kiedyś, stosują obecnie lub dopiero planują wdrożyć jakąś dietę przypominamy, że od paru lat działa w Polsce specjalna instytucja, dzięki której można bezpłatnie uzyskać wiarygodne informacje i porady na temat zasad zdrowego żywienia w zdrowiu i konkretnych chorobach.

Chodzi o Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Myśląc o jakichkolwiek zmianach sposobu żywienia warto najpierw zajrzeć na stronę internetową NCEŻ lub też skontaktować się z wykwalifikowanym dietetykiem albo lekarzem. Oparcie sposobu żywienia na wiarygodnych i rzetelnych informacjach, zgodnych z aktualną wiedzą medyczną, jest kwestią kluczową, bowiem w obiegu jest dziś wiele modnych diet (głównie eliminacyjnych), które de facto mogą nam przynieść więcej szkód, aniżeli pożytku (np. z powodu nieadekwatnego lub zbyt długiego ich stosowania).

Sprawdź czy żywisz się zdrowo – zgodnie z zalecaniami zawartymi w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej Instytutu Żywności i Żywienia.

Autor: Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl

To, co jemy – a nie tylko ile spożywamy – również jest gorącym tematem badawczym, a spożycie mięsa jest pod mikroskopem. Obszerna pięcioletnia kohorta prawie 100 tys. Amerykanów wykazała, że osoby niejedzące mięsa były mniej narażone na śmierć – z jakiejkolwiek przyczyny – niż mięsożercy. Szczególnie widoczne było to u mężczyzn.

Niektóre meta-analizy, które łączą i powtórnie przetwarzają przeprowadzone już badania, również sugerują, że dieta uboga w mięso zbiega się z długowiecznością, a im dłużej człowiek nie je mięsa, tym wyższe są korzyści. Nie ma jednak pełnej zgodności w świecie nauki. Są badania, w których albo nie ma, albo jest minimalna różnica w długości życia pomiędzy mięsożercami i osobami niejedzącymi mięsa.

Natomiast jest jasne, że dieta wolna od mięs może obniżać ryzyko pojawiania się konkretnych problemów zdrowotnych, jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie czy nowotwory. Są też wskazania, że dobra dieta wegańska może dawać wyższą ochronę przed schorzeniami niż zwykły wegetarianizm. Takie dane są znacznie łatwiejsze w analizie, ponieważ obejmują zdiagnozowanie choroby, a nie śmierć z jej przyczyny.

Czy więc można z przekonaniem powiedzieć, że odejście od mięsa wydłuży nam życie? Prosta odpowiedź brzmi: jeszcze nie.

Problem z długowiecznością

Jasne jest, że w porównaniu z innymi stworzeniami ludzie żyją bardzo długo. To sprawia, że trudno jest przeprowadzić badanie sprawdzające skutki czegokolwiek dla naszej długowieczności (niełatwo znaleźć badacza, który poczeka 90 lat na wyniki badania). Dlatego specjaliści albo sprawdzają dokumentację medyczną konkretnych populacji, albo badają ochotników w krótszych okresach i sprawdzają, w której grupie ryzyko śmierci jest wyższe. Na tej podstawie wyciągane są wnioski, w tym te o niejedzeniu mięsa.

Są pewne problemy z takim podejściem. Po pierwsze, znalezienie połączenia między dwiema rzeczami – jak jedzenie mięsa i wczesna śmierć – nie oznacza wcale, że jedno powoduje drugie. Innymi słowy, związek nie oznacza relacji przyczynowo-skutkowej. Może się okazać, że wegetarianizm i długowieczność są rzeczywiście powiązane, ale ten związek da się wyjaśnić inaczej. Być może wegetarianie mają więcej aktywności, rzadziej palą czy piją mniej alkoholu niż osoby jedzące mięso.

Badania nad odżywianiem bazują także na prawdomówności i rzetelności ochotników biorących udział. A nie powinno się brać tego na wiarę. Badania wykazują, że ludzie mają tendencją do zaniżania poboru kalorii, a zawyżania ilości spożytych zdrowych pokarmów. Bez pełnej kontroli nad czyjąś dietą trudno mówić o pewności co do wyników.

Czy więc powinieneś unikać mięsa dla lepszego, dłuższego życia? Klucz do zdrowej starości najpewniej leży w kontroli naszego środowiska, w tym diety. Z dostępnych wyników wydaje się, że odejście od mięsa może mieć w tym udział, a z pewnością obniża ryzyko wystąpienia konkretnych chorób. Jednocześnie można jednak znaleźć wyniki, które wskazują na działanie połączone, gdy unikamy też innych, lepiej zbadanych zagrożeń, jak np. palenia.

Autor: James Brown, wykładowca Aston University. Oryginalny tekst znajduje się na The Conversation

Co to jest wegetarianizm?

Wegetarianizm to sposób odżywiania. Opiera się na wykluczeniu z diety produktów mięsnych, często również ryb i owoców morza. – Podstawę takiego jadłospisu powinny stanowić produkty zbożowe pełnoziarniste, warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych (soja, soczewica, ciecierzyca, groch, bób, fasola, jako substytuty mięsa), tłuszcze roślinne i nasiona oleiste (orzechy, pestki dyni i słonecznika) – komentuje Agnieszka Piskała. Wegetarianizm wyklucza z diety produkty pochodzące od martwych zwierząt, ale pozwala na spożywanie produktów odzwierzęcych: mleka, masła oraz jajek bogatych w wapń. W skrajniejszej formie – weganizmie – wyklucza się te składniki, podobnie jak miód.

Źródła białka

Białka pochodzenia zwierzęcego zawierają wszystkie niezbędne człowiekowi aminokwasy.Także te, których organizm sam nie może wytworzyć, apozyskiwane są z odpowiednio zbilansowanej diety. – Osoby niejedzące mięsa, powinny tak komponować posiłki, aby potrawy dostarczały wszystkich aminokwasów. Dobrymi duetami dla wegetarian będzie mleko i płatki zbożowe, ryż i czerwona fasola, soja i kukurydza – tłumaczy Agnieszka Piskała, specjalistka ds. żywienia w programie edukacyjnym „Żyj smacznie i zdrowo”. Trzeba pamiętać, że soja, mimo iż jest niezwykle bogata w białko, to nie jest substytutem mięsa. Oprócz niej równie bogate w niezbędne aminokwasy są: bób, fasola, groch, soczewica, ciecierzyca, pestki dyni, pestki słonecznikaoraz orzechy.

Żelazo z roślin

W szpinaku występuje bardzo mało żelaza i słabo się wchłania. Więcej znajdziemy go w morelach, fasoli czy zwykłej owsiance.– Najlepsze źródła żelaza dla osób, które nie jedzą mięsa znajdują się w pokrzywie, pietruszce, natce, orzechach, produktach zbożowych z żyta i owsa, migdałach i warzywach strączkowych. Bogate w ten pierwiastek są również suszone śliwki, rodzynki, żółtko, drożdże oraz kakao– doradza Agnieszka Piskała.Nieodpowiednia podaż mięsa zwierzęcego prowadzi do deficytu żelaza hemowego, które zapobiega rozwojowi anemii. Żelazo z produktów roślinnych gorzej się przyswaja, jego wchłanialność wynosi 3-15%, a z wyrobów zwierzęcych jest na poziomie 80-95%.

Świadoma dieta

Agnieszka Piskała sugeruje, że przejście na wegetarianizm nie powinno być decyzją spontaniczną i bez głębszego przygotowania merytorycznego. Na pewno na początku złym rozwiązaniem będzie całkowite odrzucenie produktów pochodzenia odzwierzęcego, czyli skrajny weganizm. Wiedza na temat przygotowywania pełnowartościowych posiłków jest podstawą, która umożliwi prawidłowe komponowanie zdrowego jadłospisu, także wegetariańskiego.

Zacznijmy od wyboru odpowiedniego kawałka. Najchudsza i najlepsza jakościowo będzie polędwica. Powinna mieć grubość około 3cm. Jeśli na mięsie znajdują się kawałki tłuszczu można je wyciąć.

Kolejny krok to pozostawienie mięsa w temperaturze pokojowej na około 30-45 minut, dzięki temu włókna mięśniowe ulegną rozluźnieniu.

Następnie należy rozgrzać patelnię, powinna być bardzo gorąca, warto użyć odrobiny oleju kokosowego ponieważ jego temperatura rozkładu jest wysoka.

Mięso doprawiamy odrobinę solą i smażymy przez około 2,5-3 minut z każdej strony, co minutę obracając i nacierając ząbkiem czosnku (nie nakłuwamy mięsa!). Pod koniec smażenia wrzucamy na patenie odrobinę rozmarynu.

Po usmażeniu doprawiamy pieprzem i pozostawiamy mięso na kilka minut (nie kroimy go i nie nakłuwamy).

Tak przygotowana wołowina będzie przypieczona na zewnątrz i delikatna, soczysta, różowa w środku. Znakomicie nadaje się do warzyw, pieczywa, ryżu, makaronów czy batatów.