– Dom mody Prada Group w swoich działaniach opowiada się po stronie innowacji i odpowiedzialności społecznej, a przyjęta właśnie polityka fur-free jest potwierdzeniem tego zaangażowania. Zwrócenie się w kierunku nowatorskich materiałów pozwoli nam przekraczać kolejne granice kreatywnej mody przy jednoczesnym oferowaniu etycznych produktów, których oczekują konsumenci – komentuje Miuccia Prada.

Przełomowa decyzja Prada Group wpisuje się w trend etycznej mody i jest efektem współpracy z koalicją Fur Free Alliance zrzeszającą około 50 organizacji ochrony praw zwierząt w ponad 40 krajach na całym świecie. Prowadzony przez koalicję program Sklepy Wolne Od Futer ma na celu przekonywanie firm odzieżowych do wycofania ubrań i dodatków z prawdziwym futrem oraz dostarczanie konsumentom rzetelnej informacji na temat polityki poszczególnych marek w tej kwestii, aby mogli podejmować świadome i etyczne decyzje zakupowe. Od 2013 r. program jest prowadzony również w Polsce – jego koordynatorem jest Stowarzyszenie Otwarte Klatki.

Każda decyzja o rezygnacji z futer przez tak duży i uznany dom mody jak Prada daje nadzieję, że niedługo cała branża odzieżowa opowie się po stronie etycznych rozwiązań. To właśnie najwięksi gracze wskazują trendy, za którymi podążają mniejsze marki – mówi Marta Jarosiewicz, koordynatorka kampanii biznesowych w Stowarzyszeniu Otwarte Klatki. – Chcielibyśmy, aby w tym gronie było coraz więcej firm i projektantów z Polski. Niestety część dużych krajowych sieci z odzieżą i obuwiem nadal wykorzystuje prawdziwe futra, zupełnie nie zauważając tej pozytywnej dla zwierząt zmiany, jaka właśnie następuje na rynku – dodaje.

Dotychczas do programu Sklepy Wolne Od Futer przystąpiło ponad 1000 marek odzieżowych z całego świata. Ich pełna lista znajduje się na międzynarodowej stronie programu furfreeretailer.com.

Źródło: Newsrm.tv

Brzmi jak świetny pomysł? Z pozoru jak najbardziej, ale z każdym praniem kolejne plastikowe włókna trafiają do kanalizacji, a stamtąd do mórz. Ponieważ mówimy o bardzo małych cząstkach, te stają się pożywieniem zwierząt, a przez to również naszym. Plastik rozkłada się setki lat, dlatego jego mikrocząsteczki są znajdowane podczas autopsji tak u zwierząt, jak i u ludzi. Wystarczyło 40 lat powszechnego użycia, byśmy zaczęli składać się z plastiku!

Te przygnębiające wnioski można zgłębiać w niecodziennych okolicznościach na Isla Colon, wyspie na północy Panamy (w Boca del Toros). Jest tu lotnisko zbudowane pod kątem amerykańskich turystów, jest coraz więcej eko-gospodarstw turystycznych, ale przede wszystkim jest też Plastikowa Wioska, funkcjonująca po hiszpańsku i angielsku.

Mały spoiler: nie wszystko tu jest z plastiku. Część budynków ma ściany nośne wykonane w tradycyjnych technologiach (stal lub żelbet), ale prawie wszystkie frontowe ściany, a czasami całe budynki są pokryte plastikowymi butelkami. W ciepłym i mokrym klimacie Panamy taka przepuszczająca światło ściana sprawdza się w sam raz, choć budynki muszą mieć solidne podparcie z innych materiałów, choćby z racji ryzyka huraganowych wiatrów.

Na pomysł wioski z plastiku wpadł podróżnik Robert Buzeau, który pojawił się na wyspie w 2012 roku. Już wtedy odwiedzający z kanadyjskiego Quebecu wprowadził pierwszy program zbierania i segregacji śmieci w miejscach publicznych. Dziś takie inicjatywy prowadzi i propaguje stale nie tylko wśród miejscowych, ale też wszystkich odwiedzających.

Plastikowa Wioska (Plastic Bottle Village) zaprasza odwiedzających do rozrywki i refleksji, bo tak najłatwiej przekonać ludzi do skali problemu i zmiany nawyków. Na rozruch „wystarczyło” zebrać milion butelek, ale nowe konstrukcje wypełnione plastikiem powstają tu regularnie.

Dwa sztandarowe obiekty to królewski zamek i lochy. W lochu można „zamknąć się” dobrowolnie, bo nie ma mowy o niewoli – to raczej żartobliwe ujęcie kary za zaśmiecanie. W sumie loch oferuje 6 pokoi o stosunkowo niskim, choć godnym standardzie. Loch nie działa jako hotel – raczej miejsce dla osób, które przyjeżdżają na wyspę zmienić coś w życiu. W zamian za spędzenie trzech nocy w lochu, odwiedzający czwarty nocleg otrzymują w królewskiej sypialni pałacu. Tu standard jest wyższy, choć nieznacznie. Nie ma mowy o zadęciu i drożyźnie, chodzi o dobrą zabawę w pozytywnej atmosferze.

Wioska oferuje obiekty dostępne dla wszystkich, jak choćby muzeum plastiku, ale też domy letniskowe. Na 33 hektarach jest miejsce na 46 działek dla prywatnych właścicieli, oczywiście pod warunkiem kupna pod kątem plastikowego domu.

Zdjęcia: Plastic Bottle Village

W Polsce dominują opakowania z tworzyw sztucznych (około 40 proc.), które składają się po połowie z opakowań elastycznych (torebki, folie itd.) i opakowań sztywnych (butelki, pudełka itd.). Opakowania z papieru to około 37 proc., metali lekkich – 12 proc., a szkła – około 10 proc. Głównymi odbiorcami opakowań są producenci żywności, którzy odpowiadają za wykorzystanie ponad 60 proc. opakowań, branża farmaceutyczna (7 proc. udział) i kosmetyczna (6 proc.). „Pozostała część zapotrzebowania na opakowania pochodzi od producentów chemii gospodarczej i innych towarów przemysłowych” – napisali eksperci PIE.

Wprawdzie średnie zużycie opakowań w Unii Europejskiej na mieszkańca jest wyższe (ok. 180 kg) niż w Polsce (niecałe 160 kg), to jednak w ostatnich latach zużycie opakowań na potrzeby towarów sprzedawanych w Polsce rosło dynamicznie, o blisko 12 proc. w skali roku – podkreślił instytut.

Eksperci zwrócili uwagę, że na dalszy rozwój branży opakowań wpływ będą miały nowe regulacje Unii Europejskiej, zmierzające do ograniczenia produkcji odpadów oraz „maksymalizacji odzysku materiałów w europejskich gospodarkach”. „Do lipca 2020 r. powinny zostać uchwalone krajowe przepisy regulujące wdrożenie przepisów wynikających z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/852 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych” – czytamy.

PIE szacuje, że zmiany najmocniej odczują producenci towarów plastikowych i jednorazowego użytku. „Ograniczenie dotyczące zużycia wyrobów jednorazowych dotknie około 10 proc. wolumenu produkcji brutto, głównie małych i średnich firm. Natomiast podwyżki opłat za recykling, a w niektórych przypadkach także opłat pokrywających koszty sprzątania przestrzeni publicznej, czyli tzw. rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP), będzie jednym z największych wyzwań dla branży” – ocenił PIE.

Zdaniem ekspertów rozszerzona odpowiedzialność producenta powinna obniżyć popyt na opakowania, które trudniej poddać recyklingowi. W tym przypadku głównymi poszkodowanymi mogą być producenci opakowań plastikowych – ocenili.

Na dalszy rozwój branży opakowań istotny wpływ będą mieć też zmiany preferencji konsumentów. „Z jednej strony, obserwuje się rosnące zainteresowanie ekologicznymi opakowaniami oraz ograniczeniem zużycia surowców. Z sondażu ARC Rynek i Opinia wynika, że 84 proc. Polaków deklaruje, że gdyby były dostępne produkty w opakowaniach zwrotnych, chętnie by z nich korzystali” – napisano. Z drugiej jednak strony, zmieniający się model życia rodziny, rosnące dochody oraz zapotrzebowanie na dania gotowe, zwiększa popyt na opakowania.

Instytut przywołał też raport „Rewolucja opakowań. Polscy producenci wobec zmian regulacji i preferencji konsumentów”, z którego wynika, że dostosowanie się branży opakowań do nowych przepisów UE będzie wymagało „zdolności współpracy między podmiotami w całym łańcuchu dostaw”.

Zgodnie z przepisami UE producenci m.in. produktów w opakowaniach będą finansować zbieranie i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych na poziomie znacznie wyższym niż ma to miejsce obecnie. Unijne regulacje wyznaczają też nowe cele dla ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Do 2025 roku kraje UE zobowiązane są zagospodarować w ten sposób 55 proc. odpadów, do roku 2030 – 60 proc., a do 2035 roku – 65 proc. Obecne przepisy zobowiązują państwa członkowskie do zagospodarowania (recyklingu i ponownego użycia) 50 proc. odpadów w roku 2020.

Wyznaczono też cele dla recyklingu odpadów opakowaniowych. W odniesieniu do wszystkich opakowań, cel ten wyniesie 65 proc. do roku 2025 i 70 proc. do roku 2030. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych to odpowiednio: 50 i 55 proc., opakowań drewnianych: 25 i 30 proc., opakowań z metali żelaznych: 70 i 80 proc., aluminiowych: 50 i 60 proc., szklanych: 70 i 75 proc., a papierowych i kartonowych: 75 i 85 proc.

Autorka: Magdalena Jarco, PAP – Nauka w Polsce. Fot: Freepik.com

W obliczu takiej globalnej katastrofy może się wydawać, że podjęcie akcji przez jednostkę niczego nie zmieni. Co roku do atmosfery emitujemy 36 miliardów ton dwutlenku węgla, a każdy z nas odpowiada za maleńki ułamek (choć nierówny, dla przykładu Brytyjczyk emituje średnio 5,8 tony, podczas gdy Hindus 1,8 tony). Nawet jeśli swoje emisje zdołamy uciąć, to miliardy innych ludzi mogą tego nie zrobić, nie wspominając o całym światowym systemie ekonomicznym, który nie zbacza ze swojej trajektorii. Wydaje się niemal niemożliwe, by nasze indywidualne działania mogły zmienić cokolwiek.

A jednak one mają znaczenie. Bo środowisko naturalne niszczeje z powodu kumulacji miliardów małych wpływów. Każdy nasz zakup, każda decyzja o podróży to głos w sprawie tego, jak traktujemy innych ludzi i środowisko. Nawet jeśli skutki nie są widoczne, to każdy taki głos ma znaczenie.

Nasze wybory pobrzmiewają na powierzchni globu i wspólnie tworzą pozornie niemożliwą do zatrzymania falę zniszczenia. A te wielkie, globalne instytucje, które wydają się wszechpotężne, składają się wyłącznie z naszych wspólnych poglądów na świat (przeszłych i aktualnych). Nie jesteśmy indywidualistami walczącymi z systemem bez twarzy: my jesteśmy systemem, który musi się zmienić.

Czy jednostka w ogóle istnieje?

Dowody naukowe z długiej listy dyscyplin wskazują, że nie jesteśmy samotnymi postaciami, choć często sami się jako takie postrzegamy. Można to zaobserwować na wiele sposobów. Na początek, każdy z nas składa się z 37 trylionów komórek, których cykl życia jest tak krótki, że w praktyce powstajemy na nowo co kilka miesięcy, sterowani kodem genetycznym, który jest dziedzictwem nie tylko ludzkości, ale całego życia na Ziemi.

Z kolei nasz umysł jest pod silnym wpływem innych ludzi – każde słowo, dotyk, feromon odebrany od innych wpływa na nasz układ nerwowy, więc w praktyce nie możesz nawet nazwać się tą samą osobą, która obudziła się dziś rano. Nowe badania nad sieciami społecznymi wskazują, że jesteśmy tak ściśle połączeni ze sobą myślami, zachowaniami i preferencjami, że te przepływają pomiędzy nami w sposób uniemożliwiający rozpoznanie, gdzie kończy się jeden umysł, a zaczyna drugi.

Dalej, nowe badania na polu psychologii środowiskowej wskazują, że gdy zdajemy sobie sprawę z tego, jak bardzo jesteśmy połączeni z resztą świata, zaczynamy bardziej dbać o innych i środowisko. Ta hipoteza była podnoszona najpierw przez filozofów tzw. „głębokiej ekologii”, jak Arne Naess, ale dziś została potwierdzona badaniami kwantytatywnymi.

Gdy ludzie czują się silniej związani z naturą (według różnych metod mierzenia związku), zwykle cieszą się większym szczęściem, poczuciem autonomii i rozwoju osobistego, a także silniejszymi postawami nastawionymi na ochronę środowiska. Podobnie, gdy ludzie czują się bardziej połączeni ze swoim otoczeniem społecznym, mają niższy poziom niepokoju, wyższy dobrostan i więcej empatii.

Wspólna zmiana

By skorzystać z tych zalet, musimy zmienić swoje nastawienie. Często mówi się, że gdy jesteśmy młodzi i optymistyczni, mamy zamiar zmieniać świat wokół nas, ale z wiekiem i nabytą wiedzą zdajemy sobie sprawę z daremności takich starań, stawiając w zamian na zmienianie siebie.

Ale by zmierzyć się z wielkimi problemami świata potrzebujemy tak naprawdę obu nastawień – zmiany i świata, i siebie. Właściwie to jeszcze bardziej zniuansowane, ponieważ zmienienie siebie jest kluczowe dla zmiany świata. Zdanie sobie sprawy z tego, jak bardzo jesteśmy połączeni, owocuje bardziej etyczną i odpowiedzialną postawą.

Jak więc to osiągnąć? Znów, świeże naukowe badania pomagają, wskazując najbardziej skuteczne podejścia. Zaangażowanie w życie społeczności i edukacja środowiskowa podnoszą naszą świadomość związku z innymi i otoczeniem, podobnie jak medytacja. Nawet gry komputerowe i książki bywają projektowane tak, by podnosić naszą empatię. To z kolei uświadamia nam, że jesteśmy częścią czegoś znacznie większego i pozbawia złudzenia, że stanowimy tylko wyizolowaną jednostkę.

Dlatego, choć wkład pojedynczej osoby w walce ze zmianami klimatu jest niewidoczny, każdy z nas stanowi element większej całości. Jesteśmy silnie połączeni ze sobą na fizycznym i umysłowym poziomie i gdy zdamy sobie z tego sprawę, zaczynamy działać inaczej, z większą wrażliwością i dbałością o otaczający świat.

Nasze wzajemne połączenia oznaczają także, że pozytywne zachowania mogą wpływać na wielu innych. Kiedy zdamy sobie sprawę, że jesteśmy częścią kolektywu, możemy mierzyć się ze zmianą klimatu.

Autor: Prof. Tom Oliver, University of Reading (tekst przetłumaczony i przedrukowany na licencji creative commons, oryginał dostępny na The Conversation)

Ten wynalazek jest efektem współpracy izraelskiego projektanta lamp Nira Meiri oraz indyjskiej twórczyni Vaidehi Thakkar. On stworzył minimalistyczną lampę ze źródłem światła w podstawie, a ona zwieńczyła ją wyjątkową, naturalną kopułą.

Okazuje się, że kapusta jest nie tylko bardzo zdrowa i tania w produkcji, ale i użyteczna. Oczywiście liście trzeba było poddać obróbce, zanim przepuszczone przez nie światło dało niesamowity efekt.

Każdy z użytych liści był najpierw nasączany trzema rodzajami substancji: klejem na bazie wody, utrwalaczem koloru oraz preparatem przeciwgrzybiczym. Następnie, ułożone w sferycznej formie, były suszone zmiennymi temperaturami, by uzyskać odpowiedni kształt i wydobyć fakturę pełną żyłek i kanalików.

Tak spreparowane liście uzyskały odpowiednią wytrzymałość, by bez obaw poddać je długotrwałemu działaniu światła bez obaw o uszkodzenia fizyczne czy gnicie. Zależnie od modelu lampy mogą składać się z dociętych lub nieobrobionych na krawędziach liści. Te ostatnie czynią lampy jeszcze ciekawszymi, ponieważ zwracają uwagę na naturalne pochodzenie klosza.

Realne oszczędności

Polacy małymi kroczkami wprowadzają eko-zachowania do swojego życia. Z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP na zlecenie Banku Ochrony Środowiska wynika, że już 64 proc. mieszkańców naszego kraju kupuje energooszczędne żarówki, a 65 proc. segreguje śmieci. Częściej żarówki o niskim poborze energii wybierają mieszkańcy miasta, a na terenach wiejskich częściej segreguje się odpady. I tak każdy z nas może wybrać lukę, w której będzie wspierał środowisko. Jak się okazuje, ponad 70 proc. Polaków wierzy, że działania jednostki mają realny wpływ na otoczenie.

Oprócz wpływu na środowisko, możemy również odczuć realny wpływ na zasobność kieszeni – a to już może być realizacja drugiego postanowienia „Będę oszczędnie wydawał pieniądze”. Korzystanie z żarówek energooszczędnych pozwala zmniejszyć nawet pięciokrotnie pobór energii. Eko-żarówka działa przez 5 tys. godzin, czyli ponad 6 miesięcy non-stop. Z wyliczeń Podkarpackiej Agencji Energetycznej (PAE) wynika, że w ciągu tego czasu w portfelu pozostanie o 150 zł więcej, niż w przypadku używania tradycyjnych żarówek! Po roku ciągłego użytkowania mamy 300 zł i to tylko w jednym punkcie światła, a w domu czy mieszkaniu jest ich nawet kilkadziesiąt – zysk jest łatwy do obliczenia.

Jeśli chodzi o sprzęt AGD, wymiana lodówki o klasie energetycznej „B” na sprzęt „A+” skutkować będzie oszczędnością blisko 100 zł w rocznych rachunkach za prąd. Jeszcze jedną drobną czynnością, która wspomoże nasz budżet, jest obniżenie temperatury ogrzewania w pomieszczeniach, w których można sobie na to pozwolić. Jak podaje PAE, obniżenie temperatury o 1 stopień Celsjusza to 5-6 proc. zachowanej energii cieplnej. A ile zyskamy zmniejszając grzanie w sypialni i kuchni o 3-4 stopnie?

We własnym gniazdku

Oprócz standardowych i zakorzenionych już przyzwyczajeń, pozostaje jeszcze bezpośrednia dbałość o zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery czy wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Łatwo się domyślić, że takie inwestycje są bardziej kosztowne. Jednak ich efekt wynagradzają niewspółmierne korzyści dla środowiska.

Klimat Polski sprawia, że najwięcej energii zużywanej w mieszkalnictwie, bo od 30 do 55 proc. (dane za PAE), przeznaczane jest na ogrzewanie i wentylację. Przykręcenie gałki kaloryfera to jedna rzecz. Jak wyliczyli eksperci z Banku Ochrony Środowiska, w przypadku domku jednorodzinnego wybudowanego w latach 90-tych, zamiana starego kotła gazowego c.o. i elektrycznych podgrzewaczy wody użytkowej połączona z wymianą stolarki okiennej oraz instalacją paneli słonec znych prowadzi do redukcji prawie 8 ton CO2 w skali roku. Koszty takiej czynności zawsze można rozłożyć na raty, korzystając z ofert bankowych wspieranych z budżetu państwa.

Realizując termomodernizację możemy skorzystać z oferowanych przez BOŚ kredytów z premią pochodzącą z Funduszu Termomodernizacji i Remontów lub niskooprocentowanych kredytów tworzonych we współpracy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ciekawym pomysłem na ekologiczną, domową inwestycję jest też Kredyt z Klimatem w BOŚ Banku. Propozycja stworzona przy współpracy niemieckiego banku rządowego KfW pozwala sfinansować termomodernizację budynków mieszkalnych, systemów grzewczych, instalację kolektorów słonecznych lub pomp ciepła w istniejących budynkach, a także modernizację kotłów przemysłowych. – Każda inwestycja finansowana w ramach Kredytu z Klimatem będzie monitorowana pod kątem redukcji emisji. Zainteresowani klienci otrzymają od Banku certyfikat potwierdzający osiągnięty w ten sposób efekt ekologiczny – informuje Emil Wróblewski, Ekspert ds. Nowych Rynków BOŚ Banku. Cenną informacją jest fakt, że przy założeniu 30 mln złotych w puli linii kredytowej BOŚ zamierza w ciągu 10 lat zmniejszyć emisję CO2 łącznie o 1,5 mln ton.

Energia słońca

Sposobem na emisję CO2 jest również korzystanie z niedocenianej energii słońca. Mało kto wie, że w słoneczny dzień, na każdym m2 powierzchni ziemi padające promieniowanie wytwarza moc 1 kW – to wystarcza do ogrzania dużego pokoju. Chodzi więc jedynie o instalację kolektorów słonecznych, by natura bezpłatnie ogrzała nasz dom. Rachunki za tę eko-inwestycję pomoże pokryć Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przy współpracy banków. Aby otrzymać nawet 45 proc. zwrot kosztów należy zdecydować się na specjalny kredyt, oferowany w sześciu bankach. Zysk jest podwójny – najpierw dopłata do źródła energii, później niższe rachunki. Wyliczenia mówią same za siebie. – Jeśli mamy 4-osobową rodzinę i zdecydujemy się na zakup i montaż w systemie ciepłej wody użytkowej kolektora słonecznego o powierzchni 6 mkw., a poniesiony przez nas koszt i udzielony kredyt stanowić będzie 15 tys. zł, to dotacja NFOŚiGW spłaci 6,75 tys. zł. Nam pozostanie regulowanie rat z pozostałych 8,25 tys. zł, które BOŚ może rozłożyć nawet na 8 lat – informuje Anna Żyła z Banku Ochrony Środowiska.

Nasze eko-zachowania odnoszą się w większości do sfery domowej i mimo wszelkich naszych starań są słabo widoczne dla osób spoza rodziny. Według badań TNS OBOP dla BOŚ, 70 proc. z nas ciągle nie postrzega zachowań innych obywateli jako proekologiczne. Ale czy w tym wszystkim najważniejszy jest poklask sąsiadów? Ważne, że raz wypełnione noworoczne plany pro środowiskowe, będą dawały rezultat dłużej, niż tylko przez najbliższe 12 miesięcy.