Różne oblicza raka tarczycy

Co ważne w przypadku większości zachorowań dostępne są skuteczne terapie, a szanse pełnego wyleczenia przekraczają 80%. Dlatego też lekarze często uznają raka tarczycy za jeden z lepiej rokujących nowotworów. Wiele zależy jednak od typu nowotworu. Najczęściej występujące typy raka tarczycy to brodawkowaty i pęcherzykowy.

- Te dwa typy nowotworów dosyć dobrze reagują na leczenie. Najczęściej w ich przypadku usunięcie tarczycy i terapia radioaktywnym jodem pozwalają pacjentom wrócić do pełni zdrowia, chociaż oczywiście muszą przyjmować doustnie hormony tarczycy – mówi prof. Marek Dedecjus. kierownik Kliniki Endokrynologii Onkologicznej i Medycyny Nuklearnej warszawskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej Curie.

Rak rdzeniasty tarczycy – trudne wyzwanie dla lekarzy

Inaczej wygląda sytuacja pacjentów dotkniętych rzadszym rdzeniastym rakiem tarczycy, dla których obecnie nie ma dostępnej refundowanej terapii. – Od niedawna w Polsce w ramach Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych z powodzeniem stosowana jest nowa terapia inhibitorami kinazy tyrozynowej, która daje szanse na lepszej jakości i dłuższe życie. Niestety dotyczy to na razie wąskiej grupy ale mamy nadzieję, że wkrótce będzie dostępna dla wszystkich potrzebujących pacjentów – twierdzi prof. Dedecjus.

O poszerzenie dostępności do terapii apeluje również Joanna Charchuta, pacjentka dotknięta tym rodzajem nowotworu oraz ambasadorka kampanii Motyle pod Ochroną. – Otrzymanie leczenia to ogromna szansa dla wielu pacjentów. Potrzebujemy więc zmian, które obejmą nie jednostki, a całą grupę chorych i wierzymy, że wkrótce otrzymamy taką możliwość – mówi.

Rak rdzeniasty może przybrać dwie postacie: sporadyczną lub dziedziczną. Pierwsza postać dotyczy niemal 80 proc. chorych, a jej przyczyny wciąż nie są znane. Pozostałe przypadki stanowią nowotwory o podłożu genetycznym, którym mogą towarzyszyć także inne choroby endokrynologiczne. Najrzadszym, ale również najgroźniejszym typem raka tarczycy jest rak anaplastyczny – łatwo daje on przerzuty do węzłów chłonnych i płuc, co znacząco pogarsza rokowania pacjenta. Nie istnieje też w jego przypadku skuteczna terapia.

Co zrobić, by uchronić się przed rakiem tarczycy

- Rozpoznanie choroby w jej początkowym stadium pozwala szybko wdrożyć odpowiednie leczenie, dlatego tak ważna wczesna diagnostyka Podstawowym badaniem umożliwiającym wykrycie najmniejszych zmian, w tym małych guzków tarczycy jest badanie ultrasonograficzne szyi. Jeśli poprzednie badania nie wykazały niepokojących zmian, a lekarz nie wydał innego zalecenia, warto wykonywać je przynajmniej raz na dwa lata – podkreśla prof. Dedecjus.

Na znaczenie regularnej diagnostyki tarczycy zwraca także uwagę Joanna Charchuta. – Rozpoznanie raka tarczycy spadło na mnie w styczniu 2012 roku. Choć biopsja cienkoigłowa niczego nie wykazała, to pobranie wycinka węzła wskazywały jednoznacznie na raka rdzeniastego z przerzutami do węzłów chłonnych. Tylko szybka reakcja chirurga i opieka lekarzy, w ręce których trafiłam dały mi szansę na nowe życie.

Sposób na samodzielne zbadanie tarczycy

Tarczyca to gruczoł, który możemy zbadać samodzielnie, bez konieczności wizyty u lekarza. Choć nie zastąpi to badania USG, pomoże wykryć pierwsze niepokojące symptomy, takie jak drobne guzki, asymetrie czy powiększenie gruczołu.  Elżbieta Kozik z organizacji Polskie Amazonki Ruch Społeczny, podaje prosty sposób samobadania przy pomocy szklanki wody i lusterka.

-Bierzemy łyk wody do ust i przełykając w lustrze obserwujemy czy na naszej szyi nie pojawiają się niepokojące zmiany. Uwagę powinny zwrócić,  powiększenie węzłów chłonnych szyi, chrypka, zmiana barwy głosu, czy trudności z przełykaniem, które mogą świadczyć o chorobie – mówi.

Zwróć uwagę na dietę

Wielu naukowców wskazuje, że zdrowy tryb życia ma istotnie znaczenie w minimalizowaniu ryzyka raka tarczycy. Badania dowodzą, że utrzymywanie BMI poniżej 25 obniża ryzyko zachorowania – warto więc zadbać o prawidłową dietę. Dla utrzymania prawidłowej pracy tarczycy eksperci szczególnie zalecają spożywanie potraw bogatych w jod (ryby morskie oraz owoce morza, żółtka jaja, pomidory, ziemniaki, banany) oraz selen (pestki dyni, orzechy brazylijskie), a także witaminę C.

Badania USG w ramach Poradni z Apetytem na Życie

Z badań USG tarczycy skorzystać można w Poradni z Apetytem na życie prowadzonej przez organizację Polskie Amazonki Ruch Społeczny. Poradnia ta działa w ramach Lecznicy Onkologicznej – Onkolmed przy ul. Nowourysnowskiej 139L w Warszawie. Badania odbywają się w każdą środę w godz. 14:00 – 15:00. Na badanie zapisać się można pod numerem telefonu 22 643 45 03 na hasło „Poradnia z Apetytem na życie”. Badania prowadzone są w systemie cegiełkowym a symboliczny koszt USG tarczycy wynosi 25 PLN. Zebrane środki przeznaczone są na finansowanie kolejnych badań.

Objawy
Rak tarczycy najczęściej objawia się w postaci wyczuwalnych zgrubień w przedniej części szyi  – tzw. guzków. Jego symptomem jest także powiększenie węzłów chłonnych szyi, chrypka, zmiana barwy głosu, czy trudności z przełykaniem.

Profilaktyka
Podstawowym badaniem umożliwiającym wykrycie nowotworów tarczycy jest badanie USG. Takie badanie kontrolne powinno wykonywać się raz na dwa lata. Ultrasonografia jest w stanie wykryć nawet najmniejsze zmiany w tarczycy, których nie sposób wyczuć za pomocą dotyku. Jeżeli w USG stwierdzono  zmiany w  tarczycy konieczna jest ocena specjalisty endokrynologa i ewentualnie biopsja tarczycy, ponieważ nie wszystkie guzki są nowotworami złośliwymi. Zaledwie ułamek z guzków rozpoznanych w badaniu USG jest nowotworem złośliwym – mówi prof. Marek Dedecjus, kierownik Kliniki Endokrynologii Onkologicznej i Medycyny Nuklearnej, Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie.

Rak tarczycy to także choroba osób młodych
Rak tarczycy stanowi 1/5 nowotworów złośliwych rozpoznawanych u młodych dorosłych – czyli osób między 20 a 40 rokiem życia. W przypadku dzieci jest to jedna trzecia zachorowań na raka.

„Miałam 26 lat (teraz mam 35). Od lat słyszałam szum w lewym uchu. Gdy w pewnym momencie dźwięk ten stał się nie do wytrzymania postanowiłam się tym zająć. Niestety laryngolodzy nie wiedzieli co z tym zrobić, dopiero któryś z kolei lekarz poradził mi bym zrobiła sobie badanie USG Dopplera tętnic szyjnych. Podczas badania lekarz zapytał mnie czy wiem, że mam na tarczycy guza. Oczywiście nie wiedziałam, ale od tego momentu zaczęła się moja przygoda. Zrobiłam biopsję. Oczekiwanie na wyniki trwało dwa tygodnie. Myślę, że podświadomie czułam, że nie będzie to miły wynik. Dokładnie pamiętam jazdę na wizytę po wynik. Byłam strasznie zdenerwowana. Pamiętam też jak lekarz powiedział mi że mam raka. Powiedział nowotwór. Dopytałam czy złośliwy. Potwierdził” – wspomina Pani Justyna Cyran-Waksmundzka, Wiceprezes Fundacji Projan, będącej partnerem kampanii „Motyle pod ochroną”.

Dalsza część historii Pani Justyny oraz innych pacjentek dostępna jest na stronie: http://ruchspoleczny.org.pl/kampanie/motyle_pod_ochrona-31/historie_pacjentow-101.html.

Rodzaje raka tarczycy
Najczęściej występującymi są rak brodawkowaty i rak pęcherzykowy określane mianem „dobrze zróżnicowanych” . Wcześnie rozpoznane, mają bardzo duże szanse na pełne wyleczenie. Dwa kolejne typy raka tarczycy – rak anaplastyczny i rak rdzeniasty występują u 5-10% pacjentów. Rak anaplastyczny, to jeden z najbardziej złośliwych nowotworów u ludzi. Na szczęście występuje rzadko, zwykle w 7-8 dekadzie życia. Należy pamiętać, że rak rdzeniasty może mieć charakter dziedziczny, dlatego osoby mające przypadki tego rodzaju raka w rodzinie, powinny poddać się diagnostyce genetycznej i ewentualnie operacji profilaktycznej – wyjaśnia prof. Marek Dedecjus.

Kampania edukacyjna „Motyle pod ochroną”
„Dla wszystkich osób, które o raku tarczycy chciałyby dowiedzieć się więcej, a w szczególności dla osób z rozpoznaną chorobą Polskie Amazonki Ruch Społeczny we współpracy z Fundacją Projan i Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej –Curie prowadzą kampanię „Motyle pod ochroną” . W tym szczególnym czasie zachęcamy do zwrócenia uwagi na temat raka tarczycy i odwiedzenia strony internetowej www.ruchspoleczy.org.pl, gdzie pobrać można bezpłatny  poradnik dla pacjentów, zapoznać się z odpowiedziami na nurtujące pytania zawarte w broszurze Fundacji Projan, a także poznać inspirujące historie osób, które zmierzyły się z rakiem tarczycy” – zaprasza Elżbieta Kozik, prezes stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny.

Kampania „Motyle pod ochroną” realizowana jest przy wsparciu grantu edukacyjnego firmy Genzyme a Sanofi Company.