– Kwestie ilości i jakości snu są złożone. Na sen wpływa wiele czynników: kulturowych, społecznych, psychologicznych, behawioralnych, patofizjologicznych i środowiskowych, jak również to, czy opiekujemy się członkami rodziny, pracujemy na zmiany, chorujemy czy musimy być dostępni przez 24 godziny na dobę – mówi dr Chun Shing Kwoka z Keele University.

Według niego, w kontekście otrzymanych wyników analiz, ważne jest, by lekarze pytali swoich podopiecznych o długość snu.

– Jeśli odkryją, że dana osoba śpi dłużej niż osiem godzin lub więcej, powinni rozważyć diagnostykę w kierunku rozmaitych czynników ryzyka związanych z chorobami sercowo-naczyniowymi, a także zespołem bezdechu sennego – mówi dr Kwok.

Bezdech senny może skutkować dłuższym snem i także zwiększa ryzyko chorób serca.

Warto, by o tym, że zbyt długi sen skraca życie, pamiętali też pacjenci – jeśli śpią zbyt długo, porozmawiali o tym z lekarzem.

Tym bardziej, że badania brytyjskich uczonych z uniwersytetu w Oxfordzie na grupie blisko tysiąca osób wykazały, że sen powyżej dziewięciu godzin powoduje u śpiącego więcej koszmarów związanych z nieprzyjemnymi wydarzeniami życia codziennego. To dlatego, że im dłużej śpimy, tym więcej doświadczamy fazy snu REM (rapid eye movement – szybkie ruchy gałek ocznych), w którym najczęściej śnimy.

Źródło: Zdrowie.PAP.pl. Fot: Freepik.com

Na to jak będzie nam się spało bardzo istotny wpływ ma to, co zjemy na kolację. Nie powinna to być wystawna uczta, która powoduje ociężałość i trudności z zaśnięciem. Warto zadbać o to, żeby ostatni posiłek przed snem był lekki i zjedzony nie później niż dwie-trzy godziny przed pójściem do łóżka. Dzięki temu odpocznie nie tylko mózg, ale cały układ pokarmowy. Należy unikać potraw smażonych, tłustych, wzdymających, ciężkostrawnych i bardzo słodkich. Na kolację świetnie sprawdzi się brązowy ryż, makarony z pełnoziarnistej mąki, kasze i pieczywo ciemne połączone z warzywami i chudym mięsem, białym serem lub jajkiem.

– Wieczorny posiłek nie powinien zawierać dużych ilości tyraminy, która wpływa na pobudzenie wydzielania adrenaliny – hormonu stresu lub ucieczki. Adrenalina powoduje m.in. wzrost ciśnienia krwi, przyspieszenie akcji serca, co nie sprzyja wypoczywaniu. Duże ilości tyraminy można znaleźć w żółtych serach, czekoladzie, przejrzałych bananach, marynowanych, wędzonych i solonych rybach, sosie sojowym – podpowiada Katarzyna Zadka, dietetyk.

Kubek kojącej nerwy melisy w wygodnym fotelu

Oprócz jedzenia wpływ na układ nerwowy w trakcie snu mają również spożywane napoje. Działanie kofeiny zawartej w kawie utrzymuje się przez ok. 6 godzin, dlatego spożyta wieczorem może u części osób powodować bezsenność lub problemy z zasypianiem. Jest to sprawa indywidualna, ale przed snem lepiej nie sięgać po napoje gazowane czy energetyzujące, mocną kawę, mocną herbatę i inne napoje zawierające kofeinę. Warto natomiast poświęcić chwilę na wyciszenie i relaks przy ziołowym naparze.

– Wypicie przed snem filiżanki napoju z dodatkiem mięty, rumianku, lawendy lub melisy zadziała uspokajająco i wyciszająco, a ponadto złagodzi stany napięcia i nerwic. W senny nastrój wprowadzić może również szklanka ciepłego mleka, która rozgrzewa ciało i powoduje wydzielanie w mózgu serotoniny – hormonu szczęścia sprzyjającego odpoczynkowi. Dzięki niemu łatwiej jest poczuć się zrelaksowanym i sennym – wyjaśnia Katarzyna Zadka, dietetyk.

Bomba witamin przed snem

Źródłem problemów z bezsennością często jest niedobór witamin z grupy B, szczególnie B12. Jej niedobór zaburza wydzielanie melatoniny sprzyjającej zdrowemu snowi. Znajdziemy ją w produktach zwierzęcych takich jak mięso czy jaja. Natomiast inna witamina z grupy B – B6 wraz z tryptofanem jest konieczna, bo sprzyja wydzielaniu serotoniny. Jej źródłem jest mięso, papryka, marchew, szpinak, mleko i jaja. Brak magnezu może także wpływać niekorzystnie na układ nerwowy, a tym samym na jakość snu. Jego niedostatek można uzupełnić zjadając kaszę gryczaną, produkty zbożowe, orzechy laskowe, migdały.

– Sojusznikiem w zaśnięciu jest również tryptofan, będący jednym z aminokwasów korzystnie działających na system nerwowy. Pobudza on wydzielanie odpowiednich hormonów, które pomagają w wieczornym odprężeniu i reguluje dobowy cykl snu i czuwania. Dobrym jego źródłem jest biały ser, chude mięso, indyk, suszone daktyle, orzeszki ziemne i figi. Tryptofan jest zdecydowanie łatwiej przyswajany przez organizm, gdy w posiłku znajdują się także węglowodany. – zachęca dietetyczka.

Źródło: Newsrm.tv

Zespół pod kierunkiem Brendana Lucey’a zaobserwował w badaniu na ośmiu ochotnikach w wieku 30-60 lat, że regularne niedosypianie ma związek z nadprodukcją w mózgu amyloidu beta – białka, które tworzy blaszki (płytki) amyloidowe w mózgach osób chorych na alzheimera.

– To badanie wyraźnie wykazało, że zaburzenia snu zwiększają u ludzi ryzyko rozwoju choroby Alzheimera poprzez mechanizm związany z nadprodukcją amyloidu beta – komentuje współautor pracy neurolog Randall Bateman.

Pacjenci zaproszeni do badania nie mieli problemów ze snem, nie stwierdzono też u nich spadku zdolności poznawczych. Część z nich miała w trakcie pojedynczego eksperymentu przespać noc bez pomocy żadnych środków, części nie pozwolono zmrużyć oka, a część miała zasnąć po podaniu leku zawierającego hydroksymaślan sodu, który pomaga m.in. zachować ciągłość snu (wydłuża głęboką fazę snu, niezbędną do tego byśmy po obudzeniu czuli się wypoczęci).

W każdej grupie stan pacjentów był obserwowany przez 36 godzin – począwszy od rana aż do popołudnia następnego dnia. Co dwie godziny naukowcy pobierali od nich próbki płynu mózgowo-rdzeniowego, który stanowi ochronę dla centralnego układu nerwowego. Sprawdzano, jak zmienia się w nich poziom amyloidu beta w zależności od pory dnia i zmęczenia badanych osób.

Wszyscy ochotnicy wracali do kolejnego eksperymentu za 4-6 miesięcy i tym razem przydzielano ich do innej grupy. Wszystkie trzy scenariusze doświadczenia przeszły łącznie cztery osoby. Według naukowców badanie tych samych osób w różnych warunkach pozwala zaobserwować istotne statystycznie zmiany.

Analiza zebranych danych wykazała, że poziom amyloidu beta u osób, którym nie pozwolono się wyspać, był o 25-30 proc. wyższy niż u osób, które przesypiały bez problemu całą noc. Co ważne, po nocy bez snu stężenie amyloidu beta w płynie mózgowo-rdzeniowym odpowiadało stężeniu, jakie obserwuje się u osób genetycznie predysponowanych do zachorowania na alzheimera, gdy są w młodszym wieku.

Osoby, które przed snem zażyły pigułkę nie miały niższego poziomu tego związku niż osoby przesypiające noc bez pomocy farmakologicznej. Oznacza to, że środki farmakologiczne nie dają dodatkowych korzyści u zdrowych osób, które normalnie przesypiają noc, oceniają naukowcy.

Amyloid beta jest ubocznym produktem procesów metabolicznych zachodzących w mózgu – tzw. peptydowym produktem degradacji biała APP. Jest on usuwany z mózgu przez komórki odporności, głownie w nocy.

Brak snu sprawia, że w naszym mózgu powstaje więcej amyloidu, a jednocześnie proces usuwania go wcale nie jest sprawniejszy. Wzrost poziomu tego związku prowadzi do odkładania się go w postaci blaszek amyloidowych, które uszkadzają neurony i inicjują inne zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera, tłumaczą autorzy badania.

– Nie chciałbym, żeby ktokolwiek myślał, że zachoruje na alzheimera, ponieważ zarwał noc na studiach. Jedna noc prawdopodobnie nie ma wpływu na ogólne ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera. Znacznie bardziej obawiamy się o ludzi, którzy mają przewlekłe problemy ze snem – zaznacza Lucey.

Jego zdaniem zrozumienie zależności między niedoborami snu a wzrostem stężenia amyloidu beta pomoże w badaniach nad nowymi terapiami, dzięki którym możliwe będzie ograniczanie odkładania się tego związku w mózgu u osób regularnie niewysypiających się.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Ustalili, że uczestnicy, którzy mieli problemy z zapadaniem w sen i ogólnie spali krócej (mniej niż przepisowe 8 godzin na dobę), częściej spełniali kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych, np. depresji, lęku uogólnionego, fobii społecznej, agorafobii, itp. Poza tym podczas eksperymentu dłużej koncentrowali się na negatywnych bodźcach – dosłownie nie mogli oderwać od nich oczu i wyrzucić ich z pamięci.

Wygląda na to, że problemy ze snem mogą być po części odpowiedzialne za występowanie nawracających, obsesyjnych myśli o negatywnej treści, które – jak dowodzą poprzednie badania – są ściśle związane z występowaniem zaburzeń psychicznych.

Chociaż niniejsze badanie nie pozwala na wyznaczenie związków przyczynowo-skutkowych, naukowcy planują kontynuować eksperymenty w tym zakresie, by ewentualnie potwierdzić swoje przypuszczenia i przyczynić się do ulepszenia metod leczenia dolegliwości natury psychicznej.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Oto lista rekomendacji Penn State:

• Upewnij się, że wszyscy członkowie rodziny zdają sobie sprawę z wagi snu i tego, jak spać zdrowo;
• Zachęć dzieci do zmiany nawyków przed snem, by ukierunkować je na relaksujące zajęcia, bez wykorzystania technologii;
• Zachęć członków rodziny do usunięcia wszystkich elektronicznych urządzeń z sypialni, zwłaszcza spoza zasięgu ręki osoby leżącej w łóżku;
• Przypominaj rodzinie, że jasne światło wieczorem, a zwłaszcza tuż przed snem, może obniżać jakość snu;
• Jeśli Twoje dziecko doświadcza zaburzeń nastrojów lub problemów wychowawczych, rozważ niedobór snu jako jeden z istotnych czynników.

– Literatura naukowa aktualnie dostarcza nam bardzo wielu dowodów na temat negatywnej relacji pomiędzy wyświetlaczami a zdrowym snem, zwłaszcza w kwestii odkładania zaśnięcia i długości snu – mówi prof. Orfeu Buxton, autor poradnika.

Powodów tej negatywnej relacji między ekranami a snem jest z pewnością wiele, ale ten podstawowy jest prozaiczny: wszyscy coraz więcej czasu spędzamy przed monitorami różnej wielkości, a to oznacza, że na coś musimy poświęcać mniej czasu. Pracy nie skrócimy, więc cierpi czas na relaks i sen.

Źródło: Penn State

Zależność pomiędzy długością snu a ryzykiem cukrzycy wykazywano juz podczas wcześniejszych badań, jednak badania uwzględniające jedynie kobiety w ciąży nie były szeroko zakrojone – dodaje dr Reutrakul.

Naukowcy poddali analizie osiem badań, w których udział wzięło łącznie 17 308 kobiet w ciąży. Dane dotyczące długości i jakości snu pozyskane zostały na podstawie kwestionariuszy wypełnianych przez uczestniczki (tylko w przypadku jednych badań kobiety nosiły akcelerometry).

Po zestawieniu wyników badacze ustalili, że średnia długość snu wynosząca mniej niż 6 godzin dziennie miała związek z blisko 2-3-krotnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia cukrzycy ciążowej w porównaniu z kobietami, które spały dłużej.

Naukowcy zauważają, że należy kontynuować badania, by ustalić czy wydłużenie czasu snu może pozytywnie wpłynąć na obniżenie ryzyka cukrzycy ciążowej.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Naukowcy z Uniwersytetu Pensylwanii (USA) zaprosili do laboratorium 40 zdrowych osób i podzielili je na dwie grupy. Jedną z nich pozbawili wystarczającej ilości snu (badani byli na nogach przez 28 godzin), drugiej umożliwili normalny wypoczynek (8 godzin snu). Następnie przeprowadzili wśród uczestników test rozpoznawania wesołych, smutnych i neutralnych twarzy. Mierzyli u badanych skuteczność w identyfikowaniu pozytywnych lub negatywnych bodźców oraz czasy reakcji.

Badanie pokazało, że niewyspane osoby poświęcały mniej uwagi wesołym twarzom. Nie oznacza to, że skupiały się one bardziej na negatywnych bodźcach, ale na pewno w mniejszym stopniu koncentrowały się na tych pozytywnych.

– Generalnie mamy tendencję do zauważania pozytywnych bodźców w naszym otoczeniu. Skupiamy się na pozytywnych rzeczach bardziej niż na czymkolwiek innym, ale deprywacja snu może pozbawiać nas tej możliwości – komentuje Vargas.

Co ciekawe, naukowcy zaobserwowali, że osoby, które doświadczały w przeszłości objawów bezsenności, były mniej podatne na wpływ niewyspania. Osoby te prawdopodobnie wykształciły mechanizmy radzenia sobie z negatywnymi konsekwencjami niedoboru snu.

W poprzednim badaniu, zaprezentowanym na tegorocznej konferencji „SLEEP” w Bostonie, badacze wykazali jednak, że osoby cierpiące na bezsenność częściej miewają myśli samobójcze.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce