Francuscy badacze przeanalizowali zachorowalność na nowotwory wśród 100 tys. osób w okresie 5 lat. Doszli do wniosku, że o 18 proc. częściej chorowały na nowotwory osoby, które wypijały dziennie co najmniej 100 ml napojów słodzonych. W przeliczeniu na 1000 badanych osób oznaczało to, że zamiast 22 zachorowań na raka, odnotowywano 26 takich przypadków, czyli o cztery więcej w porównaniu do grupy osób, które nie sięgały w takich ilościach po słodkie napoje.

Jedna z autorek badań dr Mathilde Touvier przyznaje, że obserwacje te sugerują jedynie pewną zależność między napojami słodzącymi a większą zachorowalnością na raka. Wynika z nich zatem, że ci, którzy wypijają więcej takich napojów, częściej chorują, a ci, którzy mniej – rzadziej. Nie ma natomiast dowodów, że regularne sięganie po te napoje wywołuje raka.

Dr Agnieszka Kozioł-Kozakowska, dietetyk Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, w informacji przekazanej PAP zwraca uwagę, że jest to badanie obserwacyjne. Nie można zatem mówić – podkreśla – o zależnościach przyczynowo-skutkowych, co zastrzegli sami autorzy określając wyniki, jako nie w pełni pewne (org. „causality of the observed associations cannot be established and residual confounding cannot be entirely ruled out”).

„Stosowanie badań obserwacyjnych w odniesieniu do diety jest negatywnie oceniane przez ekspertów ze względu na błędy metodologiczne” – przypomina specjalistka.

Dietetyk wraca też uwagę, że jak na badanie dotyczące diagnozowania nowotworów okres obserwacyjny jest też wyjątkowo krótki. „Jest bardzo mało prawdopodobne, aby produkt spożywczy miał wpływ na wystąpienie nowotworu już po okresie 3-5 lat spożywania. Naukowiec cytowany przez organizację charytatywną Cancer Research, twierdzi, że tylko 1 na 6 nowotworów wykrywany jest w 3-letnim okresie między wizytami kontrolnymi, podczas gdy nowotwór piersi i jelita grubego rozwija się około 10 lat” – mówi.

Zdaniem dr Kozioł-Kozakowskiej, jest to główne ograniczenie badania francuskich specjalistów, tym bardziej, że zgłaszanymi przez nich nowotworami były rak piersi, rak prostaty i rak jelita grubego. „Jest zatem mało prawdopodobne, aby te wolno rozwijające się nowotwory zostały spowodowane lub przyspieszone na skutek spożycia soku 5 lat przed diagnozą” – podkreśla.

W jej ocenie, wątpliwości budzi również stwierdzenie, że spożycie soków owocowych było statystycznie związane z ogólnym ryzykiem nowotworu, ale nie poszczególnych podanych przez badaczy nowotworów. „Sugeruje to – podkreśla – że odkrycie jest przypadkowe i nie odzwierciedla związku klinicznego”.

Specjalistka zwraca też uwagę, że w przypadku samodzielnie uzupełnianego kwestionariusza istnieje bardzo wysokie ryzyko błędnej klasyfikacji 100 proc. soku owocowego. Badanie wykazało, że 100 proc. sok owocowy stanowił 45 proc. ogółu spożywanych płynów, napoje słodzone cukrem 36 proc., a napoje zawierające cukry sztuczne stanowiły 19 proc. Jej zdaniem, jest to w sprzeczności z danymi europejskimi, które pokazują, że napoi jest spożywanych więcej niż soków.

„Autorzy stwierdzają, że sok owocowy może zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory na różne sposoby. Jednak wszystkie z nich zostały obalone przez próby interwencyjne” – przekonuje dr Kozioł-Kozakowska. „Mechanizmy obejmowały otyłość (sok owocowy nie był związany z otyłością w raporcie eksperckim brytyjskiego rządu z 2015 r.), podwyższony stan zapalny (kilka badań interwencyjnych wykazało niższy stan zapalny po codziennym spożyciu soku owocowego), wysoki indeks glikemiczny (sok owocowy ma niski indeks glikemiczny według klasyfikacji międzynarodowej) i zwiększone ryzyko insulinooporności lub niekorzystnych poziomów glukozy we krwi (nie stwierdzono wpływu na te markery w metaanalizach)” – czytamy w informacji.

„Dlatego też wnioski w zakresie soków owocowych nie są uzasadnione, biorąc pod uwagę szerszy, opublikowany materiał dowodowy” – uważa dietetyk UJ.

„Jeszcze raz należy podkreślić, że tego rodzaju badania nie mogą wskazywać na związek przyczynowo skutkowy pomiędzy spożyciem produktu a rozwojem choroby. Dlatego należy być szczególnie ostrożnym w wyciąganiu wniosków, co podają w ograniczeniach badania sami autorzy” – stwierdza dr Kozioł-Kozakowska.

Szczególnie niepokoić może, że nadal prawie co dziesiąta Polka pali papierosy w ciąży. Przekłada się to na około 25 tys. noworodków eksponowanych na dym tytoniowy już w łonie matki.

– Ponad 50 proc. czynników rakotwórczych znajdujących się w dymie papierosowym przenika przez łożysko i dostaje się do organizmu dziecka. Dzieci te rodzą się zawsze mniejsze, gorzej przygotowane do życia, obciążone ryzykiem wielu schorzeń wynikających z palenia, takich jak nowotwory czy astma – tłumaczy prof. Witold Zatoński, prezes Fundacji Promocja Zdrowia.

Kobieca strona raka płuca

Według danych Głównej Inspekcji Sanitarnej z 2017 r., w Polsce w ciągu 12 miesięcy wypalanych jest ponad 40 mld papierosów, czego skutkiem jest około 40 tys. przedwczesnych zgonów, w tym prawie 23 tys. z powodu raka płuca.

– Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat obserwujemy zmniejszenie zachorowalności na raka płuca wśród mężczyzn, podczas gdy następuje wzrost zachorowalności wśród kobiet. Niewątpliwie ma to związek z nałogiem tytoniowym. Chorują głównie kobiety w grupie 65+, które, jako pierwsze pokolenie, powszechnie zaczęły palić – tłumaczy prof. nadzw. dr hab. n. med. Dariusz Kowalski, Prezes Polskiej Grupy Raka Płuca, Kierownik Oddziału Zachowawczego Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej COI w Warszawie.

Specjalista przypomina, że palenie papierosów jest jedynym modyfikowalnym czynnikiem raka płuca, najczęściej diagnozowanego nowotworu złośliwego. Aż 9 na 10 chorych to obecni lub byli palacze. Nałóg ten przyczynia się również do rozwoju nowotworów tchawicy, regionu głowy i szyi, przełyku, żołądka, szyjki macicy, nerki czy pęcherza moczowego oraz chorób układu krążenia i układu oddechowego.

– Do walki z nałogiem palenia, a w rezultacie do zmniejszenia liczby zachorowań na raka płuca, niezbędna jest ścisła współpraca wielu środowisk i instytucji – dodaje prof. Dariusz Kowalski. – Potrzeba też rozwiązań systemowych, zwiększających dostępność do poradnictwa antynikotynowego. Obecnie w Polsce działają tylko dwie poradnie antynikotynowe!

Niestety, rak płuca dzisiaj źle rokuje, ponieważ ponad 80 proc. przypadków choroby jest diagnozowanych w zaawansowanej fazie, kiedy za późno jest na operację umożliwiającą całkowite wyleczenie. Wynika to z kilku powodów: nowotwór ten w początkowym stadium przebiega bezobjawowo, a jego podstawowym objawem może być kaszel, który często bywa lekceważony przez osoby palące papierosy.

– Dlatego tak duże nadzieje wiążemy z rozpoczęciem pod koniec tego roku pierwszego Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca. Znajduje się on w końcowej fazie przygotowań. Będzie obejmował osoby powyżej 55. roku życia, palące dłużej niż 20 lat – tłumaczy prof. dr hab. med. Tadeusz M. Orłowski, Kierownik Kliniki Chirurgii w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

Program będzie realizowany z pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK), pozwalającej wykryć nawet bardzo małe zmiany w płucach, niezauważalne na zdjęciu rentgenowskim. Jak dodaje prof. Tadeusz Orłowski, w pilotażowym etapie, prowadzonym w poprzednich latach w województwach mazowieckim, zachodniopomorskim, wielkopolskim i pomorskim, każdorazowo zgłosiło się więcej chętnych niż było możliwości wykonania badań! Osoby zainteresowane udziałem w programie będą mogły szukać informacji na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

Społeczny kontekst palenia

W ciągu ostatniego ćwierćwiecza nie tylko spadła częstotliwość sięgania po papierosy, ale również zmienił się obraz palacza. Początkowo palili przede wszystkim mężczyźni – w Polsce w latach 50. XX wieku aż 80 proc. z nich! Tych, którzy nie palili postrzegano jako chorych i nienormalnych. W kolejnych latach na popularność tytoniu wpłynęła również kultura masowa – kino i pierwsze reklamy kierowane do kobiet, w których papieros był elementem piękna i dobrego stylu. Stał się on symbolem nowoczesnego społeczeństwa i ikoną kultury konsumpcyjnej.

– Obecnie papieros jest nieodłączną częścią miejskiego krajobrazu. Dostrzegalny w ostatnich latach wzrost popularności palenia (uwzględniając e-papierosy), zwłaszcza wśród młodych kobiet jest zjawiskiem dosyć niepokojącym, jednak wytłumaczalnym – wyjaśnia dr n. hum. Tomasz Sobierajski, socjolog z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. – Przede wszystkim przyczyniło się do niego złamanie tabu zabraniającego kobietom palić publicznie. Dodatkowo papieros został symbolem niezależności i wolności, a palenie stało się wytchnieniem od szybkiego tempa życia i presji, a także wsparciem w bezlitosnym wyścigu szczurów, którego efektem coraz częściej staje się stres i załamanie.

RZUĆ GO! – aplikacja wspierająca walkę z nałogiem

W odpowiedzi na problem, jakim jest popularność palenia wśród młodych Polek, Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet wspólnie z Fundacją Promocja Zdrowia stworzyły aplikację RZUĆ GO!

– Aplikacja powstała z myślą o kobietach, zwłaszcza tych młodych, które chcą rzucić palenie. Wykorzystuje ona wieloletnie doświadczenia specjalistów i setki badań naukowych. Porady i metody opisane w aplikacji pomogą przygotować się do skutecznej walki z nałogiem – mówi Małgorzata Stelmach, prezes Fundacji MSD dla Zdrowia Kobiet.

W sekcji „O paleniu” wyjaśnione jest uzależniające działanie nikotyny, przedstawione konkretne skutki zdrowotne, estetyczne, a także finansowe palenia. W RZUĆ GO! umieszczono też informacje i porady dotyczące utrzymania wagi, wytrwania w decyzji zerwania z nałogiem, a także miejsce, w których należy szukać pomocy i wsparcia. Aplikacja zawiera sekcję, przedstawiającą wpływ palenia na rozwój dziecka
i jego przyszłość. Dodatkowo twórcy aplikacji pomyśleli o biernych palaczach, którzy w aplikacji znajdą materiały, jak chronić siebie i wspierać proces rzucania nałogu u innych osób.

– Żeby złapać uwagę młodych osób oparliśmy nasz pomysł na dość prowokacyjnej formie komunikacyjnej –wyjaśnia Małgorzata Stelmach z Fundacji MSD dla Zdrowia Kobiet. – Próbujemy budować skojarzenia podobieństw pomiędzy toksycznym związkiem z papierosem, a toksycznym związkiem z partnerem. Pozorna, chwilowa przyjemność właściwa dla obu tych kontekstów nie powinna przysłaniać niszczących ich konsekwencji.

Aplikacja jest bezpłatna i można ją pobrać ze sklepu z aplikacjami właściwego dla danego urządzenia.

Źródło: Newsrm.tv

Czasami jednak pies pomaga zupełnie mimowolnie, wyłącznie dzięki swojemu wyjątkowo wyczulonemu węchowi. Na pewno znacie anegdoty i reportaże telewizyjne o psach, które uporczywie wąchały lub lizały komuś konkretne miejsce na ciele, a potem okazało się, że w tym właśnie miejscu jest nowotwór.

Mówimy o raku piersi, prostaty czy czerniakach. Niektórzy twierdzą, że na podstawie oddechu psy incydentalnie rozpoznawały już nowotwory płuc. Ciężko to udowodnić, ponieważ pies często instynktownie wącha oddech swojego pana.

Trop jest jednak na tyle silny, że naukowcy od dłuższego czasu mu się przyglądają. Pierwsza próba zbadania, czy pies czuje nowotwór, miała miejsce jeszcze w 1989. Na początku lat 2000. udało się przeprowadzić kilka badań, w których psia skuteczność w rozpoznaniu zaatakowanych przez nowotwór komórek wynosiła nawet 99%.

I takie wyniki są powtarzalne. W tym roku jedna z amerykańskich firm specjalizujących się w detekcji zapachów ogłosiła, że jej psy rasy beagle miały prawie 97% skuteczności w wyborze próbek krwi od osób ze złośliwym rakiem płuc. Podobne badanie z 2011 wykazało nieco niższą zdolność diagnostyczną, 93% na podstawie próbki zapachowej oddechu.

Może nie osiągnięto jeszcze 100%, ale liczby i tak imponują. Na tyle, że wielkie media – pokroju National Geographic czy Huffington Post – piszą z wielkim optymizmem o przełomach medycznych. Zdolność do wyczuwania raka jest już udowodniona. Ale… nie w praktyce. Co innego zbadać próbki z udziałem kilkunastu psów testowych, a co innego wprowadzić program, w ramach którego psy będą umiały wyczuć u nieświadomej osoby, że ta jest chora. A tak właśnie ten rzekomy przełom jest przedstawiany.

Wszystkie prowadzone dotąd pilotażowe badania z udziałem psów rozczarowują. U żywych ludzi zdolność do wyczucia choroby wciąż jest incydentalna i opiera się na wzajemnej znajomości psa i jego pana. Jeśli Twój pies zaczyna podejrzanie obwąchiwać jakiś fragment ciała i robi to regularnie, możesz dla spokoju ducha zrobić badania. Jednak do realnego prowadzenia diagnostyki z udziałem psów wciąż bardzo daleko. Być może bardziej realistyczne okaże się opracowanie sztucznego testu bazującego na mechanizmie psiego nosa. Wspomniane wyżej amerykańskie beagle będą badane dalej, by ustalić jakie stężenia i których substancji są wyłapywane przez czuły psi nos. Nadzieja jest, efektów jeszcze nie możemy być pewni.

Na całym świecie wiele zespołów próbuje opracować badanie krwi pozwalające wykrywać nowotwory, często określane jako „płynna biopsja”.

Związany z firmą US Oncology zespół Michaela Seidena za najbardziej obiecujące podejście uznał badanie wzorców metylacji w około 1 milionie miejsc w DNA. Grupy metylowe to chemiczne znaczniki unieczynniające geny. DNA komórek nowotworowych ma nieprawidłowe wzorce metylacji. Ich analiza może nie tylko wykryć obecność nowotworu, ale także ujawnić, o jaki nowotwór chodzi.

Naukowcy przeszkolili system uczenia maszynowego na próbkach krwi pobranych od 2800 osób, a w następnej fazie – 1500 osób z nieleczonym nowotworem oraz 1500 bez rozpoznanego nowotworu. Następnie wykorzystali system do analizy kolejnych 650 próbek krwi od osób chorych na nowotwory oraz 610 bez nowotworów.

Jak się okazało, metoda pozwala wykryć ponad 50 rodzajów nowotworów, często przed pojawieniem się objawów. Najdokładniejsze wyniki uzyskano w przypadku 12 szczególnie niebezpiecznych postaci choroby, w tym raka trzustki, zwykle rozpoznawanego dopiero w bardzo późnym stadium.

Swoistość metody wyniosła 99,3 proc., co oznacza, że 0,7 proc. badanych zostało błędnie zidentyfikowanych jako cierpiący na nowotwory. „Swoistość jest niezwykle ważna, ponieważ nie chcesz fałszywego alarmu u osób, które mają się dobrze” – wyjaśnia Seiden.

Odsetek wykrytych nowotworów zmieniał się w zależności od stopnia ich zaawansowania. W przypadku 12 najbardziej niebezpiecznych nowotworów wskaźnik wynosił 39 proc. w stadium I, 69 proc. w stadium II, 83 proc. III i 92 proc. w IV. Dla wszystkich nowotworów wskaźniki wyniosły odpowiednio 18, 43, 81 i 93 proc.

PAP Nauka w Polsce, Autor: Paweł Wernicki, pmw/ agt/

Jednocześnie należy pamiętać, że mitem jest przekonanie zarówno o tym, że te warzywa z pewnością uchronią przed rakiem, jak i to, że czosnek raka leczy. Wykazuje on co prawda działanie zapobiegające niektórym nowotworom, jednak nie jest lekiem w pełni chroniącym bądź zwalczającym choroby nowotworowe.

Korzyści z jedzenia czosnku

Warto jednak włączyć go do swojej diety, bo choć mocy uzdrawiających nie ma, jest unikalny ze względu na stosunkowo wysoką zawartość siarki. Oprócz niej czosnek zawiera również argininę, oligosacharydy, flawonoidy oraz selen, przy czym każda z tych substancji może korzystnie wpływać na stan zdrowia. Do tego w kilku badaniach populacyjnych zaobserwowano związek między większym spożyciem czosnku a zmniejszeniem ryzyka wystąpienia niektórych nowotworów, takich jak rak żołądka, jelita grubego, przełyku, trzustki i piersi.

Wykazali to także wspomniani naukowcy z Portoryko, a wyniki ich badań były zaskakująco pozytywne – okazało się, że grupa kobiet spożywająca duże ilości czosnku i cebuli miała blisko o połowę niższe ryzyko zachorowania na raka piersi w porównaniu z grupą o najmniejszym spożyciu tych warzyw, a u osób z grupy pośredniej ryzyko było mniejsze o 40 proc. Jednak w związku z tym, że badanie było prowadzone na niewielkiej grupie osób (badacze porównali grupę 314 kobiet chorujących na raka piersi  z 346 zdrowymi osobami) nie można uznać go za wiążące. Tym bardziej, że jest to badanie obserwacyjne; twarde wnioski można by wysnuwać z wyników dużego badania klinicznego.

Niemniej jednak uważa się, że czosnek ma możliwości blokowania tworzenia się substancji rakotwórczych oraz hamowania aktywności substancji rakotwórczych. Ponadto wspomaga naprawę DNA, zmniejszanie proliferacji (mnożenie) komórek nowotworowych lub doprowadzania ich do śmierci – wyjaśniają specjaliści z Polskiej Ligi Walki z Rakiem.

Dobroczynne znaczenie czosnku docenia nawet Amerykański Narodowy Instytut Raka (NCI). Warto zauważyć, że nie zaleca on zdrowym osobom przyjmowania jakichkolwiek suplementów diety w celu zapobiegania nowotworom, ale uznaje czosnek spożywany w zwykłych posiłkach za jedno z warzyw o potencjale przeciwnowotworowym. Czosnek pojawia się także w wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), która dla osób dorosłych zaleca dzienną dawkę od 2 do 5 g świeżego czosnku (mniej więcej jeden ząbek).

Czosnek: zalecany umiar w użyciu

Trzeba jednak podkreślić, że choć czosnek jest bezpieczny, jego nadmierne spożycie może powodować pewne efekty uboczne – i nie chodzi tylko o jego silny wpływ na woń oddechu i ciała. Zdarza się, że czosnek powoduje zgagę, nudności, a nawet wymioty i biegunkę. Wyniki niektórych badań sugerowały, że czosnek może zmniejszać stężenie cukru we krwi i zwiększać poziom insuliny.

Wykazano też, że czosnek wchodzi w interakcję z niektórymi lekami. Ponieważ działa przeciwkrzepliwie, powinny go unikać kobiety ciężarne, osoby przed zabiegami chirurgicznymi oraz osoby otrzymujące leki przeciwkrzepliwe. Ostrożność w spożywaniu czosnku powinny wykazywać też osoby z problemami żołądkowymi, np. z chorobą wrzodową, gdyż  czosnek może pogłębiać te dolegliwości.

Sposoby zmniejszające ryzyko zachorowania na raka

• Utrzymywanie prawidłowej sylwetki i masy ciała
• Unikanie opalania się i stosowanie kremów z filtrem UV
• Prawidłowa, urozmaicona i zbilansowana dieta
• Unikanie alkoholu
• Abstynencja tytoniowa
• Umiejętność radzenia sobie ze stresem i dbałość o dobry wypoczynek

Nie należy też zapominać, że większość nowotworów na wczesnym etapie nie daje wyraźnych i specyficznych objawów, ale są badania, które pozwalają wiele rodzajów raka wykryć na tyle wcześnie, że chorobę daje się całkowicie wyleczyć lub nie doprowadzić do jej rozwoju. To m.in. mammografia, cytologia, kolonoskopia, morfologia krwi.

Źródło: Zdrowie.PAP.pl

Badanie cytologiczne to obecnie nadal najpopularniejsza metoda profilaktyki raka szyjki macicy.

- Umożliwia ono wczesne wykrycie stanów przedrakowych i wdrożenie skutecznego leczenia. To zabezpiecza kobietę przed rozwojem tzw. inwazyjnej postaci nowotworu, kiedy leczenie jest już o wiele mniej efektywne – zaznacza profesor Andrzej Nowakowski, kierownik Centralnego Ośrodka Koordynującego Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy w Centrum Onkologii w Warszawie.

Prof. Nowakowski podkreśla, że to właśnie upowszechnienie regularnych badań cytologicznych sprawiło, że rak szyjki macicy, który w latach 50. ubiegłego wieku był najczęstszym złośliwym nowotworem kobiecym w Polsce, obecnie zajmuje dopiero 6-7 miejsce na liście. Jednak nadal sytuacja nie jest tak dobra jak np. w Skandynawii czy w niektórych krajach Europy Zachodniej.

- Rocznie notujemy ok. 2700 zachorowań i 1600 zgonów z powodu raka szyjki macicy. Dane te są nadal wyższe (w przeliczeniu na populację kobiet) niż średnia w tzw. starej Unii Europejskiej. Chcielibyśmy dorównać do tej czołówki europejskiej, do takich krajów jak Finlandia, Holandia czy Wielka Brytania, gdzie zarówno zachorowalność jak i umieralność z powodu raka szyjki macicy jest nadal dużo niższa niż w Polsce – mówi prof. Nowakowski.

W Polsce od 2006 r. działa program profilaktycznych badań cytologicznych obejmujący kobiety od 25 do 59 roku życia. Bezpłatna cytologia przysługuje tej grupie raz na 3 lata.

- Niestety zgłaszalność do programu nadal jest niska i nie przekracza 20 procent – podkreśla prof. Nowakowski.

Dodaje jednak, że z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że ponad 70 proc. Polek w niektórych grupach wiekowych (np. pomiędzy 30-40 r.ż.) regularnie poddaje się badaniom cytologicznym, korzystając nie tylko z programu, lecz także z prywatnej opieki medycznej lub badań oferowanych poza programem przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Niestety brak kompleksowego systemu rejestracji badań profilaktycznych uniemożliwia pełną ocenę objęcia populacji badaniami oraz identyfikację i dotarcie do grup ryzyka czyli kobiet, które bardzo rzadko lub wcale nie korzystają z badań.

Zgodnie ze standardami europejskimi cytologia w Polsce – we wspomnianym programie profilaktyki – oferowana jest raz na 3 lata, natomiast jeżeli kobieta należy do grupy ryzyka (np. jest zakażona wirusem brodawczaka ludzkiego) ma prawo do darmowej cytologii raz w roku.

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego czyli HPV (z ang. Human Papilloma Virus) stanowi podstawową przyczynę rozwoju złośliwego nowotworu szyjki macicy. Dlatego oprócz cytologii do wczesnej diagnostyki tej choroby zaczęto wykorzystywać również badania molekularne w kierunku wirusa HPV.

- Cytologia ma swoje ograniczenia, tzw. czułość badania oceniana jest na maksymalnie 70-80 proc. Oznacza to, że na 10 pacjentek ze stanem przedrakowym szyjki macicy, 3 będą miały wynik fałszywie ujemny – mówi prof. Nowakowski.

Ekspert podkreśla, że w przypadku badań molekularnych w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego, czułość sięga ponad 90 proc.

- Mamy nadzieję, że w najbliższych miesiącach w Centrum Onkologii rozpoczniemy pilotaż, który będzie miał za zadanie porównanie efektów zastosowania badań cytologicznych, które są nadal standardem, do tych nowych technologii – zapowiada ekspert.

Autorka: Paulina Pomianowska dla zdrowie.pap.pl

- Jestem przykładem osoby, która liczyła na to, że jej się to nie zdarzy, bo nikt w rodzinie nie chorował, byłam przed 50. r. ż., a lekarz, u którego byłam 2 tygodnie wcześniej, nie wspomniał o konieczności zbadania piersi – opowiadała na jednej z konferencji.

Warto zaznaczyć, że nie każda zmiana musi od razu być nowotworem, np. często zgrubienia czy guzki to efekt przemian hormonalnych. Lepiej jednak skonsultować je z lekarzem.

- Wiele kobiet boi się wykonywać samobadanie, bo towarzyszy temu lęk, że wykryją guzek. Tymczasem badanie to coś, co wzmacnia nasz osobisty system bezpieczeństwa. Pozwala wkroczyć w inny etap świadomości zagrożeń i wiedzieć, że czas ma tu ogromne znaczenie – podkreśla psychoonkolog Adrianna Sobol.

Kto jest bardziej narażony na raka piersi

Szczególnie czujne powinny być panie, które:

• skończyły 50. r.ż.
• palą papierosy,
• stosują doustną antykoncepcję przez wiele lat,
• mają nadwagę,
• codziennie piją alkohol lub piją rzadziej, ale w dużych ilościach.

Szczególną ostrożność trzeba zachować także wtedy, gdy:

• pierwsza miesiączka wystąpiła przed 12. r.ż.,
• do menopauzy doszło po 55. r.ż.,
• na raka piersi lub jajnika chorowała matka, siostra lub córka.

Kiedy jest dobry czas na samobadanie

Jeśli kobieta miesiączkuje, należy pamiętać, że nie każdy dzień cyklu jest dobry na palpacyjne badanie swoich piersi. Idealny czas to jeden dzień co miesiączce między 5. a 9. dniem cyklu (cykl liczymy od pierwszego dnia krwawienia). U kobiet, które nie miesiączkują, dzień badania nie ma znaczenia, warto, by był to jeden konkretny w miesiącu.

Niezależnie od tego przy każdej kąpieli czy przebieraniu się warto obejrzeć swoje piersi – czy nie zmieniły kształtu, wielkości albo koloru oraz czy nie ma wycieku z brodawek.

Samobadanie piersi krok po kroku:

Badanie najlepiej przeprowadzić najpierw w pozycji stojącej.

1. Prawą rękę unieś do góry i oprzyj dłoń z tyłu głowy.
2. Lewą rękę przyłóż do prawej piersi
3. Przesuwaj rękę po skórze od góry w dół oraz okrężne, a także od boku do sutka i odwrotnie. Podobne ruchy wykonaj pod pachą.
4. Powtórz tę czynność nieco mocniej – to pozwoli wyczuć tkanki położone głębiej.
5. Ściśnij brodawkę, by sprawdzić, czy nic się z niej nie sączy
6. Te same czynności wykonaj na drugiej piersi (lewa ręka uniesiona, badamy prawą dłonią).

Następnie powtórz badanie w pozycji leżącej – na wznak

1. Pod prawą łopatkę podłóż małą poduszkę lub zwinięty ręcznik
2. Powtórz te same czynności, które wykonywaliśmy podczas badania na stojąco.

Co powinno zaniepokoić?

• podejrzane zgrubienia
• guzki
• miejscowe zmiany konsystencji tkanki
• obrzęk, powiększone węzły chłonne pod pachą.

Źródło: Zdrowie.PAP.pl

Ale uwaga! Wszystkie te objawy MOGĄ, choć wcale NIE MUSZĄ, świadczyć o rozwoju nowotworu. Dlatego w razie ich wystąpienia warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć tę potencjalnie śmiertelną chorobę.

Na co zatem należy zwracać szczególną uwagę?

• Zaburzenia oddawania stolca i moczu (np. nawracające, uporczywe, naprzemienne zaparcia i biegunki, zmiana rytmu wypróżnień, częstomocz). Mogą wskazywać na nowotwory jelita grubego lub układu moczowego.
• Przewlekłe owrzodzenia skóry (utrzymujące się dłużej niż 3 miesiące), a także zmiany w obrębie znamion na skórze (np. zmiana zabarwienia, grubości, kształtu). Mogą wskazywać na nowotwory skóry.
• Patologiczna (nietypowa) wydzielina, wydobywająca się z różnych otworów naturalnych ciała i brodawek (np. ropne upławy, krwioplucie). Może wskazywać na nowotwór narządów rodnych, płuca, jelita grubego lub piersi.
• Guzki lub guzy (mogą pojawiać się w różnych miejscach, często są widoczne gołym okiem lub są wyczuwalne w dotyku). Mogą wskazywać m.in. na nowotwory tkanek miękkich (mięsaki) albo nowotwór piersi.
• Dysfagia, czyli trudności w przełykaniu (zwłaszcza jeśli chodzi o produkty stałe). Może świadczyć o nowotworze przełyku.
• Kaszel lub chrypka (gdy są męczące, nietypowe, utrzymujące się przewlekle), a także krew w plwocinie. Mogą świadczyć o nowotworze płuca.
• Gorączka lub stany podgorączkowe występujące bez wyraźnej przyczyny, a także obfite nocne poty. Mogą wskazywać na nowotwory hematologiczne, np. chłoniaki (ich objawem jest też powiększanie się węzłów chłonnych, m.in. pachy, pachwiny i szyi).

Rzecz jasna, możliwych objawów nowotworów jest znacznie więcej – ich nasilenie i lokalizacja zależą w dużej mierze od rodzaju nowotworu. Na przykład rak wątroby może się objawić żółtaczką albo bólami pod prawym łukiem żebrowym, a rak trzustki bólami promieniującymi do kręgosłupa (odczuwanymi jako ból pleców).

Ale warto wiedzieć, że są też pewne ogólne objawy, które są wspólne dla wielu rodzajów nowotworów.  Prof. Krzysztof Bielecki podpowiada, że do takich „uniwersalnych” sygnałów ostrzegawczych należą: utrata łaknienia, szybko postępujący ubytek masy ciała (chudnięcie), a także szybko postępująca utrata sił (ogólne osłabienie, wyczerpanie).

Na tym jednak nie koniec. Eksperci podkreślają, że kolejnym ważnym elementem profilaktyki nowotworów, obok samoobserwacji, jest regularny udział w badaniach kontrolnych (tzw. skriningowych, np. kolonoskopii czy mammografii), adekwatnych do wieku i płci danej osoby. Trzeba o tym ciągle przypominać, bo niestety zgłaszalność na tego rodzaju badania nie jest w Polsce tak duża i powszechna, jak być powinna.

- Zgłaszalność na darmową kolonoskopię, w ramach akcji profilaktycznych, które są poprzedzane rozesłaniem imiennych zaproszeń, wynosi u nas niespełna 30 proc. Musimy więc dalej edukować Polaków i przekonywać ich do brania udziału w badaniach profilaktycznych. Bez tego nie da się wygrać z nowotworami – podkreśla prof. Krzysztof Bielecki.

W ramach profilaktyki nowotworów eksperci zalecają ponadto stosowanie w codziennym życiu 12 zasad zawartych w tzw. Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem.

Przypomnijmy, że nowotwory są drugą w kolejności, po chorobach układu krążenia, przyczyną zgonów w Polsce. Nic zatem dziwnego, że lekarze ciągle apelują do Polaków, aby w ramach „dmuchania na zimne” wprowadzali prozdrowotne zmiany w swoim życiu i praktykowali tzw. czujność onkologiczną. Chodzi przede wszystkim o to, żeby nie przegapić wczesnych objawów rozwijającego się nowotworu, ponieważ szybkie jego wykrycie daje duże szanse na wyleczenie.

- Naprawdę warto się badać. Sama jestem przykładem na to, że wcześnie wykryta zmiana, daje duże szanse na powrót do pełni zdrowia – podkreśla Anna Czech, posłanka, która jest przewodniczącą Zespołu Parlamentarnego ds. Organizacji Ochrony Zdrowia.

Autor: Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl

Przypomnijmy, że mięśniaki to najczęściej występujące niezłośliwe guzy macicy. Ma je co piąta kobieta po 35. roku życia i co druga miesiączkująca po pięćdziesiątce. Lekarze apelują o to, by je jak najwcześniej diagnozować, monitorować i w razie potrzeby leczyć, bo pozostawione bez kontroli, mogą się dynamicznie rozwijać i prowadzić do wielu komplikacji.

– Mięśniaki to zmiana chorobowa często stwierdzana u kobiet. Nie wszystkie jej typy generują dolegliwości, lecz wszystkie mogą potencjalnie wpłynąć w znaczący sposób na zdrowie. Mięśniaki mogą wpływać na samopoczucie pacjentek, ich płodność, utrudniać poród, prowokować krwotoki, a w ostateczności prowadzić do konieczności usunięcia macicy. Warto by było, aby świadomość tej choroby była większa i aby kobiety wcześniej podejmowały konsultację z lekarzem w celu leczenia zachowawczego lub w ostateczności operacyjnego – mówi dr Grzegorz Południewski, specjalista ginekolog, ekspert programu edukacyjnego „Zdrowa ONA”.

Specjalista podkreśla, że w kontekście profilaktyki mięśniaków macicy nie tylko rozmowa z lekarzem jest ważna. Wiele spośród chorób ginekologicznych, w tym także mięśniaki macicy, jest bowiem genetycznie uwarunkowanych (dziedzicznych). Zapoznanie się z historią choroby w rodzinie może zatem pomóc skutecznie określić, czy jesteśmy w grupie ryzyka zachorowania na te choroby. Z taką wiedzą można zareagować odpowiednio wcześnie i uniknąć wielu możliwych do uniknięcia problemów zdrowotnych.

– Wiele chorób, w tym mięśniaki macicy, może mieć podłoże genetyczne. Znajomość tendencji i historii chorób ginekologicznych w rodzinie – u matek, babek – może być pierwszym sygnałem ostrzegawczym, który skłoni nas do wykonania badań profilaktycznych i konsultacji ze specjalistą. Apeluję więc do wszystkich pań, aby nie czekały, nie wstydziły się i zaczęły rozmawiać o swoim zdrowiu – zarówno z lekarzami, jak i rodziną – mówi dr hab. Sławomir Woźniak, specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii, ekspert programu „Zdrowa ONA”.

Vik, zdrowie.pap.pl

Inicjatywa została dobrze przyjęta przez hajnowskie Amazonki. Tradycyjnie spotykają się one w każdą środę o godz. 15. W ostatnim miesiącu po wspólnych „pogaduszkach”, które wbrew pozorom są bardzo ważnym elementem terapii, chodziły poćwiczyć we własnym gronie.

- To było dobre doświadczenie – ocenia jedna z ich. – Często skupiamy się za bardzo na chorobie, na jej skutkach zdrowotnych i psychicznych. Ciągle to przeżywamy, co czasami utrudnia nam przyjęcie do wiadomości, że wyzdrowiałyśmy i czas na normalne życie. Ćwiczenia przypomniały nam o naszej kobiecości, o tym, by zadbać o siebie całościowo. Przyniosły nam dużo radości, poprawiły samopoczucie i dodały siły.

Przez cały październik do hajnowskiego klubo Mrs. Sporty regularnie, czyli dwa, trzy razy w tygodniu uczęszczało 10 Amazonek. Potraktowano je z wielką uwagą. Na początku każda z ich spotkała się indywidualnie z trenerką po to, by ustalić w jakim stanie się znajduje, na jakim jest etapie terapii, czego oczekuje po treningach. Na podstawie tego wywiadu opracowany został spersonalizowany plan ćwiczeń dla każdej Amazonki.

- Panie naprawdę się zaangażowały i bardzo się starały. Czasami nawet za bardzo i musiałyśmy je stopować, żeby się nie nadwyrężyły – opowiada Paulina Trusiewicz, trenerka. – Wiele z nich po operacji chciało wzmocnić obręcz bakową i plecy, więc proponowałyśmy im aktywność na to ukierunkowaną. Jeśli miały wdrożoną przez lekarza rehabilitację, zadbałyśmy o to, by opracowany prze nas indywidualny program był jej uzupełnieniem i wzmocnieniem.

Część Amazonek, widząc dobre efekty ćwiczeń zamierza kontynuować zajęcia w kolejnych miesiącach Zaś klub zapowiada, że w przyszłości będzie organizował podobne akcje z myślą o kobietach dotkniętych rakiem.

Źródło: Publicum PR