Badaczka doszła do takich wniosków na podstawie danych zbieranych przez wiele lat wśród blisko 4,6 tys. par, w ramach studium pt. „National Survey of Families and Households”. W analizie uwzględniła zarobki, długi i ogólną zamożność par.

Okazało się, że kłótnie o pieniądze były najważniejszym wskaźnikiem ryzyka rozwodu (spośród wszystkich kłótni) niezależnie od zamożności małżeństwa.

Według Britt pogodzenie się po kłótniach o pieniądze zajmuje więcej czasu niż po kłótni o jakąkolwiek inną sprawę. Poza tym są one intensywniejsze, trwają dłużej, a pary zwykle używają w nich bardziej przykrych słów w stosunku do siebie.

Jeśli kłótnie o finanse powtarzają się ciągle, to satysfakcja z bycia razem spada. Zagraża to szczególnie parom, które mają konflikty o sprawy finansowe od samego początku – podkreśla badaczka.

Jej zdaniem pomóc tu może przedyskutowanie sytuacji finansowej i robienie planów w tym zakresie, np. odnośnie rozdziału dochodów na wypadek, gdy jeden z partnerów zostaje w domu, by wychowywać dzieci. Pozwoli to bowiem zmniejszyć poczucie nierówności między małżonkami.

Źródło: PAP Nauka w Polsce

– Próbowaliśmy dać odpowiedź na podstawowe pytanie: dlaczego rozwód jest przekazywany z pokolenia na pokolenie w rodzinach – tłumaczy dr Jessica Salvatore z VCU. – W tym celu sprawdzaliśmy dane ze szwedzkich narodowych spisów ludności i uważamy, że są spójne dowody na przekazywanie rozwodu genetycznie – zauważa badaczka.

Kluczowy zdaniem badaczy jest fakt, że dzieci adoptowane miały podobną historię matrymonialną nie do rodziców adopcyjnych, a do biologicznych, od których nie mogły czerpać wzorców poprzez wspólne życie. Nie ma więc mowy, by rozwód wziął się u nich „z domu”.

– Dotąd większość wiedzy naukowej sugeruje, że dorastanie w rozbitej rodzinie osłabia umiejętności interpersonalne i determinację potomstwa do tworzenia silnego małżeństwa. Dlatego, gdy terapeuta dowiadywał się o rozwodzie w historii rodziny, zalecał dotąd wzmacnianie właśnie umiejętności interpersonalnych. […] Jeśli jednak geny mają główne znaczenie, takie podejście okazuje się nieskuteczne w pracy z parami przechodzącymi przez problemy – wyjaśnia dr Salvatore.

Źródło: Psychological Science

W kwestii europejskich tendencji, zauważalna jest mniejsza skłonność do zawierania małżeństw, opóźnianie tej decyzji, większa liczba rozwodów, większa liczba związków alternatywnych, coraz późniejszy wiek urodzenia pierwszego dziecka, wzrost bezdzietności – zarówno dobrowolnej, jak i przymusowej (co nie pozostaje bez związku z opóźnianiem decyzji o dzieciach).

Wyniki badań przeprowadzonych przez prof. Kotowską sugerują, że nie wszystkie te zmiany oddziałują negatywnie na wzrost liczby urodzeń. Wciąż spora jest liczba urodzeń pozamałżeńskich. W krajach o najwyższym współczynniku dzietności (Francja, Szwecja), ponad połowa dzieci rodzi się poza małżeństwami. Zatem deinstytucjonalizacja rodziny nie oznacza niskiej dzietności.

Teorie, według których urodzenie dziecka w młodym wieku wpływa na późniejsze zwiększenie dzietności również nie jest prawdziwa. Państwa, w których obserwujemy niski współczynnik dzietności, a jednocześnie w miarę niski wiek urodzenia pierwszego dziecka sytuacja wkrótce będzie najtrudniejsza, ponieważ ta granica (wiek urodzenia pierwszego dziecka) będzie się przesuwać, a wraz z nią – spadnie dzietność. W 2009 r. przeciętny wiek dla Europy wynosił ponad 29,5 lat, zaś współczynnik dzietności – 1,6. Dla porównania we Francji odpowiednio prawie 30 lat i 2, w Szwecji – ponad 30,5 lat i ponad 1,9, w Hiszpanii – 31 lat i 1,4, w Rumunii – niespełna 27 lat i niecały 1,4, zaś w Polsce – 28,5 lat i 1,4. Jak widać, późny przeciętny wiek urodzenia pierwszego dziecka nie musi oznaczać niskiej dzietności i na odwrót.

Ciekawym spostrzeżeniem jest to dotyczące rozwodów. Z badań wynika bowiem, że mogą one pozytywnie wpływać na wzrost liczby dzieci. Wiąże się to z tym, iż ludzie, którzy tworzą nowe związki zazwyczaj chcą mieć potomstwo, które tę relację przypieczętuje. Dzieje się tak nawet wtedy, gdy mają już dzieci z poprzednich związków.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

– Małżeństwa, u których ustała wspólność majątkowa na skutek rozwodu pomimo ustalonej zgody mogą napotkać trudności w ocenie przydziału dobra do określonego majątku. Może tu chodzić o takie sytuacje jak wspólna działalność gospodarcza, której podział może okazać się szczególnie skomplikowany lub spadek przypisany jednej ze stron. W takich sytuacjach w sprawiedliwym podziale majątku może pomóc sąd, który weźmie pod uwagę wszystkie czynniki dotyczące nabycia dóbr w trakcie małżeństwa – tłumaczy adwokat Grzegorz Buba z Lubina. Podział majątku uzgodniony za sprawą umowy notarialnej jest szybszym i tańszym rozwiązaniem od sprawy sądowej, jednak trudno o sytuacje, w których nie występuje żaden spór dotyczący posiadanych dóbr.

Jaki majątek nie podlega podziałowi?
Majątek, który nie podlega podziałowi po rozwodzie to majątek osobisty każdego z małżonków. W jego skład wchodzą wszystkie dobra, które należały do stron przed zawarciem związku małżeńskiego lub zostały zakupione ze środków uzyskanych z posiadanych wcześniej dóbr. Mogą to być np. nieruchomości posiadane przez ślubem, dobra zakupione z pieniędzy pochodzących ze sprzedaży majątku osobistego czy odziedziczone i nabyte przez zapis lub darowiznę dobra określone przez darczyńcę dla jednej ze stron. W skład majątku osobistego wchodzą również dobra, które niekoniecznie zostały nabyte przed zawarciem ślubu. Mogą to być przedmioty służące zaspokajaniu osobistych potrzeb jednego ze współmałżonków, odszkodowania za uszkodzenie ciała lub uszczerbek na zdrowiu oraz przedmioty nabyte z pozyskanych w ten sposób środków, nagrody osobiste, prawa autorskie i pokrewne ale również wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub innej działalności zarobkowej. Chociaż prawo jasno określa przynależność każdego możliwego dobra do określonego rodzaju majątku, to czasem sąd może nakazać podział dobra wchodzącego w skład majątku osobistego jednej ze stron. Taka sytuacja może mieć miejsce np. kiedy sąd w postępowaniu ustali jakie nakłady i wydatki zostały poczynione jedną ze stron na utrzymanie majątku osobistego drugiej stron, np. nieruchomości. W takich przypadkach podlegają one zwrotowi. Środki na ten cel mogą być uzyskane dowolną drogą, np. za sprawą sprzedaży nieruchomości, której problem dotyczy. Problematyczna może być również ocena przynależności dóbr wchodzących w skład majątku osobistego w trakcie trwania małżeństwa.  – Podział majątku na drodze sądowej służy nie tylko rozwiązaniu sporu dotyczącego majątku, ale ma również za zadanie ustalić właściwą przynależność dóbr w skomplikowanych sytuacjach, do których potrzebna jest specjalistyczna wiedza. Przykładowo, to, czy mieszkanie zakupione w trakcie trwania małżeństwa z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości zapisanej jednej ze stron stanowi majątek osobisty małżonka, który odziedziczył nieruchomość, będzie zależeć od tego jakie decyzje i działania w tej mierze podjął spadkodawca – mówi adwokat Grzegorz Buba.

Od reguł określających przynależność dóbr do majątku osobistego występują również wyjątki. Przykładowo, opisane już przedmioty pozyskane przez jedną ze stron za sprawą spadku, darowizny lub zapisu posiadają wyjątek w postaci przedmiotów zwykłego wyposażenia domowego służących do użytku obojga małżonków. Jeżeli darczyńca nie określi jasnej przynależności takich dóbr, to podlegają one majątkowi wspólnemu i mogą być brane pod uwagę w procesie podziału majątku. Specyfika polskiego prawa rodzinnego wyżej stawia majątkową wspólność od osobistej, kiedy więc pojawiają się wątpliwości do przydziału majątku do którejś z tych grup najczęściej orzeczony zostanie przydział do majątku wspólnego.

Jak przygotować się do sporu o podział majątku?
Rozstrzygnięcie sporu o podział majątku wspólnego należy zacząć od złożenia odpowiednich dokumentów w sądzie. Wniosek o podział majątku wspólnego należy złożyć do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia majątku. Dokument ten powinien zawierać informacje dokładnie określające składniki majątku i przedstawić dowody potwierdzające prawo własności. W przypadku nieruchomości, będących najczęstszą przyczyną sporu, do wniosku należy więc dołączyć odpis z księgi wieczystej. Jeżeli chodzi o majątek ruchomy, to sąd nie oczekuje specjalnych dokumentów poświadczających przynależność do majątku. W przypadku, gdy jednak wystąpi spór o takie dobra, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji np. zeznania świadków. Do wniosku należy również dołączyć dokument poświadczający ustanie wspólności majątkowej jak np. wyrok rozwodowy lub unieważniający małżeństwo. Prawo wystąpienia do sądu o podział majątku nie przedawnia się, oznacza to, że wniosek w tej sprawie może być złożony w dowolnym momencie po ustaniu wspólnoty majątkowej. Oczywiście niedopuszczalne jest wystąpienie z tym wnioskiem w sytuacji, kiedy podział majątku został już dokonany.
– Warto pamiętać, że nie tylko małżonkowie mogą wystąpić z wnioskiem o podział majątku wspólnego po rozwodzie. W wyjątkowych sytuacjach prawo do tego mają również spadkobiercy, prokurator a nawet wierzyciele – mówi adwokat Grzegorz Buba.  Chociaż przy podziale majątku wspólnego obowiązuje zasada, według której wartość tego co przypadnie każdemu ze współmałżonków powinna być równa, to istnieje możliwość zasądzenia nierównego podziału majątku. Taka sytuacja może mieć miejsce w wyjątkowych okolicznościach, kiedy np. jedna ze stron uporczywie nie przyczyniała się do powstawania majątku lub wyraźnie przyczyniła się do rozpadu pożycia. Innym ważnym powodem, dla których majątek może być dzielony inaczej niż po połowie jest również wieloletnia separacja.  Podział majątku to dodatkowa nieprzyjemność wynikająca z rozpadu pożycia i rozwodu. Warto więc zadbać o to, żeby się odpowiednio przygotować do sprawy po to, żeby zakończyła się ona w możliwie szybki i sprawiedliwy sposób.

Okazuje się, że zgodnie z hipotezą Williama J. Goodego, amerykańskiego socjologa, relacja pomiędzy wykształceniem a ryzykiem rozwodu zależy od tego, jak powszechne i jak łatwo dostępne są w danym społeczeństwie rozwody.

Kiedy rozwody są mało rozpowszechnione, a związane z nimi koszty legislacyjne, materialne i społeczne są wysokie, kobiety lepiej wykształcone są w stanie lepiej poradzić sobie z tymi trudnościami i rozwodzą się częściej niż kobiety gorzej wykształcone.

Różnica ta maleje, gdy rozwody stają się coraz bardziej powszechne i mniej kosztowne. Wówczas również kobiety gorzej wykształcone i dysponujące mniejszymi zasobami mogą pozwolić sobie na rozwód.

Coraz łatwiejszy dostęp do rozwodów wzmacnia rosnąca niezależność ekonomiczna kobiet. Wraz z emancypacją kobiety z różnych warstw społecznych mogą łatwiej pozwolić sobie na rozwód i życie w pojedynkę.

Zgodnie z teoriami przedstawianymi przez niektórych badaczy decyzja o rozwodzie przychodzi łatwiej kobietom wysoko wykształconym. Wyższe wykształcenie wiąże się z dobrymi perspektywami na rynku pracy, dlatego kobiety te mogą pozwolić sobie na poniesienie kosztów rozwodu i na życie w pojedynkę.

Dzięki wyższemu wykształceniu łatwiej radzą sobie ze skomplikowaną procedurą sądową rozwodu. W końcu badania pokazują, że kobiety te w mniejszym stopniu ulegają presji norm społecznych, aby ratować małżeństwo „za wszelką cenę”.

PAP – Nauka w Polsce

Do takich wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu Stanu Iowa (USA) po przeanalizowaniu danych zebranych wśród blisko 3800 kobiet, które przynajmniej raz wyszły za mąż.

Okazało się, że panie, których pierwszy stosunek płciowy nie był do końca chciany lub miał miejsce przed 16. rokiem życia rozwodziły się częściej niż kobiety, które pragnęły pierwszego zbliżenia lub które przeżyły je w wieku dorosłym. Jeśli kobieta przeszła inicjację seksualną w wieku 16 lub 17 lat, ale pragnęła jej, to nie miało to bezpośredniego związku z ryzykiem rozwodu.

Jak wyliczyli badacze, w ciągu pierwszych pięciu lat rozwiodło się 31 proc. badanych, które odbyły swój pierwszy stosunek płciowy w wieku nastoletnim i 15 proc. kobiet, które przeżyły go w wieku dorosłym. Po 10 latach odsetek ten wynosił odpowiednio – 47 proc. i 27 proc.

Jak podkreślają naukowcy, niewiele kobiet, które zaczęły współżycie przed 18. rokiem życia przyznawało, że w pełni pragnęły pierwszego stosunku. W przypadku pań, których inicjacja miała miejsce przed 13. rokiem życia odsetek ten wynosił 1 proc. Rósł on do 5 proc. u kobiet, które przeszły ją w wieku 14 lub 15 lat i do 10 proc., gdy wiek inicjacji wynosił 16 lub 17.

Zdaniem prowadzącego badania dr. Anthony’ego Paika, wyniki te potwierdzają tezę, że wczesne rozpoczynanie życia seksualnego może mieć różne negatywne konsekwencje – np. zły wpływ na stabilność przyszłego małżeństwa.

Można to tłumaczyć na kilka sposobów. Statystyczne analizy, jakie wykonał specjalista sugerują, że doświadczenia seksualne w młodym wieku prowadzą do powstania zachowań i przekonań sprzyjających rozpadowi związku. „Jeśli pierwszy seks nie był całkiem chciany lub miał traumatyczny kontekst, to łatwo wyobrazić sobie, jak negatywnie może to wpłynąć na podejście kobiety do relacji damsko-męskich lub na jej zdolności do tworzenia takich relacji” – tłumaczy dr Paik.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce