Wiele osób nie wie, że trądzik to nie tylko choroba nastolatków, bo może pojawić się w każdym wieku, nawet u osób dojrzałych…

To prawda. Trądzik różowaty i trądzik zwykły, młodzieńczy to dwie różne jednostki chorobowe, często mylone. W trądziku zwykłym cały proces chorobowy dzieje się w obrębie aparatu mieszkowo – łojowego. Natomiast w trądziku różowatym stan zapalny jest wokół, ale dochodzi do naciekania mieszka włosowego i gruczołu łojowego.

Choroby te mają zupełnie inną patogenezę, nie do końca poznaną. Wiemy jedynie, że głównym podłożem trądziku różowatego jest nieprawidłowe ukrwienie skóry twarzy – stąd się biorą rozszerzone naczynka i rumień utrwalony. Wiemy też, że osoby, które mają trądzik różowaty mają powiększone gruczoły łojowe i często skórę tłustą lub mieszaną.

Kiedyś uważano, że jeśli jako nastolatkowie nie cierpieliśmy na trądzik młodzieńczy, to nie zachorujemy na trądzik różowaty. Czy rzeczywiście te dwie choroby wykluczają się?

Niestety nie. Jak powiedziałam, to są dwie zupełnie różne jednostki chorobowe. Co więcej, można na nie zachorować nawet równocześnie! Trądzik różowaty najczęściej występuje między 40. a 50. rokiem życia, ale coraz częściej trafiają do nas młode osoby, które objawy choroby mają już po trzydziestce. Trądzik zwykły z kolei trwa coraz dłużej i mamy więcej osób dorosłych z trądzikiem młodzieńczym. Bywa więc tak, że te dwie choroby nakładają się i nawet dermatolodzy miewają problem z ich rozróżnieniem. Mówi się nawet o nowej jednostce chorobowej (acnerozacea), w której współistnieją dwa rodzaje trądziku.

Czy trądzik to choroba uwarunkowana genetycznie?

Wydaje się, że tak. Świadczy o tym choćby przykład Irlandii, gdzie ta choroba jest bardzo powszechna; nawet nazywana jest „przekleństwem Celtów”. Zresztą, jak obserwujemy naszych pacjentów, to okazuje się, że mama lub babcia miały problem ze skórą naczyniową albo trądzikową.

Są rodzaje skóry, które bardziej predysponują do powstawania trądziku różowatego – zdecydowanie częściej zdarza się osobom ze skórą łojotokową i tłustą oraz o bardzo jasnej karnacji. Pierwszy lub drugi fototyp skóry jest najczęściej spotykany się w naszej szerokości geograficznej, dlatego w Polsce mamy dużą liczbę pacjentów z trądzikiem różowatym.

Jedynie 4 na 10 kobiet z problemem trądziku, jak wynika z badań przeprowadzonych w ramach kampanii „Róż się do lekarza”, decyduje się na wizytę u lekarza dermatologa. Ma pani pomysł, jak to wyjaśnić?

Być może chodzi o to, że to dość podstępna dolegliwość, która zaczyna się bardzo powoli i często nie kojarzymy jej w ogóle z chorobą. Zazwyczaj zaczyna się od rumienia, który stosunkowo łatwo można ukryć pod makijażem. Pacjenci nie zdają sobie sprawy, że rumień napadowy jest pierwszym objawem trądziku różowatego. To, że czasami nagle się rumienimy czy mamy rozszerzone naczynka na twarzy, kojarzy nam się raczej ze skutkami imprezy podczas której piliśmy alkohol lub z uczuleniem na jedzenie. Na tym etapie większość chorych próbuje poradzić sobie sama, oglądając filmiki w internecie, czy słuchając porad koleżanek. Do lekarza zgłaszają się dopiero, kiedy już naprawdę źle to wygląda, a to najczęściej oznacza fazę zapalną: grudki, krostki i utrwalony rumień, którego nie sposób przykryć makijażem.

Czy trądzik różowaty dotyczy też mężczyzn?

Jak najbardziej, a do tego chorują oni znacznie ciężej. Wynika to z budowy gruczołów łojowych, których mężczyźni mają więcej. Niestety, mężczyźni, choć nie kamuflują swojej choroby makijażem, bardzo rzadko trafiają do gabinetu dermatologicznego. Tymczasem nieleczony trądzik różowaty może powodować u nich przerost gruczołu łojowego i tkanki łącznej, szczególnie w środkowej części twarzy. Objawia się to dużym guzowatym nosem, który wygląda jak nos alkoholika.

Jak pielęgnuje się skórę z trądzikiem?

Wszystko zależy od fazy choroby. Jeżeli mamy początek choroby, wyjątkowo starannie pielęgnujemy twarz. Najlepsze są emolienty, czyli bardzo łagodne preparaty do mycia i smarowania, które nie zawierają żadnych substancji drażniących – wbrew temu, co się sądzi o pielęgnacji tłustej skóry, nie wolno traktować jej alkoholem. Należy stosować preparaty apteczne, które nawilżają skórę i które dają poczucie ulgi, są przeznaczone dla cery wrażliwej i naczyniowej. Bardzo ważna jest codzienna rutyna. Dopuszczalne jest stosowanie makijażu, choć powinno się go robić wyłącznie starannie dobranymi kosmetykami, najlepiej produktami kryjącymi, które mają jednocześnie działanie przeciwzapalne i kojące, a dodatkowo działają przeciwsłoneczne.

Ponadto stosujemy leczenie miejscowe, najczęściej kremami na receptę – to środki pielęgnacyjne, które będą jednocześnie zabezpieczać przed czynnikami środowiskowymi, odnawiać barierę naskórkową i które zawierają jak najmniej czynników drażniących.

Ważne jest, aby taką pielęgnację dobrał lekarz, chory nie powinien robić tego na własną rękę.

Staramy się nie dopuścić do zaostrzenia choroby. Jeśli jednak tak się stanie, to oprócz pielęgnacji zaleca się zabiegi, które pomogą zlikwidować rozszerzone naczynia i rumień. Najczęściej to zabiegi laserowe oraz peelingi chemiczne, dobierane indywidualnie do danego typu skóry każdego pacjenta. Mają one pomóc w zmniejszeniu łojotoku i uspokojeniu rumienia, a jeżeli mamy fazę zapalną, czyli grudki lub głębokie nacieki w tkance podskórnej, sięgamy po terapię ogólną i włączamy antybiotyk. Warto wiedzieć, że nie jest to terapia krótka – trwa nawet do 12 tygodni, bo tyle czasu zajmuje zlikwidowanie stanu zapalnego. W zaawansowanych stanach dodatkowo stosuje się doustnie retinoidy.

Musimy jednak pamiętać, że trądzik różowaty to choroba przewlekła, nawracająca, która zależy zarówno od naszych genów jak i od czynników środowiskowych i że na razie nie ma leku, który wyleczyłby tę chorobę całkowicie.

Nie brzmi to optymistycznie…

Choć początkowo diagnoza może przygnębić, to jednak mamy sporo możliwości wpływania na przebieg choroby, a najgorsze, co może zrobić pacjent, to poddać się i odpuścić sobie terapię. Niestety trądzik różowaty to choroba, w której brak leczenia powoduje nie tylko to, że źle się wygląda, że skóra robi się coraz bardziej czerwona, że coraz trudniej ukryć pojawiające się w coraz większej ilości grudki i krostki, ale przede wszystkim, że dochodzi do zapalenia, które leczy się trudniej i zdecydowanie dłużej. Chory musi sobie uświadomić, że od momentu diagnozy właściwie już do końca życia musi szczególnie dbać o swoją cerę i stosować leczenie podtrzymujące, a także reagować na czynniki środowiskowe, by unikać zaostrzeń.

Jakie czynniki środowiskowe utrudniają życie osobie z cerą trądzikową?

Zacznę od tego, że najczęstszym błędem jest zaniechanie terapii w czasie remisji – niestety mamy to do siebie, że gdy poprawia nam się wygląd, gdy czujemy się lepiej, to zapominamy o przestrzeganiu zasad. A w przypadku tej choroby to są zasady na całe życie.

Najczęstszym czynnikiem, który szkodzi skórze trądzikowej, jest słońce i intensywne ciepło. Trądzik różowaty zaczyna się uaktywniać już w marcu, kwietniu, gdy tylko zaczyna się robić cieplej i zaczyna być więcej słońca. To choroba, która nie lubi promieniowania ultrafioletowego. Trzeba to jasno powiedzieć: osoby z trądzikiem różowatym powinny unikać opalania. I co ważne, nie chodzi tylko słońce latem. Ono oddziałuje na naszą skórę także zimą, więc osoby chore powinny stosować kremy z filtrem także zimą.

Warto też pamiętać, że kłopotliwe są także gwałtowne zmiany temperatur, np. gdy z mrozu wchodzimy do ciepłego pomieszczenia. Nie sprzyja nam też zanieczyszczenie środowiska – zawarte w smogu kurz, pyły, toksyny i metale ciężkie działają na skórę niezwykle wysuszająco i podrażniają ją.

Bardzo istotną rolę odgrywają też czynniki dietetyczne – osoby z trądzikiem nie powinny jeść ostrych i gorących potraw, muszą unikać żywności przetworzonej, naszpikowanej konserwantami. Cerze naczynkowej i rumieniowej szkodzi też alkohol, a w szczególności czerwone wino.

Jednak najgorsza jest nieprawidłowa pielęgnacja. Skóra naczyniowa, która ma tendencje do zmian trądzikowych, zawsze jest skórą bardzo wrażliwą i źle znosi eksperymentowanie. Niestety, w dobie Instagrama i dostępności właściwie każdego kosmetyku, wiele pacjentek sprawdza na sobie kolejne preparaty poszukując idealnego. Tymczasem w trądziku różowatym takie działania bardzo często przynoszą więcej szkody niż pożytku.

Na koniec muszę zapytać o coś, co w ostatnim czasie nabrało szczególnego znaczenia: czy noszenie maseczek może zaostrzać objawy?

Niestety tak. O tym, że to faktyczny problem, świadczy fakt, że mówi się o ”mask acne” – trądziku maseczkowym. Maseczki podrażniają chorą skórę. Mając trądzik różowaty w aktywnej fazie, jeśli nie możemy zupełnie unikać maseczek starajmy się przynajmniej zmieniać je bardzo często.  A jeśli korzystamy z wielorazowych, koniecznie trzeba je często prać w bardzo delikatnym środku, najlepiej przeznaczonym dla noworodków, aby dodatkowo nie podrażniać skóry.

Rozmawiała Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl, PAP Zdrowie

Dr Ivana Stankovic, dermatolog

Lekarka, członkini Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego (PTD) i właścicielka Kliniki Dermea – Dermatologia i Medycyna Estetyczna. Od wielu lat pogłębia swoje doświadczenie w zakresie leczenia chorób skóry i laseroterapii, chorób przenoszonych drogą płciową oraz dermatologii estetycznej. Specjalizację z dermatologii i wenerologii zdobyła w Klinice Dermatologicznej Akademii Medycznej w Warszawie. Od 2000 roku specjalizuje się w laseroterapii, dermatologii zabiegowej i medycynie estetycznej. Pomaga pacjentom zmagającym się z problemami skórnymi i estetycznymi, wykorzystując najnowsze odkrycia dermatologii i medycyny estetycznej. Stale podnosi swoje kwalifikacje na konferencjach i kursach zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Ciągle szuka nowych rozwiązań terapeutycznych, by jak najlepiej odpowiedzieć na potrzeby swoich  pacjentów. Prywatnie mama dwóch wspaniałych córek. Wielbicielka Nowego Jorku, dumna ze swoich bałkańskich korzeni.

Wspomniany zabieg bazuje na podgrzaniu skóry od środka. Wszystko po to, aby możliwe było rozpoczęcie produkcji nowego kolagenu. Temperatura nie jest jednak zbyt wysoka, gdyż nie można doprowadzić do termicznego skracania włókien elastycznych, czyli do powstawania zwłóknień.

Skorzystać z niego mogą ci, którzy nie do końca dobrze czują się w swojej skórze. Może się on okazać dobrym rozwiązaniem dla osób z miejscową wiotkością skóry, m.in. na policzkach czy wewnętrznej części ramion. Decydują się na niego również kobiety po porodzie, które nie mogą się uporać z nadmiarem skóry. Cały zabieg rozpoczyna się natomiast od znieczulenia miejscowego nasiękowego. Potem wprowadzana jest natomiast specjalna kaniula, która ma końcówkę grzejącą. Dzięki niej możliwe jest rozgrzanie tkanek do wyznaczonej wcześniej temperatury. Warto jednak zaznaczyć, że podczas trwania zabiegu temperatura ta jest ciągle kontrolowana.

Co z efektem końcowym? Bezpośrednio po zabiegu, który trwa od 1-1,5 godziny następuje niewielki obrzęk i zaczerwienienie, które znika po dwóch lub trzech dniach. Co istotne, zabiegu nie trzeba powtarzać w seriach, wystarczy go wykonać raz. Nie jest jednak wykluczone podejście do niego znowu, gdy tylko zechcemy coś poprawić.

Zabieg nie może zostać wykonany u kobiet w ciąży, karmiących piersią, zmagających się z poważnymi chorobami immunologicznymi skóry czy ogólnoustrojowymi. Niewskazane jest również przeprowadzenie go u osób z chorobami nowotworowymi lub mających w ciele urządzenia elektryczne, a więc rozruszniki czy implanty słuchowe.

Źródło: Media Kobiet

Odchodzimy od tradycyjnych metod golenia i depilacji – używania maszynek jednorazowych, depilatorów mechanicznych, kremów chemicznych, wosku czy pasty cukrowej. Popularne metody, choć wydają się skuteczne mają wady, a jedną z nich jest brak stałego efektu. Epilacja tym właśnie różni się od depilacji – efekt depilacji jest czasowy a epilacji trwały.

NAJWAŻNIEJSZE, ŻEBY EFEKT ZABIEGU BYŁ TRWAŁY
Czy zabieg będzie trwale skuteczny? To najczęstsze pytanie, które słyszę od moich pacjentek (czasami również pacjentów) podczas pierwszej konsultacji przed wykonaniem zabiegu. Nie trudno wskazać przyczynę zainteresowania pacjentów zabiegami, które oferują efektywny i trwały efekt – przecież wszyscy cierpimy na deficyt wolnego czasu, a jednocześnie pragniemy zawsze czuć się pięknie i dobrze we własnej skórze. Tradycyjne metody polegające na doraźnym usuwaniu zbędnego owłosienia nie oferują nam takiego efektu – wymagają regularności, skrupulatności, ale przede wszystkim angażują nasz czas. To jednak nie wszystkie przyczyny dla których epilacja laserowa stanowi wartościową alternatywę dla pozostałych metod usuwania owłosienia. Skóra po tradycyjnym wyrywaniu włosów bardzo często jest podrażniona, tkliwa, zaczerwieniona, a im dłużej stosujemy daną metodę, tym bardziej możemy sobie zaszkodzić. Przykładów może być kilka, ale do najczęstszych zaliczyłabym tzw. wrastanie włosów. Najczęściej wynika ono z silnego osłabienia włosa, co uniemożliwia mu przebicie się przez skórę lub jego złamanie tuż u nasady, co w konsekwencji powoduje uwięzienie włosa, zamknięcie ujścia mieszka włosowego, a co najgroźniejsze pojawienie się stanu zapalnego i przebarwień.

HIRSUTYZM I ZABURZENIA HORMONALNE
Zabiegi epilacji laserowej szczególnie polecam pacjentkom dotkniętym hirsutyzmem, czyli nadmiernym owłosieniem typu męskiego. Jest to damska dolegliwość polegająca na występowaniu owłosienia w miejscach „zarezerwowanych dla Panów” tj. na twarzy, klatce piersiowej, brzuchu a nawet plecach. Ważne, aby w takim przypadku usunąć włos na tyle skutecznie, aby nie miał możliwości odrastania tj. pozbyć się całego mieszka włosowego. Taka terapia może przynieść bardzo satysfakcjonujące efekty, choć często wymaga wykonania większej ilości zabiegów. Epilacja laserowa rekomendowana jest także kobietom po urodzeniu dziecka, kiedy często dochodzi do przestrojenia hormonalnego czego efektem jest pojawienie się większej ilości włosków, niż miało to miejsce przed ciążą.

NAJLEPSZY MOMENT NA EPILACJĘ
Nie bez przyczyny o depilacji laserowej piszę w zimowym wydaniu EKSmagazynu, ponieważ najlepszym momentem na rozpoczęcie zabiegów  jest okres kiedy nasza skóra nie jest już opalona, a co więcej – kiedy pora roku cechuje się małą ilością słońca. Powyższa zależność pozwala na uzyskanie większego kontrastu pomiędzy kolorem skóry, a włosem. Im jaśniejsza jest skóra, a ciemniejszy włos tym szybciej pozbędziemy się niechcianych włosków. Poza tym epilacja w tym okresie cechuje się większym bezpieczeństwem.

KOMFORT PRZEDE WSZYSTKIM
Rynek medycyny estetycznej oferuje bardzo szeroki wybór urządzeń epilujących. Różnią się one pomiędzy sobą przede wszystkim trwałością efektu, poziomem bezpieczeństwa i poziomem komfortu w trakcie zabiegu. Wszystkie te cechy powinny być brane pod uwagę przy wyborze gabinetu, w którym przeprowadzimy zabieg. Dla pacjentów niezwykle ważny jest komfort w trakcie zabiegu, czyli nie tylko poszanowanie ich intymności, ale również zmniejszenie bolesności do minimum. Obecnie nie musi być tak, że skuteczności epilacji laserowej towarzyszy ból i silne zaczerwienienie skóry. Wśród laserów diodowych, dedykowanych epilacji, najbardziej wskazane są te urządzenia, które mierzą poziom melaniny w skórze i pozwalają na dobranie odpowiednich parametrów zabiegowych do indywidualnych cech skóry. W efekcie poprzez indywidualizację parametrów zabiegowych możemy liczyć na maksymalne bezpieczeństwo zabiegu, ale również na ograniczenie odczuwania bólu do minimum. Istotny dla naszego komfortu jest również system chłodzenia skóry w trakcie zabiegu. Urządzenia oferujące takie rozwiązania stanowią najlepszą opcję.

CO PRZED ZABIEGIEM?
Przed zabiegiem epilacji – w przypadku osoby zdrowej – wymagana jest jedynie konsultacja z kosmetologiem. Zwraca on szczególną uwagę na przebarwienia i znamiona barwnikowe oraz ilość, średnicę i kolor włosów oraz bierze pod uwagę indywidualną wrażliwość, szczególnie w miejscu planowanej epilacji. Kosmetolog wyjaśnia istotę zabiegu i urealnia oczekiwania. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pacjent jest pod stałą opieką lekarza, przyjmuje leki, a jego ogólny stan zdrowia jest niepokojący, wówczas do zabiegu kwalifikuje lekarz. Do samej konsultacji nie jest wymagane specjalne przygotowanie, natomiast w dniu zabiegu włosy powinny być ogolone, aby energia lasera nie została dostarczona do włosa wystającego ponad skórę i nie spowodowała oparzenia. Efekt zabiegu najczęściej zostaje zauważony po około 14-20 dniach od zabiegu i dopiero po tym czasie ostatecznie zaczną wypadać włosy. Po każdym zabiegu na stałe zostaje usunięte około 20% włosów, a wynika to z różnych faz wzrostu, w których znajdują się włosy. Obecnie posiadamy wytyczne, co do odstępów między zabiegami, które warto stosować, aby korzystać z lasera skutecznie i wychwycić włos w określonej fazie wzrostu. Przykładowo do epilacji łydek i ud potrzebnych jest od 5 do 8 zabiegów wykonywanych w odstępach co około 8 – 10 tygodni. W przypadku miejsc intymnych i pach zalecany odstęp miedzy zabiegami powinien wynosić około 4 – 6 tygodni, a wykonać trzeba najczęściej około 6 – 8 zabiegów. Natomiast zabiegi epilacji twarzy wykonuje się co 4 tygodnie i należy wykonać około 7 zabiegów. Aby podtrzymać trwałe efekty epilacji zaleca się po zakończonej serii zabiegów wykonanie przypominającej epilacji raz w roku lub raz na dwa lata, w zależności od potrzeby.

Wykonując zabiegi przypominające możemy cieszyć się gładką i zdrową skórą wiele lat. Efekty epilacji laserowej moje pacjentki doceniają zwłaszcza latem na urlopie gdy nie muszą już spędzać tyle czasu w łazience, aby przygotować skórę przed każdym wyjściem np. na basen czy plażę tylko spontanicznie wystawiają ciało na słońce, odpoczywają, relaksują się w bikini, nie myśląc o kłopotliwym i krępującym owłosieniu!

Autorką artykułu  jest dyplomowana kosmetyczka Magdalena Kaczkowska, kosmetolog Instytutu Medycyny Estetycznej MEDESTETIS.

Instytut Medycyny Estetycznej MEDESTETIS
ul. Odrowąża 18/1 (przecznica ul. Wrocławskiej)
30-009 Kraków

www.medestetis.pl