Badając to zjawisko prof. David Geary z University of Missouri-Columbia wraz z zespołem i współpracownikami z brytyjskiego Leeds Beckett University natrafili na paradoksalną zależność, którą określili jako „gender-equality paradox”.

Amerykańsko – brytyjski zespół przeanalizował dane dotyczące 475 000 młodych osób z 67 krajów i regionów. Naukowcy zaobserwowali niemal powszechną różnicę pomiędzy płciami, dotyczącą ich mocnych i słabych stron. Jak wyjaśnia prof. Geary na całym świecie chłopcy są (statystycznie) lepsi w naukach ścisłych i matematyce, zaś dziewczęta – w czytaniu. Logiczne zatem, że osoby lepsze w matematyce postanawiają zająć się STEM, a mające inne zalety – innymi kierunkami. Te różnice pomiędzy płciami mogą tłumaczyć, dlaczego niedoreprezentowanie kobiet utrzymuje się od dziesięcioleci, zaś próby zmiany sytuacji nie przyniosły rezultatów.

Co zaskakujące, im bardziej zamożne społeczeństwo, im większe panowało w nim równouprawnienie, tym rzadziej kobiety uzyskiwały stopnie naukowe w STEM. W tak chwalonych za wyemancypowanie kobiet krajach jak Finlandia, Norwegia czy Szwecja kierunki STEM kończyło stosunkowo niewiele kobiet. Natomiast w krajach bardziej konserwatywnych społecznie (jak Turcja czy Algieria) odsetek kobiet na tych kierunkach był wyższy. A to wszystko pomimo zachęt i kampanii mających nakłonić Szwedki czy Norweżki do STEM.

Jak wyjaśnia Gijsbert Stoet, profesor psychologii z Leeds Beckett University, kariery zawodowe związane ze STEM są generalnie bezpieczne i dobrze opłacane, natomiast ryzyko związane z wyborem innej drogi zawodowej zależy od lokalnych warunków. W zamożniejszych krajach w zasadzie każda kariera zawodowa daje możliwość bezpiecznej egzystencji, toteż kobiety mogą nie kierować się czynnikami ekonomicznymi (inaczej mówiąc – robią co chcą, a nie – co muszą). Natomiast w krajach dających mniejsze ekonomiczne możliwości lub takich, w których nie ma pewności zatrudnienia, dobrze opłacana i pewna posada może być dla kobiet bardziej atrakcyjna.

Zdaniem autorów wyniki ich badań mogą pomóc w skuteczniejszym promowaniu studiów STEM – przede wszystkim poprzez zachęcanie do nich kobiet mających predyspozycje do matematyki oraz nauk ścisłych.

Autor: Paweł Wernicki, PAP – Nauka w Polsce

Kontrakt to umowa o współpracę, regulowana prawem cywilnym, zawierana między osobą samozatrudnioną a jej zleceniodawcą. Podstawową różnicą pomiędzy tą formą zatrudnienia a umową o pracę jest przede wszystkim swoboda w określeniu warunków współpracy, takich jak np. jej przedmiot, ocena realizacji zobowiązań i ich powiązanie z wynagrodzeniem za wykonywane działanie. W zależności od zlecenia i ustaleń pomiędzy stronami, w umowie uwzględnione mogą być takie kwestie jak czas trwania projektu, okres wypowiedzenia umowy, informacje o dniach wolnych. Jednym z ważnych kryteriów, który decyduje o przejściu z umowy o pracę na kontrakt jest większa swoboda wykonywania pracy, a także to, że często forma kontraktu jest korzystniejsza finansowo.

– W wielu krajach Unii Europejskiej praca kontraktowa jest powszechną formą zarobkowania we wszystkich branżach przemysłu. Od kilku lat obserwujemy wzrost jej popularności również w Polsce, głównie w przypadku specjalistów IT oraz inżynierów, – mówi Elżbieta Dolna, konsultant agencji doradztwa personalnego Experis, odpowiedzialna za rekrutację dla branży inżynieryjnej – W naszym kraju na pracę na zasadach kontraktu najczęściej decydują się przedstawiciele stanowisk menedżerskich. Jednak pracodawcy powoli coraz chętniej sięgają po to rozwiązanie. Przewidujemy, że trend przechodzenia na kontrakty będzie się stopniowo nasilał. Inżynierowie będą zatem coraz częściej zatrudniani na umowy kontraktowe, – dodaje przedstawiciel Experis.

Do pracy na kontrakcie mogą zachęcić inżynierów większe zarobki oraz sposobność uczestnictwa w prestiżowych i bardzo ciekawych projektach. Zaletą jej jest również możliwość zdobycie międzynarodowego doświadczenia. Kontrakt zapewnia także inne przywileje. Część inżynierów docenia swobodę, uzyskiwaną z racji samo zatrudnienia, a także korzyści materialne w postaci oszczędności podatkowych i ZUS. Kontraktor może bowiem skorzystać z wielu dróg obniżenia obciążeń podatkowych czy też składek na ZUS, czego nie zyskałby pracując na etacie. Do przykładowych oszczędności można zaliczyć „wrzucanie” w koszty określonych wydatków związanych z pracą, możliwość odliczenia podatku VAT przy dokonywanych zakupach, czy też wybranie opłacalnych dla nas form opodatkowania.

– Zwykle inżynierowie, którzy mają w swoim doświadczeniu pracę za granicą chętnie wybierają formę kontraktu. Ci z doświadczeniem pracy tylko w Polsce, podchodzą do niej ostrożniej, głównie z powodu obawy przed brakiem stałości zatrudnienia i niemożnością znalezienia nowych zleceń po zakończeniu projektu, – komentuje Elżbieta Dolna. – Bardzo istotna jest tu zatem rola rekrutera, który pomaga w zapewnieniu kolejnych wyzwań odpowiednio wcześniej, przed zakończeniem aktualnie trwającego kontraktu kandydata. Do obaw przyczynia się też brak wiedzy na temat praw przysługujących pracownikom kontraktowym oraz zasad prowadzenia własnej działalności gospodarczej, a także niechęć do zmiany miejsca zamieszkania w obrębie kraju, – dodaje przedstawiciel Experis.

Stanowiska, w przypadku których pracodawcy decydują się na zatrudnienie inżynierów na zasadach kontraktu to zwykle funkcje wymagające bardzo specjalistycznej, rzadko występującej wiedzy oraz doświadczenia. Należą do nich np. project menedżerowie, kierownicy kontraktu, inspektorzy nadzoru, kierownicy wdrożenia nowej linii produkcyjnej czy modernizacji, audytorzy trzeciej strony. Firmy, które najczęściej sięgają po taką formę związania się z inżynierami, to najczęściej globalne korporacje, przedsiębiorstwa niemające osobowości prawnej w Polsce lub organizacje, w których decyzyjność leży w centrali spółek w innym kraju niż Polska, a także firmy zatrudniające polskich inżynierów za granicą. Pracodawcy współpracujący z inżynierami na zasadach kontraktu reprezentują zwykle branże naftowo-gazową, przemysłową, budowlana, IT, chemiczną, a także energetyczną, choć tą ostatnią w Polsce w mniejszej skali.