Języki obce, a sprawa polska – sprawdziliśmy, jak jest

Badanie zostało przeprowadzone pod koniec listopada 2020 przez SW Research na zlecenie ESKK. Zrealizowano je na reprezentatywnej grupie ponad tysiąca Polaków, którzy są w różny sposób aktywni zawodowo (mają stałe zatrudnienie, pracują dorywczo czy prowadzą działalności gospodarcze). Badana grupa została także zróżnicowana pod kątem wykształcenia, zarobków oraz miejsca zamieszkania. Okazuje się, że pomimo ponad 16 lat, które mijają od wejścia naszego kraju w struktury Unii Europejskiej oraz znacznego otwarcia się polskiego biznesu na rynki zagraniczne, z naszą znajomością języków obcych wcale nie jest najlepiej. Wygląda na to, że tych, którzy znają język obcy w stopniu zaawansowanym (15,9%) oraz tych, którzy nie znają go w ogóle (14,7%) jest niemal tyle samo. Cała reszta przebadanej grupy reprezentatywnej to osoby, które znają język obcy na poziomie podstawowym (38,5%) oraz średniozaawansowanym, czyli takim, który umożliwia komunikację (36,3%).

Nie jest to zatrważający wynik, choć warto także zauważyć, że, opierając się na przeprowadzonym badaniu, nie mamy na rynku wielu specjalistów językowych. Osób z zaawansowaną znajomością języka obcego jest w Polsce jak na lekarstwo – to nawet nie jedna piąta całej populacji. Jak wypadamy na tle innych państw? Dane Eurosatu za 2016 rok pokazują, że mamy silną konkurencję: przykładowo Norwegowie znają biegle język obcy aż w 46,2%, Austriacy w 35,8%, a Duńczycy w 41,1%. Nieco gorzej jest z biegłą znajomością języków u Włochów (10,8%), Czechów (11,8%) czy Anglików (22%). Dane zgromadzone przez ESKK na przestrzeni ostatnich lat wskazują z kolei, że z roku na rok udział osób decydujących się na realizowanie kursów na poziomie zaawansowanym zwiększa się, jest to jednak nadal niewielki procent. Przykładowo w 2020 roku osób aspirujących do poziomu zaawansowanego było 10,58% jeżeli chodzi o język angielski, 2,90% w języku niemieckim czy 4,80% w języku francuskim. Poprzedni rok to kolejno dane: 8,17%, 2,99% oraz 4,42%.

Nasza systematyczność w nauce również pozostawia wiele do życzenia: niespełna 25% przebadanych przez SW Research uczy się języka obcego krócej niż 2 lata, 23,5% zamyka okres szlifowania umiejętności w przedziale od 3 do 5 lat, niemal 27% ankietowanych doskonali swój język już powyżej 5-ciu lat. Aż jedna czwarta z nas zakończyła z kolei swoją językową edukację wraz z końcem szkoły.

Języki obce w pracy

Większość z przebadanych osób albo nie uczy się i nie planuje nauki języków obcych (33,2%), albo chciałaby się ich nauczyć, ale twierdzi, że nie ma na to czasu lub pieniędzy (33,3%). Te dane wyjątkowo zaskakują biorąc pod uwagę fakt, że aż 48,5% z nas zdecydowanie deklaruje, że nauka więcej niż jednego języka obcego pozytywnie wpływa na nasze zarobki. Dlaczego zatem tych języków się nie uczymy? A może po prostu w siebie nie wierzymy? Tych, którzy aktualnie uczą się języka obcego (20,3%) lub w najbliższym czasie rozpoczynają kurs (13,1%) jest łącznie nieco ponad 33%. Jest to o połowa mniej w stosunku do tej części z nas, która chciałaby się języków uczyć, ale nie potrafi w sobie odnaleźć motywacji, żeby rozpocząć kurs. ESKK dodaje, że na przestrzeni ostatnich 30 lat, oraz przekroczonego miliona studentów w trakcie tego czasu, studentów uczących się więcej, niż jednego języka jest niewielu. To niespełna 60 tysięcy kursantów, co daje zaledwie 7% całej grupy.

- Dziś edukacja językowa jest naprawdę bardzo szeroko dostępna, szczególnie w porównaniu do innych szkoleń, kursów, studiów podyplomowych itp. Dzięki najnowszym technologiom i kursom online kształcenie językowe jest także stosunkowo mało kosztowne. Warto także zauważyć, że języków można się bardzo skutecznie uczyć w takiej właśnie w formule, czego niestety nie można powiedzieć o innych kategoriach samokształcenia, np. zawodowego. Taka forma nauki, przy odrobinie systematyczności potrafi przynieść naprawdę świetne efekty w niedługim czasie. Warto też pamiętać, że nie trzeba dysponować specjalnym talentem, by opanować język w stopniu komunikatywnym – to mit, który zniechęca wielu z nas. Co prawda możemy różnić się od siebie tempem i łatwością jego przyswajania, ale z całą pewnością komunikatywna znajomość języka obcego jest w zasięgu ręki każdego z nas – komentuje Karolina Lewandowicz-Koszlajda, Dyrektor Marketingu ESKK.

Może należy jednak odwrócić pytanie i zastanowić się, czy języki obce są nam w ogóle w pracy potrzebne? Okazuje się, że tak. Nieco ponad jedna trzecia z nas (35,2%) używa w pracy języka obcego, w 81,6% jest to język angielski. Następne miejsca to kolejno język niemiecki, rosyjski oraz włoski. Z kolei aż 39,5% z nas używa w pracy drugiego języka obcego (najczęstszymi drugimi językami są: niemiecki, angielski oraz rosyjski).

Języki są nam zatem potrzebne. Być może nawet bardziej potrzebne niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka – nie wiemy bowiem, czy odsetek osób deklarujących posługiwanie się językiem obcym w pracy (35%) wynika z takiego właśnie zapotrzebowania rynkowego, czy może jest odzwierciedleniem naszych umiejętności. Jedno jest jednak pewne – znajomość języków obcych traktujemy jako solidną inwestycję w swoją karierę i wysokość wypłaty. Coś jednak hamuje nas przed jej realizacją.

Co na to pracodawcy?

Aż 67,9% badanych twierdzi, że znajomość języków obcych na ich stanowisku nie była wymagana (miejmy w pamięci fakt, że niemal połowa z nas jest przekonana, że znajomość więcej, niż jednego języka obcego wpływa na wysokość zarobków). 13% respondentów odpowiada z kolei, że znajomość języka była wymagana, ale w praktyce używana jest bardzo rzadko. Jedynie 12,1% z nas twierdzi, że pracodawca wymagał językowych umiejętności i w praktyce są one często w użyciu. Co zastanawiające – tylko 7% badanych regularnie i na co dzień pracuje w języku obcym. Być może języki obce nie są zatem tak wielkim „towarem deficytowym”?
Ogłoszenia o pracę umieszczane na największych w Polsce portalach rekrutacyjnych nie pozostawiają jednak wątpliwości. Już na pierwszy rzut oka widać, że wymóg dotyczący znajomości języka obcego na różnych poziomach zaawansowania, jest bardzo częstym ich elementem. Sporo widać także ogłoszeń zredagowanych już w języku obcym, najczęściej angielskim lub niemieckim. Warto również dodać, że znajomość języka obcego w ogłoszeniach pojawia się nie tylko w przypadku rekrutacji pracowników wyższego szczebla, ale także na niższych stanowiskach. Nawet jeżeli po otrzymaniu pracy nie używamy zatem swoich zdolności językowych, to są nam one często niezbędne, by tę pracę dostać.

Niestety, z badania wynika także, że tylko 15,5% pracodawców dofinansowuje naukę języków obcych dla swoich pracowników. A dziś, szczególnie w dobie pandemii, może okazać się to prostsze niż kiedykolwiek wcześniej. Bogactwo i finansowa przystępność kursów online sprawia, że edukacja językowa może stać się nie tylko ważną kwestią rozpatrywaną pod kątem działań z zakresu employer branding, ale także konkretnym profitem i odpowiedzią pracodawców na potrzeby pracowników znajdujących się na home office.

- Paradoksalnie lockdown może stać się świetną okazją do tego, żeby „odczarować” naukę języków obcych we własnym zakresie. Mamy dziś wszyscy zdecydowanie większe doświadczenie w funkcjonowaniu w przestrzeni online. Zdążyliśmy już sobie udowodnić, że jesteśmy tak samo skuteczni w realnej rzeczywistości, jak i w tej wirtualnej. W ESKK odnotowaliśmy spory wzrost zainteresowań kursami językowymi w drugim kwartale 2020 odnotowaliśmy aż 40% więcej logowań do naszej platformy e-learningowej oraz aż o 74% więcej aktywności edukacyjnych, na które składają się m.in. odtworzenia lekcji online, uruchomienia audiobooków czy realizowanie testów. Oznacza to, że brak czasu czy ogólne zabieganie może być realną przyczyną, dla której z kursów rezygnujemy. Wiemy też, że wyjątkowo skutecznym motywatorem są pracodawcy, którzy coraz częściej decydują się finansować lub dofinansowywać naukę swoich pracowników. Także w tym wypadku formuła online niesie wiele korzyści, jak np. brak potrzeby ustalania jednego terminu, który pasuje wszystkim uczestnikom kursu czy wgląd do postępów w nauce. Takie działania stały się też ciekawym pomysłem na „home office” i formą wsparcia dla wszystkich tych zatrudnionych, którzy przebywając w domu więcej, niż zwykle wreszcie mają czas i energię na to, by zainwestować w swoje językowe umiejętności – dodaje Magdalena Szajbe, Dyrektor Zarządzający ESKK.

By używać, trzeba rozumieć

Pouczenie, przestroga, morał, ogólna myśl, aforyzm – polskie powiedzenia mają różne cele. Są przekazywane z pokolenia na pokolenie i zawierają wskazówki, jak postępować w życiu, a czasem nawet nakazują pewne działania…

Przysłowia to sposób na definiowanie i zrozumienie świata. W tradycyjnych społeczeństwach najistotniejszą treścią życia była praca, dlatego wiele z nich dotyczyło tej części aktywności (np. „chłopa poznasz przy robocie, a pana przy stole”) – mówi dr Tomasz Marcysiak, socjolog. – Sens ciężkiej pracy na gospodarstwie był wyjaśniany przez sumienność, którą mierzono ilością wylanego potu i miarą niezmarnowanego czasu. Chłop więc nie musiał się kształcić, kiedy utrwalano mu w świadomości powiedzenia: „baba potrzebuje gospodarza a nie pisarza” i „chłop się rodzi filozofem, a pan się musi uczyć” – dodaje dr Tomasz Marcysiak.

Przysłowia także wzbogacają wypowiedź, sprawiają, że jest bardziej trafna i pokazują, że mówiący ma szerokie horyzonty. Ponadto przekaz staje się atrakcyjniejszy dla słuchacza. Czasem powiedzenia używane są tak często w codziennych sytuacjach, że gubimy właściwe znaczenie danego zwrotu. Interpretujemy je źle, więc rozmówca do końca nie jest w stanie odczytać naszej intencji.

Które przysłowia źle rozumiemy lub używamy błędnie?

„Nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki” – część osób interpretuje to powiedzenie w taki sposób, że nie warto wracać do np. zakończonego kiedyś związku, wcześniejszej pracy. W rzeczywistości powiedzenie to oznacza, że „rzeka nigdy nie będzie taka sama” – wszystko się zmienia, wszystko płynie.

„Bogiem a prawdą” – często wplątywane jest pomiędzy te wyrazy słowo „między”, w rzeczywistości jednak „Bóg = prawda”, co rozumiemy jako „mówiąc szczerze”, „prawdę mówiąc”. Mówiący zapewnia o tym, że kieruje się prawdą, powołując się na Boga.

„Pieniądze nie śmierdzą” – to sformułowanie nie oznacza, jak niektórzy sądzą, że z chęcią przyjmiemy każdą ilość pieniędzy. Powiedzenie mówi, że nieistotne jest źródło zarobku, a sam zarobek. Autor tego zwrotu, rzymski cesarz Wespazjan, zademonstrował to swoimi działaniami – w czasie kryzysu finansowego opodatkował publiczne toalety.

Przysłowia w innych językach

Także w innych krajach wypowiedzi są urozmaicane ciekawymi zwrotami. Nie próbujmy ich jednak dosłownie tłumaczyć na nasz język! Na dane powiedzenie bardzo często wpływa kultura, region, tradycja oraz historia, więc przekładanie ich na inny język często gubi sens. Podobnie wygląda to także w przypadku „zwykłych” zdań i sformułowań niebędących przysłowiem.

– Bardzo częstym błędem podczas nauki języka obcego są tak zwane kalki językowe, czyli dosłowne tłumaczenie danych zwrotów. Część z nich swobodnie używamy, a są niepoprawne. Przykładem jest zwrot „dedicated to” (przeznaczony dla…, skierowany dla…). W języku polskim niektórzy tłumaczą „dedykowany dla… np. przedsiębiorców, profesjonalistów”. Jest to błąd i typowa kalka językowa zarazem – tłumaczy Katarzyna Grabiec-Clark, ekspertka językowa z aplikacji do nauki języków obcych.

W przypadku przysłów mamy do czynienia z całym zdaniem i to jeszcze niosącym dodatkowy sens bądź morał. Dlatego też jedno słowo może sprawić, że rozmówca nas nie zrozumie. Prezentujemy kilka powiedzeń w języku angielskim i niemieckim, które brzmią inaczej niż polskie, a ich sens jest bardzo zbliżony:

„W marcu jak w garncu” czyli „March comes in like a lion, and goes out like a lamb”

dosłowne tłumaczenie: „Marzec przychodzi jak lew i wychodzi jak baranek”

„Kłamstwo ma krótkie nogi” czyli „A lie has no legs”

dosłowne tłumaczenie: „Kłamstwo nie ma nóg”

„Kiedy wejdziesz między wrony zaczniesz krakać tak jak one” czyli „When in Rome do as the Romans do”

dosłowne tłumaczenie: „Będąc w Rzymie, czyń jak Rzymianie”

„Mądry Polak po szkodzie” czyli „Durch Schaden wird man klug”

dosłowne tłumaczenie: „Przez błędy, człowiek staje się mądry.”

„Co z oczu to z serca” czyli „Aus dem Augen, aus dem Sinn”

dosłowne tłumaczenie: „Co z oczu to z myśli.”

„Cicha woda brzegi rwie” czyli „Stille Wasser sind tief”

dosłowne tłumaczenie: „Ciche wody są głębokie.”

Jak to mawia polskie przysłowie: „Co kraj, to obyczaj”. Dlatego też powiedzenia należy traktować jako część tradycji narodowej i, jeśli nie mamy pewności co do ich znaczenia, nie używać ich w nadmiarze. Bowiem, chcąc wypaść lepiej, możemy uzyskać odwrotny skutek!

Źródło: informacja prasowa dotrelations.pl

Small talk jest szczególnie istotny w krajach anglojęzycznych. To tam często pada sławetne „How are you?”, czyli „Jak się masz?”. W Polsce ten zwrot po polsku jest słyszalny raczej rzadko, a najczęściej od obcokrajowców, którzy dosłownie tłumaczą grzecznościowe pytanie z języka angielskiego. Polacy z kolei nie zawsze potrafią swobodnie na nie odpowiedzieć.

Sondaż przeprowadzony na zlecenie popularnej aplikacji do nauki języków obcych, na reprezentatywnej grupie 1010 respondentów pokazał, że 30% osób nie lubi i nie czuje się komfortowo, prowadząc small talk. Z drugiej strony podobny odsetek pytanych przyznaje, że jest to naturalne i lubi to robić. Warte podkreślenia jest to, że aż 42% nie wie, jak odpowiedzieć na to pytanie. Czy można wyciągnąć wniosek, że może nie do końcu rozumiemy, o co w small talku chodzi?

– Dla niektórych osób prowadzenie small talków to codzienność zawodowa. To właśnie na tej umiejętności zbudowali swój biznes. Zagajenie rozmowy, poznanie potrzeb swojego rozmówcy oraz sprzedaż jest oparta na takiej rozmowie. Ale podejście do small talków związane jest z uwarunkowaniami kulturowymi, jak i osobistymi przekonaniami. Dla jednych jest to zbyteczna gadka szmatka, a dla innych sposób na poznawanie ludzi i nawiązywanie kontaktów społecznych. Ale prowadzenia small talków można się nauczyć, ponieważ jest bardzo intuicyjne. Wymaga od nas taktu, empatii, uważności i otwarcia na drugą osobę – mówi dr Iwona Tyrna-Łojek, ekspertka ds. komunikacji w Wyższej Szkole Bankowej w Chorzowie.

Komu łatwiej mówić o niczym?
Jak się okazuje, to młodsze pokolenie ma mniej problemów z prowadzeniem small talku. Taka rozmowa jest naturalna dla 40% pytanych w wieku do 20 lat i niemal dla 43% w przedziale 25–34 lat. Z kolei w grupie 50+ tylko 18,7% respondentów odpowiedziało, że lubi rozmowę o niczym i czuje się dobrze, przeprowadzając ją. – Młodsi mogą mieć większa swobodę w takiego typu rozmowach. Jest to spowodowane tym, że grupa ta częściej i intensywniej komunikuje się poprzez komunikatory online, gdzie czasem dyskusje nie są aż tak merytoryczne. Starsi wolą chwycić za telefon i przedyskutować daną sprawę. Oczywiście nie jest to reguła, a pewnie uogólnienie – mówi Katarzyna Grabiec-Clark z popularnej aplikacji do nauki języków obcych.

Pewna prawidłowość była też widoczna, biorąc pod uwagę wykształcenie i dochód. Im wyższy poziom skończonej edukacji, tym więcej ankietowanych przyznawało, że lubi przeprowadzać small talk i czuje się z tym komfortowo. Podobnie sytuacja kształtuje się w przypadku dochodów – im wyższy dochód, tym wyższy odsetek procentowy Polaków przyznających, że taka rozmowa nie jest dla nich problemem.

Temat rozmowy o niczym to…
Jeśli chodzi o wachlarz tematów, to jest on bardzo szeroki. Należy pamiętać, że nie ze wszystkimi porozmawiamy o wszystkim. Zgodnie z sondażem najczęściej poruszanym tematem podczas rozmowy o niczym jest pogoda. Ponad połowa ankietowanych (57,3%) wskazała tę odpowiedź. Drugie miejsca na podium zajęła tematyka związana z czasem wolnym i rozrywką. Tę odpowiedź wskazało 43,6%. Natomiast częściej niż co trzeci pytany postawił na życie rodzinne i prywatne (33,6%). Na dalszych pozycjach znalazła się praca, ale także polityka, gospodarka i ekonomia oraz podróże. Pytani mogli zaznaczyć więcej niż jedną odpowiedź.

– Small talk powinien dotyczyć tematów neutralnych, a przekaz pozytywny jest zawsze tutaj priorytetem. Nie zawsze trzeba kurczowo trzymać się naszego pomysłu na temat rozmowy, bo może on wyjść dopiero w trakcie nawiązywania kontaktu. Ważne jest, aby dobrze zagaić rozmowę, aktywnie słuchać, powstrzymać się od oceniania drugiej osoby, jak i skupić swoją uwagę na rozmówcy. Dobrym sposobem nawiązania pierwszej rozmowy jest po prostu obdarzenie uśmiechem naszego rozmówcy, obserwowanie jego reakcji oraz mowy ciała. Jeżeli odwzajemni nasz uśmiech, spojrzy w naszą stronę, to znak, że możemy działać. Warto pamiętać, że na samym początku łatwiej też jest utrzymywać small talk niż go inicjować, ale właśnie to nas uczy prowadzenia takich konwersacji – mówi dr Iwona Tyrna-Łojek.
Czy takie konwersacje są potrzebne?

Jak dowiodło badanie, small talk nie jest naturalny dla wszystkich Polaków i nie wszyscy czują się dobrze, przeprowadzając taką rozmowę. Powodów może być wiele – nie jest to zakorzenione w naszej kulturze, nie jesteśmy tak otwartym i rozgadanym narodem czy po prostu wynika to z osobowości poszczególnych jednostek. Pewne jest jednak to, że co drugi Polak (49,5%) uważa, że small talk jest potrzebny i przydatny. Odmiennego zdania jest co piąty pytany. Nadal jednak duży odsetek (31,5%) nie ma opinii na ten temat. Czy z biegiem czasu otworzymy się bardziej na taką rozmowę i będziemy częściej ją przeprowadzać?

źródło i fot.: informacja prasowa dotrelations.pl

Nie od dziś wiadomo, że znajomość języków obcych przydaje się w pracy i wpływa na wyższe i bardziej atrakcyjne zarobki. Nieco ponad jedna trzecia z nas (35,2%) używa w pracy języka obcego, w 81,6% jest to język angielski. Następne miejsca to kolejno: język niemiecki, rosyjski oraz włoski. Z kolei aż 39,5% z nas używa w pracy drugiego języka obcego (są nimi: niemiecki, angielski oraz rosyjski).

Języki obce przydają się również w trakcie podróżowania! Czekając zatem na otwarcie granic i koniec pandemii, zapraszamy Was do zabawy, w której nagrodami są firmowane przez ESKK kursy:

1. Roczny kurs angielskiego dla średnio zaawansowanych (e-podręczniki i nagrania do lekcji, program do nauki słówek, materiały video, opieka nauczyciela, interaktywny kurs ONLINE, audiobook).

2. Roczny kurs dowolnego języka obcego dla początkujących.

Wystarczy, że opiszecie nam krótko swoją wymarzoną podróż, w którą wybierzecie się, jak tylko będzie to możliwe i bezpieczne, wyślecie ten opis na adres projekt.sukces@gmlifestyle.pl do 3 marca 2020 roku (w tytule wiadomości proszę wpisać: KONKURS JĘZYKOWY ESKK). Redakcja wybierze z nadesłanych wiadomości 3 najbardziej inspirujące, które nagrodzimy kursami językowymi!

Paradoksalnie lockdown może stać się świetną okazją do tego, żeby „odczarować” naukę języków obcych we własnym zakresie. Mamy dziś wszyscy zdecydowanie większe doświadczenie w funkcjonowaniu w przestrzeni online. Zdążyliśmy już sobie udowodnić, że jesteśmy tak samo skuteczni w realnej rzeczywistości, jak i w tej wirtualnej. Wykorzystajmy więc ten czas, by zdobyć nowe umiejętności, które przydadzą nam się w przyszłości!

O ESKK:

Od 30 lat kursy ESKK do samodzielnej nauki języka pokonują ograniczenia wynikające z braku czasu, dostępu do odpowiednich szkół i atrakcyjnych pomocy naukowych.

ESKK oferuje metody kształcenia na odległość wszystkim zainteresowanym podniesieniem kwalifikacji zawodowych bądź rozwojem własnych zainteresowań.

ESKK gwarantuje wysoki poziom merytoryczny kursów:

- materiały opracowywane przez kadrę fachowców w danych dziedzinach

- nowatorskie programy nauczania dostosowane do potrzeb rynku

- każdy student jest „jedyny w klasie” – sam wybiera tempo, w jakim będzie się uczył

- zapewniona opieka osobistego nauczyciela

Polacy boją się najbardziej
Strach oraz stres to emocje, które w naturalny sposób towarzyszą nam przez całe życie. Ich obecność jest potrzebna – często ostrzegają nas przed niebezpieczeństwem lub wskazują, że dane wydarzenia czy decyzje mogą nie być dla nas korzystne. Jednak to jak często i intensywnie się stresujemy w dużej mierze zależy także od naszego nastawienia oraz od umiejętności obiektywnej oceny sytuacji. Z badania przeprowadzonego przez IPSOS dla Babbel wynika, że w Polsce stres bardzo często towarzyszy nam także podczas nauki języka. A konkretniej: denerwujemy się próbami mówienia w języku innym, niż rodzimy. Wśród przebadanych krajów to właśnie w Polsce strach związany z mówieniem i błędnym akcentem jest największy.

Badanie zostało przeprowadzone w grudniu 2019 roku w 8 krajach (Kanada, Francja, Niemcy, Włochy, Polska, Hiszpania, Wielka Brytania i USA) za pomocą wywiadów internetowych. Grupą docelową byli kobiety i mężczyźni w wieku od 18 do 65 lat z co najmniej umiarkowanym stopniem zainteresowania nauką języków obcych.

Wyniki badania wskazują, że wśród wszystkich ośmiu krajów, to właśnie Polska znajduje się na pierwszym miejscu w rankingu państw, w których akcent najczęściej powstrzymuje przed mówieniem w obcym języku.

Polska – 46%
Włochy – 40%
Francja – 39%
Kanada – 39%
Niemcy – 39%
Hiszpania – 38%
Wielka Brytania – 38%
USA – 35%

- Niektóre badania naukowe rzeczywiście sugerują, że osoby posługujące się językiem obcym z rodzimym akcentem są przez słuchaczy podświadomie odbierane jako mniej wykształcone i wiarygodne. Wynika to przede wszystkim ze zwiększonego wysiłku, jaki nasz mózg musi zainwestować w zrozumienie informacji przekazanej w mniej zrozumiały sposób (np. o nienaturalnej intonacji czy niepoprawnie wymówionych dźwiękach). Mimo to, coraz powszechniejsze staje się podejście, zgodnie z którym akcent języka ojczystego stanowi integralną część tożsamości i autentyczności, którą użytkownicy języka obcego chcieliby zachować. Należałoby się zatem zastanowić, czy akcent powstrzymuje Polaków przed używaniem języka obcego w związku z podświadomymi kompleksami nas jako Polaków, czy ma to związek jednak z niższym poziomem znajomości języka – komentuje wyniki badania dr Katarzyna Jankowiak, językoznawczyni w Centrum Bilingualism Matters @Poznań przy Wydziale Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Czy i jak Polacy mówią po angielsku?
Nikogo raczej nie zaskoczy fakt, że to angielski jest najczęściej używanym językiem obcym w Polsce. Większość ankietowanych, uczących się tego języka, jest na poziomie początkującym lub średnio zaawansowanym. Jednak tylko 17% z nich włada angielskim w stopniu zaawansowanym lub biegłym – to najniższy wskaźnik wśród wszystkich przebadanych krajów!

Dla przykładu w Niemczech wskaźnik ten wynosi 34%, a we Francji 30%. – Powodów może być wiele – począwszy od systemu edukacji, po dostęp do odpowiedniego wzoru językowego, czy też często obserwowane w szkołach zjawisko uczenia się języka obcego co roku od podstaw – wyjaśnia dr Katarzyna Jankowiak. – Aktualnie obserwujemy w Polsce silną i bardzo ważną tendencję do umożliwienia dzieciom kontaktu z językiem obcym tak wcześnie jak to możliwe, jednak musimy pamiętać, że dla efektywnej edukacji językowej, ilość czasu spędzonego z językiem obcym musi iść w parze z jego jakością. A zły wzór językowy może wykształcić u uczniów niepoprawne nawyki językowe (np., w postaci błędnej wymowy), co w przyszłości może utrudnić im władanie językiem obcym w stopniu biegłym – dodaje językoznawczyni.

Jak lęk wpływa na naszą codzienność?
Obawy dotyczące mówienia w obcym języku towarzyszą nam zarówno w prywatnych sytuacjach (np. podczas podróży), jak i w życiu zawodowym. Co ciekawe, aż 6 na 10 (61%) badanych Polaków unika podróży do obcego kraju z obawy przed mówieniem w obcym języku. Natomiast 17% z nich przez wzgląd na tę obawę nie podróżuje wcale. Tracimy przez to okazje na odwiedzenie znanych miejsc za granicą, zobaczenie popularnych zabytków, ale także na zwykły wypoczynek w cieplejszym kraju na niebiańskich plażach, których w Polsce nie ma.

– Wychowywani w polskiej kulturze szybko uczymy się, że o naszym poczuciu wartości świadczy poziom posiadanych kompetencji, zdolności oraz umiejętności. Stąd tendencja do unikania sytuacji, w których bylibyśmy wystawieni na ocenę albo moglibyśmy obnażyć swoje niedoskonałości, czyli właśnie np. podczas rozmowy w języku obcym – tłumaczy Marta Żysko-Pałuba, psycholożka i psychoterapeutka. – Boimy się, a strach jest fizjologiczną reakcją organizmu silnie odczuwaną w ciele, więc staramy się mu zapobiegać unikając sytuacji w której trzeba coś powiedzieć w obcym języku głównie dlatego, że spodziewamy się dramatu. Niestety potrzeba bycia zrozumianym nie jest tak ważna jak potrzeba ograniczenia odczuwania nieprzyjemnego strachu – dodaje Marta Żysko-Pałuba.

Problemy z mówieniem i akcentem mamy także używając obcego języka w pracy. Aż 81% badanych zgodziło się ze stwierdzeniem, że aby osiągnąć w przyszłości profesjonalne cele należałoby się pozbyć akcentu wskazującego na kraj pochodzenia. Jednak respondenci zgadzają się też, że nawet jeśli jest wyraźnie słyszalny, to mówienie w języku obcymi i tak jest przewagą zawodową nad tymi, którzy języka nie znają (76%).

– Warto pamiętać, że postrzeganie obcego akcentu nie jest jednoznaczne – szczególnie w międzynarodowych środowiskach zagraniczny akcent może działać jak swoisty „dowód tożsamości”. W wielu wypadkach staje się też znakiem rozpoznawczym osoby, która się nim posługuje – to cecha, którą zapamiętujemy i która w wyraźny sposób wyróżnia naszego rozmówcę. Szczególnie jeżeli zasób słownictwa czy umiejętności gramatyczne są na wysokim poziomie, akcent nie stanowi żadnej bariery we wzajemnej komunikacji i zrozumieniu. Zasadniczo nie wpływa on znacznie na funkcjonalny aspekt używania obcego języka i nie jest traktowany ani przez rozmówców, ani przez ekspertów jako błąd – komentuje Katarzyna Grabiec-Clark, ekspertka językowa z aplikacji umożliwiającej samodzielną naukę języków.

Obawy związane z niedoskonałym akcentem występują we wszystkich krajach, które wzięły udział w badaniu. Nie można zaprzeczyć, że wśród Polaków owy strach jest szczególnie widoczny. Wyniki wyraźnie pokazują, że mamy bardzo surowy stosunek do swojego akcentu – aż 83% z osób, które wzięły w Polsce udział w badaniu i które posługują się językiem obcym, usilnie próbuje pozbyć się swojego akcentu. Czy to dlatego, że jesteśmy perfekcjonistami i surowo siebie oceniamy, czy może mamy “kompleks języka wschodniego”? Jedno jest pewne: nawet wyraźny akcent nie blokuje nam możliwości komunikacji w obcym języku, więc receptą na sukces będzie podejmowanie prób łamania barier w mówieniu i skupienie się na praktycznym użyciu języka.

źródło: informacja prasowa Dotrelations

W czerwcu br. Centrum Badania Opinii Społecznej zapytało reprezentatywną grupę dorosłych Polaków czy ich zdaniem oglądanie obcojęzycznych kanałów telewizyjnych wspomaga naukę języków obcych. Zdecydowana większość badanych (72,8 proc.) udzieliła odpowiedzi twierdzącej – „zdecydowanie tak” lub „raczej tak”.

Badanie zostało przeprowadzone na reprezentatywnej grupie 1010 respondentów i dostarcza ciekawych danych na temat wykorzystania telewizji do nauki języków obcych przez różne grupy społeczne w Polsce. Okazuje się, że ta metoda cieszy się największą popularnością wśród osób młodych (18-24 lata), wśród których co czwarty badany wskazuje na jej przydatność, a stopniowo traci na popularności w starszych grupach wiekowych (55% odpowiedzi twierdzących w grupie 65+).

Popularność nauki języków z pomocą telewizji zależy również od miejsca zamieszkania oraz poziomu wykształcenia respondentów. I tak w największych miastach, powyżej 500 tys. mieszkańców, a także wśród osób deklarujących wyższe wykształcenie, badacze otrzymali aż 88 proc. odpowiedzi twierdzących. Odsetek ten spadał jednak do 65 proc. w przypadku mieszkańców mniejszych miejscowości oraz do 60 proc. wśród osób z wykształceniem podstawowym.

– Cieszymy się, że tak wiele osób dostrzega funkcję edukacyjną telewizji. Jestem przekonana, że kilkaset kanałów telewizyjnych dostępnych bez dodatkowych opłat z satelitów ASTRA stanowi najlepszą odpowiedź na edukacyjne potrzeby polskich widzów – mówi Barbara Uzunowa-Drymer, dyrektor marketingu SES ASTRA na region Europy Środkowo-Wschodniej.

Podobne badanie zostało przeprowadzone przez SES ASTRA w grudniu zeszłego roku na Węgrzech, gdzie nieco ponad połowa respondentów przyznała, że zagraniczne kanały telewizyjne pomagają w nauce języków, a 40 proc. przyznało, że regularnie ogląda obcojęzyczne stacje TV.

Korzystając z tej metody wspomagania procesu nauki języków obcych, warto pamiętać o kilku prostych zasadach:

1. Wybieraj wersje kanałów TV z napisami – dzięki temu łatwiej zapamiętasz nowe słowa i nauczysz się ich pisowni.

5. Sprawdzaj postępy – jeśli uczysz się języka wyłącznie z telewizji, warto raz na jakiś czas zweryfikować stan swojej wiedzy z nauczycielem.

- Nie mogę, no! – wyrzuca z siebie z irytacją.- Po prostu co za dzień! Ta gramatyka mnie wykończy. Ci Angole, pff! M, czy oni wymyślali swój język po pijaku czy co?! Żeby pisać inaczej i mówić inaczej, no koniec świata!

Magdalena to ja. Uczniowie mówią na mnie M, bo są tak skupieni na walce z czasownikami nieregularnymi, że jeszcze zapamiętanie tak długiego imienia jak moje przyprawia ich o zawrót głowy. A Madzia mówić nie będą, bo po co bratać się z wysłannikiem brytyjskiego diabła

- Spokojnie, Beata weź głęboki oddech, popatrz chwilę przez okno, a potem wróć do ćwiczenia. Dasz radę! – powtarzam cierpliwie, przesyłając jej uśmiech znad stosu kartek.

- Jestem do niczego! Beata odrzuca w irytacji książkę i widzę jak łzy napływają jej do oczu. -Mój eks znalazł już sobie nową dupeczkę, dzwonili do mnie z byłej pracy, że nie oddałam im jakiegoś dokumentu, a nowy klient powiedział, że rezygnuje ze współpracy.

No tak. Nasze życie jest zwichrowane. Ciągle coś się dzieje, i jak tu się skupić na pojęciu, że do czasownika w trzeciej osobie liczby pojedynczej dodajemy – „s”?

- Beata. Wiem, że miałaś ciężki dzień, ale skup się na zadaniu. Wyłącz te cholerne myśli, zostaw tą komórkę, on i tak nie napisze i pomyśl, że z każdym kolejnym zadaniem będziesz rozumiała więcej. Na przykład to, że ucząc się angielskiego wyznaczyłaś sobie nowy cel i otwierasz w swoim życiu nowy rozdział. A dzięki angielskiemu otwierasz przed sobą nowe możliwości.

Często odnoszę wrażenie, że my kobiety lubujemy się w besztaniu siebie za wszystkie niedociągnięcia i porażki życiowe, a nie potrafimy pochwalić się za walkę, której się podejmujemy każdego dnia. Beata nie zauważała, że jest dzielną i piękną kobietą, która chce coś zmienić w swoim życiu i idzie do przodu. Właśnie dlatego kocham swój zawód. Uwielbiam pokazywać kobietom (i nie tylko im), że są warte o wiele więcej niż im się wydaje. Są pracowite, kreatywne, zabawne i potrafią się zmienić na lepsze. Każdy z nas poszukuje lepszej wersji siebie. Takich ludzi zaliczam do grupy PRO. Ludzi którzy idą do przodu, pomimo trudności, zniechęceń i przeszłości która lubi się za nami ciągnąć.

- No doobra…To spróbuję, co mi szkodzi.

Beata ponownie skupia się nad książką, ale tym razem tajemniczy uśmiech pojawia się na jej kształtnych ustach. I już wiem, że się nie poddała, że jest dzielna. Zuch dziewczyna.

Zuch dziewczyna – to samo usłyszałam po pierwszym treningu strzelania z łuku. Całą rękę miałam w krwiakach, ledwo trzymałam w drugiej kołczan ze strzałami, ale byłam z siebie taka dumna, jak nigdy przedtem. Wszyscy mi mówili, że to zajęcie nie dla mnie. A ja co zrobiłam? Zaliczyłam ich do listy eks-doradców mojego życia i zmierzyłam się z wyzwaniem. Czego życzę każdej Zuch dziewczynie.

*Magdalena Czarcińska – absolwentka UNESCO UJ, lektor i tłumacz języka angielskiego w szkole ProSchool, uczestniczka programu Twój biznes-Twoja przyszłość, z zamiłowania łuczniczka.

Jeszcze 10 lat temu w Polsce królowały standardowe języki obce. Na tym podium do dzisiaj trwają niezmiennie angielski wybierany przez co piątego Polaka oraz niemiecki, w którym kształci się co dziesiąty rodak. Ciekawe zmiany dokonały się jednak w obrębie kolejnych najpopularniejszych języków obcych: – Obecnie na trzecim miejscu znajduje się język norweski, którego w ogóle nie było w pierwszej dziesiątce w 2001 roku. 10 lat temu dość popularna była na przykład nauka amerykańskiego angielskiego. Dzisiaj „amerykański sen” już nie nęci Polaków jak kiedyś, dlatego język amerykański spadł na dość odległe miejsce – wyjaśnia Magdalena Szajbe z ESKK, szkoły z kursami na odległość.

Co z tym chińskim?
Według danych zbieranych przez ESKK w latach 2001-2011 moda na naukę języków skandynawskich trwa w najlepsze. Obecnie w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych kursów językowych mocne miejsce, obok norweskiego, zajmują również duński i szwedzki. Co ciekawe, ten ostatni jest nawet bardziej popularny niż rosyjski. Język wschodniego sąsiada od 10 lat niezmiennie cieszy się takim samym zainteresowaniem Polaków znajdując się na dość odległej, ale bezpiecznej pozycji. Jednak w ostatnich miesiącach zauważa się wzrost zainteresowania biznesowym rosyjskim.
A co z chińskim, który przez wielu jest prognozowany jako język mogący zawładnąć niebawem światową gospodarką? – Na razie wciąż bardziej popularna jest nauka angielskiego wykorzystywanego w biznesie, choć odnotowujemy większe zainteresowanie chińskim z elementami biznesu. Kilka lat temu w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych kursów językowych wybieranych przez Polaków znajdował się nawet japoński, dziś ta moda nieco przygasa, również ze względu na sytuację ekonomiczną w Japonii – zdradza Magdalena Szajbe z ESKK. Takie chwilowe mody na naukę oryginalnego języka obcego są dość częste, na przykład w poprzednich latach bardziej popularne były arabski i czeski, które przeżywały wówczas swoje złote czasy.

Polacy pokochali norweski
Skąd zatem taka popularność języka norweskiego, który zaledwie w ciągu dziesięciu lat awansował z dwunastego miejsca najczęściej wybieranych języków obcych na miejsce trzecie? Z pewnością duże zainteresowanie tym językiem wynika z coraz większej liczby Polaków podejmujących pracę stałą lub dorywczą w krajach skandynawskich.
Według raportu „Polonia w Oslo 2010” wykonanym przez norweski instytut Fafo Oestforum, Polacy najczęściej pracują tam w przemyśle budowlanym oraz handlowym. Obecnie w polskich serwisach pracy znajduje się nawet niemal 300 aktualnych ofert łączonych ze znajomością norweskiego. Poszukuje się zarówno Polaków do pracy w Norwegii, np. cieśli budowlanych, mechaników samochodowych czy kucharzy, jak również do pracy w Polsce, na takie stanowiska jak specjalista ds. obsługi klienta, księgowy, specjalista od reklamy, lekarz. Zainteresowanie wyjazdem do pracy do Norwegii wynika też z kondycji tamtejszej gospodarki – Norwegia od lat niezmiennie zajmuje czołowe miejsca w rankingu ONZ na najlepsze miejsca do życia.

Projektujemy wnętrza i ogrody
Co jeszcze zmieniło się w edukacyjnych preferencjach Polaków w ciągu ostatniego dziesięciolecia? – Zainteresowanie poszczególnymi kursami jest również znakiem naszych czasów. W 2000 roku ostro dokształcaliśmy się w dziedzinie księgowości, płac i kadr. Na topie była również psychologia – wymienia Magdalena Szajbe z ESKK. Teraz, jak pokazują dane szkoły nauczania na odległość, Polaków stać jest na naukę przyjemności, które niekoniecznie są związane z wymaganiami rynku. Zamiast księgowości i zgłębiania ksiąg podatkowych i rachunkowych, na podium najpopularniejszych kursów znajdują się więc obecnie projektowanie wnętrz oraz projektowanie ogrodów.
Wysoką pozycję zajmują również kursy związane z nowymi technologiami: obsługa pakietu Microsoft Office (Word, Excel, Power Point) oraz tworzenie stron WWW. To ostatnie na początku millenium znajdowało zainteresowanie jedynie wśród garstki Polaków. I nic dziwnego, gdyż według badań Eurostatu w 2001 roku do elitarnej grupy surfującej w Internecie należał zaledwie co dziesiąty Polak. Dziś, zgodnie z wyliczeniami GUS, już ponad 60 proc. mieszkańców kraju ma dostęp do sieci.

Czego będziemy się uczyć za 10 lat?
Polacy znacznie częściej niż dziesięć lat temu pozwalają sobie na rozwijanie różnego rodzaju hobby. Ponad dwa razy wzrosła sprzedaż kursów układania tarota, pojawiło się również zapotrzebowanie na naukę florystyki (bukieciarstwa)oraz na błyskawicznego przyswajania wiedzy.
Cóż w takim razie może znaleźć się na edukacyjnym podium pod koniec kolejnego dziesięciolecia? Według ESKK, na podstawie dotychczasowych tendencji wzrostowych, można prognozować dynamiczne zmiany w obszarze oryginalnych kursów hobbystycznych oraz tych dotyczących zarządzania własną firmą. – W obszarze zawodowym stawiamy coraz częściej na indywidualność oraz samodzielność, natomiast po pracy chcielibyśmy oddawać się oryginalnym i absorbującym zainteresowaniom, jak np. projektowanie przydomowego ogródka. Prognozujemy również rozwój dziś mało popularnych języków obcych, jak chiński, choć w tym akurat przypadku o wyborze kursu decydują bardziej przesłanki ekonomiczne niż zainteresowania. Dlatego jeśli Polak chce uczyć się chińskiego, to koniecznie w wersji biznesowej – komentuje Magdalena Szajbe z ESKK. – Angielski jest dziś absolutną podstawą, dlatego znajomość języków mniej popularnych, wspomnianego chińskiego, czy czeskiego albo holenderskiego pozwoli nam wyróżnić się z tłumu – dodaje.

Zainteresowanie ze strony naukowców tym obszarem nauki nie dziwi Piotra Witkowskiego z warszawskiej szkoły językowej EnglishForYou.pl: ,,Uczenie się na pamięć jest bardziej czasochłonne, jeśli uczeń nie poprze tego praktyką, czymś co będzie mogło mu się w łatwy sposób skojarzyć z przyswajaną wiedzą. Badanie przeprowadzone w Lipsku mogą przyczynić się do wprowadzenia metod dydaktycznych np. współgrających z ćwiczeniami fizycznymi” – mówi Witkowski.

Nauka słownictwa poprzez gesty okazała się niemal i ntuicyjna w przypadku łatwo nasuwających się skojarzeń, np. przy słowie ,,ciąć”, co można łatwo pokazać, okazało się jednak, że ćwiczenie sprawdziło się również w przypadku abstrakcyjnych słów, takich jak ,,raczej”, które nie mają tak oczywistych odpowiedników w fizycznych gestach.

Analizy skanów fMRI (funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy), doprowadziły parę naukowców do wniosku, że wykonywanie przemyślanych gestów w trakcie nauki aktywizuje naszą korę mózgową i pomaga stworzyć wizualizację danego słowa, które później jest nam łatwiej odtworzyć w komunikacji.

,,Ludzie potrafią się dogadać nawet bez znajomości języka, bywa to czasochłonne, ale możliwe, ponieważ aż 55% odbieranych informacji uzyskujemy z mowy ciała. Warto więc uwzględniać ten proces podczas nauki obcego języka, np. poprzez ćwiczenia aktywizujące uczniów oraz zachęcanie ich do gestykulacji” – komentuje badanie Piotr Witkowski z warszawskiej szkoły językowej EnglishForYou.pl.

Nauka języka obcego może być równie ciekawa jak podróżowanie po świecie. Metoda wkuwania słówek z podręczników przechodzi do lamusa i jest zastępowana mobilnymi metodami edukacji, takimi jak: prowadzenie rozmów przez Internet z obcokrajowcami, korzystanie z multimedialnych aplikacji, słuchanie audiobooków czy zagranicznych stacji radiowych on-line.

Fenomen takiej nauki polega na połączeniu edukacji z rutynowymi czynnościami, które nie są czasochłonne i nie wymagają dużego wysiłku. Aby mieć dostęp do mobilnych narzędzi nauczania, wystarczy kilka minut – już po zalogowaniu się na specjalnej stronie zrzeszającej ludzi z całego świata, można porozmawiać w wybranym języku. Równie szybko można przejrzeć multimedialne fiszki ze słówkami oraz frazy umieszczone przez szkoły językowe na Facebooku.

Językowe podróże internautów

Do ostatnich hitów wspomagających proces nauczania języków należą platformy internetowe przeznaczone dla osób, które chciałyby porozmawiać z obcokrajowcami z różnych części świata. Nowych znajomych można poznać m.in. na czacie za pośrednictwem amerykańskiej platformy edukacyjnej Livemocha.com. Bezpłatny dostęp umożliwia prowadzenie rozmów na dowolny temat, taki jak m.in.: szkoła, praca, rezerwacja hotelu.

W ten sposób można poprawić swoją znajomość języka podczas rozmowy zarówno z native speakerami, jak i osobami z innych krajów, np.: Shadi z Syrii uczy angielskiego, Czeszka Lenka S. pisze w języku francuskim a Matt L. z USA udziela korepetycji on-line z amerykańskiego w zamian za lekcje polskiego. Internauci, którym zależy na podszkoleniu się w mowie, mogą skorzystać z serwisu MyHappyPlanet.com, gdzie ludzie z różnych części świata rozmawiają za pośrednictwem Skype. Aby otrzymać dostęp do listy użytkowników, wystarczy podać informacje dotyczące miejsca pochodzenia oraz język, który chcemy poznać.

Nauka w kilka minut

Za najbardziej skuteczną metodę nauki uważa się częste powtarzanie niewielkiego materiału. Dlatego egzamin zdają multimedialne aplikacje na Facebooku, które codziennie na profilu użytkownika publikują kilka słówek w danym języku. W Polsce jednym z najpopularniejszych profilów jest fan page Nie mam czasu na naukę , który generuje treść dla ponad 37 tys. użytkowników. Na podobnej zasadzie działa serwis Fiszkoteka.pl , gdzie za pomocą tekstu, dźwięku i grafiki internauci przyswajają sobie słownictwo podzielone tematycznie.

Inną metodą mobilnej nauki języka jest słuchanie tzw. audiobooka w formacie AUDIO lub mp3, w którym lektor tłumaczy zarówno obcojęzyczne zwroty, jak i gramatykę: – Audiobooki są przeznaczone dla osób aktywnych, które przebywają często w podróży, uprawiają sport czy zajmują się małymi dziećmi. Oprócz wygodnej formy, nagrania pozwalają na szybsze rozumienie tzw. „żywego języka” oraz nabycie odpowiedniego akcentu – mówi Magdalena Szajbe z ESKK, szkoły specjalizującej się w nauczaniu języków obcych na odległość.

Warto również słuchać muzyki w danym języku za pośrednictwem zagranicznych stacji radiowych. Audycji warto szukać w katalogach internetowych, jak np. Mikesradioworld.com , gdzie znajdują się stacje z niemal całego świata. W ten sposób internauci mają okazję podszkolić się m.in. w języku tureckim, holenderskim czy norweskim. Z kolei osoby, które zamiast dźwięków wolą obraz, mogą w prosty i przyjemny sposób nabrać płynności językowej poprzez oglądanie kreskówek bądź obcojęzycznych filmów z polskimi napisami.