Trzeba sprawdzić czy zawierają filtr przeciw promieniowaniu UV. Kiedy nosimy przyciemnione okulary przeciwsłoneczne, powodujemy rozszerzenie źrenic, bo mniej światła wpada do oka, a my musimy dobrze widzieć. Przez taką rozszerzoną źrenicę wpada więcej promieniowania UV, jeśli okulary nie mają filtra. Pojawiają się choroby rogówki, soczewki, na przykład przedwczesna zaćma. Schorzenia siatkówki, w tym zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem.

Są badania pokazujące, że promieniowanie UV przyspiesza rozwój tej choroby. Można więc powiedzieć, że przyspiesza starzenie się oka. Kiedy filtr jest obecny, zapobiegamy takiemu efektowi.

Kupując okulary, co do których nie mamy pewności, że zawierają filtr UV, przynosimy sobie więcej szkody niż pożytku?

Tak. Wielu ludziom wydaje się, że okulary przeciwsłoneczne zawsze pomagają, bo mniej światła słonecznego do oka dociera, jednak jest to błędne przekonanie.

Czy okulary przeciwsłoneczne powinny mieć określony kształt, kolor?

Im większa powierzchnia soczewek, tym lepsza ochrona. Nie zwracałbym tu jednak uwagi na kolor, tylko na moc filtra UV i stopień przyciemnienia. Musimy jednak wiedzieć, w jakich sytuacjach będziemy okulary stosować. Jeśli mamy ich używać podczas prowadzenia samochodu, nie możemy przesadzić z intensywnością przyciemnienia, bo niewiele na jezdni zobaczymy, szczególnie późnym popołudniem lub pod wieczór, kiedy słońce jeszcze świeci, ale nie jest tak jasno jak w ciągu dnia.

Ale jak idziemy tą promenadą i oglądamy okulary przeciwsłoneczne na stojaku, tak naprawdę nie wiemy czy one mają filtr UV czy go nie mają, nie mówiąc już o jego mocy…

Dlatego wizyta w salonie optycznym, to najbezpieczniejszy sposób kupowania okularów przeciwsłonecznych. U optyka mamy sprawdzonych dostawców, sprawdzone okulary.

W salonach i specjalistycznych sklepach można kupić również droższe okulary z polaryzacją. Niedawno je przymierzałam i rzeczywiście trochę lepiej w nich widziałam, mimo bardzo ostrego słońca. Co to za wynalazek?

Takie okulary, poza filtrem UV mają powłokę zmniejszającą występowanie odblasków. Jest to zauważalne na przykład na jeziorze czy morzu, gdy jesteśmy na łodzi i słońce odbija się od tafli wody. Dzięki okularom z polaryzacją te odblaski są mniejsze i mniej uciążliwe dla naszych oczu. Takie rozwiązanie przydaje się również podczas prowadzenia samochodu, kiedy słońce odbija się od szyb innych pojazdów.

Czyli warto w takie okulary zainwestować, jeśli na wakacje wybieramy się w miejsce, gdzie tego światła jest szczególnie dużo?

Tam, gdzie odbija się od piasku czy wody, szyb, jasnych budynków.

A osoby z wadą wzroku, co powinny robić?

Doradzałbym zakładanie okularów przeciwsłonecznych i soczewek kontaktowych, które same w  sobie zawierają filtr UV, są więc dodatkową ochroną dla oczu. Okulary nie zawsze są w stanie zabezpieczyć nas przed promieniowaniem z każdej strony, bo z boku, światło słoneczne dociera do oka.

Czyli jeśli ktoś nosi zwykle okulary słoneczne, ale ma możliwość założenia soczewek, to powinien z tej opcji skorzystać?

Tak, zdecydowanie, oczy będą w ten sposób bardziej kompleksowo chronione.

Nie wszystkie osoby, które mają wadę wzroku mogą nosić soczewki. Jak im pomóc chronić oczy przed słońcem?

Optyk może przygotować okulary przeciwsłoneczne korekcyjne i możemy zastosować również okulary fotochromatyczne, czyli takie, które pod wpływem światła, zmieniają kolor, ciemnieją. W tym przypadku wszystko zależy od prywatnych preferencji, każdy musi sam zadecydować, która z opcji jest dla niego najlepsza.

Kupiliśmy okulary, mają filtr, są ciemne, ale mimo wszystko na koniec dnia oczy łzawią, pieką. To się zdarza w wakacje, szczególnie w ciepłych krajach. Co wtedy robić?

Jeżeli mamy do czynienia z suchym powietrzem, wiatrem, które przyspieszają wyparowywanie łez, warto mieć pod ręka jakieś krople nawilżające, tak zwane sztuczne łzy. Warto kupować takie, które nie zawierają szkodliwych dla oka konserwantów.

W wakacje też zdarza się, że gdy na plaży zdejmujemy okulary na chwilę, wpadnie nam do oczu piasek. Trzeba je wtedy dokładnie przepłukać, najlepiej roztworem soli fizjologicznej i dokładnie obejrzeć, czy pod powiekami, w obrębie rogówki, twardówki, nie ma ciała obcego. Jeśli mimo kilkukrotnego płukania nadal coś czujemy, oko nas boli, trzeba udać się do specjalisty.

Rozmawiała Anna Piotrowska, PAP Zdrowie

Dr Łukasz Kołodziejski

Pracuje w Klinice Okulistyki Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie i  Warszawskiego Centrum Okulistycznego LIBERMEDIC. Posiada specjalizację w dziedzinie okulistyki oraz chirurgii okulistycznej.

Stwierdzono, iż osoby o jasnych oczach, które przeniosły się z Europy do Ameryki Południowej częściej chorowały na nowotwory skóry. Z kolei osoby o ciemnych tęczówkach mieszkające w Skandynawii częściej zapadały na gruźlicę, infekcje, zaburzenia immunologiczne i miały większą skłonność do depresji. Naukowcy ustalili też m.in., iż osoby o oczach brązowych są mniej narażone na zachorowanie na czerniaka, który jest najgroźniejszym nowotworem skóry, dającym bardzo szybko przerzuty do innych narządów. Z kolei u osób z niebieskimi oczami częściej obserwowano występowanie bielactwa nabytego, zależnego od rozpadu komórek barwnikowych. „Jednak przykład z literatury pokazuje, że dane te nie są precyzyjne. Przebadano bowiem 3 tysiące osób z bielactwem i aż 43 proc. miało brązowe tęczówki, a błękitne zaledwie 27 proc.” – poinformowała prof. Mrukwa – Kominek.

„Naukowcy zbierają dowody na to, że większość chorób skóry ma podłoże genetyczne. Między innymi udało się zlokalizować 13 genów, których posiadanie zwiększa ryzyko bielactwa. W trakcie tych badań okazało się, że większość z tych osób miała niebieskie i szare tęczówki. U tych ludzi stwierdzono również częściej występującego czerniaka. Te zależności są więc bardzo złożone” – dodała. Otaczający nas ludzie mają oczy w gamie kolorów od najciemniejszych odcieni brązu do najjaśniejszych błękitu. „Istniała potrzeba ustandaryzowania systemu klasyfikacji, dlatego opracowano system stopniowy, oparty na dominującym kolorze tęczówki – brązowy, jasnobrązowy, zielony, szary i niebieski, oraz zawartości brązowego lub żółtego pigmentu” – wyjaśniła okulistka.

Można wyróżnić trzy podstawowe barwy: brązową, żółtą i szarą, a ich proporcje określają barwę oka. Na przykład, jasno-piwne oczy mają dużo żółtego i trochę brązowego barwnika, niebieskie mają mało żółtego i mało brązowego, zielone to oczy niebieskie z większą ilością żółtego pigmentu. Szare oczy są szare, ponieważ mają mało żółtego i nie mają wcale brązowego. Większość oka brązowookich zawiera barwnik brązowy. Uważa się, iż brązowy kolor oczu jest najbardziej powszechny – taki ma 90 proc. światowej populacji. Zielony jest na drugim miejscu – 7 proc., potem jest szary – 2 proc., a niebieski jest najrzadszy – 1 proc. Inne badanie wskazuje jednak, że około 8 proc. populacji świata ma niebieskie oczy. Jego autorzy podkreślają, że niebieskie oczy są stosunkowo powszechne w całej Europie i w rejonach zamieszkanych przez ludność pochodzenia europejskiego, takich jak: Kanada, Stany Zjednoczone, Australia oraz w kilku krajach Ameryki Południowej: Argentynie, Urugwaju, czy Brazylii. W pozostałych częściach świata są rzadkie. Kolor oczu zależy od ilości barwnika – melaniny. I tak najmniejsza jego ilość występuje u osób o jasnych oczach – błękitnych, jasnozielonych, bądź szarych. Większość z tych osób ma jednocześnie jasną karnację i jasne włosy. Im więcej melaniny, tym odcień oczu, włosów i skóry jest ciemniejszy.

„Warto obserwować własne oczy, szczególnie należy zwrócić na różne przebarwienia i plamki. Zdrowa tęczówka ma jednolity kolor, a na granicy z twardówką powinna znajdować się ciemna obwódka. Jeśli zauważymy jakieś niepokojące zmiany, należy niezwłocznie udać się do okulisty” – podkreśliła prof. Mrukwa–Kominek.
Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Oko – opisuje – przypomina fabrykę chemiczną, która potrzebuje ogromnego zasobu energii. Łatwo to zaobserwować, bo pierwsze co psuje się w organizmie, jeśli będziemy go zbyt mocno eksploatować, to właśnie wzrok. Efektem działania tej specyficznej „fabryki” są też produkowane przez nią odpady. „Są to złogi, których głównym składnikiem jest cząsteczka A2E – bardzo podobna składem chemicznym do witaminy A. Ilość tych śmieci i ich powstawanie jest efektem procesów starzenia siatkówki oka” – tłumaczy dr Wojtkowski.

Jednak, aby dostać się do narządu tak złożonego i wrażliwego jak oko, trzeba stosować najnowocześniejsze technologie. Nowe techniki badania czynności struktury oka ludzkiego dr Wojtkowski rozwija właśnie w prowadzonym przez jego zespół projekcie naukowym. W tej dziedzinie ma już ogromne osiągnięcia, bo jako pierwszy na świecie, skonstruował urządzenie do obrazowania siatkówki ludzkiego oka za pomocą tomografii optycznej SOCT.

Mieszczące się w naszych oczach śmieci naukowcy mogą badać, bo te w odpowiednich warunkach świecą. W latach 90. XX wieku okazało się, że jeśli poświecimy na nie niebieskim światłem, to emitują światło żółtawo-zielone. Za pomocą dostępnych komercyjnie narzędzi, można więc zmierzyć obraz dna oka i świecenie związane z aktywnością siatkówki.

Konieczność poświecenia w oko niebieskim światłem wiąże się jednak z dużym dyskomfortem dla pacjenta. Jest to dość mocne światło, więc osoba, na której przeprowadzane jest takie badanie przez moment praktycznie nie widzi niczego poza białą plamą. „My znaleźliśmy sposób, by polepszyć czułość tej metody. Zredukowaliśmy tę moc znacząco, tak by uniknąć efektu dyskomfortu dla pacjenta, a jednocześnie otrzymywać dobrej jakości obrazy” – zapewnia dr Wojtkowski.
Projekt „Opracowanie nowoczesnych technik optycznych do obrazowania struktury i czynności oka ludzkiego” jest realizowany w ramach programu Team Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Źródło: PAP – Nauka w Polsce

SHISEIDO, EYELINER PRODUCT, cena : 126 zł

MAKE UP STORE GLITTER EYELINER PURPLE RAIN, cena : 61 zł

Cieniutki pędzelek ułatwia osiągnąć spektakularny efekt glamour. Glitter może być aplikowany jako cienka linia wokół konturu oka lub na całą powiekę. Łatwy do przechowywania w każdej damskiej torebce, aby szybko przekształcić makijaż z dziennego w wieczorowy. Produkt zawiera ekstrakt z marchewki aby chronić skórę przed wolnymi rodnikami.

KOBO PROFESSIONAL EYELINER MAZAK INTENSE PEN EYELINER GREY OPEN, cena : 19.99 zł
Eyeliner w mazaku. Trwały, wydajny, nie rozmazuje się. Funkcjonalne opakowanie zapewnia precyzyjną aplikację i intensywną kreskę. Bogata formuła zawierająca d-panthenol zapobiega wysuszaniu naskórka wokół oczu.

MAKE UP STORE eyeliner do rozrabiania wodą, cena : 55 zł
GEL EYELINER – BLACK Kompaktowy suchy eyeliner do rozrabiania wodą. Intensywność koloru zależy od ilości użytego płynu. w połączeniu z mixing liquid staje się wodoodporny. Choć może wydawać się skomplikowany, tak naprawdę jest dużo łatwiejszy do stosowania niż regularne eyelinery.

SHISEIDO, ACCENTUATING CREAM EYELINER, cena : 112 zł
eyeliner w kremie