Jak nauczyło mnie badanie turystyki filmowej, jest czymś powszechnym, że ludzie odwiedzają miejsca znane z ulubionych filmów i seriali. Jednak relacje między miejscami, odwiedzającymi a miejscową ludnością nie zawsze są takie same, a niektóre miejscówki są bardziej życzliwe od innych.

Pojawienie się na ekranie transformuje miejsce

Schody Jokera są miejscem jednej z najbardziej pamiętnych scen: gdy Arthur Fleck, grany przez Joaquina Phoenixa, docenia swą morderczą tożsamość i beztrosko tańczy wzdłuż wspomnianej klatki schodowej przy jego mieszkaniu.

Film podprowadza widzów, sygnalizuje wagę tego momentu. Energiczna muzyka przysłania odgłosy miasta, a zwolnione tempo pozwala na napawanie się chwilą. Scena jest częścią promocji filmu na plakatach i w materiałach prasowych.

Kiedy fani dowiedzieli się, że kluczowy moment nagrano na schodach pomiędzy Shakespeare a Anderson Avenue w Bronksie, zaczęli ciągnąć w to miejsce. Niektórzy w kostiumach, inni puszczali muzykę z filmu. Jeszcze inni po prostu wzięli aparaty. Obrazki z hasztagiem #JokerStairs zalały Instagram, przedstawiając to uderzające wizualnie miejsce kolejnym ludziom, którzy chcieli je zobaczyć na własne oczy.

To nic niezwykłego, że ludzie chcą zobaczyć na żywo miejsca znane z filmów, książek czy memów. W Eldon, Iowa, turyści robią sobie zdjęcia stylizowane na obraz „American Gothic”. Z kolei po filmie „The Beach” tak wielu ludzi nawiedzało Maya Bay w Tajlandii, że miejsce stało się zatłoczone i zanieczyszczone. W Irlandii Północnej z kolei są wycieczki trasą „Gry o tron”, podobnie jak w Korei Północnej fani śledzą miejsca z ulubionych seriali.

Turyści odwiedzający takie miejsca postrzegają je przez pryzmat tzw. „mediatyzowanego spojrzenia”, czyli postrzegania będącego efektem konkretnego obrazu tego miejsca w mediach. Takie spojrzenie może sprawić, że z pozoru nieznaczące miejsce staje się wielką atrakcją, a nawet miejscowi – nie tylko turyści – zaczynają patrzeć na nie inaczej.

Jeden z najbardziej znanych fenomenów tego typu dotyczy innych schodów. W 1976 „Rocky” zapoczątkował zwyczaj wbiegania na schody prowadzące do Philadelphia Museum of Art, dziś znane jako schody Rocky’ego.

Schody schodom nie równe

Poza faktem, że w obu przypadkach mówimy o schodach w otwartej miejskiej przestrzeni, schody Jokera i schody Rocky’ego są związane ze sobą w jeszcze inny sposób. Reżyser filmu Todd Philips przyznał, że to hołd dla wielu dzieł z lat 70. i 80. XX wieku. Sceny, stylistyka i postaci zawierają ukłony w stronę klasyków jak „Taksówkarz”, „Sieć” czy „Król komedii”. Niewielu krytyków dostrzegło jednak powiązanie z „Rockym”.

Każdy z tych filmów opowiada o szarym mężczyźnie, który z biegiem fabuły odnajduje swoją pewność. I Rocky, i Joker wykorzystują też symbolicznie schody, by symbolizowały przemianę.

Rocky, bokser grany przez Sylvestra Stallone, początkowo ma problem z wbiegnięciem na schody muzeum. Nie ma formy i jest przytłoczony perspektywą treningu przed największą walką w karierze. Dopiero po pracy nad siłą i pewnością siebie pokonuje schody, wznosi pięści i napawa się widokiem panoramy Filadelfii.

W pierwszych scenach „Jokera” Arthur Fleck brnie przez schody – to rytuał podkreślający jego smutną egzystencję. Kiedy jednak staje się Jokerem, pokonuje schody z niesamowitą pewnością. W kluczowych momentach Rocky idzie pod górę, z kolei Joker schodzi po schodach. Dla obu zwiastuje to ich drogę – u jednego to potencjał bohaterstwa, u drugiego pogrążenie się w niesławie.

Schody obu bohaterów są inne z racji swojego miejsca docelowego. W Filadelfii mówimy o schodach do muzeum sztuki, miejsca stworzonego dla tłumów, przesiąkniętego siłą kultury. Schody u Jokera to tylko część ubogiej mieszkaniówki.

W filmie i późniejszym ruchu turystycznym, schody Rocky’ego prowadzą do miejsca przywilejów. Symbolizują sukces i spełnienie, tak dla wbiegających tu turystów, jak i dla miasta, które tak wiele zawdzięcza popkulturowej sławie.

Autorka: Prof. Laura H. Holzman, wykładowczyni IUPUI (tekst przetłumaczony i przedrukowany na licencji creative commons, oryginał dostępny na The Conversation)

Wysokim łatwo znaleźć dziewczynę?
Oczywiście, bo wszystkie widać (śmiech). A tak na poważnie, to wzrost chyba nie ma znaczenia.

A ubrania? Buty? Nie masz problemów z dobraniem garderoby?
Tutaj są MEGA problemy – buty można spokojnie kupić (rozmiar 46 nie jest tak wielki), ale koszule, spodnie… to istne polowanie. Wszystkie garnitury mam szyte na miarę.

W jaki sposób wykorzystujesz swoją słuszną posturę? Grasz w kosza, siatkówkę?
Przede wszystkim mój wzrost wykorzystuję jako narzędzie do „budzenia respektu”.

Jak czułeś się na naszym ringu?
Pierwszy raz byłem na prawdziwym ringu bokserskim. Ale po tym doświadczeniu mam nadzieję, że nie ostatni (śmiech). Ring to fajna sprawa – a jeszcze fajniejsza, zapewne, to sama walka.

Czy było to twoje pierwsze zetknięcie ze sportami walki?
Nie, od kilku miesięcy regularnie trenuję Krav Magę. Staram się prowadzić aktywny tryb życia.

Co było najtrudniejsze w czasie sesji dla „EksMagazynu”?
Fakt, że jestem człowiekiem o pogodnym usposobieniu. Problematyczne było oddanie „złych emocji” – czy się udało? Niech osądzą czytelnicy.

A prywatnie, w jakiej sytuacji użyłbyś argumentu siły zamiast siły argumentu?
Tylko i wyłącznie w obronie kogoś słabszego.

Męski facet to…
Odpowiedzialny, stabilny jak prawdziwy mężczyzna, bez dyscypliny – to nie wojsko, ale umiejący podejmować decyzje i wspierający kobietę.

Kobietom zazdroszczę…
Empatii. Mężczyźni mają tendencję do patrzenia na świat bardzo realistycznie. Odbieramy rzeczy dosłownie. Często zapominamy, że życie to nie jest ciągła walka, ale sztuka osiągania kompromisów.

Wzrusza mnie, kiedy ona…
Czule mówi do naszego półrocznego synka.

Kiedy byłem mały, chciałem zostać…
ZOMO-wcem – tak, tak, kiedyś jak byłem mały, strasznie kręciły mnie mundury (śmiech).

Biłeś się kiedyś na poważnie?
Ciężko to nazwać biciem się, ale każdy zapewne miał z kimś jakieś „sparingi” i przypominam sobie jeden krótki epizod z czasów podstawówki, który zakończył się „liściem” z mojej strony. Kolega uciekł…

W jakiej sytuacji użyłbyś argumentu siły, zamiast siły argumentu?
Nie jestem zwolennikiem używania siły w jakichkolwiek relacjach między dwiema osobami i zawsze siłę argumentu stawiam na pierwszym miejscu. Użyłbym siły tylko i wyłącznie w formie obrony, bo jak to mówią: „najlepszą obroną jest atak”.

A czym jest w stanie „pokonać” cię kobieta? Ciętym dowcipem? Czy może wtedy, kiedy zrobi się na bóstwo?
Zdecydowanie to drugie, ale pamiętajmy, że mężczyźni też mają swoje sposoby, aby „wygrywać” z kobietami…

Lubię w kobietach…
Szczerość, uczciwość, pewność siebie, zaradność.

Najbardziej szalona rzecz, jaką zrobiłeś?
Hmm… skok na bungee, z wysokości 90 metrów? Niestety, wyższego nie było (śmiech). W planach mam skok ze spadochronem w tandemie.

Męski facet to…
Co czyni faceta męskim? Przede wszystkim kobieta u boku… Męskość określa się w zależności od środowiska, a, że żyjemy w świecie zwierząt, to główną domeną typowego męskiego samca powinien być testosteron oraz pewność siebie w spojrzeniu.