Umie więc sprawić, że ciężkie wydaje się zwiewne, a zwarte wygląda na ażurowe. To rzadka umiejętność, do tego okupiona niebywałą, tytaniczną pracą. Świetnym przykładem jest powstająca od 2017 roku kolekcja hipnotyzujących projektów wykonanych z muszli wieżyczników, ślimaków morskich. Choć muszle w użytych ilościach ważą naprawdę dużo, wszystkie projekty wydają się stanowić tkaninę.

Oryginalna nazwa projektu brzmi Asabikeshiinh i oznacza dosłownie „łapacz snów”. To motyw z kultury Odżibwejów, jednego z najważniejszych plemion Ameryki Północnej. Znany jest jednak na całym świecie po upowszechnieniu przez nurt New Age. Łapacz snów to amulet wieszany niedaleko łóżka dziecka przez matkę lub babkę. Zwykle w formie misternej sieci przypominającej tę pajęczą, łapacz jest odpowiedzialny za przechwytywanie koszmarów, by nie dotarły do dziecka we śnie.

W wykonaniu Mersha łapacze również naśladują różne rodzaje pajęczych sieci, tyle że wykonane są wyłącznie z muszli. Ręcznie ciętych i ręcznie szlifowanych dla uzyskania odpowiedniej wielkości oraz odcienia. Następnie misternie związanych ze sobą niemal niewidocznym fluorocarbonem. Efekt, po połączeniu w jedność kilku tysięcy muszli naraz, jest niebywale widowiskowy.

Można podziwiać go w prestiżowej londyńskiej Galerii FUMI, gdzie eksponowane są prace Mersha. Jednak część łapaczy snów – podobnie jak te pierwotne – rozeszła się już po świecie. Tym razem nie jako amulet, choć na swój sposób zdecydowanie są magiczne!

I dzisiaj jest ich już prawie 400. Jakie znaczenie dla społeczeństwa obecnie, według pani, mają wrocławskie krasnale?
Krasnale sprawiają radość dzieciom i dorosłym. Powstały nawet fora krasnalowe, kronika wrocławskich krasnali, organizowane są też wycieczki szlakiem krasnali, itd. Są ludzie, którzy zamawiają rzeźby na prezenty. Krasnale cieszą się z tego, ale także – i to jest bardzo ważne – pomagają chorym dzieciom. Co roku przekazujemy na aukcję charytatywną fundacji ,,Na Ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową” krasnala odlanego z brązu. Ostatni krasnal na aukcji osiągnął cenę 30 tys. zł, co nas bardzo ucieszyło! Osobiście organizuję też warsztaty dla chorych dzieci w szpitalu, które dzięki temu mogą choć na chwilę zapomnieć o swoich problemach. Zdrowe dzieci pod moim okiem pomagają tym chorym. Parę lat temu zrobiłam warsztaty o nazwie „DZIECI POMAGAJĄ DZIECIOM”, gdzie wraz z dzieciakami z jednej podstawówek przygotowaliśmy plastelinowe figurki, które później odlałam w brązie. Wszystkie ofiarowane zostały na aukcję. Myślę, że krasnale to miła i ciepła wizytówka Wrocławia.

Jest pani autorką ponad 100 krasnali. Jak wyglądały początki?
Moja przygoda z krasnalami zaczęła się 10 lat temu. Dostałam zlecenie na stworzenie statuetek z brązu, gdzie miał pojawić się motyw krasnala. Statuetki były udane i później pojawiły się kolejne zlecenia na rzeźby, również samych krasnali. Mój pierwszy krasnal to „Kowal” na ul. Kuźniczej. I tak do pracowni „Wytwórnia”, którą kiedyś wspólnie tworzyliśmy z kolegami i koleżankami (obecnie jest to Zajezdnia Artystyczna na ul. Legnickiej), przywędrowały ze mną krasnale. Choć skład pracowni się zmienił (zostałam ja wraz z grupą silnych i przystojnych mężczyzn) krasnale nadal są z nami i pomagają żyć.

Kim są zleceniodawcy?
Zleceniodawcą może być każdy, kto pragnie, aby krasnal z nim zamieszkał (firma, szkoła, przedszkole, sklepy, instytucje, itp). Pierwsze krasnale miały inny charakter, teraz pojawiają się wszędzie, a artyści mają pełne ręce roboty.

Dostaje pani zlecenie… Co dzieje się potem? Jak wygląda proces stworzenia niepowtarzalnego krasnala?
Ja zaczynam pracę od małych projektów przestrzennych w plastelinie. Następnie, wspólnie z klientem wybieramy jeden, według którego wykonuję krasnala w skali 1:1 w plastelinie lub glinie. Jest kilka etapów pracy, które musi przejść krasnal: projekt, rzeźba 1:1, przygotowanie formy (negatywu) z gipsu lub gdy figurka jest skomplikowana – z silikonu. Następnie wykonany jest odlew woskowy, retusz rzeźby w wosku, przymocowanie systemów wlewowych z wosku, formowanie rzeźby w specjalnej mieszance gipsu, piasku i mączki kwarcowej, wytapianie wosku z form, wypał form w piecu przez 12 godzin, odlew z brązu, obróbka rzeźby, piaskowanie, patynowanie i montaż. Każdy krasnal jest inny, zależy dla kogo jest wykonywany i co ma przedstawiać, choć często spotykam się ze stwierdzeniem, że moje krasnale przypominają mojego męża (śmiech).

Czy od pani zależy wygląd, charakter i cała „osobowość” krasnala?
Klient czasami daje mi wskazówki czego oczekuje, ale charakter i wygląd jest w moich rękach. Niektóre mają swoje tajemnice…

Czym się pani inspiruje?
Inspiracja jest wszędzie, na każdym kroku. Krasnale często związane są z miejscem, gdzie mają zamieszkać.

Ostatnio wykonała pani krasnala „Podróżnika” przy kamienicy Pod Złotym Psem. Jaki ma charakter?
Tak. To był projekt, który długo powstawał. Pies całe wakacje spędził w lodówce, bo upały mu nie służyły. Pies i krasnal mają charakter rubaszny i wesoły. Spotkali się w nowym miejscu, gdzie mogą wreszcie napić się zimnego piwa i odpocząć – krasnal po wędrówce, a pies po… lodówce (śmiech).

Czy ma pani swojego ulubieńca?
Tak, „Kowal” z Kuźniczej jest moim ulubieńcem, gdyż był pierwszy! Ale do wszystkich mam sentyment, wiążą się z nimi wspomnienia różnych sytuacji, wesołych i smutnych, ale z przewagą tych wesołych.

Ma pani już pomysły i wizje na nowe krasnale?
Tak. Właśnie jestem w trakcie przygotowywania dużego projektu krasnalowego. Staram się też realizować pomysły swoich autorskich prac.

Jakie znaczenie ma dla pani każdy wykonany krasnal?
Świadomość, że przynoszą radość innym jest budująca i dodaje mi skrzydeł.

Rozmawiała: Agnieszka Słodyczka

Halina Mrożek: Postrzegam modę jako nowoczesną formę rzeźby. Sculpt Couture, to obiekty, które nie mogą istnieć bez ciała, funkcjonują z nim, zależą od niego. To właśnie odróżnia je od innych galeryjnych obiektów. Zawsze pociągało mnie konstruowanie form przestrzennych, eksperymentowanie z różnymi materiałami, fakturami, z kompozycją.

Co Cię inspiruje?

Inspiracje napotykam wszędzie. Moje kreacje wynikają ze zbioru doświadczeń zgromadzonych mniej lub bardziej świadomie. Człowiek przez całe życie buduje swoje „muzeum wyobraźni”, czyli wszystko to, co w jakiś sposób go dotknęło, zachwyciło, obrzydziło. Moją twórczość określiłabym jako „rzeźbienie mody”. Fascynują mnie tekstylia, desenie, kroje. A przede wszystkim – człowiek. W relacjach ze światem, to co nosimy staje się maską, pancerzem, kamuflażem, a człowiek nieustannie kreuje swój wizerunek. Skupiam się na komunikatach, jaki niesie ze sobą strona estetyczna ubioru. To bardzo inspirujące!

Twoje kreacje adresujesz do kobiet czy do mężczyzn? Przyglądając się im trudno to zdefiniować. Jakie znaczenie ma dla ciebie płeć?

Granica płci, nie jest dla mnie wyznacznikiem. Skupiam się na komunikatach, jakie niosą ze sobą walory estetyczne stroju. Zwracam uwagę na to, z jaką łatwością poddajemy się tym komunikatom.

Tworzysz niekonwencjonalne projekty… Jak są odbierane? Jak to jest być artystą w Polsce?

Moje projekty wybiegają poza granice postrzegania mody i rzeźby. Są połączeniem tych dwóch dziedzin. Sculpt Couture wzbudza bardzo duże zainteresowanie zarówno w środowisku mody jak i rzeźby.
Co do drugiego pytania, bycie artystą, nie tylko w Polsce, oznacza przede wszystkim dużą inwestycję w siebie. Wymaga samozaparcia, silnej woli, ciężkiej pracy i pochłania mnóstwo energii. Jeśli chcesz zaistnieć w świadomości szerokiej grupy odbiorców, musisz w jakimś stopniu poświęcić się i z czegoś zrezygnować.

Więc sztuka jest dla Ciebie pracą, czy to raczej hobby?

To czemu poświęciłam swoje życie, moja twórczość, jest pasją połączoną z ciężką pracą. Jest formą wyrażania nie tylko siebie, ale też reakcją na otaczający świat. W moim „zawodzie” wyobraźnia pracuje non stop, reaguje na przeróżne bodźce, analizuje je. Od tego nie można sobie zrobić przerwy, jak w przypadku hobby.

Czym jest dla Ciebie szczęście?
Być może zabrzmi to banalnie, ale czuję się szczęśliwa w wielu momentach mojego życia: kiedy mogę realizować swoje pomysły, wyjechać do domu i spędzić kilka dni z rodziną, spotkać się z przyjaciółmi. Szczęście to umiejętność czerpania z codzienności i cieszenia się nią.

Miłość?
Jest ważna.

Nie znoszę gdy…
Ktoś budzi mnie rano i czegoś ode mnie chce. Potrzebuję pół godziny na wypicie kawy.

Czuję się najpiękniejsza na świecie, gdy…
…czuję się dobrze sama z sobą, a następuje to wówczas, kiedy się realizuję, kiedy moje życie zmierza w dobrym kierunku.

Czy wolisz współpracować z kobietami, czy z mężczyznami?
Nie wydaje mi się, żeby płeć miała tutaj znaczenie. Na dobre relacje ma wpływ umiejętność porozumiewania się, wypracowywania kompromisów, aby realizować wspólny, zamierzony cel.

Co lubisz w kobietach?
To, że potrafią być ze sobą naprawdę blisko, stworzyć głęboką więź. Lubię kobiety silne, ambitne, kreatywne, które nie boją się wyzwań.

Co Cie w kobietach denerwuje?
Zawiść. Ale mało jest takich osób w moim życiu. Staram się otaczać ludźmi, którzy mają na mnie dobry wpływ, emanują pozytywną energią.

Ideał męskości?
Mężczyzna, który jest pewny siebie, realizuje swoje plany i twardo stąpa po ziemi.

Seks?
To akceptacja i spełnianie swoich potrzeb – emocjonalnych i cielesnych.

Marzenia?
Już teraz je realizuję.

A zatem Halina Mrożek to…?

To…chaotyczna perfekcjonistka. Bomba energetyczna. Podobno potrafi znaleźć się w dwóch miejscach naraz. Marzy o 48- godzinnej dobie, teleporcie i palmie daktylowej. Zimą snowborderka, latem amatorka wspinaczek na drzewa, raczej owocowe. W wolnych chwilach gra na pianinie, giełdzie lub w ping-ponga. Lubi malować paznokcie i przesiadywać w lesie. Kiedy się denerwuje tłucze talerze lub skraca grzywkę. Obecnie hoduje herbacianą begonie i nie wyobraża sobie życia bez maszyny do szycia. Prawdopodobnie wymyśla właśnie jakąś nową „sukienkę”, lub przyszywa guziczki.

*Halina Mrożek – artystka, absolwentka wydziału rzeźby krakowskiego ASP. Jej praca dyplomowa SCULPT COUTURE została wyróżniona Medalem ASP. W swoich projektach bada wizerunek człowieka poprzez jego relację ze światem. Łączy komercję z tradycją, wyciągając z nich najważniejsze elementy. Eksperymentuje z różnymi materiałami, formą, kompozycją. W ten sposób powstają obiekty, które trudno jest zaszufladkować. Takie potraktowanie mody i rzeźby pozwala jej zachować indywidualne jednostkowe ujęcie współczesnego człowieka.

Więcej informacji o artystce i jej pracach znaleźć można na stronie: www.halinamrozek.iportfolio.pl

Fot. 1. Halina Mrożek – autorka projektów, szat i instalacji / fot. Borys Makary

Fot. 2-8. Projekty Haliny Mrożek / fot. Borys Makary