Wielokrotnie nagradzana seria „Paradise Lost” zrealizowana dla HBO, zapoczątkowała międzynarodowy ruch na rzecz uwolnienia „Trójki z Memphis”, niesłusznie skazanej za morderstwo. W efekcie anulowano jeden wyrok śmierci i dwa wyroki dożywocia i 19 sierpnia 2011 uwolniono trzech mężczyzn. Ostatni film z tej trylogii, „Paradise Lost 3: Czyściec” otrzymał nominację do Oscara i dwie nagrody Emmy.

Joe Berlinger. Fot: Tim Young

W 2014 roku na ekrany amerykańskich kin trafił wyprodukowany przez CNN pełnometrażowy dokument „Whitey: United States of America v. James J. Bulger”. Berlinger przedstawił w nim sensacyjny proces szefa grupy przestępczej Whitey’a Bulgera, jako punkt wyjściowy do przyjrzenia się oskarżeniom o korupcję na najwyższych szczeblach policji. Był to jeden z sześciu dokumentów reżysera, których premiery odbywały się na festiwalu filmowym Sundance.

Obok tematów społecznych, Berlinger zajmuje się także ikonami kultury. „Metallica: Some Kind of Monster” to dokument, który całkiem zmienił oblicze gatunku „rockumentary”, zaś „Pod niebem Afryki” opowiadał o 25 rocznicy albumu Paula Simona „Graceland”. Film nominowano do trzech nagród Emmy.

Kadr z filmu "Podły, okrutny, zły"

W 2017 reżyser zakończył prace nad dokumentem „Intent to Destroy” pokazującym brutalną historię ludobójstwa na ludności ormiańskiej i cały wiek ukrywania i wypierania się tego przez władze tureckie. Film otrzymał liczne nagrody po premierze na festiwalu filmowym Tribeca.

Obok pełnometrażowych filmów dokumentalnych, Berlinger reżyseruje i jest producentem licznych produkcji telewizyjnych, za które otrzymał dwie nagrody Emmy i Peabody, a także pięć nominacji do Emmy. Są wśród nich nagradzana seria History Channel „10 dni, które zmieniły Amerykę”, „Grey Matter” a także sześć sezonów „Ikonoklastów” dla Sundance Channel.

Poza działalnością filmową, Berlinger zajmuje się też fotografią i pisze artykuły do prasy. Ukazują się one w New York Times, ArtForum, Film Comment czy Aperture. Jego książka „This Monster Lives, Inside Story of Some Kind of Monster” została opublikowana w 2004 roku.

Co pan czerpie z filmowej rzeczywistości po tysiącach obejrzanych filmów?
Jestem widzem i tak patrzę na filmy. Nie umiem, nie potrafię analizować. Odbieram filmy bardzo emocjonalnie i sensualnie. Kiedy byłem nastolatkiem, pewnie te emocje były mocniejsze, ale i teraz potrafię się im poddać. Oczywiście, bliższe jest mi kino, w którym, oprócz tematu, jest forma. Wolę kino kreacyjne od tego, które odzwierciedla rzeczywistość. Być może kino było dla mnie odskocznią od problemów? Tu znowu wracamy do bohaterów. Niektóre filmy przeżyłem bardzo mocno, niektóre biły po trzewiach, powodowały stany wręcz depresyjne.

Jakie?
Po „Spirali” Krzysztofa Zanussiego nie mogłem się pozbierać tydzień. Razem z kolegami w akademiku piliśmy gorzałę i rozmawialiśmy. Ale to było dawno (śmiech). Cały czas szukam emocji, nie wszystko jest łatwo zwerbaliować. Trudno jest oddać coś, co jest strumieniem podświadomości. A takim filmem było na przykład „Zwierciadło” Tarkowskiego. Tak na marginesie, oglądałem ten film z dwoma dziewczynami. Zabrałem je do dkf – u, to był koniec lat 70, pierwszy publiczny pokaz. Jedna z tych dziewczyn jest dziś moją żona, druga przyjaciółką. Czasami wręcz nie chcę rozmawiać o filmie tuż po projekcji. Chcę być z nim sam i, co może się wydać dziwne, bardzo lubię samotnie chodzić do kina. Ostatnio szukam coraz więcej ciszy w kinie. Przeszkadza mi nadmiar muzyki. Lubię być z filmem, ze sobą. Na festiwalu w Gdyni bardzo podobał mi się „Lęk wysokości”, bo pozostawiał dużo luk do wypełnienia.

Cały materiał w najnowszym, V numerze EksMagazynu, do kupienia w salonach EMPiK i tutaj.