Kilka tygodni temu Piotrek, student politologii UJ, zarejestrował się w jednym z portali z ogłoszeniami o pracę w kategorii „media/branża/dziennikarstwo”. Po kilku dniach otrzymał na skrzynkę e-mailową ofertę pracy jako… tancerz erotyczny na wieczorach panieńskich w jednym z klubów w centrum Krakowa. Wymaganie jedno: dobra prezencja. Piotrek na taką pracę „w mediach” się nie zdecydował.

Hakowi i ustawiacze
Jedna z firm branży paliwowej rekrutuje pracowników na pozycję… hakowego. Czym zajmuje się taka osoba? Otóż… „wykonuje zakończenia lin i uzbraja w haki i ucha. Przydatne doświadczenie w branży petrochemicznej. Praca wiąże się z wyjazdem do Norwegii.”
Pizzerie i puby w Krakowie i Wrocławiu poszukują z kolei szklankowych. Obowiązki osoby na tym stanowisku to: zbieranie brudnych naczyń z sali konsumpcji, zmywanie oraz utrzymanie porządku. To nie jedyne niezwykłe oferty. Szukając sobie zajęcia, można na przykład trafić na propozycję pracy w charakterze… ustawiacza. Czym się taka osoba zajmuje? Łączy i rozłącza wagony kolejowe. Aby zostać ustawiaczem w jednej z firm branży transportowej na Śląsku, trzeba posiadać minimum pięcioletnie doświadczenie zawodowe i „wykazać się zaświadczeniem potwierdzającym umiejętności praktycznego wykonywania czynności ustawiacza.”
Trzeba być studentem weterynarii lub kierunku pokrewnego, mieć aktualną książeczkę sanitarno-epidemiologiczną i wykazywać się sympatią do zwierząt. To wymagania, które należy spełnić, aby zostać konsultantem ds. zdrowego odżywiania i pielęgnacji psów i kotów w firmie produkującej pokarm dla zwierząt. Zatrudniona osoba zajmie się badaniem ogólnego stanu zdrowia pupila i doradztwem w zakresie pielęgnacji i zdrowego odżywiania. Dodatkowymi atutami kandydata będą: „miła aparycja, komunikatywność i pewność siebie.”

Żywa kolejka i praca pełna wyzwań
Jakiś czas temu właściciel restauracji w centrum Krakowa otwierał drugi lokal w sąsiedztwie. Aby przyciągnąć klientów, postanowił obie restauracje – nowo powstałą i istniejącą – połączyć żywą kolejką. Do stworzenia łańcucha potrzebnych było ok. 150 osób, a cała akcja miała trwać trzy godziny. Żywa kolejka miała prowokować ludzi do zadania pytania: „O co w tym chodzi?” i tym samym zachęcać do odwiedzin w nowej restauracji. Do realizacji projektu ostatecznie nie doszło. Zleceniodawca chciał każdemu z uczestników zapłacić 7 zł netto za godzinę. – To zdecydowanie za mało, aby skusić 150 osób do wzięcia udziału w takiej akcji – twierdzi Michał z agencji pracy tymczasowej, która ostatecznie nie podjęła się realizacji projektu.
Inne agencje również nie narzekają na brak oryginalnych pomysłów swoich klientów. – Jakiś czas temu duża firma motoryzacyjna poszukiwała na kilkudniowe zlecenie dwóch ładnych, inteligentnych, dobrze zorganizowanych dziewcząt. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że ich obowiązkiem miała być jedynie obsługa kserokopiarki – mówi Justyna z agencji pracy. – Innym razem zostaliśmy poproszeni o wyselekcjonowanie kandydatek do działu obsługi zamówień. Wymagania kultury osobistej w kontaktach z klientami nie były jednak priorytetowe. Szczególnie poszukiwane miały być osoby energiczne, które w rozmowie potrafiłyby umiejętnie postawić na swoim, nie dawały się łatwo podporządkować czy zdominować – dodaje.
Nietypowe oferty pojawiają się również w urzędach pracy. – Zgłosił się do nas pracodawca, który poszukiwał chętnych do pracy przy wykopaliskach archeologicznych kilkunastu osób – mówi pracownica w jednym z Urzędów Pracy z Małopolski. – Zainteresowanie było spore i ta oferta zapewne się powtórzy, ponieważ zostajemy z tym pracodawcą w kontakcie – dodaje.
W portalach internetowych także roi się od podobnych perełek. Jest na przykład oferta pracy pełnej wyzwań. Stanowisko nie jest bliżej określone, w opisie pracy znajduje się jedynie informacja, że jest to „pełna wyzwań praca na stanowisku biurowo-administracyjnym dla kobiety z doświadczeniem w turystyce”.

Jeszcze kilka lat temu, oferty pracy tymczasowej dotyczyły głównie stanowisk produkcyjnych, jednak w ostatnim czasie pojawiło się większe zapotrzebowanie na pracowników biurowych oraz średniego i wyższego szczebla zarządzania. Co za tym idzie, praca tymczasowa stała się bardziej atrakcyjna dla szukających zatrudnienia. Takiego zatrudnienia szukają głównie młodzi ludzie. Aż 36 proc. wszystkich pracowników tymczasowych stanowią osoby w wieku 18 – 25 lat, z wykształceniem średnim (45,6 proc.). Aż 28,5 proc. z nich ma staż pracy dłuższy niż rok.

Badanie Start People pokazało, że pracownicy tymczasowi są zadowoleni z warunków pracy. Aż 67 proc. z nich uważa, że tempo pracy pozwala im dobrze wykonywać swoje obowiązki. 73,9 proc. ankietowanych jest zdania, że ilość przydzielonych im zadań jest rozsądnie określona. Pracownicy tymczasowi wysoko oceniają także bezpieczeństwo swojej pracy (81,2 proc. pozytywnych odpowiedzi) oraz relacje ze współpracownikami i przełożonymi. Ponad 75 proc. ankietowanych czuje się szanowana przez przełożonych i blisko 55 proc. uważa, że przełożony potrafi zauważyć i docenić wysiłek i zaangażowanie w wykonywaną pracę. Blisko 77 proc. ankietowanych uważa swoich współpracowników za pomocnych, a 66 proc. jest zdania, że pracownicy innych działów podchodzą do ich próśb z szacunkiem i profesjonalizmem. Pracownicy tymczasowi podkreślają także, że środowisko pracy zapewnia im poczucie pewności siebie – twierdzi tak 61,2 proc. respondentów.

W sytuacji, gdy pracodawcy są często niechętni zatrudnianiu osób powyżej 50 roku życia, dobrą alternatywą wydaje się być praca tymczasowa. Niesie ze sobą korzyści dla obu stron, ponieważ pozwala sprawdzić pracownika i przekonać się o jego przydatności w firmie. Dzięki temu niewykluczone jest, że po zakończeniu umowy o pracę tymczasową zdecyduje się go zatrudnić na stałe. Dla pracownika taki okres tymczasowy to także dodatkowa motywacja do wykazania się przed pracodawcą. Aktywizacja ludzi po 50. polega z jednej strony na pobudzeniu u nich chęci podjęcia pracy, z drugiej- na zachęceniu pracodawców do ich zatrudnienia. Staramy się zawsze postępować dwutorowo. – mówi pani Sylwia Sędrowicz, ekspert agencji pracy tymczasowej Job Impulse (Grupa Job).- Oferty pracy skierowane do grupy 50+ są różnorodne- to sektory produkcji, finansów, handlu. – dodaje.

Poszukiwania pracy dobrze jest zacząć od czytania ogłoszeń, aby rozeznać się w sytuacji na rynku. Wizyta w agencji doradztwa personalnego okaże się na pewno doskonałym rozwiązaniem, dzięki któremu można spróbować swoich sił w nowych wyzwaniach- agencje te współpracują często z dużymi zakładami pracy, które na bieżąco zgłaszają zapotrzebowanie na pracowników. To tyczy się także Powiatowych Urzędów Pracy.

Wek dojrzały można z powodzeniem przekuć w swój atut, starsi ludzie posiadają przecież doświadczenie. W poszukiwaniu pracy mogą pomóc również szkolenia; wiele z nich jest łatwo dostępne, ponieważ finansowane są z Unii Europejskiej. Podnoszenie kwalifikacji to nie tylko zdobywanie nowych umiejętności merytorycznych, ale na równi- pogłębianie zdolności interpersonalnych i autoprezentacji. Można śmiało stwierdzić, że przy odrobinie chęci i wysiłku można znaleźć zatrudnienie i stać się konkurencyjnym na rynku pracy.

Niewątpliwym atutem jest fakt, że praca tymczasowa daje szerokie możliwości wielu grupom zawodowym. Jak podkreśla Sylwia Sędrowicz, ekspert Job Impulse Polska (Grupa Job) jest to forma zatrudnienia korzystna dla pracowników w różnym wieku. Współpracę mogą podjąć zarówno osoby uczące się, jak i starsze, często pracując w wygodniejszym dla nich niepełnym wymiarze godzin. To także atrakcyjna propozycja dla osób wracających do pracy po dłuższej przerwie. Pracownicy tymczasowi mogą też starać się o stałe zatrudnienie u pracodawcy użytkownika. Z badań Polskiego Forum HR wynika, że około 20% z nich znajduje stałą pracę w tej samej firmie. Korzyścią dla pracowników zatrudnionych przez agencje pracy tymczasowej jest także możliwość korzystania z profesjonalnego doradztwa zawodowego i ofert pracy wyszukiwanych indywidualnie dla każdego z nich. Agencje często organizują też szkolenia, dzięki którym pracownicy mogą rozwinąć swoje umiejętności pomocne w poszukiwaniu pracy. Zaletą jest także to, że pracownicy mogą współpracować z więcej niż jedną agencją w tym samym czasie.

Istotnym ograniczeniem w pracy tymczasowej jest możliwy czas zatrudnienia pracownika przez agencje. Stosunek pracy może zostać nawiązany na okres 36 miesięcy, natomiast pracownik zostaje oddelegowany do jednego pracodawcy łącznie na 18 miesięcy. To element mogący wprowadzić pewien niepokój u zatrudnionych, ponieważ mają oni świadomość tymczasowości zatrudnienia.

Pracodawca użytkownik musi pokryć koszty wynagrodzenia (brutto) za świadczoną pracę, płacąc je agencji, która odpowiedzialna jest za wypłatę wynagrodzenia pracownikowi. Pracodawca zobowiązany jest również do pokrycia ewentualnych wydatków związanych z kosztami pracy lub wyjazdami służbowymi oraz wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego (jeżeli taki urlop mu przysługuje), koszty składek na ubezpieczenie społeczne oraz prowizję agencji. Zaletą zatrudniania pracowników tymczasowych jest przede wszystkim elastyczność. Pracodawca użytkownik może dostosować się dzięki temu do aktualnych potrzeb rynku i zwiększać zatrudnienie jedynie adekwatnie do realizowanych projektów. To duża oszczędność finansowa, ale i czasowa, ponieważ agencja przejmuje na siebie sprawy związane z rekrutacją i formalną obsługą pracownika – mówi Sylwia Sędrowicz.

Wydaje się, że zalety płynące z pracy tymczasowej przeważają na korzyść pracodawcy, nie ma bowiem istotnych utrudnień przy przyjmowaniu przez nich pracowników w takiej formie. W praktyce zależy to od kosztów i zapotrzebowania rynku, na którym funkcjonuje przedsiębiorstwo. Praca tymczasowa może być dobrym rozwiązaniem jako okres próbny przed zatrudnieniem na etat lub też przy krótkoterminowych projektach.

Nadal o pracę najłatwiej jest młodym informatykom; programistom, developerom, architektom. Jeżeli nie powiedzie im się na polskim rynku mają szansę już w maju spróbować swoich sił w Austrii i Niemczech. Zawsze też mogą skierować się do Wielkiej Brytanii i Holandii które o wiele bardziej niż Polska są otwarte na elastyczne formy zatrudnienia. Na wyspach brytyjskich 3,5 proc. wszystkich zatrudnionych wykonuje pracę czasową, w Holandii udział w rynku pracy elastycznych form zatrudnienia wynosi 2,9 proc. 90 proc. ogółu zatrudnionych na takich zasadach, pracuje właśnie w branży IT. W Polsce pracę czasową, a zatem taką w której to agencja jest pracodawcą, wykonuje 0,4 proc. czyli ok. 740 tys. osób. Według badania przeprowadzonego przez agencję pracy i doradztwa personalnego Start People, 71,2 proc. firm jest usatysfakcjonowanych jakością pracy wykonywaną przez pracowników tymczasowych, a prawie 80 proc. pracujących tymczasowo chce w przyszłości pozostać przy tej formie zatrudnienia.

Aż 80 proc. studentów i absolwentów twierdzi, że osoba kończąca studia wyższe, ale bez doświadczenia zawodowego ma niewielkie szanse na zdobycie pracy – wynika z badania „Pierwsze kroki na rynku pracy”, przeprowadzonego przez firmę Deloitte. Według raportu, prawie połowa ankietowanych bo 48 proc. uważa, że odbycie praktyk to jeden najskuteczniejszych sposobów zdobycia pracy.

- Schyłek zimy to dobry moment do tego by rozejrzeć się na rynku pracy. Wraz z rozpoczęciem wiosny rozpoczyna się okres prac sezonowych, który trwa zazwyczaj do końca września. Jest to czas, w którym wielu bezrobotnych ma szanse na znalezienie zatrudnienia a wielu studentów i absolwentów na znalezienie zajęcia które może wzbogacić jego CV. Nic tak nie działa na pracodawcę, jak dowód na to że kandydat na pracownika dokłada wszelkich starań by zdobyć doświadczenie – przekonuje Joanna Bielecka-Gajos, Brand Profesionals z Agencji pracy Tymczasowej Start People. – Wiosna ubiegłego roku pokazała, że bezrobocie w tym czasie wśród absolwentów potrafi spaść o połowę ze 126 tys. do 66 tys. Taką tendencję obserwujemy co rok, choć ubiegły rok był pod tym względem wyjątkowo udany. To wielka szansa dla młodych ludzi – bardzo często taki pracownik tymczasowy, sezonowy, czy też stażysta po pewnym czasie dostaje szansę na dłuższe zatrudnienie już bezpośrednio u pracodawcy.

Agencje zatrudnienia tymczasowego szacują, że w 2011 roku udział pracy tymczasowej w rynku zatrudnienia będzie rósł. Najwięcej ofert powinno pojawić się w sektorze usług w Krakowie i Wrocławiu, niemal tyle samo w Lublinie, Gdańsku i na Górnym Śląsku. Wg dokumentu „Wejście ludzi młodych na rynek pracy w Polsce w 2009 r.” udostępnionego przez GUS, jeszcze w czasie studiów pracę na umowę czasową podejmuje co czwarty student kierunków takich jak IT, prawo, ekonomia. Najtrudniej jest humanistom, zwłaszcza tym którzy podczas nauki nie inwestują w formy rozwoju zawodowego. Między innymi dlatego 40 proc. studentów po ukończeniu nauki nie podejmuje pracy zgodnej ze swoim wykształceniem.

- Dla nich pomysłem na start zawodowy może być zatrudnienie tymczasowe. Z badań przeprowadzonych przez Start People wynika, że dla pracodawców taki pracownik niczym nie ustępuje pracownikom etatowym – przekonuje Maryla Aftanasiuk- Stańczuk, z Agencji Pracy Tymczasowej Start People . – 71,2 proc. pracodawców wysoko ocenia pracę takich osób, wydajność ich docenia aż 65,4 proc. firm. Sami pracownicy tymczasowi doceniają warunki i atmosferę pracy. 75,6 proc. jest zadowolonych z relacji ze swoimi przełożonymi, a aż 84,9 proc. chwali sobie relacje ze współpracownikami w tym oczywiście pracownikami zatrudnionymi na stałe. 55,4 proc. ankietowanych nie spotkało się w pracy z żadnymi przejawami gorszego traktowania pracowników tymczasowych w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na stałe na takim samym lub podobnym stanowisku pracy. 38,7 proc. ankietowanych chwali sobie wysokość zarobków, ale już 32,9 proc. uważała, że otrzymuje za niskie wynagrodzenie. A co ciekawe różnica między tymi grupami wynosi 6 punktów.

- Wysoki poziom satysfakcji z tymczasowej formy zatrudnienia deklarowany prze dwie strony rynku pracy, często mające sprzeczne interesy, świadczy przede wszystkich o wzroście świadomości i otwartości Polaków. Stopniowo zwiększa się elastyczność pracowników i pracodawców, ale Polakom brakuje jeszcze mobilności na rynku pracy – jednak rozwój gospodarczy i poprawa koniunktury powinna zmienić tę sytuację – mówi Maurice Delbar, Prezes Zarządu Start People.

Pracodawcy przekonują się, że pracownik tymczasowy niczym nie ustępuje pracownikom etatowym. Wysoko oceniana jest jakość pracy „czasowników” (71,2 proc.), jak również wydajność (65,4 proc. ). Natomiast pracownicy tymczasowi doceniają warunki i atmosferę pracy. 75,6 proc jest zadowolonych z relacji ze swoimi przełożonymi i współpracownikami (84,9 proc.). Przeważająca jest również grupa pracowników usatysfakcjonowanych poziomem wynagrodzenia. 38,7 proc. ankietowanych jest zadowolonych z otrzymywanej pensji w porównaniu z 32,9 proc., którzy uważają, że otrzymują za niskie wynagrodzenie.

Ważny jest również fakt, że 54,2 proc. ankietowanych nie spotkało się w pracy z żadnymi przejawami gorszego traktowania pracowników tymczasowych w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na stałe na takim samym lub podobnym stanowisku pracy. Jednak 21,6 proc. nie potrafiło odpowiedzieć na to pytanie, a kolejne 24,2 proc. odczuwa dysproporcje związane z tymczasowym zatrudnieniem. – Pracownicy wskazują głównie na różnice w naliczaniu dni urlopowych, jak również inne problemy wynikające z niedostosowania przepisów do współczesnych realiów rynkowych, jak np. zasady naliczania zasiłku chorobowego – tłumaczy Maurice Delbar. Jednak pomimo wskazanych różnić 78,6 proc. pracowników chciałaby w przyszłości kontynuować zatrudnienie w formie pracy tymczasowej.

- Wyniki badań pokazują, że rynek pracy tymczasowej rozwija się w dobrym kierunku, starając się łączyć dwie strony rynku, tak żeby wszyscy odnieśli jak największe korzyści. Nie brakuje jednak wyzwań na przyszłość – musimy skupić się nad problemem dotykającym cały rynek pracy – czyli sposobach na zwiększanie wydajności i motywacji do pracy – podsumowuje Maurice Delbar.