Cechy wypadku

Za tytułowy wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. – Trzeba doprecyzować, że nawet jeśli droga została przerwana, lecz przerwa była życiowo uzasadniona, a jej czas nie przekraczał granic potrzeby, a także wówczas jeśli droga, nie była najkrótsza lecz ze względów komunikacyjnych najdogodniejsza, wypadek jest kwalifikowany jako mający miejsce w drodze do lub

z pracy- tłumaczy Izabela Tomasik, aplikant radcowski w TGC Corporate Lawyers. Warto podkreślić, że wypadek w drodze do pracy lub z pracy to nie to samo co wypadek przy pracy. Definiują je inne ustawy, a świadczenia przysługujące po ich nastąpieniu są różne. W przypadku pierwszego pracownikowi przysługują wynagrodzenie za czas choroby finansowane przez pracodawcę, świadczenia z ubezpieczenia chorobowego i rentowego, a w przypadku drugiego świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego.

Wypadek i co dalej?

Podstawowym świadczeniem należnym z tytuły niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy jest w pierwszej kolejności wynagrodzenie chorobowe, które wypłaca pracodawca przez łączny okres nie dłuższy niż 33 dni (w przypadku pracownika, który ukończył 50. rok życia, 14 dni). Wynagrodzenie to, w wysokości 100% wynagrodzenia pracownika, przysługuje już od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego.

Dłuższa niezdolność spowodowana przedmiotowym zdarzeniem będzie podstawą do otrzymywania przez pracownika zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego. Przysługuje mu on przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy trwający nie dłużej niż przez 182 dni. Dalsza niezdolność ubezpieczonego do pracy, może być podstawą do wypłacenia świadczenia rehabilitacyjnego. Przysługuje ono, osobom które po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal są niezdolne do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje ono przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłuższy jednak niż przez 12 miesięcy. Po tym okresie, po wyczerpaniu wszystkich opisanych świadczeń, jeśli pracownik nadal nie będzie zdolny na skutek omawianego wypadku do pracy może ubiegać się o uzyskanie dalszych świadczeń z ubezpieczenia rentowego.

Warunkiem wypłaty wyżej wymienionych świadczeń w określonej wysokości jest uznanie, że zdarzenie, które spowodowało niezdolność do pracy ubezpieczonego może być zakwalifikowane, jako wypadek w drodze do pracy lub z pracy.

Co zrobić w momencie wypadku?

- Szczegółowe zasady oraz tryb uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposób jego dokumentowania, wzór karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz termin jej sporządzania określa wydane na podstawie art. 57b ust. 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 24 grudnia 2002 r. obowiązujące od 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z tym aktem ubezpieczony, który uległ wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, powinien zawiadomić niezwłocznie lub po ustaniu przeszkód uniemożliwiających niezwłoczne zawiadomienie o wypadku pracodawcę – podaje Izabela Tomasik. Uznanie zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy następuje na podstawie: oświadczenia poszkodowanego, członka jego rodziny lub świadków, co do czasu, miejsca i okoliczności zdarzenia, informacji i dowodów pochodzących od podmiotów badających okoliczności i przyczyny zdarzenia lub udzielających poszkodowanemu pierwszej pomocy (np. Policji bądź jednostki służby zdrowia) oraz ustaleń sporządzającego kartę. Ustalenie okoliczności wypadku w drodze do pracy lub z pracy jest dokonywane w karcie wypadku w drodze do pracy lub

z pracy. Należy sporządzić ją po ustaleniu okoliczności i przyczyn zdarzenia, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku, w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje poszkodowany lub członek jego rodziny, a drugi przechowuje się w dokumentacji powypadkowej. – Decyzję o uznaniu wypadku za wypadek w drodze do pracy lub z pracy podejmuje samodzielnie organ rentowy jakim jest ZUS. Warto pamiętać, że odpowiednie przepisy odnoszące się do wypadku w drodze do pracy i z pracy znajdują się w Ustawie z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa orazw Ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku urodzenia jednego dziecka, do 6 tygodni podwyższono także wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jeśli przy jednym porodzie na świat przyjdzie więcej niż jedno dziecko, wtedy czas ten wynosi 8 tygodni. Dodatkowy urlop można wykorzystać jednorazowo lub w dwóch częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej.

Nowym rozwiązaniem jest wprowadzenie urlopu rodzicielskiego. Znowelizowany Kodeks pracy w art. 1821a stanowi, że bezpośrednio po wykorzystaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze (określonym w art. 1821 § 1 – 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka) pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 26 tygodni – niezależnie od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo lub maksymalnie w trzech przypadających bezpośrednio jedna po drugiej częściach, z których żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni. Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu nie może przekraczać wymiaru 26 tygodni. Urlopu rodzicielskiego udziela się na pisemny wniosek pracownika. Należy złożyć go w terminie nie krótszym niż 14 dni przed jego rozpoczęciem, a pracodawca jest obowiązany uwzględnić takie podanie. We wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego określa się termin zakończenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a w przypadku, gdy dotyczy on kolejnej części urlopu rodzicielskiego – czas zakończenia poprzedniej części tego urlopu oraz jego dotychczas wykorzystany wymiar. Składając wniosek podwładny dołącza do niego pisemne oświadczenie o braku zamiaru korzystania z urlopu przez okres wskazany we wniosku przez drugiego z rodziców dziecka. Może także oświadczyć, że zamierza pójść na urlop jednocześnie z drugim opiekunem.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz. U. Nr 77, poz. 512) o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Zaś miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku. Pracownica w terminie 14 dni po porodzie może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze wynikającym z art. 1821 § 1 k.p., a bezpośrednio po takim urlopie – urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze wynikającym z art. 1821a § 1 k.p. Wówczas wymiar zasiłku za cały ten okres wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.

Artykuł 30 ust. 4 Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stanowi, że ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy, z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 k.p. została przedłużona do dnia porodu – przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia. W takim wypadku prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje pracownicy za okres urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.

Kwestie stosownej dokumentacji prawa do zasiłków po ustaniu zatrudnienia reguluje Rozporządzenie z dnia 2 kwietnia 2012 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2012 r. poz. 444). Zgodnie z § 9 powyższego Rozporządzenia pracownica powinna przedłożyć: za okres przed porodem – zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym druku określające przewidywaną datę porodu oraz skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopię potwierdzoną przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem – za okres po porodzie.