Paweł, 25 lat, Warszawa, skończył weterynarię:
Kiedy kończyłem studia, chciałem załapać się na dobre praktyki w klinice zajmującej się małymi zwierzętami, czyli głównie psami i kotami. Zależało mi na tym, żeby te praktyki odbyć za granicą, ponieważ medycyna weterynaryjna stoi na zachodzie na bardzo wysokim poziomie, można się tam dużo nauczyć i mieć cenne doświadczenie, szukając później pracy, nie tylko w Polsce. Znałem biegle język niemiecki, dlatego szukałem czegoś w krajach niemieckojęzycznych.
Chcąc zwiększyć swoje szanse w zagranicznych klinikach, uruchomiłem wszystkie swoje kontakty i na ostatnim roku studiów, tuż przed obroną, zacząłem zapisywać się na konferencje naukowe w Polsce, w których brali udział zagraniczni specjaliści z ośrodków, w których chętnie bym się widział. Udział w tych konferencjach był niestety płatny, na szczęście dla studentów były duże zniżki i jeden taki wyjazd kosztował mnie ok. 100 – 200 zł.
Po częściach oficjalnych takich konferencji zawsze był czas na rozmowy w kuluarach. Wówczas miałem okazję podejść do konkretnych osób, przedstawić się, wypytać o szczegóły ewentualnych praktyk i dzięki temu, po pierwsze mieć informacje z pierwszej ręki na temat możliwości aplikowania i rozwoju, a po drugie – już jakoś dać się zapamiętać.
W czasie jednej z takich konferencji organizowanych przez moją uczelnię, zgłosiłem się jako wolontariusz do opieki nad grupą naukowców, którzy przyjechali na kilkudniowy panel z Monachium. Odebrałem ich z lotniska, w wolnym czasie oprowadzałem po Warszawie, a ponieważ świetnie znałem niemiecki, nie miałem najmniejszego problemu z kontaktem. Pod koniec wizyty, zapytałem jednego z profesorów o możliwość praktyki. Profesor był tak zachwycony mną, że zgodził się od razu. I tak udało mi się zdobyć półroczny staż w jednej z najlepszych klinik weterynaryjnych w Europie. Sam staż był bezcennym zawodowym doświadczeniem, co więcej, klinika zgodziła się go przedłużyć i nadal tam jestem.

Adam, 30 lat, Wrocław, skończył filozofię:
Jednym z największych błędów w mojej zawodowej karierze, był wybór studiów. Nie pamiętam już teraz, dlaczego zdecydowałem się na filozofię, ale wiem, że to była pomyłka. I pięć zmarnowanych lat. Po studiach więc pojechałem do pracy za granicę, jak większość znajomych – do Wielkiej Brytanii. Jedyny plus był taki, że moja dziewczyna miała tam świetną pracę, pomyślałem więc, że i ja coś znajdę i jakoś się urządzę. Jednak nie za bardzo mi to „urządzanie się” szło, ponieważ jedyną pracą, jaką byłem w stanie znaleźć, był przysłowiowy zmywak.
Po dwóch latach zdecydowałem się wrócić do Polski, ogarnąć się życiowo. I postanowiłem sobie, że przecież nie mogę do końca życia płacić za „edukacyjne błędy młodości”. Pomyślałem więc, że poszukam pracy w zawodzie zupełnie nie związanym ze studiami, a raczej z moim hobby. Hobbystycznie zajmowałem się naprawianiem komputerów, pisaniem programów komputerowych i różnego typu nowinkami technologicznymi.
A ponieważ nie miałem za wiele do stracenia, postawiłem na starą metodę chodzenia od drzwi do drzwi. Wybrałem banki. Zaopatrzyłem się w plik CV i listów motywacyjnych i wędrowałem od banku do banku z CV w kieszeni, nie ważne czy w danym obiekcie szukali pracowników, czy nie i, jeśli ktoś z kadr chciał ze mną rozmawiać, przedstawiałem się i otwarcie mówiłem, że nie mam wykształcenia ekonomicznego i tak naprawdę mam zupełnie nieprzydatny dyplom uczelni, ale jestem osobą kreatywną, znam się na komputerach i błyskawicznie się uczę. I że gwarantuję firmie, która mnie zatrudni, że nie starci zainwestowanych pieniędzy. Jeśli zaś po miesiącu uznają, że nie spełniam wymagań, to oddam pensję. W większości miejsc menedżerowie patrzyli na mnie z lekkim przymrużeniem oka, ale po pięciu tygodniach chodzenia, dostałem pracę. I pracowałem tak prawie sześć lat. Dzięki wewnętrznym szkoleniom i podnoszeniu kwalifikacji, zostałem cenionym pracownikiem. I przeszedłem do międzynarodowej korporacji z branży IT. Teraz pracuję w dziale wdrażania nowych produktów. Obecnie w Kanadzie.

Adrian, 32 lata, Kraków, skończył informatykę
Praca znalazła mnie praktycznie sama. To zabawne, ale w całym swoim życiu nie wysłałem ani jednego CV, byłem tylko na trzech rozmowach kwalifikacyjnych, bo pracowałem do tej pory w trzech miejscach. Pierwszą pracę dostałem na studiach, zaraz po stażu, który miałem w jednej z krakowskich firm. To było na trzecim roku studiów. Pracowałem w tej pierwszej firmie ponad dwa lata.
Tuż przed zakończeniem studiów dostałem ofertę pracy w większej firmie i po rozmowie z pracodawcą, przeniosłem się. Trzy lata temu zgłosił się do mnie amerykański koncern wchodzący do Polski. Szukali inżynierów informatyków z doświadczeniem i biegłą znajomością języka angielskiego. Na swoje szczęście nie opierałem swojej językowej wiedzy tylko na programie studiów i chodziłem na kursy. Opłaciło się.
Stawka, jaką zaproponowała mi na wstępie nowa firma, była trzy razy wyższa niż poprzednia pensja. A wymagania były podobne. Teraz pracuję kilka miesięcy w Polsce, kilka miesięcy w Stanach i, szczerze mówiąc, nigdy nie byłem w stanie zrozumieć znajomych, którzy opowiadają o setkach wysłanych CV i zerowym odzewie pracodawców. Pewnie dlatego, że sam niczego takiego nie doświadczyłem.

Lepszy dyplom w garści?
- W ciągu ostatnich dziesięciu lat wykształcił się pogląd, że po szkole średniej każdy musi skończyć studia. A przecież wiele firm woli wykształconego zawodowca niż właściciela marnego dyplomu prywatnej uczelni – ocenia Anna, menedżerka jednej z krakowskich firm internetowych. Zgadza się z nią Daria, dyrektor działu HR w dużej firmie IT: – Dziś dużo firm, na przykład z branży usług, szuka różnych pracowników. Na najniższe szczeble nie potrzebują asów ze znajomością trzech języków, bo taki pracownik ma duże ambicje i wymagania. Potrzeba specjalistów, których firma może sobie wyszkolić, solidnych, nie koniecznie z dyplomem uczelni wyższej – podkreśla.
W Polsce prawie co drugi dwudziestokilkulatek jest studentem szkoły wyższej. Dla porównania, w lepiej rozwiniętej gospodarczo Irlandii – co czwarty, a w Wielkiej Brytanii – jedynie co piąty. – Szybkie i spektakularne kariery młodych po studiach z początków przemian gospodarczych stworzyły trwałe przekonanie, że wykształcenie wyższe gwarantuje dobrą posadę i wysokie wynagrodzenie – przyznaje Karolina z firmy doradczo-analitycznej. – Etos tytułu magistra trwa do dziś, co skrupulatnie wykorzystują szkoły wyższe.
A tych w Polsce nie brakuje. Poza uczelniami państwowymi od 1999 roku powstało prawie 200 prywatnych szkół wyższych. Gwałtownie rośnie też liczba studentów. Dziś jest ich pięć razy więcej niż na początku lat 90.
Ale dyplom uczelni, jak wielu młodych przekonało się na własnej skórze, nie jest gwarantem dobrej pracy. A coraz częściej pracy w ogóle. – Dziś najważniejsze są kompetencje uniwersalne i elastyczność – mówi Karolina. – W przypadku rekrutacji na część wakatów tytuł magistra powinien być opcjonalny, ale nie konieczny. Bazą winny być predyspozycje kandydata i kwalifikacje uniwersalne, umożliwiające adaptację do wymagań stanowiskowych – dodaje.
Wie o tym Łukasz, właściciel księgarni wysyłkowej z Krakowa. – Z doświadczenia wiem, że studia dużo dają, ale nic nie zastąpi praktyki. I konkretnych umiejętności – podkreśla. Dodaje, że nie rozumie obecnego pędu do posiadania dyplomu. – Za dużo jest ludzi z papierkiem, za mało takich, którzy się naprawdę na czymś znają – konkluduje.

Zawodowe odrodzenie
Na początku lat 90. ubiegłego wieku 34 proc. Polaków w wieku od 16 do 18 lat uczyło się w zasadniczych szkołach zawodowych. W 2003 r. było to już tylko 10 proc. W roku szkolnym 2007/2008 coś się zmieniło. Odsetek uczniów szkół uczących zawodu wyniósł ponad 13 proc. I ten trend nadal się utrzymuje.
Okazuje się, że pozytywnych sygnałów, dających nadzieję na „odradzanie się” szkół zawodowych, zwłaszcza rzemieślniczych, jest więcej. – Wzrasta liczba osób ubiegających się o uzyskanie dyplomu zawodowego.
Mimo tego, że nadal w wielu profesjach specjalistów brakuje, wzrost zainteresowania młodych ludzi zawodówkami specjaliści traktują jako dobry i trwały sygnał zmian na rynku edukacji. – W wyborze szkoły ważnym kryterium dla każdego ucznia jest perspektywa podjęcia pracy zawodowej po jej zakończeniu. W latach wysokiego bezrobocia w Polsce, zasadnicze szkoły zawodowe nie cieszyły się popularnością, gdyż nie ułatwiały znalezienia etatu – wyjaśnia wieloletnią niechęć do szkół zawodowych Bartosz, konsultant w dziale rekrutacji w firmie HRowej.
Szybki wzrost gospodarczy ostatnich lat zwiększył jednak znacznie popyt na pracowników fizycznych z konkretnymi zawodami. Tych ubywało, znajdywali bowiem o wiele lepiej płatne posady za granicą. – Trudność znalezienia „fachowców” wymusiła wzrost wynagrodzenia, a dzięki temu zwiększyła się atrakcyjność zawodów rzemieślniczych – konkluduje Bartosz. – Prestiżu zawodom rzemieślniczym dodała również bardzo udana reklama „Polskiego Hydraulika”, który we Francji promował wakacje w Polsce. Sytuacja, z którą mamy do czynienia pokazuje, że zmiany na rynku pracy odzwierciedlają się również w wyborze szkoły dokonywanej przez uczniów – dodaje.

Błąd 1
Kłopotliwy format pliku

Przeglądając dziesiątki CV dziennie, rekruter nie ma czasu na aplikacje zapisane w niestandardowym formacie, których nie może otworzyć. Jeśli osoba, która otrzymała Twoją aplikację poprosi o ponowne wysłanie CV w PDF lub WORD, będzie to przypadek jeden na milion. Co więcej, nazwa pliku musi być formalna, prosta i ułatwiająca szybką identyfikację. Unikaj nazw typu: cv, cv1, ang, pol, asia_ang12. Najlepszym rozwiązaniem jest imię + nazwisko + CV, np. Jan Kowalski CV.

Błąd 2
Brak danych kontaktowych

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych w CV jest brak danych kontaktowych. Brak tych informacji, zwiąże ręce potencjalnemu pracodawcy, a zarazem Twoją szansę na spotkanie rekrutacyjne. Zadbaj o to, by w CV umieścić  aktualny numer telefonu oraz adres e-mail. Pierwszy kontakt zawsze odbywa się przez telefon, także po rozesłaniu CV miej go przy sobie, lub oddzwaniaj, gdy masz nieodebrane połączenie. Pamiętaj, że wizytówka musi być formalna i profesjonalna w każdym aspekcie, więc jeśli Twoja skrzynka pocztowa była założona jeszcze w liceum, a w nazwie zawiera pieszczotliwe ksywki z tamtych czasów, zachęcam do założenia nowego adresu do profesjonalnej korespondencji. Adresy odbiegające od standardów mogą zostać potraktowane jako niepoważne. Najlepsze są proste rozwiązania: imię + nazwisko + domena, np. Jan.Kowalski@domena.pl. Równie nieprofesjonalne może być umieszczenie w CV służbowego numeru telefonu lub adresu e-mail, albo nieodpowiednie nagranie na poczcie głosowej. Małym, ale znaczącym detalem może być również miejscowość. Jeśli pochodzisz z małego miasteczka, a interesuje Cię praca w Gdańsku, warto ująć to w CV. Na pewno ułatwi to pracę osobie oceniającej Twoją aplikację.

Błąd 3
Chaos

Różne style i rozmiary czcionek, różne kolory, niewyraźny szablon, odstępy w tekście lub nieuporządkowana treść – z takimi błędami rekruterzy mają do czynienia w codziennej pracy. Właśnie dlatego, zanim zaczniesz pisać CV, zadbaj o jego bazę. Ważna jest chronologia. Na początku zawsze powinny znaleźć się daty z ostatnim zatrudnieniem lub wykształceniem. Dobrze sprawdzi się tutaj nieprzesadzony minimalizm. Używaj pogrubień, wypunktowań oraz prostej czcionki. Zadbaj o to, by całość była przejrzysta oraz czytelna.

Błąd 4
Małe lub większe kłamstewka

Kandydaci najczęściej mijają się z prawdą w kwestii oceny znajomości języków obcych. Jeśli na stanowisku, na które aplikujesz jest wymagany język obcy, Twoje umiejętności zostaną zweryfikowane przy pierwszej możliwej okazji. W życiorysie często przekłamany bywa również zakres obowiązków lub daty. Nigdy nie kłam w CV. Pamiętaj że kłamstwo ma krótkie nogi, a jak tylko zostanie odkryte, może szybko wykluczyć Cię z kolejnych etapów rekrutacji.

Błąd 5
Uniwersalne CV

Uniwersalne CV nie istnieje. Życiorys powinien być odpowiednio sprofilowany pod każde ogłoszenie, na jakie aplikujemy. Spójrz na swoje CV z perspektywy pracodawcy i zastanów się, jakie kompetencje, doświadczenie oraz umiejętności przemówią na Twoją korzyść. Wyróżniając te najbardziej atrakcyjne, za pomocą słów kluczy, na pewno zwrócisz uwagę rekrutera.

Błąd 6
Błędy ortograficzne, interpunkcyjne, stylistyczne oraz literówki

Nawet, jeśli przed wysłaniem przejrzałeś swoje CV kilkanaście razy, warto poprosić znajomych o ponowną weryfikację – zwłaszcza, jeśli masz problem z ortografią. Świetnym rozwiązaniem jest również autokorekta, która na bieżąco sprawdza poprawność tekstu.

Błąd 7
Zdjęcie z wakacji, ślubu lub selfie

Kolejnym, najczęściej popełnianym faux pa, jest niewłaściwa fotografia. Kandydaci nagminnie przesyłają aplikacje ze zdjęciem wykonanym podczas wakacji lub na rodzinnej imprezie. Dużym błędem jest również skan zdjęcia z widoczną pieczątką z legitymacji lub dyplomu. W prawdzie zdjęcie sprawia, że aplikacja wyróżnia się z tłumu, ale powinna być przede wszystkim profesjonalna oraz stonowana.

Błąd 8
Brak zgody na przetwarzanie danych osobowych

Jeżeli w CV nie umieściłeś klauzuli pozwalającej na przetwarzanie danych osobowych, oznacza to brak zgody na kontakt. W sytuacji, gdy Twoje CV zwróciło uwagę potencjalnego pracodawcy, ale nie zawarłeś powyższej informacji w dokumentach aplikacyjnych, możesz nie otrzymać żadnej odpowiedzi na zgłoszenie. Dołączenie zgody jest obowiązkowe. Pamiętaj również o tym, by być konsekwentnym. Grzechem byłoby dodanie klauzuli w języku polskim do CV po angielsku.

Przykłady:

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji (zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 roku o Ochronie Danych Osobowych; tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 922).

I hereby give consent for my personal data included in my application to be processed for the purposes of the recruitment process under the Personal Data Protection Act as of 29 August 1997, consolidated text: Journal of Laws 2016, item 922 as amended.

Błąd 9
Brak opisu zadań

Zarówno nazwy stanowisk, jak i zakresy zadań znacząco różnią się w poszczególnych firmach. Dlatego, jeśli posiadasz już doświadczenie zawodowe, rozszerz swój życiorys o najbardziej kluczowe zadania. W CV najważniejsza jest treść – nawet kilka linijek dodatkowego tekstu, może mieć fundamentalne znaczenie podczas rekrutacji.

Błąd 10
Niepotrzebne informacje

Na skrzynkę mailową rekrutera, codziennie lądują aplikacje zawierające dużo zbędnych informacji. W związku z tym, nie tylko powstaje bałagan, ale również odwraca uwagę osoby rekrutującej od istotnych elementów. Jeśli w Twoim CV znajdują się poniższe informacje, możesz je skreślić.

•    Dokładny adres – ulica, numer domu, mieszkania i kod pocztowy. Rekruter nie potrzebuje, aż tak szczegółowych danych. Zdecydowanie wystarczy nazwa miasta.
•    Stan cywilny
•    Informacje o rodzinie, imiona dzieci, a nawet zwierząt
•    Narodowość
•    Dane rodziców
•    Data urodzenia
•    Komentarze o poprzednim pracodawcy
•    Doświadczenie niezwiązane z oferta pracy
•    Informacje o szkole podstawowej

Jeśli w ogłoszeniu nie było prośby o certyfikaty, dyplomu, inną dokumentację lub całość CV –  w innym języku, to nie należy ich wysyłać. Co więcej, nigdy nie powinno się przesyłać skanów dowodu.

Możesz mieć pewność, że jeśli wyeliminujesz te błędy ze swojego życiorysu, to Twoje szanse na rozmowę rekrutacyjną wzrosną nawet o kilkadziesiąt procent.

oprac. Milena Dziura, Researcher w firmie rekrutacyjnej Antal

Analizując wyniki badań pod względem miejsca zamieszkana ankietowanych, można zauważyć, że zmianom najbardziej sprzyja zamieszkanie w mieście powyżej 250 tys. lub w metropolii. Najbardziej stabilną pracę zadeklarowali mieszkańcy małych i średnich miast do 250 tysięcy. – Główną przyczyną częstszych zmian w dużych skupiskach ludzi jest dostępność pracy – tłumaczy Krzysztof Inglot Dyrektor Działu Rozwoju Rynków w Work Service. – Wielkość rynku w miastach daje większe możliwości wyboru miejsca pracy lub zawodu. Nie bez wpływu pozostaje też zmiana stylu życia na bardziej swobodny i niezależny, który jest częściej praktykowany w dużych miastach – dodaje Krzysztof Inglot.

Częstotliwość zmiany pracy jest także powiązana z wysokością zarobków. Najczęściej zmieniają pracę osoby zarabiające 3-5 tys. zł netto. Połowa z nich zmieniła miejsce zatrudnienia co najmniej raz w ciągu ostatnich pięciu lat. W grupie osób, które zmieniły w tym okresie pracę więcej niż trzy razy przeważają ankietowani o zarobkach poniżej tysiąca złotych. – Osoby zarabiające powyżej minimalnego wynagrodzenia łatwiej radzą sobie ze zmianami w życiu – tłumaczy Krzysztof Inglot. – Przyczyną większej skłonności do zmiany może być też ambicja rozwoju zawodowego i gotowość  zbierania nowych doświadczeń, która częściej charakteryzuje osoby z zarobkami średnimi i wyższymi. Chętniej podejmują one nowe wyzwania i mają większą łatwość radzenia sobie z codziennymi problemami. Motywacją osób zarabiających poniżej płacy minimalnej jest niewystarczające wynagrodzenie, które skłania do starań o poprawę swojego losu. Gdy nie mogą znaleźć stabilnej pracy – nie stronią też od zatrudnienia tymczasowego, dlatego ich rotacja zatrudnienia jest tak wysoka – dodaje ekspert Work Service.

Głębiej analizując dane dowiadujemy się, że najtrudniej jest znaleźć pracę osobom starszym powyżej 55 roku życia. Co czwarty ankietowany w tym wieku zadeklarował, że szukał pracy dłużej niż pół roku. Poszukiwania co piątego trwały ponad rok. – Pracownikom w tym wieku jest coraz ciężej znaleźć pracę w swoim zawodzie. W związku z tym dłużej szukają i aplikują do większej liczby pracodawców, niż do tej pory. Często też muszą zdecydować się na przekwalifikowanie lub obniżenie swoich wymagań dotyczących stanowiska pracy –wyjaśnia Krzysztof Inglot Dyrektor Działu Rozwoju Rynków w Work Service SA.

Sukces w poszukiwaniach przychodził też szybciej do osób z wykształceniem zawodowym i wyższym. Nie jest zaskoczeniem, że najdłużej pracy poszukiwali absolwenci szkół średnich. – Praca dla specjalistów z wykształceniem zawodowym jest i ciągle przybywa ofert zarówno w kraju, jak i za granicą. Pracownicy o odpowiednich kwalifikacjach są na wagę złota, jednak nie jest ich zbyt wielu, ponieważ szkoły zawodowe nie są tak popularne jak kiedyś – interpretuje wyniki Tomasz Hanczarek – Ukończone studia też nie załatwiają sprawy. Coraz więcej absolwentów ma problemy ze znalezieniem pracy, jednak jest ich mniej niż osób z wykształceniem średnim – uzupełnia Prezes.

Jeśli chodzi o spojrzenie na kobiety i mężczyzn – zauważamy, że przez ponad 6 miesięcy więcej kobiet (18,5 proc.), niż mężczyzn (12,7 proc.) szukało zajęcia. – Obserwujemy, że większość ofert pracy pojawiających się na rynku dotyczy stanowisk, na których częściej pracują mężczyźni jak np. ciężkie prace budowlane, przemysł ciężki: spawanie, montowanie, czy kierowanie ciężarówkami – wyjaśnia Tomasz Hanczarek. – Przeważnie oznacza to dla kobiet niemożność aplikowania na takie stanowisko albo potrzebę przekwalifikowania się. Coraz częściej widzimy kobiety kierujące samochodami ciężarowymi lub środkami komunikacji miejskiej. Jest to dowód na to, że przełamywanie barier jest możliwe. Jednocześnie pokazuje kierunek zmian na rynku pracy w przyszłości – podsumowuje Tomasz Hanczarek.

Najlepiej zjawisko to widać na przykładzie naszego zachodniego sąsiada, który w zeszłym roku według oficjalnych statystyk odnotował 13 procentowy wzrost liczby imigrantów. W sumie stanowili oni aż 1,08 miliona osób. Chociaż największy ich odsetek nadal stanowili Polacy i Rumunii, to odnotowano gwałtowny 40 procentowy wzrost imigracji z unijnych krajów Południa objętych kryzysem finansowym. Polacy pracujący w Niemczech muszą więc stawić czoła nie tylko barierze językowej i często skomplikowanym procedurom, ale również konkurencji ze strony nowych emigrantów. Okazuje się, że często są to bardzo dobrze wykształcone osoby.

Tym, co przyciąga do Niemiec pracowników z praktycznie całej Europy są nie tylko nadzieja na dobrą pracę i płacę, ale również nowoczesność i otwartość tego kraju. – Niemniej osoby emigrujące za pracą zarobkową muszą liczyć się z faktem, że być może będą zmuszone podjąć pracę poniżej swoich kwalifikacji zawodowych. Może to być przyczyną ogromnej frustracji i niezadowolenia. Poza tym problemem, wynikającym z cech osobowościowych, czy też nieznajomości języków, może być aklimatyzacja w nowym miejscu zamieszkania. Zatem decyzję o tym czy emigrować, czy pozostać w kraju warto dokładnie przemyśleć. Chociaż zawsze warto spróbować, aby zdobyć nowe doświadczenie – mówi Agnieszka Sowa, dyrektor operacyjny Grupy ITC.

Plusem pozostania i szukania pracy w Polsce, pomimo wysokiego bezrobocia, jest fakt posiadania sieci znajomych oraz tego, co fachowcy nazywają kapitałem społecznym. Dzięki temu w porównaniu do emigracji, teoretycznie szybciej możemy liczyć na znalezienie miejsca pracy, które będzie odpowiadało naszym kwalifikacjom zawodowym. Ponadto w razie konieczności łatwiej będzie się doszkolić i przebranżowić. Nie ma również problemu z barierą językową i kulturową.

Na koniec warto zaznaczyć, że pomimo korzyści, jakie może odnieść osoba emigrująca, w dłuższej perspektywie zjawisko emigracji pracowników może być niekorzystne dla gospodarki. Jak pokazują statystyki najczęściej emigrują osoby w wieku do 30 lat. – Wśród emigrantów więcej niż w całej populacji jest też osób z wyższym wykształceniem. Na przykładzie Polski widać, że taka emigracja prowadzi do czasowych braków specjalistów, co w efekcie przekłada się na problemy ze znalezieniem odpowiednich pracowników przez firmy – dodaje Bartosz Kaczmarczyk.

Rozmowa może być wspomagana połączeniem wideo oraz testami elektronicznymi, dlatego postaraj się mieć przygotowany komputer z dostępem do Internetu. Jeśli nie posiadasz kamery – nie martw się – pracodawca na pewno wziął taką sytuację pod uwagę i nie powinno to zaszkodzić Twojej kandydaturze.

Tuż przed rozmową dokładnie przeczytaj swoje CV, opis oferty oraz wymagania pracodawcy na stanowisko, na które aplikujesz. Powinieneś wiedzieć, jakie cechy są niezbędne w danym zawodzie i w czasie rozmowy akcentować te składowe swojego CV, które są z nimi zgodne. – Warto sobie przypomnieć wydarzenia z własnego życia, które mogą uwiarygodnić nasze CV i jednocześnie udowodnią, że nadajemy się do pracy w określonym zawodzie. Jeśli praca wymaga kontaktu z ludźmi lub umiejętności pracy w grupie – rekruter może nas zapytać, jaka sytuacja z przeszłości świadczy o tym, że posiadamy takie kompetencje – tłumaczy Krzysztof Inglot.

W czasie rozmowy odpowiadaj konkretnie na pytania rekrutera. -  Ważne jest, aby nie koloryzować i bazować na swoim CV – podpowiada Inglot. – Jeśli obawiasz się zaskakującego pytania przygotuj kilka zwrotów, które dadzą Ci czas na zastanowienie. Mogą to być sformułowania typu: „To trudne pytanie – muszę się chwilę zastanowić”, „To zależy od wielu czynników”, „Nie tak łatwo odpowiedzieć na to pytanie” – dodaje Inglot.

Ostatnia rada odwołuje się do Twojej samooceny i wiary w sukces. Staraj się myśleć o sobie w perspektywie osoby, która już zdobyła to stanowisko. – Mówią, że wiara czyni cuda i jest to w dużej mierze prawda. Rozmawiając z pracodawcą mów, co zrobisz, a nie co myślisz, że można by było zrobić na tym stanowisku. Takie podejście pokazuje Twoje zdeterminowanie i poważne podejście do swojej aplikacji. Nie myl jednak pewności siebie z arogancją – ostrzega Tomasz Hanczarek Prezes Zarządu Work Service S.A.

Wybierz dobre źródła
– Zawsze powtarzam, że szukanie pracy nie jest prostą czynnością. Przede wszystkim trzeba wiedzieć gdzie szukać. Warto współpracować z agencjami pracy, które wyręczą nas w tym, niemniej jednak trzeba codziennie zaglądać do Internetu. Na początku starannie wybierz dobre źródła ofert, a potem codziennie je śledź – radzi Krzysztof Inglot.

Nazwa nazwie nie równa
Aplikując na ogłoszenia trzeba pamiętać, że nazwy stanowisk często nie odzwierciedlają faktycznego charakteru pracy. – Przykładowo dyrektor ds. logistyki w małym przedsiębiorstwie to osoba zarządzająca 20 pracownikami niższego szczebla, podczas gdy kierownik ds. logistyki w dużej firmie może kierować aż 150 osobami. Zanim zdecydujesz się aplikować, dokładnie zapoznaj się z zakresem obowiązków danej pracy – tłumaczy Krzysztof Inglot.

Unikaj przerwy
Długie bezrobocie bywa szkodliwe dla naszej psychiki, utrudnia powrót do pracy, ale także jest bardzo źle widziane w CV. Dłuższa przerwa w zatrudnieniu może budzić podejrzliwość pracodawcy, dlatego – w razie potrzeby – warto jest obniżyć swoje oczekiwania. Zaakceptowanie niższego stanowiska lub pensji wymaga pokory, ale w długim terminie może zaprocentować.

Dbaj o hobby i przyjaciół
Niektórzy twierdzą, że szukanie pracy to też praca. Trzeba się angażować i rzetelnie wykonać codzienne obowiązki, ale we wszystkim wskazany jest umiar. – Tracąc pracę prawdopodobnie straciliśmy także codzienny kontakt z ludźmi. Trzeba go nadrobić spotkaniami ze znajomymi. Człowiek bez kontaktów towarzyskich może łatwo popaść w wyobcowanie – uświadamia Krzysztof Inglot. Jeśli to możliwe – nie zaniedbuj także swojego hobby. Pielęgnuj sfery życia, które chociaż na chwilę pomogą ci zapomnieć o trudnej sytuacji zawodowej. Jeśli mimo trudności nie stracisz radości życia – szukanie pracy będzie dla ciebie tylko etapem, który prędzej, czy później się zakończy.