Takie nastawienie starożytnych Rzymian dobrze ilustrują słowa przypisywane Katonowi Starszemu (234 – 149 p.n.e.), który miał zwrócić się następującymi słowami do młodzieńca, który zawstydzony opuszczał dom publiczny: „Nie jest hańbą tu wchodzić, hańbą jest tylko nie umieć stąd wyjść.” Prof. Paweł Sawiński, historyk starożytności z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu uważa, że wśród męskich przedstawicieli cywilizacji rzymskiej korzystanie z usług prostytutek nie było co prawda powodem do dumy, ale też nie wstydzono się tego. Należało jednak zachować pewien umiar – podkreśla.

Prostytucja była w Rzymie zjawiskiem dość powszechnym i akceptowanym przez państwo. Jeżeli wierzyć Swetoniuszowi (69 – 130 n.e.) cesarz Kaligula miał nawet założyć dom publiczny na Palatynie, czyli na jednym z siedmiu wzgórz, na których założono stolicę. Wiemy też, że administracja rzymska czerpała korzyści z działalności prostytutek, dzięki ściąganiu podatków. Ponoć Kaligula wprowadził np. podatek dla prostytutek od jednorazowego stosunku.

Mamy też pewne informacje z Pompejów na temat cennika usług prostytutek. Wynika z nich, że koszt takiej usługi sytuował się od 1-5 asów.

„Przy dziennym zarobku przeciętnego robotnika, który wynosił średnio 16 asów, nie były to zbyt wygórowane ceny. Najtańsze prostytutki oferowały swoje usługi nawet za 1 asa (…)” – wylicza prof. Sawiński.

Prostytutki oferowały swoje wdzięki zarówno w domach publicznych (w Pompejach zidentyfikowano dwupiętrowy budynek w centrum miasta), ale zapewne też w ulicznych tawernach, w których znajdowały się „pokoje na godziny”. „Można było je również spotkać poza miastem. W Rzymie np. oferowały one swoje usługi m.in. przy słynnej drodze (via Appia), wzdłuż której ciągnęły się liczne grobowce” – mówi prof. Sawiński. Było to miejsce ruchliwe i powszechnie uczęszczane. Dlatego znalezienie klienta w rejonie nekropolii było stosunkowo proste.

Z usług prostytutek korzystali zarówno kawalerowie, jak i mężczyźni żonaci. Ci drudzy wcale nie robili tego po kryjomu.

„Mogli z tych usług korzystać swobodnie. Do +dyspozycji+ mieli również niewolnice i niewolników. Żony innych obywateli były natomiast nietykalne. Ewentualny romans z mężatką był niebezpieczny, gdyż wiązało się to z wkroczeniem w +strefę wpływów+ innego obywatela, a to mogło zakończyć się przykrymi konsekwencjami dla cudzołożnika” – podkreśla badacz. W jego ocenie, oznacza to, że w oczach rzymskich mężczyzn prostytucja miała na swój sposób chronić małżeństwo, a raczej ich własne interesy.

Co kobiety sądziły na ten temat? „Nie znamy odczuć kobiet, bo nie ma żadnego tekstu, który wyszedłby spod ich ręki. Wiemy tylko co mężczyźni myśleli o kobietach” – zaznacza historyk.

Średnia wieku zamążpójścia w starożytnym Rzymie to ok. 14-15 lat, ale rzymscy prawnicy dopuszczali nawet zawarcie związku z dziewczynkami w wieku 12 lat. Tymczasem mężczyźni mieli wówczas około 25 lat.

Prof. Sawiński przytacza treść zachowanego na papirusie listu, w którym mąż zwraca się do swojej żony. „Jest co prawda pełen troski, bo jego małżonka jest w stanie błogosławionym, to zaskakuje fragment dotyczący spodziewanego dziecka. Pisze w nim: +jeśli będzie to chłopiec – zaopiekuj się nim, ale jeśli dziewczynka – wyrzuć+”. Historyk mówi, że tego typu praktyka była dość powszechna. Niechciane dzieci (głównie dziewczynki) porzucano poza miastem, najczęściej na śmietniskach. Tam często przejmowały je osoby, które wychowały takie porzucone dzieci na niewolników.

„Trzeba jednak podkreślić, że taka praktyka odnosiła się przede wszystkim to niższych grup rzymskiego społeczeństwa” – zaznacza naukowiec.

Mamy też świadectwa istnienia męskiej prostytucji. Z zachowanych graffiti z Pompejów wiemy, że niektórzy mężczyźni oferowali swoje usługi seksualne, które były adresowane zarówno do mężczyzn jak i kobiet – podkreśla historyk.

Mniej lub bardziej usatysfakcjonowani klienci domów publicznych pozostawiali wewnątrz domów uciech lub na murach okolicznych domostw swoje wrażenia. Tego typu napisy znane są na przykład z Pompejów. „Najczęściej mężczyźni przechwalają się ile to odbyli stosunków seksualnych lub jakiego rodzaju – na przykład grupowe. Często są to napisy bardzo wulgarne.

„Często mówi się, że nasza cywilizacja bazuje na antycznej. Tymczasem standardy starożytnego Rzymu były na wielu polach różne od dzisiejszych. Dotyczy to na przykład statusu kobiet i ich pozycji w rzymskiej rodzinie i społeczeństwie (m.in. brak praw politycznych), porzucania nowonarodzonych dzieci, czy traktowania niewolników” – podsumowuje naukowiec.

PAP – Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski, szz/ ekr/

W opublikowanym właśnie raporcie przygotowanym na zlecenie prokuratora generalnego stanu Ohio (USA) czytamy, jak łatwo można paść ofiarą „internetowych myśliwych”. Szczególnie narażone są na to nastoletnie dziewczęta aktywne w mediach społecznościowych. Profile na instagramie czy facebooku są przeczesywane przez ludzi szukających podatnych dziewcząt.

Szukają wskazówek, że taka osoba jest w trudnej sytuacji emocjonalnej, nie odczuwa wsparcia bliskich, nie czuje się akceptowana czy atrakcyjna. Gdy widzą na publicznym profilu hasło „nikt mnie nie rozumie”, piszą do nastolatki, by zapewnić ją, że oni rozumieją. Że pokochają. Że będą przy niej. Im więcej słabości – jak rozbita rodzina, uzależnienia, zaburzenia emocjonalne – tym lepiej.

Kadr z niezależnego filmu "Atlas", traktującego o problemie prostytucji.

Stopniowo budują zaufanie na tyle, by skłonić dziewczynę do zmiany kanału komunikacji na taki, który rodzinie czy policji będzie trudniej wytropić. Im lepszy kontakt, tym więcej zaczynają chcieć – potencjalnie kompromitujące zdjęcie nago stanie się świetnym narzędziem do późniejszego szantażu: jeśli ze mną nie pojedziesz, wszyscy je zobaczą.

– Ten facet pisał do wielu dziewczyn całymi dniami. Zaczepił jedną, która mieszkała akurat w domu tymczasowym (odebrana rodzicom – przyp. red.) i miała dostęp do internetu. Przyjechał do niej z Columbus aż do Toledo (240 km), zabrał do swojego miasta i zmuszał do prostytucji. 20, 30 lat temu nigdy nie zdołałby do niej dotrzeć, ale dzięki mediom społecznościowym połączenie jest natychmiastowe. Powiedziała mu „przyjedź po mnie, chcę się stąd wydostać” i w kilka godzin nie było po niej śladu – tłumaczy jeden z praktyków walczących z handlem ludźmi, cytowany w raporcie pod warunkiem anonimowości.

Według danych zebranych w innej tegorocznej publikacji z Ohio, aktualnie w USA już tylko 58% ofiar handlu ludźmi poznaje sprawców na żywo. 42% nigdy ich nie spotyka, od razu trafiają do „klientów” i są wykorzystywane.

Statystyki są przerażające nawet biorąc pod uwagę fakt, że nie ma jednoznacznego przełożenia tej sytuacji na Polskę. O ile jednak liczby są inne, o tyle mechanizmy niezwykle zbliżone. Tym bardziej należy możliwie monitorować aktywność dzieci w Internecie i szukać niepokojących sygnałów. Obserwacja zachowania dziecka na co dzień jest również istotna – wycofanie czy niska samoocena to, zwłaszcza u dziewczynek, młyn na wodę stręczycieli.

Źródło: University of Toledo Human Trafficking and Social Justice Institute

– Jeśli nie dasz im tego, czego chcą, nawet jeśli to zupełnie co innego niż uzgadniacie na początku, to niektórzy po prostu nie wytrzymują – mówi Annika, która sprzedawała się przez prawie rok, by opłacić uzależnienie od narkotyków. Przestała 8 miesięcy temu. – Ludzie nie szanują dziewczyn, które się prostytuują. Ale gdy robisz to na ulicy, traktują cię jeszcze gorzej – powiedziała w rozmowie z Thomson Reuters Foundation, stojąc na rogu ulicy w Vesterbro, dzielnicy znanej właśnie z nierządu.

Statystyki potwierdzają jej słowa. Pracownicy seksualni w Danii są obiektem ataków lub gróźb w prawie co trzeciej interakcji (31%) w porównaniu do osób zajmujących się prostytucją w domach publicznych, wg danych Duńskiego Narodowego Centrum ds. Badań Społecznych.

Prostytucja jest w Danii legalna, ale nie ma zgody na czerpanie z niej dochodu przez osoby trzecie, tzw. alfonsów. Nie można również wynajmować pokojów pracownikom seksualnym, co skutkuje wykonywaniem usług w parkach, alejkach czy za zaparkowanymi autami i budkami telefonicznymi.

To z kolei naraża prostytutki na agresję ze strony niektórych klientów lub przechodniów, według grup zajmujących się prawami człowieka. Te zwracają uwagę, że zwłaszcza imigrantki lub kobiety będące ofiarami handlu są szczególnie zagrożone agresją, ponieważ boją się zgłaszać napaści i przemoc na policję.

Badania europejskiej organizacji przeciwdziałania HIV i chorobom wenerycznym u imigrantów TAMPEP wskazują, że właśnie imigrantki stanowią prawie dwie trzecie wszystkich prostytutek w krajach zachodniej Europy, w tym Danii. Szczególnie wysokie są populacje kobiet z Nigerii i Tajlandii (dane za 2009 rok).

Annika twierdzi, że swój przypadek duszenia zgłosiła na policję, ale sprawę umorzono, ponieważ nie miała widocznych śladów na ciele. – Poczułam się, jakbym dla nikogo nie miała żadnego znaczenia – mówi.

„Seksulans”

Tak wysoki poziom przemocy skłonił duńskiego przedsiębiorcę Michaela Lodberga Olsena, by przerobić stary ambulans w mobilną jednostkę, w której prostytutki mogą za darmo oferować swoje usługi w bezpieczny i czysty sposób, obserwowane przez wolontariuszy z pewnej odległości.

Olsen, który prowadził projekty dla narażonych grup społecznych od wczesnych lat 90., wcześniej uruchomił też „Fikselans”, karetkę przerobioną na pomieszczenie do higienicznego wstrzykiwania narkotyków przez osoby uzależnione. Miał też gazetę, którą osoby uzależnione mogły sprzedawać na ulicy i w ten sposób zarobić na narkotyki i nie musieć kraść czy sprzedawać swojego ciała.

Po zaparkowaniu seksulansu w dzielnicy czerwonych latarni pewnej nocy, Olsen zauważył z niedowierzaniem, jak dwóch klientów bez powodu bije prostytutkę po wykonaniu przez nią usługi. – Bycie świadkiem takiej przemocy wobec pracownicy seksualnej jest… bardzo szokujące i nie możemy na to pozwolić jako społeczeństwo – powiedział Olsen, który zaczął oferować karetkę w listopadzie i prowadzi ją w każdy piątek i sobotę. Planuje robić to codziennie.

Olsen i jego zespół pracowali z osobami pokroju Anniki, by zaprojektować odpowiednie funkcje w karetce. Ma tapetę w panterkę i światło wskazujące, kiedy ktoś jest w środku. Powiedział, że Seksulans był dotąd wykorzystany 64 razy, ale chciałby zaoferować stałe miejsce, gdzie prostytutki mogłyby bezpiecznie przyprowadzać klientów lub odpoczywać w trakcie pracy.

– Wydaje mi się, że nastawienie do prostytutek zmieniłoby się, gdybyśmy naprawdę widzieli w nich pracujących ludzi – mówi 46-letni Olsen. Maja Lovbjerg Hansen z organizacji Street Lawyers, pomagającej prawnie osobom bezdomnym, narkomanom i prostytutkom, uważa Seksulans za „godne” podkreślenie problemu praw prostytutek.

– Zawsze, gdy mamy do czynienia z grupą społeczną pracującą w potencjalnie niebezpiecznych warunkach, mówimy: co można zrobić, by podnieść poziom bezpieczeństwa? Uważam za godne podziwu, że ktoś właśnie to robi dla osób pracujących na ulicy – mówi Lovbjerg Hansen. – Musimy dać tym ludziom normalne prawa pracownicze i zdjąć piętno z pracy w tym obszarze – podkreśla prawniczka.

Handel ludźmi

Niestety, dla niektórych osób zaangażowanych w prostytucję, w tym dla tych wwiezionych do kraju nielegalnie i wbrew swojej woli, korzystanie z Seksulansu za bardzo rzucałoby się w oczy. Takiego zdania jest Michelle Mildwater, dyrektorka organizacji HopeNow, która wspiera kobiety będące ofiarami handlu ludźmi w Danii.

– Były zaniepokojone, że to może za bardzo zwracać na nie uwagę, a to oznacza, że policja mogłaby łatwiej je odnaleźć i aresztować – mówi Mildwater, wspominając rozmowy na temat Seksulansu z kobietami pracującymi w Danii wbrew swojej woli.

Mildwater podkreśla, że pracownice seksualne z innych krajów są najbardziej narażone na przemoc, ponieważ grozi im z jednej strony deportacja przez władze lub konsekwencje od ich alfonsów, gdyby poszły na policję. W ciągu ostatniej dekady, do 2016, do Danii wwieziono ok. 600 osób z przeznaczeniem na prostytucję, najwięcej z Europy Wschodniej i Nigerii – według danych Duńskiego Centrum Przeciwko Handlowi Ludźmi.

Kampania przeciwko niewolnictwu Walk Free szacuje, że w skali globalnej niewolników seksualnych jest ok. 4,5 miliona.

– Kobiety z innych krajów, które nie mają uporządkowanych dokumentów i nie mają pozwolenia na pracę, są szczególnie wystawione na przemoc – powiedziała Mildwater podczas dyżuru w świetlicy prowadzonej nocą dla nigeryjskich prostytutek. – Mężczyzna, który robi jej krzywdę, ma świadomość, że w razie zgłoszenia sprawy na policję, konsekwencje spotkają najpewniej ją, a nie jego.

Mildwater jest zadowolona, że Seksulans w tak „prowokacyjny” sposób zwraca uwagę na problem przemocy wobec prostytutek pracujących na ulicy. Annika, choć już nie wykonuje tego zawodu, cieszy się, że Seksulans i inne inicjatywy tego rodzaju pomagają usunąć stygmat wokół prostytucji i poprawiają warunki pracy.

– Czasami masz wrażenie, że ludzie postrzegają cię jako chwasta, którego trzeba wyrwać z perfekcyjnego ogrodu – porównała Annika. – Ale świadomość, że kogoś to jednak obchodzi i robi coś na rzecz poprawy sytuacji, jest bardzo pocieszająca. Więc jest to jakiś początek na rzecz większego bezpieczeństwa – kończy Annika.

Autor reportażu: Lin Taylor, Shanshan Chen. Redakcja: Belinda Goldsmith, Thomson Reuters Foundation. Tłumaczenie: Michał Karaś

Nic zatem dziwnego, że intensywność tych relacji może być zależna od tego, jak dużo komunikatów wysyłamy każdego dnia. My również często sugerujemy się tym wyznacznikiem, zastanawiając się, dlaczego po upływie kilkunastu sekund ktoś jeszcze nie odpisał nam na wiadomość. Wiedzą o tym także doświadczeni uwodziciele, na przykład Egipcjanie adorujący zagraniczne turystki. Niektórzy z nich ściągają specjalne programy, dzięki którym można wysłać SMS-y w języku angielskim i to z odpowiednią częstotliwością. Taką prawidłowość zauważył między innymi socjolog prof. Tomasz Szlendak. Upraszczając nieco sprawę można stwierdzić, ze związki rodzą się z kliknięć. Statystyki pokazują też, że od 1/4 do 1/3 kliknięć w internecie dziennie to wejścia na strony pornograficzne.

- Coraz więcej osób zaspokaja swoje potrzeby obserwując obrazy w internecie, dlatego zawiązywanych jest coraz mniej związków. Dla niektórych młodych mężczyzn zaskoczeniem jest np. to, że kobiety pachną. Brzmi to może zabawnie, ale jest to gigantyczny problem – twierdzi prof. Szlendak.

Internet w istotny sposób zmienił również tradycyjny rynek prostytucji. Dziś internauta w sieci może porównywać ze sobą rozmaite oferty, precyzyjnie ustalić, z kim chce się spotkać, a nawet sprawdzić, jak blisko domu znajduje się ta osoba, by nie jechać zbyt daleko. Internet sprawił też, że prostytucją zaczęły się zajmować kobiety pochodzące z różnych warstw społecznych i zawodów. Trudno zatem teraz wprost nazwać wszystkie przypadki, które wcześniej można było zaliczyć do prostytucji.

Dla wielu internet jest źródłem wiedzy dotyczącej seksu, w Polsce ta grupa jest naprawdę spora. Zazwyczaj dzieje się tak dlatego, że mieszkańcy naszego kraju nie potrafią rozmawiać o seksie i problemach z nim związanych. Sieć jest zatem sporym ułatwieniem. To prowadzi jednak do absurdalnych sytuacji, w których ktoś będący z drugiej strony ekranu jest nam bliższy niż osoba żyjąca obok.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl