Dzięki bohaterce Snesze Mathur widzowie mierzą się z powszechnymi, ale rzadko kwestionowanymi praktykami, jak aborcja na podstawie płci czy menstruacja. Wszystkie mają odzwierciedlenie w życiu przeważająco konserwatywnych Indii.

W jednym odcinku siostra Mathur jest zmuszona do późnej aborcji córeczki i umiera w trakcie zabiegu. Inny epizod z kolei pokazuje inną jej siostrę oblaną kwasem po tym, jak dołączyła do damsko-męskiej drużyny piłkarskiej.

Serial mierzy się też z seksualnością, by pomóc młodzieży lepiej zrozumieć zmiany zachodzące w ich ciałach. Jednocześnie zdejmuje tabu z miesiączkowania, uważanego za nieczyste, a także masturbacji, uznawanej za nienaturalną.

Opera mydlana zakończyła drugi sezon emisji i liczy już 170 odcinków od uruchomienia w 2014 roku. Jej producent i nadawca, telewizja Doordarshan, określa jej łączną widownię na ok. 400 mln ludzi w aż 50 krajach.

Matka sukcesu serialu Poonam Muttreja, dyrektor charytatywnej Population Foundation of India, potwierdza przytłaczającą skalę powodzenia telenoweli. Jednocześnie jest oszołomiona zmianami, jakie dzięki niej zachodzą w społeczeństwie.

– Otrzymujemy tak wiele historii z wiosek w całych Indiach, jak postawy zmieniają się wskutek tego serialu – mówi Muttreja w rozmowie z Thomson Reuters Foundation. – Na przykład jest naprawdę wiele wiosek, w których mężczyźni zaprzestają bicia żon, a jedna dziewczynka dzięki temu serialowi postanowiła sprzeciwić się całej wsi i poszła na studia – relacjonuje twórczyni, uznawana za jeden z największych autorytetów wśród i dla kobiet w Indiach.

Ankiety prowadzone wśród 3200 mężczyzn i kobiet zamieszkujących małe wsie pokazują zmiany w postrzeganiu świata pomiędzy pierwszym a drugim sezonem serialu. Po obejrzeniu pierwszego mieszkańcy wykazują zdecydowanie wyższą świadomość dyskryminacji kobiet czy planowania rodziny, niż przed emisją serialu.

Na przykład, o 31% więcej kobiet nie godzi się na bycie bitymi przez mężów za podejrzenie zdrady. O 14% więcej kobiet przestało uważać, że muszą rodzić dzieci tak długo, aż urodzi im się synek. A aż o 29% więcej kobiet uważa, że zbyt wczesne małżeństwo to dla nich stracona okazja na lepsze życie.

Serial sfinansowany częściowo z brytyjskiej pomocy zagranicznej został już przetłumaczony na 14 języków. Jest również emitowany na 240 kanałach radiowych oraz przez internet. Filmowanie trzeciego sezonu już trwa.

Muttreja źródła sukcesu upatruje w wielu czynnikach, w tym w dogłębnych badaniach, wysokiej jakości produkcji, czułości kulturowej w trudnych tematach oraz silnie zarysowanych postaciach, które mogą być wzorcem dla widzów. – To musi być rozrywkowe i musi być wysokiej jakości. Ale chodzi nie tylko o dobry produkt, ludzie muszą być gotowi na zmianę. I wydaje mi się, że dziś w Indiach ludzie są już na nią otwarci – cieszy się aktywistka.

Reportaż autorstwa Nity Bhalli, redakcja Ros Russell, Thomson Reuters Foundation. Tłuaczenie: Michał Karaś